II SA/Wr 338/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę pochylni, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Sprawa dotyczyła skargi T. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję nakazującą rozbiórkę pochylni i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu nieuwzględnienie poprzedniego wyroku WSA. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w tym ustalenia stanu faktycznego i prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę T. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę pochylni i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że nie respektuje on wyroku WSA z dnia 16 grudnia 2004 r. i wydaje decyzję o podobnej treści. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wskazał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w tym ustalenia stanu faktycznego i prawnego, a także odniesienia się do zmienionego stanu prawnego. Sąd wyjaśnił również, że organ odwoławczy nie naruszył wyroku WSA z dnia 16 grudnia 2004 r., gdyż przeprowadził analizę materiału dowodowego i uznał, że w nowych okolicznościach prawnych konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uzasadniało wydanie decyzji kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w tym ustalenia stanu faktycznego i prawnego oraz odniesienia się do zmienionego stanu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co wynikało z nieprecyzyjności obowiązków nałożonych w decyzji organu pierwszej instancji oraz potrzeby ustalenia aktualnego stanu faktycznego i prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 51 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane
p.b. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane
u.s.p. art. 4 § 11
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym
rozp. war. techn. bud. art. 298 § 4
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. war. techn. bud. art. 71 § 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. war. techn. bud. art. 73 § 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zasada dwuinstancyjności granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji wyznacza rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszoinstancyjnego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Skład orzekający
Alicja Palus
sprawozdawca
Andrzej Cisek
przewodniczący
Halina Filipowicz-Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, kontrola legalności decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowania administracyjnego i rolę sądów w kontroli jego przebiegu, szczególnie w kontekście stosowania art. 138 § 2 k.p.a.
“Kiedy sąd administracyjny każe organowi ponownie rozpatrzyć sprawę? Kluczowa rola art. 138 § 2 k.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 338/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-07-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Alicja Palus /sprawozdawca/ Andrzej Cisek /przewodniczący/ Halina Filipowicz-Kremis Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 136, art. 138 par. 2, art. 107 par. 3, art. 6 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Halina Kremis, Asesor WSA Alicja Palus /sprawozdawca/, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 18 lipca 2006r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki pochylni stanowiącej część budynku mieszkalno-usługowego przy ul. B. [...] -[...] we W. oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 4 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. Nr 91 poz. 578 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z siedzibą przy ul. S. C. [...] we W. rozbiórkę pochylni stanowiącej część budynku mieszkalno-usługowego przy ul. B. [...] we W . Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ orzekający wyjaśnił, że decyzją Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] odmówiono S.M. "A" z siedzibą przy ul. C. [...] we W. wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego przy ul. B. [...]-[...] we W., z uwagi na istotne odstępstwa (w zakresie wymienionym w uzasadnieniu wyżej wymienionej decyzji) od warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzja z dnia [...]r. Nr [...]) i warunków pozwolenia na budowę (decyzja z dnia [...]r. Nr [...]). Zakres odstępstw potwierdzony został na przeprowadzonych w dniu [...]r. przez przedstawicieli organu nadzoru budowlanego oględzinach. Stanowiąca integralną część budynku mieszkalno-usługowego przy ul. B. [...]-[...] pochylnia (na odcinku po stronie ul. B.) wykonana została niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę z dnia [...]r. Nr [...] i z naruszeniem przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 8 lutego 1995 r. Nr 10, poz.46). Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] nakazano Spółdzielni Mieszkaniowej "A" doprowadzić pochylnię w terminie do dnia [...]r. do stanu zgodnego z prawem. Decyzja stała się ostateczna z powodu braku odwołań stron. Obowiązek nakazany powyższą decyzją nie został przez inwestora wykonany. W ustosunkowaniu się do pisma inwestora z dnia [...]r. znak: [...] informującego o doprowadzeniu pochylni do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, przeprowadzone w dniu [...]r. oględziny ustaliły jedynie podcięcie podestu o wielkość 10 cm i poprawienie spadku pochylni ułatwiającego odprowadzenie wody opadowej. W stosunku do projektu budowlanego długość pochylni przedłużono o około 10,0 m (poza przejście pod budynkiem - na przedłużeniu ul. K.), o nieoznaczonej na rys. nr 4- rzucie parteru, szerokości pochylni. W trakcie "pieszo-jezdnym" na odcinku ul. K. wyeliminowano przejazd pod budynkiem przez zastosowanie blokady w postaci dwóch słupów (nie związanych konstrukcyjnie z budynkiem), bez uzgodnień z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Na odcinku ul. B. [...]-[...] inwestor samowolnie zlikwidował chodnik - zastępując pochylnią, bez uzgodnień z Zarządem Dróg i Komunikacji - zarządcą pasa drogowego przy ul. B. (dz. nr [...] AM-27, obręb Stare Miasto). W stosunku do przepisów § 298 ust.4 i § 73 ust.3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 8.02.1995 r. nie spełnione zostały warunki techniczne związane z: -usytuowaniem obustronnych poręczy na wysokości 0,75 i 0,9 m od płaszczyzny ruchu (zgodnie z § 298 ust.4). W rzeczywistości odległości te wynoszą odpowiednio 0,81 m i 0,93 m, -spocznikiem przed wejściami do lokali usługowych, nie spełniające wymagań zawartych w § 71 ust.3, w kierunku wymaganej szerokości 1,5 m, w rzeczywistości wynoszącej 1,24 m, przy drzwiach otwartych do lokali usługowych: 0,66 m. W zakończeniu uzasadnienia powiatowy organ nadzoru budowlanego wskazał, że zgodnie z przepisem art.51 ust.2 Prawa budowlanego, "w razie niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (podstawa decyzji z dnia [...] Nr [...]), właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części" co orzeczono niniejszą decyzją. Wyjaśnił przy tym, że orzekając o nakazie rozbiórki uwzględnił okoliczności przedstawione powyżej, a ponadto bezpieczeństwo ludzi korzystających z pochylni (przy braku chodnika) usytuowanej przy ul. B., na której występuje duże natężenie ruchu wszelkiego rodzaju pojazdów. Odwołanie od opisanej powyżej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" reprezentowana przez Prezesa Zarządu R. D. i Członka Zarządu A. C . Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji spółdzielnia zarzuciła, że argumenty powołane w uzasadnieniu kwestionowanego przez nią orzeczenia są sprzeczne ze stanowiskiem PINB zawartym w piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, gdzie stwierdzono m.in., że spółdzielnia doprowadziła pochylnię do stanu zgodnego z przepisami prawa oraz że dokonane oględziny potwierdziły wykonanie zaleceń. Spółdzielnia podała ponadto, że postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. PINB po stwierdzeniu, że "Kontrola, przeprowadzona w dniu [...]r. wykazała, że Zobowiązany wywiązał się z nadanej powinności" - zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie pochylni. Zarzuciła również, że w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...]r. powołano się na nieprawdziwe fakty, wyjaśniając przy tym, iż w dniu [...]r. na wniosek PINB, z udziałem przedstawicieli S.M "A" przeprowadzono jedynie oględziny budynku, nie mierzono wysokości poręczy pochylni, ani nie dokonano innych pomiarów. Nie przekazano również spółdzielni /na jej wniosek/ kopii protokółu oględzin. W protokóle tym przedstawiciele spółdzielni podtrzymali swoje stanowisko dot. zaliczenia budynku do średnich, gdyż spełniony został warunek zgodny z prawem budowlanym - nie przekroczenia 9 kondygnacji, nie stwierdzono podniesienia stropu nad piwnicą, słupy w ciągu pieszo-jezdnym ul. K. są słupami konstrukcyjnymi i zgodnie z zatwierdzonym projektem posiadają wszystkie wymagane uzgodnienia, w tym uzgodnienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Pomimo tych wyjaśnień i przedstawionych dokumentów PINB w uzasadnieniu Decyzji nr [...] w dalszym ciągu w całości potwierdza zakres odstępstw wyszczególnionych w Decyzji Prezydenta W. Nr [...]z dnia [...], od której spółdzielnia wniosła odwołanie do Wojewody D . Wojewoda uznał zasadność odwołania inwestora obiektu przy ul. B. [...]-[...] i decyzją nr [...] z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania Spółdzielnia oświadczyła w sposób stanowczy, że pochylnia została wykonana zgodnie z projektem, na podstawie którego uzyskano pozwolenie na budowę, a ponadto, że Spółdzielnia spełniła wszystkie warunki konieczne do uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-służbowego przy ul. B. [...]-[...] we W . Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne, z tym że decyzja ta uchylona została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2004r. (sygn. akt II SA/Wr 862/02) wydanym po rozpatrzeniu sprawy ze skargi T. R. i A. F . Kasacyjne orzeczenie Sądu obligowało wojewódzki organ nadzoru budowlanego do ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego w rozpoznawanej sprawie, zakończonego decyzją tego organu wydaną w dniu [...]r. (Nr [...]). Stosując przepis art. 138 § 2 kodeksu postępowania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] nakazującą rozbiórkę pochylni stanowiącej część budynku mieszkalno-usługowego przy ul. B. [...]-[...] we W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia wyjaśnił m.in., że zaprojektowana i wykonana przez inwestora pochylnia, zaznaczona jest na projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...]r. i stanowi integralną część zrealizowanej inwestycji. Decyzją Nr [...] z dnia [...]roku wydaną zgodnie z art. 51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, organ I instancji nałożył na inwestora, Spółdzielnię Mieszkaniową "A" z siedzibą przy ul. C. [...] we W., obowiązek doprowadzenia wybudowanej pochylni do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia [...]roku. Spółdzielnia pismem z dnia [...]r. o znaku [...] poinformowała organ I instancji o wykonaniu nałożonego na nią obowiązku. Powyższy fakt został potwierdzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu stosownej kontroli, zarówno w piśmie z dnia [...]roku o znaku [...], jak i w uzasadnieniu postanowienia Nr [...] z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania w przedmiotowej sprawie. Zaprzeczeniem wcześniejszego stanowiska organu I instancji w tym względzie, jest decyzja Nr [...] z dnia [...]r. nakazująca rozbiórkę pochylni zgodnie z art. 51ust.2 cyt. wyżej ustawy, który stanowi, iż w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust.1 pkt.2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót lub rozbiórkę obiektu lub jego części. Wobec rozbieżności stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kwestii wykonania obowiązków przez stronę skarżącą, polegających na doprowadzeniu zrealizowanej pochylni do stanu zgodnego z prawem, w kontekście braku precyzyjności tych obowiązków, określonych w decyzji Nr [...] z dnia [...]roku oraz z uwagi na konieczność ustalenia aktualnego stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części co stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała T. R. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji i wymierzenie organowi grzywny stosownie do art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając takie żądanie skarżąca podała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004r. uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...]r. w przedmiocie postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki pochylni stanowiącej część budynku mieszkalno-usługowego przy ul. B. [...]-[...] we W., uznając, że zaskarżona decyzja narusza art. 105 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania. W ocenie skarżącej organ odwoławczy ponownie wydał decyzję o treści podobnej, jaką uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004r., nie respektując tego wyroku. W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W pismach kierowanych do Sądu w toku postępowania sądowoadministracyjnego T. R. wnosiła o dołączenie do akt sprawy dokumentów wykazujących przede wszystkim samowolne zajęcie przez inwestora pasa drogowego pod budowę pochylni oraz nieuzgodnienie tej inwestycji z zarządcą drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego czy materialnego w rozpoznawanej sprawie, co obligowało Sąd do wydania orzeczenia w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, mimo uwzględnienia treści art. 134 § .... tej regulacji. Postępowanie administracyjne podporządkowane jest ustrojowej zasadzie dwuinstancyjności, sformułowanej w art. 15 kpa i mającej również walor zasady konstytucyjnej z racji wpisania jej w treść art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta w toku administracyjnym realizowana jest poprzez odwołanie lub inny środek zaskarżenia, przysługujący w zwyczajnym trybie weryfikacyjnym, który skutecznie wniesiony gwarantuje rozpoznanie sprawy, załatwionej przez organ administracji publicznej I instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu. Obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy oznacza jednak bezwzględną powinność przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, bowiem z istoty zasady dwuinstancyjności wynika konieczność zachowania w obu instancjach tożsamości sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość sprawy zachowana jest m.in. poprzez tożsamość jej stanu faktycznego i prawnego, który musi być rozważony i oceniony przez oba organy dysponujące walorem właściwości instancyjnej w sprawie. O możliwości bardzo ograniczonego modyfikowania stanu faktycznego i wprowadzenia do niego nowych elementów ustawodawca zadecydował poprzez treść przepisu art. 136 i art. 138 § 2 kpa. Zarówno w literaturze prawniczej, jak i w sprawowanym przez sądy administracyjne orzecznictwie jako aksjomat przyjmuje się twierdzenie, że granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji wyznacza rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszoinstancyjnego, a wydanie orzeczenia merytorycznie załatwiającego sprawę, mimo braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w odpowiednim dla przedmiotu sprawy zakresie przez organ I instancji jest traktowane jako rażące naruszenie prawa /np. B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980; B. Adamiak, J. Borkowski : KPA Komentarz, Warszawa 2006; wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992r, sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1989r., sygn. akt II SA 1198/88, ONSA, Nr 1, poz. 36/. Działanie polegające na dokonaniu wyłącznie przez organ II instancji wszelkich ustaleń koniecznych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy uznane też zostało w poglądach judykatury za działanie naruszające kompetencję organu właściwego w sprawie, a poprzez to obarczające wydane w takich warunkach orzeczenie kwalifikowaną wadliwością /np. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1987r., sygn. akt II SA 1092/86, OSPIKA 1988, Nr 1, poz. 24/. Zważyć zatem należy, że katalog rodzajów orzeczeń, jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy zawarty został w przepisie art. 138 kpa i obejmuje on decyzje merytoryczne, merytoryczno-reformacyjne, kasacyjne i decyzje umarzające postępowanie. Treść tego przepisu wskazuje, że organ odwoławczy dysponuje zarówno kompetencjami kontrolnymi jak i merytorycznymi, przy czym wobec obowiązującej koncepcji zasady dwuinstancyjności powinnością organu odwoławczego jest rozpatrzenie na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie w jej całokształcie z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w dacie orzekania. Motywy rozstrzygnięcia powinny być wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu, zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 kpa /np. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996r., sygn. akt SA/Wr 1996/95; ONSA 1997 Nr 1, poz. 35; wyrok NSA z dnia 14 października 1999r., sygn. akt IV SA 1313/98, Lex nr 48725/. Ponadto w postępowaniu administracyjnym wiążącą regułą jest zasada praworządności zawarta w art. 6 kpa i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która wymaga bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności organu administracji publicznej, podejmowanej w toku postępowania. W ocenie Sądu organ odwoławczy orzekając w rozpoznawanej sprawie zastosował się do wskazanych powyżej wymogów i nie uchybił swoim ustawowym obowiązkom. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa i stanowi szczególny rodzaj wydawanej w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy." Pośrednio treść przepisu wskazuje jako przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wadliwość procesową, wynikającą przede wszystkim z naruszenia zasad postępowania. Konsekwencją takiego postrzegania tej normy jest możliwość skorzystania przez organ odwoławczy z ustanowionego nią uprawnienia wyłącznie wtedy, gdy czynności procesowe, które należy podjąć w sprawie dla zadośćuczynienia wymogowi legalnego działania, należą do czynności objętych regulacją rozdziału 4 działu II kodeksu postępowania administracyjnego. Istotna też jest wymagana – w sposób dorozumiany – przez ustawodawcę koniunkcja przesłanek prawnych, których spełnienie polega nie tylko na odpowiedniej kwalifikacji czynności, ale także na zachowaniu określonego przez art. 138 § 2 kpa ich zakresu. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy korzystając z kompetencji przyznanej mu w powołanym powyżej przepisie uzasadnił swoją czynność orzeczniczą potrzebą, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, wyjaśnienia wszystkich wątpliwych kwestii w tym przede wszystkim wykonania przez inwestora obowiązków nałożonych poprzednio decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] (organ zwrócił przy tym uwagę na nieprecyzyjne określenie tych obowiązków) oraz odniesienie sytuacji istniejącej w sprawie do aktualnego stanu prawnego – zmienionego w stosunku do istniejącego w dacie orzekania przez organ I instancji. Istotne przy tym jest – co organ orzekający potraktował zdawkowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w obowiązujących w dacie orzekania w postępowaniu odwoławczym warunkach prawnych ustawodawca sankcjonując nakazem rozbiórki niezgodne z prawem działania inwestorów uzależnił niejako dopuszczalność orzekania o tym od uprzedniego ocenienia przez właściwy organ przesłanek, na których została skonstruowana procedura legalizacyjna. Oznacza to zatem niemożność orzekania o rozbiórce niezgodnie z prawem wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części z pominięciem wskazań zawartych w odpowiednich (stosowanych w sprawie) przepisach ustawy – Prawo budowlane. Podporządkowanie się organu ustawowemu wymogowi nie gwarantuje jednak inwestorowi skutecznego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego w warunkach art. 145 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z art. 151 tej regulacji, orzekł jak w sentencji. Niezależnie od powyższego Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, że niezasadny jest sformułowany w skardze zarzut nierespektowania przez organ II instancji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2004r. Wbrew twierdzeniom skargi, wynikającym – zdaniem Sądu w składzie obecnie orzekającym – z niewłaściwego zinterpretowania wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku poprzednio wydanego w sprawie, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – zgodnie z tymi zaleceniami – przeprowadził analizę całości materiału dowodowego, uznał, iż w ustalonym wówczas stanie faktycznym brak jest podstaw do umorzenia postępowania w rozpoznawanej sprawie. Nie wydał też – jak sugeruje skarżąca – decyzji o podobnej treści, jak uchylona wyrokiem Sądu z dnia 16 grudnia 2004r., ale decyzję kasacyjną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uznając przy tym, że w nowych okolicznościach prawnych nie byłoby wystarczające uzupełnienie postępowania dowodowego, co eliminowało możliwość skorzystania przez organ odwoławczy z uprawnienia zawartego w przepisie art. 136 kpa, ale konieczne jest przeprowadzenie tego postępowania w znacznej części. Taka sytuacja odpowiada dyspozycji art. 138 § 2 kpa, stanowiącemu podstawę prawną zaskarżonej decyzji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI