II SA/Wr 347/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która określała opłatę zmienną za pobór wód podziemnych przez spółkę P. sp. z o.o. Spór dotyczył sposobu przypisania pobranej wody do różnych celów, co wpływa na wysokość opłaty. Spółka twierdziła, że cała pobrana woda służyła zbiorowemu zaopatrzeniu ludności (cel z art. 274 pkt 4 Prawa wodnego), podczas gdy organ uznał, że część wody trafiała do innych odbiorców (np. podmiotów gospodarczych), co powinno być rozliczane według stawki z art. 274 pkt 2 lit. za Prawa wodnego. Sąd, choć podzielił zasadniczo stanowisko organu co do konieczności rozróżnienia celów poboru, uznał sposób ustalenia opłaty za nieprawidłowy. Organ dokonał szacowania opłaty na podstawie danych z poprzedniego roku, nie wyczerpując możliwości ustalenia rzeczywistej ilości pobranej wody w spornym okresie zgodnie z art. 552 Prawa wodnego. Sąd podkreślił, że decyzja ustalająca opłatę ma charakter konstytutywny i wymaga wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie opłat za pobór wód podziemnych przez przedsiębiorstwa wodociągowe, stosowanie przepisów Prawa wodnego dotyczących celów poboru wód i sposobu ustalania opłat, prawidłowość postępowania administracyjnego w sprawach opłat za usługi wodne.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa wodociągowego pobierającego wodę na różne cele oraz okresu przejściowego w zakresie ustalania opłat.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, pobierając wodę podziemną w ramach realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, może pobierać wodę na cele inne niż bezpośrednio związane ze zbiorowym zaopatrzeniem ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (np. dla podmiotów gospodarczych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo wodociągowe może pobierać wodę na cele związane z poborem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody (art. 274 pkt 2 lit. za P.w.) oraz na cele realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (art. 274 pkt 4 P.w.). Te cele są odrębne i wiążą się z różnymi stawkami opłat.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, wyjaśnił, że choć przedsiębiorstwo wodociągowe realizuje zadania własne gminy, to pobór wody na potrzeby dostarczania jej podmiotom gospodarczym i publicznym nie jest tożsamy z celem zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Dlatego też, zgodnie z przepisami Prawa wodnego i rozporządzenia, należy stosować odrębne stawki opłat.
Czy organ administracji publicznej może ustalić wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w drodze szacowania, opierając się na danych z poprzednich okresów, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych danych o ilości pobranej wody z podziałem na cele?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może ustalić opłaty w drodze szacowania, opierając się na danych z poprzednich okresów, jeśli nie wyczerpał możliwości ustalenia rzeczywistej ilości pobranej wody w spornym okresie zgodnie z art. 552 Prawa wodnego. Szacowanie jest dopuszczalne tylko jako środek ostateczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, dokonując szacowania opłaty bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia rzeczywistej ilości pobranych wód podziemnych w danym okresie. Organ powinien był dążyć do ustalenia opłaty na podstawie rzeczywistych danych, a dopiero w przypadku braku takich możliwości, skorzystać z alternatywnych metod określonych w art. 552 Prawa wodnego, a nie opierać się na danych historycznych.
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące określania zobowiązania podatkowego mają zastosowanie do ustalania opłat za usługi wodne?
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do opłat za usługi wodne, w tym art. 21 § 3, który nakazuje organowi wydanie decyzji określającej wysokość opłaty, jeśli nie uzna reklamacji strony.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 300 Prawa wodnego przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłat za usługi wodne. W związku z tym, organ był zobowiązany do wydania decyzji określającej wysokość opłaty, jeśli nie uznał reklamacji strony, co jest zgodne z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
Przepisy (16)
Główne
p.w. art. 272 § 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określenie wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych jako iloczynu jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód.
p.w. art. 273 § 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa prawna dla decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w sprawie określenia opłaty zmiennej.
p.w. art. 274 § 2 lit. za
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Cel poboru wód związany z poborem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody, z odrębną stawką opłaty.
p.w. art. 274 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Cel poboru wód związany z realizacją zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, z odrębną, niższą stawką opłaty.
p.w. art. 552 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Sposób ustalania wysokości opłaty za usługi wodne w okresie przejściowym (do 31.12.2026 r.) na podstawie pomiarów lub ustaleń organów.
p.w. art. 552 § 2a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Alternatywne sposoby ustalania opłaty za usługi wodne w okresie przejściowym, w tym na podstawie oświadczeń podmiotów.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 5 § 1 pkt 41 lit. c
Jednostkowa stawka opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 5 § 1 pkt 27 lit. a
Jednostkowa stawka opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 5 § 2 pkt 1
Określenie współczynnika różnicującego dla wód niepodlegających procesom uzdatniania lub podlegających wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określenie wysokości zobowiązania podatkowego w drodze decyzji.
p.w. art. 300 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłat za usługi wodne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ naruszył przepisy postępowania, dokonując szacowania opłaty bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia rzeczywistej ilości pobranych wód podziemnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 270 ust. 6, art. 272 ust. 1, art. 274 pkt 2 lit. za oraz art. 274 pkt 4 p.w. poprzez ich błędną wykładnię. • Zarzuty naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 9 ust. 2 u.s.g. w zw. z art. 10 ust. 1-3 u.g.k. • Zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść skarżącego. • Zarzut naruszenia art. 21 § 3 o.p. w zw. z art. 300 ust. 1 p.w. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd wskazuje, że wykładnia art. 272 ust. 1 i 2 i art. 274 pkt 4 p.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 40 i pkt 27 rozporządzenia nie budzi wątpliwości, a normy te pozostają spójne z regulacją zawartą w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. • W ocenie Sądu, przyjęta przez organ szacunkowa metoda ustalania wysokości opłaty zmiennej za III kwartał 2024 r. pozbawiona była umocowania prawnego. • Decyzja określająca wysokość opłaty zmiennej nie weryfikuje 'zobowiązania' ustalonego uprzednio w informacji.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Olga Białek
członek
Dominik Dymitruk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za pobór wód podziemnych przez przedsiębiorstwa wodociągowe, stosowanie przepisów Prawa wodnego dotyczących celów poboru wód i sposobu ustalania opłat, prawidłowość postępowania administracyjnego w sprawach opłat za usługi wodne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa wodociągowego pobierającego wodę na różne cele oraz okresu przejściowego w zakresie ustalania opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za zasoby naturalne, jaką jest woda, oraz prawidłowości działania organów administracji w tym zakresie. Pokazuje, jak istotne jest właściwe udokumentowanie i rozliczenie korzystania z zasobów.
“Wody Polskie błędnie oszacowały opłatę za pobór wody? Sąd wskazuje na kluczowe błędy organu.”
Dane finansowe
WPS: 4222 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.