II SA/WR 336/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego, uznając, że przepisy prawa materialnego wyłączają możliwość takiej zmiany.
Spółka W. sp. z o.o. wniosła o zmianę pozwolenia wodnoprawnego w zakresie określenia sposobu poboru próbek ścieków, powołując się na nowelizację Prawa wodnego. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstaw prawnych do zmiany pozwolenia. Organ II instancji utrzymał to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że przepisy ustawy o rewitalizacji rzeki [...] (art. 17 ust. 1) wyłączają możliwość zmiany pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed 1 stycznia 2024 r., które nie zawierają sposobu poboru próbek ścieków, a które wygasają po upływie okresu, na jaki zostały wydane.
Spółka W. sp. z o.o. zwróciła się z wnioskiem o zmianę pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty W. z 2017 r., przeniesionego następnie decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Legnicy z 2020 r. Wnioskowana zmiana dotyczyła uzupełnienia treści pozwolenia o określenie sposobu poboru próbek ścieków, co wynikało ze zmiany przepisów Prawa wodnego (art. 403 ust. 2 pkt 8) wprowadzonej ustawą o rewitalizacji rzeki [...]. Dyrektor Zarządu Zlewni w Legnicy odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. Organ I instancji argumentował, że Prawo wodne oraz ustawa o rewitalizacji rzeki [...] nie przewidują możliwości zmiany obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych w tym zakresie, a przepisy przejściowe (art. 17 u.r.r.O.) stanowią, że pozwolenia wydane do 1 stycznia 2024 r. bez określenia sposobu poboru próbek ścieków wygasają po upływie okresu, na jaki zostały wydane. Organ uznał, że nie można zastosować art. 155 k.p.a. ani art. 163 k.p.a. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podtrzymując stanowisko o braku możliwości zmiany pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki. Sąd podzielił stanowisko organów, że art. 17 ust. 1 ustawy o rewitalizacji rzeki [...] stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd uznał, że przepis ten ma charakter systemowy i ma na celu uniknięcie konieczności zmiany wszystkich obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych, jednocześnie zobowiązując ich adresatów do wystąpienia o nowe pozwolenia w oparciu o wyższe standardy ochrony wód. Sąd stwierdził, że brak możliwości zmiany pozwolenia wodnoprawnego jest oczywisty i stanowi "inną uzasadnioną przyczynę odmowy postępowania". Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania nie jest tożsama z merytorycznym rozpoznaniem wniosku i wydaniem decyzji odmawiającej zmiany.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy przepisy prawa materialnego (art. 17 ust. 1 ustawy o rewitalizacji rzeki [...]) wprost wyłączają możliwość zmiany pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed 1 stycznia 2024 r., które nie zawierają sposobu poboru próbek ścieków i które wygasają po upływie okresu, na jaki zostały wydane, istnieje uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że art. 17 ust. 1 ustawy o rewitalizacji rzeki [...] stanowi systemowe rozwiązanie mające na celu uniknięcie konieczności zmiany wszystkich obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych i zobowiązujące ich adresatów do wystąpienia o nowe pozwolenia w oparciu o wyższe standardy. Brak możliwości zmiany pozwolenia jest oczywisty i stanowi "inną uzasadnioną przyczynę odmowy postępowania".
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.r.r.O. art. 17 § 1
Ustawa o rewitalizacji rzeki [...]
Pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, wydane do 01.01.2024 r., w których nie określono sposobu pobierania próbek ścieków, wygasają po upływie okresu, na jaki zostały wydane. Przepis ten wyłącza możliwość zmiany takich pozwoleń.
Pomocnicze
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
u.r.r.O. art. 17 § 2
Ustawa o rewitalizacji rzeki [...]
Wyjątek od zasady wygaśnięcia pozwoleń, stosowany wyłącznie do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 01.01.2024 r.
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 154 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 163
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.w. art. 403 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Zmiana wprowadzająca obowiązek określenia w pozwoleniach wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód, nie tylko miejsca, ale i sposobu pobierania próbek ścieków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o rewitalizacji rzeki [...] stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ wyłącza możliwość zmiany pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed 1 stycznia 2024 r., które nie zawierają sposobu poboru próbek ścieków. Brak możliwości zmiany pozwolenia wodnoprawnego jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Odrzucone argumenty
Możliwość zmiany pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 155 k.p.a. w celu dostosowania go do nowo obowiązujących przepisów. Zmiana stanu prawnego nie wpływa na tożsamość stosunku prawnego, a zatem jest dopuszczalna. Organ administracji publicznej powinien wszcząć postępowanie i merytorycznie rozpoznać sprawę, nawet jeśli brak jest podstaw materialnoprawnych do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
"ustawa o rewitalizacji rzeki [...] została przyjęta w celu poprawy standardów ochrony wód poprzez generalne ograniczenia wprowadzania ścieków do wód i ziemi, jak również poprzez racjonalne monitorowanie ilości i jakości wprowadzanych ścieków." "Wskazany powyżej cel ustawy jest realizowany między innymi poprzez generalną zasadę wyrażoną w powołanym art. 17 ust. 1 u.r.r.O., aby dotychczasowe, czasowe pozwolenia wodnoprawne nie były przedłużane na kolejne okresy." "Okoliczność ta stanowi "inną uzasadnioną przyczynę odmowy postępowania", o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a."
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący sprawozdawca
Adam Habuda
sędzia
Marta Pawłowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących pozwoleń wodnoprawnych oraz stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w przypadku braku podstaw materialnoprawnych do zmiany decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed 1 stycznia 2024 r. i braku możliwości ich zmiany w świetle ustawy o rewitalizacji rzeki [...].
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska i procedury administracyjnej, pokazując, jak przepisy przejściowe mogą wpływać na możliwość dostosowania istniejących pozwoleń do nowych wymogów prawnych.
“Czy można zmienić stare pozwolenie wodnoprawne, gdy prawo się zmienia? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ochrona środowiska
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Wr 336/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-09-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-05-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda Marta Pawłowska Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Wodne prawo Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 61a par. 1 , art. 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 21 marca 2025 r. nr 30/2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę w całości. Uzasadnienie Pismem z 05.02.2024 r. W. sp. z o.o. (dalej: strona skarżąca, spółka), zwróciło się z wnioskiem w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty W. (dalej: Starosta) z 24.04.2017 r. (nr WIP.6341.23.2017), przeniesionego na wnioskodawcę decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Legnicy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ I instancji) z 11.05.2020 r. (nr 115/2020). Strona skarżąca wniosła o zmianę punktu I. decyzji Starosty poprzez uzupełnienie ostatniego wiersza w pkt I. ww. decyzji, o następującą treść: "Punkt i sposób poboru próbek ścieków: Punt poboru próbek ścieków do analiz ustala się w studzience przepompowni ścieków. Sposób poboru próbek ścieków do badań - automatyczny lub manualny (ręcznie)." Wyjaśniono, że konieczność zmiany decyzji z 24.04.2017 wynika ze zamiany ustawy z 20.07.2017 r. Prawo wodne, w szczególności art. 403 ust. 2 pkt 8, dokonanej ustawą z 13.07.2023 r. o rewitalizacji rzeki [...], która to zmiana wprowadziła obowiązek określenia w pozwoleniach wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód, nie tylko miejsca pobierania próbek ścieków, ale również sposobu pobierania próbek ścieków. Postanowieniem z 26.04.2024 r. (nr VL.ZUZ.4220.5.2024.AG), wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., Dyrektor Zarządu Zlewni w Legnicy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany punktu I decyzji z 24.04.2017 r. we wnioskowanym przez spółkę zakresie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że ustawa z 20.07.2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm.), dalej: "u.p.w." nie dopuszcza zmiany pozwolenia wodnoprawnego. Również ustawa z 13.07.2023 r. o rewitalizacji rzeki [...] (Dz. U. z 2023 r. poz. 1963), dalej: "u.r.r.O." nie zawiera przepisu, który umożliwiałby zmianę pozwolenia wodnoprawne we wnioskowanym zakresie. Ustawa wprowadziła art. 13 pkt 28 zmianę w art. 403 ust. 2 pkt 8 u.p.w., tzn. że z chwilą wejścia ww. ustawy w życie w treści pozwolenia wodnoprawnego ustala się m.in. miejsce i sposób poboru próbek ścieków, jednakże ustawodawca nie wprowadził obowiązku zmiany obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych. Zastrzegł jedynie w art. 17 u.r.r.O., że wydane do 01.01.2024 r. pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, w których nie określono sposobu pobierania próbek ścieków, wygasają po upływie okresu, na jaki zostały wydane oraz że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 01.01.2024 r. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi stosuje się przepisy dotychczasowe. W powyższej sytuacji, według organu I instancji, nie jest możliwe również posiłkowanie się przepisami ogólnymi, tj. art. 155 k.p.a. Zmiana decyzji w tym trybie uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego, co oznacza, że nie mogłaby mieć zastosowania w powyższej sytuacji. W przypadku zamiaru realizacji uprawnień na innych warunkach niż określone w pozwoleniu wodnoprawnym należy uzyskać nowe pozwolenie. Wiąże się to ze zmianą treści pierwotnego wniosku o udzielenie pozwolenia, a zatem decyzja w tej sprawie nie byłaby wydawana w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej. Ponadto organ zwrócił uwagę na fakt, że możliwość zmiany pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 155 k.p.a. odnosi się jedynie do sytuacji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy administracyjnej organ administracji publicznej mógłby podjąć różne wariantowe rozstrzygnięcia - w oparciu o przedstawioną dokumentację. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi ta przesłanka. Organ I instancji podkreślił, że nie jest możliwe również zastosowanie przepisu art. 163 k.p.a., który dopuszcza - obok trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. - także istnienie przepisów szczególnych, umożliwiających uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła już prawo. Wynikające z ww. przepisu uprawnienia organów administracji publicznej uwarunkowane są istnieniem przepisów odrębnych, które określają przesłanki dokonania zmiany rozstrzygnięcia. Art. 163 k.p.a. nie jest tym samym samoistną podstawą zmiany jakiejkolwiek decyzji. Z uwagi na brak przepisów szczególnych, które wynikałyby z u.p.w. lub z u.r.r.O. nie ma możliwości zastosowania trybu art. 163 k.p.a. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wniosła spółka, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 155 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że możliwość uchylenia lub zmiany decyzji jest możliwa wyłącznie w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego, podczas gdy zmiana lub uchylenie decyzji jest dopuszczalna również w przypadku zmiany prawa jeśli zmiana prawa nie wpływa na tożsamość stosunku prawnego, ukształtowanego na podstawie zmienianej decyzji, 2) art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że możliwość uchylenia lub zmiany decyzji jest możliwa wyłącznie w sytuacji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy organ administracji publicznej mógłby podjąć różne wariantowe rozstrzygnięcia, tj. mógł wydać decyzję o charakterze uznaniowym, podczas gdy zmiana lub uchylenie decyzji jest dopuszczalna również w przypadku decyzji o charakterze związanym, 3) art. 61 § 1 k.p.a., art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 155 k.p.a. w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania z uwagi na brak podstaw do zmiany decyzji i wydanie postanowienia w sprawie, podczas gdy odmowa wszczęcia postępowania jest możliwa wyłącznie w przypadku wniesienia żądania przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, a w przypadku braku podstaw do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. organ administracji publicznej powinien rozpoznać merytorycznie sprawę po wszczęciu postępowania i wydać decyzję. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów zażalenia spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia strona rozwinęła argumentację przytoczoną w zarzutach oraz przywołała obszerne wywody doktryny. Podkreśliła, że zmiana stanu prawnego dotyczyła jedynie wprowadzenia jednego, dodatkowego obowiązku w ramach pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, polegającego na określeniu oprócz miejsca poboru próbek ścieków również sposobu poboru próbek ścieków, przy czym pobór próbek może następować w sposób automatyczny lub manualny. Powyższa zmiana zdaniem strony nieistotnie zmienia normę prawną będącą podstawą wydania decyzji wodnoprawnej, tożsamość stosunku prawnego pozostaje ta sama. Podniesiono, że art. 155 k.p.a. może zostać zastosowany celem dostosowania ostatecznej decyzji do nowego prawa, co jest zasadne w niniejszej sprawie bowiem przepisy przejściowe nie przewidują zmiany pozwoleń wodnoprawnych. W dalszej kolejności strona skarżąca wskazała, że stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie, ten sam podmiot w tożsamy sposób dokonuje wprowadzania ścieków do wód. Zmianie ma ulec treść pozwolenia, nie zaś wniosek na podstawie, którego udzielono pozwolenia. Strona skarżąca podniosła również, że w trybie art. 155 k.p.a. może być zmieniona nie tylko o charakterze uznaniowym, jak to stwierdził organ I instancji. Nie istnieją żadne przesłanki, czy kryteria które wykluczałyby możliwość zmiany decyzji związanych w tym trybie. Zdaniem strony skarżącej organ I instancji dokonał merytorycznego rozpoznania wniosku – dokonał wykładni przepisów prawa, ustalił stan faktyczny, pomimo braku wszczęcia postępowania. Strona skarżąca podniosła, że w takich okolicznościach organ nie powinien podjąć postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a postępowanie wszcząć i wydać stosowną decyzję. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ II instancji, Dyrektor RZGWWP) postanowieniem z 21.03.2025 r. (nr 30/2025) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że ustawodawca przepisem prawa materialnego wprost przewidział brak możliwości zmiany pozwolenia wodnoprawnego, które nie zawiera sposobu pobierania próbek ścieków, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 1 u.r.r.O. będą one wygasać po upływie okresu, na jaki zostały wydane. Ustawodawca chciał uniknąć, zdaniem Dyrektora RZGWWP konieczności zmiany wszystkich obowiązujących na dzień 01.01.2024 r. pozwoleń wodnoprawnych. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że wniosek o zmianę pozwolenia wodnoprawnego nie został złożony w oparciu o art. 155 k.p.a., a jak sam wnioskujący wskazał art. 403 ust. 2 pkt 8 u.p.w. Na powyższe postanowienie skargę do Sądu wniosło W. sp. z o.o., zarzucając organowi II instancji naruszenie: I). przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 u.r.r.O. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wskazany przepis wprost determinuje brak możliwości zmiany pozwolenia wodnoprawnego we wnioskowanym zakresie, podczas gdy z art. 17 ust. 1 u.r.o. nie wynika brak możliwości zmiany pozwolenia wodnoprawnego, a jedynie brak konieczności zmiany dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych, w zw. ze zmianą art. 403 ust. 2 pkt 8 u.p.w.; II). przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 61 § 1, art. 61a § 1 oraz art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zaistniały przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, podczas gdy odmowa wszczęcia postępowania jest możliwa wyłącznie w przypadku wniesienia żądania przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, a w przypadku braku podstaw do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., wynikających z prawa materialnego, organ administracji publicznej powinien rozpoznać merytorycznie sprawę po wszczęciu postępowania i wydać decyzję w sprawie, 2) art. 61 § 1 oraz art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że wniosek o zmianę decyzji nie został złożony w oparciu o art. 155 k.p.a., a art. 403 ust. 2 pkt 8 u.p.w., podczas gdy ze stanowiska skarżącej przedstawionego w toku postępowania przed organem I instancji jednoznacznie wynika, że podstawą wniosku jest art. 155 k.p.a., a przywołane przepisy prawa materialnego, w tym art. 403 ust. 2 pkt 8 u.p.w., stanowią jedynie przyczynę złożenia wniosku. Wobec powyższego autor skargi wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, 2) zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji o zmianie decyzji Starosty zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, 3) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że brak konieczności zmiany pozwoleń wodnoprawnych w omawianym zakresie, wydanych przed 01.01.2024 r., nie oznacza jednak, że taka zmiana jest niedopuszczalna. Błędnie zatem uznał organ II instancji, że art. 17 ust. 1 u.r.r.O. wykluczył możliwość zmiany pozwolenia wodnoprawnego. W dalszej kolejności pełnomocnik wskazał, że w przypadku wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. organ powinien wszcząć postępowanie i następnie rozpoznać merytorycznie sprawę po wszczęciu postępowania, aby ostatecznie wydać decyzję w sprawie. Organ nie stwierdził bowiem, aby brak było podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania, a jedynie, że wskazana w ocenie organu podstawa nie daje podstaw do zmiany decyzji w żądanym zakresie. Z tego względu postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest przedwczesne, a tym samym wadliwe, a w konsekwencji również postanowienie organu II instancji. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił również, że w toku postępowania przed organem I instancji, strona skarżąca jako podstawę prawną żądania wskazała art. 155 k.p.a. Jednocześnie powołała się na art. 403 ust. 2 pkt 8 u.p.w., zgodnie z którym w brzmieniu od 01.01.2024 r. pozwolenie wodnoprawne powinno określać sposób poboru próbek ścieków. Na uwadze należy jednak mieć, że podstawą żądania zmiany pozwolenia wodnoprawnego jest art. 155 k.p.a. Ponadto organ jest związany treścią żądania i okolicznościami stanowiącymi podstawę żądania strony. Organ natomiast samodzielnie dokonuje oceny podstawy prawnej żądania. Dlatego organ I instancji powinien rozpoznać możliwość uwzględnienia wniosku również w oparciu o art. 155 k.p.a. W konsekwencji błędnie zakłada organ II instancji, że nie doszło do naruszenia art. 155 k.p.a. ponieważ nie stanowił on podstawy wniosku strony skarżącej. W odpowiedzi na skargę DRZGW podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 21.03.2025 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w Legnicy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 26.04.2024 r., odmawiające wszczęcia postepowania w przedmiocie zmiany punktu I decyzji Starosty W. z 24.04.2017 r. poprzez uzupełnienie jego brzmienia. Podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną (przesłanka podmiotowa) lub z innych uzasadnionych przyczyn (przesłanka odnosząca się do przedmiotu sprawy) postępowanie nie może być wszczęte. Analizowany przepis wskazuje dwie samodzielne i niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 a § 1 k.p.a. ma przy tym zastosowanie nie tylko do trybu zwyczajnego, ale także do trybów nadzwyczajnych uregulowanych w k.p.a. Sąd rozpoznający tę sprawę stwierdza, że w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym zapadł w tut. Sądzie - ze skargi W. sp. z o.o. - nieprawomocny wyrok z 13.02.2025 r., sygn. akt II SA/Wr 705/24. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ocenę prawną zaprezentowaną w przywołanym wyroku. Sąd przyjmuje zaprezentowaną w nim argumentację za własną i w związku z tym będzie się nią posługiwał na potrzeby niniejszego uzasadnienia. Podzielając zatem stanowisko orzekających w sprawie organów obu instancji, zdaniem Sądu, wystąpiła w sprawie uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Starosty z 24.04.2017 r., związana z brakiem podstawy materialnoprawnej umożliwiającej zmianę spornego pozwolenia wodnoprawnego we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy za organami, że problematyka funkcjonujących w obrocie prawnym pozwoleń wodnoprawnych niezawierających w swej treści sposobu poboru ścieków została rozwiązana na poziomie ustawowym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.r.r.O., wydane do 01.01.2024 r. pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, w których nie określono sposobu pobierania próbek ścieków, wygasają po upływie okresu, na jaki zostały wydane. Wyjątek od zasady wyrażonej w tym przepisie, zawarty w art. 17 ust. 2, należy stosować zaś wyłącznie do postępowań wszczętych i niezakończonych w sprawie wydawania pozwolenia wodnoprawnego. Jako zasadę przyjął więc ustawodawca pozostawienie w obrocie prawnym pozwoleń wodnoprawnych bez określenia niniejszego elementu do czasu upływu terminu na jaki zostały wydane, a sama u.r.r.O. została przyjęta w celu poprawy standardów ochrony wód poprzez generalne ograniczenia wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, jak również poprzez racjonalne monitorowanie ilości i jakości wprowadzanych ścieków. W uzasadnieniu projektu wskazano między innymi na potrzebę stworzenia powszechnego systemu pomiaru jakości wód, a także rozwiązań zapobiegających katastrofom ekologicznym przez ograniczanie wprowadzania ścieków do wód i ziemi. W tym celu przyjęto również zmiany w u.p.w. (zob. druk sejmowy nr 3303 z 24.05.2023 r.). Wskazany powyżej cel ustawy jest realizowany między innymi poprzez generalną zasadę wyrażoną w powołanym art. 17 ust. 1 u.r.r.O., aby dotychczasowe, czasowe pozwolenia wodnoprawne nie były przedłużane na kolejne okresy. Po upływie ich obowiązywania beneficjenci dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych powinni wystąpić o wydanie nowych pozwoleń w oparciu o znowelizowane przepisy określające podwyższone standardy ochrony wód w tym odnoszące się do konieczności określenia sposobu pobierania próbek ścieków (por. wyrok WSA w Lublinie z 26.11. 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 609/24). W tej sytuacji zasadnie przyjął organ II instancji, że art. 17 ust. 1 u.r.r.O. wprost determinuje brak możliwości zmiany posiadanego przez skarżącą pozwolenia wodnoprawnego z 26.04.2024 r. Przyjęte na gruncie ustawowym rozwiązanie ma charakter systemowy, przez co ustawodawca chciał po pierwsze uniknąć konieczności zmiany wszystkich obowiązujących na dzień 01.01.2024 r. pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a po drugie przyjmując ich systemowe wygaśnięcie po upływie okresu, na jakie zostały wydane, zobligował jednocześnie ich adresatów do wystąpienia o wydanie nowych pozwoleń w oparciu o przepisy przewidujące wyższe standardy w zakresie ochrony wód. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.r.r.O. nie mógł zostać uwzględniony, a organy właściwie przyjęły, iż w sprawie zasadnym jest wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi, spółka w treści złożonego wniosku przywołała podstawę swojego żądania, wskazując wprost, że konieczność złożenia wniosku wynika ze zmiany u.p.w., w szczególności art. 403 ust. 2 pkt 8, dokonanej u.r.r.O., która to zmiana wprowadziła obowiązek określenia w pozwoleniach wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód nie tylko miejsca pobierania próbek ścieków, ale również sposobu pobierania ścieków. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie wykazała, by naruszało ono prawo w stopniu wymagającym usunięcia z obrotu prawnego. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do rozpoznania wniosku strony skarżącej w nieprzewidzianej prawem formie. W zakresie jakim było to niezbędne do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. organ dokonał analizy wniosku pod kątem materialnoprawnym, nie oceniając w żadnym zakresie jego zasadności według przepisów prawa materialnego. Wynikająca z przepisu art. 17 ust. 1 u.r.r.O., który w ocenie Sądu ma charakter mieszany, materialno-procesowy, przeszkoda dotycząca dopuszczalności zmiany wydanych do 01.01.2024r. pozwoleń wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, w których nie określono sposobu pobierania próbek ścieków, i które wygasają po upływie okresu, na jaki zostały wydane, okazała się oczywista. Okoliczność ta stanowi "inną uzasadnioną przyczynę odmowy postępowania", o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. Jej istnienie nie wymagało od orzekających organów prowadzenia postępowania wyjaśniającego, stąd niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. Nie można uznać, aby organ wyszedł poza zakres dopuszczalnej i niezbędnej oceny wniosku, dokonywanej w ramach art. 61a § 1 k.p.a. Tym samym nie doszło do obejścia przepisów o postępowaniu jurysdykcyjnym – zamiast przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać decyzję (np. odmawiającą zmiany w trybie art. 155 k.p.a. udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, jeśli brak było ku temu podstaw materialno-prawnych), organy odmówiły wszczęcia postępowania. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. należy wobec tego uznać za niezasadne. Na koniec wskazać należy, że wydając postanowienie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ administracyjny nie może wypowiadać się na temat zagadnień dotyczących zastosowania art. 155 k.p.a., w tym wskazywać, że nie może uchylić lub zmienić decyzji, przy wydaniu której nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych przesłanek, do wydania takiej decyzji. Tak samo organ nie może wypowiadać się na temat konieczności zastosowania trybu art. 155 k.p.a. w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego i prawnego. Powyższe mankamenty uzasadnienia postanowienia organu I instancji nie miały jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę