II SA/Wr 332/25

II SA/Wr 332/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Olga Białek /przewodniczący/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 50-51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 marca 2025 r. nr 274/2025 w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do wydania decyzji nakładającej wykonanie obowiązku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy), zaskarżoną decyzją z dnia 4 marca 2025 r. (nr 274/2025), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kłodzku (dalej: PINB, organ pierwszej instancji) z dnia 2 grudnia 2024 r. (nr 149/2024) stwierdzającą brak podstaw do wydania decyzji nakładającej wykonanie obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej: p.b.) w sprawie budowy przez A. P. i M. P. (dalej: uczestnicy postępowania) wolnostojącej wiaty o wymiarach 1,56 m x 8,05 m na działce nr [...] w P.
Przedmiotowa decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W rezultacie wniosku z dnia 3 lutego 2022 r. o przeprowadzenie kontroli obiektów zlokalizowanych w P. na działce nr [...], zawiadomieniem z dnia 14 lutego 2022 r. PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych na ww. nieruchomości.
Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w dniu 8 marca 2022 r. oględziny nieruchomości w P. wykazały, że uczestnicy postępowania wybudowali w 2021 r. na terenie tejże posesji wolnostojącą wiatę konstrukcji drewnianej o wymiarach 1,56 x 8,05 m. Według wyjaśnień uczestników postępowania sporna wiata zlokalizowana jest w odległości 10-30 cm od granicy z działką nr [...], której właścicielką jest M. F. (dalej: skarżąca). Skarżąca podniosła jednak, że sporna wiata usytuowana jest częściowo na jej działce.
Decyzją z dnia 7 czerwca 2022 r. (nr 64/2022) organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy przez uczestników postępowania wolnostojącej wiaty na terenie działki nr [...] w P. Powołując się na przepisy p.b. wskazał, że wzniesienie wiaty takiej jak w realiach sprawy nie podlega ani pozwoleniu na budowę, ani zgłoszeniu. Okoliczności wskazane przez skarżącą dotyczące zalewania wodami opadowymi z dachu wiaty, zsuwania się śniegu z dachu wiaty na teren jej działki czy częściowego posadowienia wiaty na jej działce uznał organ za kwestie z zakresu prawa cywilnego, które nie podlegają prawu budowlanemu.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, DWINB decyzją z dnia 23 sierpnia 2022 r. (nr 845/2022) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wyjaśnił przyczyny umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość w kontekście przedmiot postępowania, którym jest legalność budowy wolnostojącej wiaty o wymiarach 1,56 m x 8,05 m. DWINB podniósł, że przedmiotowa inwestycja mieści się w zakresie art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b., zgodnie z którym pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2 sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Organ odwoławczy stwierdził także, że roszczenia cywilne powinny być realizowane przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu administracyjnym. W dalszej kolejności wyjaśnił, że organ Państwowej Straży Pożarnej nie stwierdził naruszenia przepisów przeciwpożarowych i nie dostrzegł zajścia przesłanek dla wydania decyzji nakazującej usuniecie nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, na co wskazuje przedłożony protokół z czynności rozpoznawczych przeprowadzonych przez przedstawicieli Państwowej Straży Pożarnej.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 czerwca 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 759/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił wskazaną decyzję organu odwoławczego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że zwolnienie budowy wiaty z obowiązku uzyskania decyzji na budowę (dokonania zgłoszenia) nie oznacza wyłączenia jej spod reżimu innych przepisów prawnych, w szczególności przepisów p.b., tym bardziej, iż postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie wszczęto wskutek wniosku z dnia 3 lutego 2022 r. o przeprowadzenie kontroli obiektów usytuowanych na działce (a więc i wiaty), zaś postępowanie organ określił jako w sprawie robót budowlanych wykonanych na terenie nieruchomości. W tym sensie organ powinien dokonać kontroli wiaty mając na względzie kompleks przepisów technicznych i budowlanych, a ewentualne umorzenie postępowania prawidłowe będzie dopiero wtedy, gdy nie dojdzie do stwierdzenia naruszenia przepisów prawnych w związku ze wzniesieniem i funkcjonowaniem wiaty. Obiekty zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia mieszczą się bowiem w dyspozycji art. 50 i 51 p.b. Zatem środki prawne przewidziane w art. 51 p.b. organ nadzoru budowlanego może i powinien zastosować także w przypadku robót budowlanych (obiektów) niewymagających wprawdzie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, które jednak są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2), czy też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4). Mieści się w tym zakresie wiata tak jak w realiach sprawy.
Sąd argumentował dalej, że zakres i treść kontroli adekwatnej do przedmiotu postępowania determinowany będzie ustaleniem charakteru i funkcji relewantnej wiaty. Jeżeli bowiem ustalono by, że przedmiotowa wiata spełnia funkcje użytkowe budynków, to zaktualizują się wymogi prawne wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, będziemy mieli wówczas do czynienia z budowlą nadziemną realizującą funkcje przypisywane budynkom. Takich ustaleń w postępowaniu jednak zabrakło, co następnie przełożyło się na przedwczesne i nieuzasadnione rozstrzygnięcia administracyjne, oparte na nie dowiedzionym założeniu, że przedmiotowa wiata nie podpada pod regulacje prawne dotyczące obiektów budowlanych, w tym budynków.
Z tego powody za przedwczesne uznał Sąd stwierdzenie organu, że prawo budowlane oraz przepisy z nim związane nie wprowadzają żadnych ograniczeń dotyczących lokalizacji budowli jakimi są wiaty w stosunku do granic działki, na której zostały usytuowane. Ten sam charakter miało stanowisko PINB wykluczające stosowanie warunków technicznych w zakresie odprowadzania wody, ponieważ ustalenie w tej kwestii będzie możliwe dopiero po sprawdzeniu, jaki charakter ma wiata, i czy wypełnia ona jakieś funkcje przypisywane budynkom.
W dalszej kolejności Sąd wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna przedstawiająca wiatę i przedmioty pod nią umiejscowione (także drewno), jednak te materiały dowodowe nie zostały w żaden sposób implementowane do treści wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. PINB nie zinterpretował tych materiałów w ogóle (a przynajmniej nie dał temu widocznego w decyzji wyrazu), natomiast DWINB odniósł się jedynie do informacji o przechowywaniu pod wiatą drewna, w kontekście respektowania przepisów przeciwpożarowych. Jednak nawet te ustalenia – nie stwierdzono nieprawidłowości - nie są w ocenie Sądu wystarczająco wiarygodne, zważywszy, że kontroli dokonano w czerwcu 2022 r., a więc w okresie letnim, kilka miesięcy po zgłoszeniu, i nie tłumaczą one dlaczego organ pominął materiały fotograficzne z okresu zimowego, na których pod wiatą znajduje się drewno (materiał palny).
W tym stanie rzeczy Sąd nakazał, w ponownie prowadzonym postępowaniu, określenie charakteru (funkcji) spełnianych przez wiatę, co pozwoli dalej badać jej legalność z perspektywy przepisów budowlanych.
Mając na względzie wskazania zawarte w ww. wyroku, DWINB postanowieniem z dnia 22 września 2023 r. (nr 872/2023) wezwał PINB do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego (przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 81a p.b.) na okoliczność ustalenia aktualnego stanu faktycznego w sprawie, w tym funkcji (charakteru) przedmiotowej wolnostojącej wiaty oraz spływu wód opadowych i przedstawienia wyników tej kontroli organu odwoławczemu.
W trakcie oględzin przeprowadzonych 24 października 2023 r. na działce nr [...] w P. ustalono, że pod wiatą nie jest składowane drewno opałowe, a uczestnicy postępowania wyjaśnili, iż sporna wiata stanowi stojak na panele fotowoltaiczne; według wyjaśnień wszystkich stron uczestniczących w oględzinach w trakcie budowy ww. wiaty nie doszło do zmiany ukształtowania terenu działki nr [...] w okolicach spornej wiaty; sporna wiata posiada dach jednospadowy kryty papą, jest on nachylony w stronę działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej; wiata nie posiada rynny i rury spustowej. W trakcie oględzin nie udało się w sposób jednoznaczny (niebudzący żadnej wątpliwości) stwierdzić faktycznej odległości spornej wiaty od granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] z uwagi na to, że w PINB nie jest zatrudniony uprawniony geodeta. Z dokonanych pomiarów okapu dachu wiaty oraz wyjaśnień złożonych przez skarżącą dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], PINB wskazał na prawdopodobieństwo, że okap dachu wiaty może znajdować się na terenie działki nr [...].
PINB poinformował także o wniosku Prokuratury Rejonowej w K. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego przy wznoszeniu obiektu budowlanego w postaci wiaty (drewutni) przy nieruchomości położonej w miejscowości P., działka nr [...], gmina R., obręb P., znajdującej się na obszarze Parku Narodowego [...].
Decyzją z dnia 13 grudnia 2023 r. (nr 1230/2023) DWINB uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W ponownym postępowaniu przed PINB, organ pierwszej instancji, postanowieniem 28 marca 2024 r. (nr 42/2024), nałożył na uczestników postępowania obowiązek przedłożenia decyzji ministra właściwego do spraw środowiska, wynikającej z art. 15 ust. 3 i ust. 6 ustawy ochronie przyrody, w sprawie odstępstwa dotyczącego zakazu budowy obiektów budowlanych na terenie parków narodowych, a w tym konkretnym przypadku dotyczącego budowy wolnostojącej wiaty o wymiarach 1,56 x 8,05 m na terenie działki nr [...] w P. znajdującej się na obszarze Parku Narodowego [...].
Przedłożoną organowi pierwszej instancji przez uczestników postępowania decyzją z dnia 16 października 2024 r. (nr DOP-WPN.61.169.2024.ŁN) Minister Klimatu i Środowiska umorzył w całości postępowanie po rozpatrzeniu uczestników postępowania w przedmiocie uchylenia niektórych zakazów obowiązujących w parkach narodowych. Z ww. decyzji wynika m.in., że przedmiot inwestycji nie mieści się w ustawowych ramach postępowania w przedmiocie udzielenia odstępstwa od zakazów. Przedmiot podania jest realizacją kontynuowanego gospodarczego wykorzystania obszaru, którego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem jest realizacja funkcji mieszkalnictwa jednorodzinnego, zatem jest objęty zwolnieniem generalnym. Postępowanie okazuje się w całości bezprzedmiotowe, ponieważ nie ma formalnych przesłanek wydania decyzji merytorycznej dla nakreślonego zakresu przedsięwzięcia.
W następstwie powyższych ustaleń PINB decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r. (nr 149/2024) stwierdził brak podstaw do wydania decyzji nakładającej wykonanie obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. w sprawie budowy przez uczestników postępowania wolnostojącej wiaty o wymiarach 1,56 m x 8,05 m na działce nr [...] w P., z kolei zaskarżoną decyzją z dnia 4 marca 2025 r. (nr 274/2025) DWINB utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, po przytoczeniu podstaw prawnych przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy wyjaśnił, że z dokonanych ustaleń w sprawie nie wynika, aby rzeczona wiata aktualnie pełniła funkcje użytkowe budynku, wobec czego nie znajdą do niej zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie mają więc do wiaty zastosowania normy odnoszące się do odległości pomiędzy zewnętrznymi ścianami budynków, względnie odległości pomiędzy budynkami a granicą sąsiedniej działki budowlanej zawarte w tych przepisach. Nadto z akt sprawy nie wynika, aby rzeczona wiata mogła powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska oraz, że została ona wykonana w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (prawa administracyjnego). W zakresie przepisów dotyczących ochrony przyrody wypowiedział się stosowny organ, a z jego stanowiska wynika, że przedmiot podania jest realizacją kontynuowanego gospodarczego wykorzystania obszaru, którego społeczno- gospodarczym przeznaczeniem jest realizacja funkcji mieszkalnictwa jednorodzinnego, zatem jest objęty zwolnieniem generalnym. Oznacza to, że również te przepisy nie zostały naruszone.
W dalszej kolejności DWINB wyjaśnił, że ewentualne usytuowanie wiaty na nieruchomości skarżącej jest kwestią cywilną, której nie rozpatrują organy nadzoru budowlanego w postępowaniu, bowiem ww. wiata nie jest samowolą budowlaną, a nadto, z uwagi na nie naruszenie bądź nie podleganie pod przepisy, o których mowa powyżej, nie bada się prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w takiej sytuacji. Podkreślił również, że organy nadzoru budowlanego muszą brać pod uwagę aktualny stan faktyczny w sprawie, zatem to, że kiedyś pod ową wiatą przechowywane było drewno, pozostaje bez wpływy na rozstrzygnięcie.
W skardze na powyższą decyzję DWINB wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji nakazującej uczestnikom postępowania rozbiórkę wolnostojącej wiaty znajdującej się na terenie działki nr [...] w P., a także zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła organowi:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7 ust. 2 pkt 1 p.b. w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji tego uznanie, że dokonywanie przez właściciela sąsiedniej nieruchomości zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej działki jest zgodne z prawem, podczas gdy wskazany przepis zabrania takich praktyk;
b) art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej w zw. z § 4 ust 1 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenu poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji tego uznanie, iż przedmiotowa wiata w której składowane jest przez uczestników postępowania drewno spełnia wymogi prawne dotyczące odległości jej usytuowania od granicy z sąsiednią działką, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem składowanie poza budynkami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej materiałów palnych jest to zabronione.
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu faktycznego i błędną ocenę materiału dowodowego w szczególności błędne uznanie, iż przedmiotowa wiata nie spełnia funkcji użytkowych, a w konsekwencji naruszenie zasady prawdy obiektywnej,
b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn dla których organ odmówił przedłożonym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej,
c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy organ odwoławczy winien był na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy,
d) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7 i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa, zasady sprawiedliwości społecznej, zasady interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł jej oddalenie, podtrzymując uprzednio wyrażone stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 24 czerwca 2025 r. uczestnicy postępowania, zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o oddalenie skargi w całości. Podkreślili, że czynności dowodowe przeprowadzone przez PINB zgodnie z zaleceniem Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 759/22 oraz organu odwoławczego wykazały jednoznacznie, że wiata nie spełnia funkcji użytkowych budynku. Jest ona wykorzystywana jako stelaż dla paneli fotowoltaicznych (których montaż został już pozytywnie zweryfikowany pod względem legalności i prawidłowości przez organy nadzoru budowlanego obu instancji. Podkreślili także, że dla oceny faktycznego sposobu wykorzystania wiaty nie mają znaczenia przypuszczenia i przekonania skarżącej, co do planów przyszłego jej wykorzystania przez właścicieli. Ustalenia w tym przedmiocie czynione są bowiem na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych, wynikających z przeprowadzonych w sprawie dowodów - w tym wypadku dowodu z oględzin - nie zaś na podstawie przypuszczeń wyrażonych przez skarżącą.
Dalej wskazali, że oględziny z dnia 24 października 2023 r. wykazały, iż budowa przedmiotowej wiaty nie wiązała się ze zmianą ukształtowania terenu. Wzajemne usytuowanie działek nr [...] i [...] i nachylenie terenu w miejscu usytuowania rzeczonej wiaty jest zaś takie, że wszelkie wody opadowe - zgodnie ze swoją naturą - spływają z wyżej położonej działki nr [...] na teren niżej położonej działki nr [...]. W omawianym przypadku - wbrew przekonaniu skarżącej - nie może być zatem mowy o zmianie naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości w rozumieniu przepisu § 29 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Okoliczności podnoszone w tym zakresie przez skarżącą, a dotyczące oddziaływania ww. wiaty na nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] — poprzez spływanie wód opadowych z dachu wiaty - mogą być zatem ewentualnie rozpatrywane wyłącznie w kategorii immisji w rozumieniu prawa cywilnego.
Podkreślili, że twierdzenia skarżącej dotyczące naruszenia przestrzeni jej działki nr [...] przez okap dachu wiaty nie mają znaczenia dla oceny badanej w postępowaniu administracyjnym kwestii legalności i prawidłowości tego obiektu. Zlecili oni bowiem przeprowadzenie stosownego postępowania geodezyjnego. W ramach tego postępowania uprawniony geodeta przeprowadził w dniu 31 sierpnia 2022 r. czynności geodezyjne w postaci okazania punktów granicznych pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Wynik tych czynności stanowi miarodajny dowód na okoliczność usytuowania wiaty względem granicy działek. W relacji uczestników postępowania skarżąca nie była zainteresowana przeprowadzeniem, ani wynikami wskazanego postępowania geodezyjnego, jak również dokonywała jego obstrukcji, odmawiając przyjęcia zawiadomienia o terminie czynności geodezyjnych.
Zdaniem uczestników postępowania na jakąkolwiek nieprawidłowość zaskarżonej decyzji nie mogło wskazywać także stanowisko skarżącej, zarzucające organowi zaniechanie weryfikacji stanu zabudowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko to, zaprezentowane w uzasadnieniu skargi w sposób nader lakoniczny i nie powiązany ze wskazaniem żadnej skonkretyzowanej normy prawnej, która miałby zostać przez organ naruszona, pozbawione było płaszczyzny merytorycznej pozwalającej wejść z nim w polemikę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddana została decyzja DWINB utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. stwierdził brak podstaw do wydania decyzji nakładającej na uczestników postępowania obowiązek wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na budowie wolnostojącej wiaty o wymiarach 1,56 m x 8,05 m na działce nr [...] w P.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że wobec uprzedniego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 759/22, obecnie orzekający Sąd zobligowany jest do zastosowania przy kontroli zaskarżonej decyzji art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wyjaśnić trzeba, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie tyle o sentencję, co o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 1560/97, niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są więc zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, że działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym rolą Sądu orzekającego obecnie w tej sprawie jest przede wszystkim weryfikacja, czy organy w pełni zastosowały się do zaleceń i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 6 czerwca 2023 r. Podkreślić jednak należy, że podstawą uchylenia uprzednio wydanej decyzji DWINB było przedwczesne przesądzenie o legalności wzniesionej wiaty przed ustaleniem, jaki ma ona charakter i czy wypełnia ona jakieś funkcje przypisywane budynkom. Sąd nie dokonywał natomiast - poza wskazanym zakresem - jakiejkolwiek oceny przedmiotu sprawy w oparciu o odnośne przepisy prawa materialnego, a zatem kontrola Sądu obecnie orzekającego nie jest w tym względzie ograniczona. Sąd ma więc możliwość dokonania własnej oceny merytorycznej całokształtu postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego.
W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że stosownie do art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniami zawartymi w przepisach art. 29-31. Jeżeli nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a z takiego obowiązku są zwolnione wszystkie budowy i roboty budowlane wymienione w art. 29 z zastrzeżeniami, które nie dotyczą przedmiotu sporu, a ponadto jeśli dane zamierzenie budowlane nie wymaga dokonania zgłoszenia, oznacza to, że inwestor może rozpocząć roboty budowlane bez jakiejkolwiek zgody i akceptacji organów administracji architektoniczno-budowlanej. W tych przypadkach ustawodawca zrezygnował z form reglamentacji administracyjnoprawnej. Jednak realizacja prawa zabudowy bez ingerencji organów administracji publicznej wymaga od inwestora, aby swoje zamiary inwestycyjne realizował na gruncie, mając prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11) oraz żeby odbywała się zgodnie z przepisami prawa, nie tylko prawa budowlanego. W przeciwnym razie inwestor musi się liczyć z możliwością ingerencji organów nadzoru budowlanego (A. Gliniecki (red), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012 r., Wyd. Lexis Nexis, s. 274).
Nawet więc w sytuacji, gdy budowa wiaty w dacie jej realizacji nie wymagała ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co wyklucza jej potraktowanie jako samowoli budowlanej, to z pewnością nie pozostaje ona poza zakresem zainteresowania organów nadzoru budowlanego uprawnionych do nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego, w tym badania zgodności robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi. Brak objęcia określonych robót wymogiem uzyskania zgody organu budowlanego na ich prowadzenie (czy wprost czy milcząco) nie dyskwalifikuje możliwości prowadzenia wobec nich postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 p.b. (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16).
Okoliczność wyłączenia określonych robót spod reglamentacji Prawa budowlanego w postaci zgody właściwego organu nie oznacza więc, że można je wykonać w sposób dowolny, a w szczególności z uchybieniem innym wymogom p.b., w tym wynikającym z przepisów techniczno-budowlanych. Oznacza to, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. znajduje zastosowanie również wobec robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, lecz wykonywanych (wykonanych) w sposób niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2634/23).
Odnosząc się do stanu sprawy, mając na uwadze prawomocny wyroku tut. Sądu z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 759/22 oraz wynikający z jego treści pogląd, że na gruncie § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jeśli wiata stanowiąca budowlę pełni określoną funkcję użytkową budynku, to stosuje się wobec takiego obiektu przepisy rozporządzenia, wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie - zdaniem Sądu - w sposób jednoznaczny ustalono, iż sporna wiata nie służy takim celom, a zatem nie mają do niej zastosowania przepisy techniczno-budowlane. Przeciwne stanowisko skarżącej opiera się na przekonaniu, że skoro służyła ona przechowywaniu drewna, spełnia funkcje użytkowe budynku. W tym jednak zakresie, opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, należy wyjaśnić, że w dacie dokonywania ostatniej kontroli na gruncie, w tym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego, wiata nie służyła już celom użytkowym budynku, tj. nie posiadała funkcji gospodarczej polegającej na przechowywaniu drewna. Z tej przyczyny podnoszone przez skarżącą kwestie związane z lokalizacją przedmiotowego obiektu, a także zachowaniem innych norm technicznych wynikających z powołanego rozporządzenia nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Co się natomiast tyczy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, to przede wszystkim nie sposób zgodzić się z poglądem skarżącej co do konieczności przyjęcia, że składowanie drewna pod kontrolowaną wiatą - mające jej zdaniem stanowić o niezgodności z § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia - obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia w tym zakresie interwencji. Organ ten działa bowiem w wyznaczonych prawem granicach, a zatem jego rolą nie jest badanie, czy w obiektach i na terenach do nich przyległych doszło do składowania poza budynkami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej materiałów palnych, w tym pozostałości roślinnych, gałęzi i chrustu, co może spowodować pożar, a o czym mowa jest w powołanym unormowaniu. Przedmiotowy akt wydany został nie w wykonaniu ustawy - Prawo budowlane, a stanowi akt wykonawczy do ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Tymczasem organ nadzoru budowlanego mógłby podjąć jakieś działania tylko wtedy, gdyby inwestor wykonywał przy wiacie roboty budowlane skutkujące utratą przez wiatę takiego charakteru i powstaniem jakiegoś innego obiektu budowlanego. Kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego w związku z umieszczeniem pod wiatą określonych rzeczy nie znajduje się więc w zakresie kompetencji organu nadzoru budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1427/23).
Ponadto, w przedmiotowej sprawy nie stwierdzono, aby na moment orzekania przez PINB drewno rzeczywiście było pod wiatą składowane. Samo przypuszczenie skarżącej, że może do tego dojść w przyszłość, nie stanowi okoliczności mającej jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Dokonując w pozostałym zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, należy mieć na względzie, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 p.b. nie można wyłączyć uprawnienia do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do realizowanych przez niego robót budowlanych. Powyższy pogląd nie stoi w sprzeczności z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, zgodnie z którą, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istota wyrażonego w powyższej uchwale wiążącego stanowiska wyraża się w tym, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 p.b., o ile nie ma podstawy prawnej do żądania przez organ nadzoru budowlanego złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane, o tyle nie oznacza to jednak, że w takim postępowaniu nie bada się kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wówczas mogłoby dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej, niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa. Oznacza to, iż w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 p.b. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu i ma wpływ na treść podejmowanego rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2634/23; 27 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 33/19; 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1370/15; 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11).
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 48 ust. 3 pkt 2 p.b., w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę lub zgłoszenia inwestor może wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane poprzez złożenie odpowiedniego oświadczenia. W postępowaniu naprawczym obowiązuje natomiast zasada ogólna – inwestor musi przedstawić dokumenty stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości, jednoznacznie wskazujące jego uprawnienie do wykonania robót budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11).
W konsekwencji organ prowadzący postępowanie naprawcze jest zobowiązany do weryfikacji dokumentów potwierdzających prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przed wydaniem decyzji końcowej, niezależnie od tego, czy obiekt budowlany podlega reglamentacji prawu budowlanemu. Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby sprzeczne z zasadą legalności i podważałoby funkcję prewencyjną postępowań nadzorczych w zakresie prawa budowlanego.
Sąd podkreśla na gruncie przedmiotowej sprawy, że organ nadzoru budowlanego, w zakresie badania legalności obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie może ograniczać się do stwierdzenia, iż fragment zabudowy najprawdopodobniej wkracza na działkę sąsiednią. Winien bowiem w tym względzie dokonać pełnych i wiążących ustaleń faktycznych, które umożliwią ocenę legalności robót budowlanych. Brak takiej analizy uniemożliwia rzetelną kontrolę sądową decyzji wydanej przez organy nadzoru budowlanego i ogranicza możliwość skutecznego egzekwowania przepisów prawa budowlanego, naruszając tym samym zasadę praworządności, a także efektywność nadzoru budowlanego.
Sąd podkreśla, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest dokonanie szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie rzeczywistych granic nieruchomości należących do uczestników postępowania. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla oceny, czy wykonane roboty budowlane, będące przedmiotem postępowania naprawczego, zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz czy nie doszło do naruszenia prawa własności sąsiednich działek. Nie bez znaczenia pozostaje, że w toku postępowania uczestnicy postępowania przedłożyli dokumentację geodezyjną, która nie była jednak przedmiotem jakiejkolwiek oceny organów nadzoru budowlanego.
W ocenie Sądu, pominięcie tej części materiału dowodowego doprowadziło do niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W związku z powyższym, Sąd uznał za konieczne przeprowadzenie pogłębionej analizy dokumentacji geodezyjnej oraz, w razie potrzeby, zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu geodezji celem jednoznacznego ustalenia przebiegu granic spornej nieruchomości.
Kolejno należy wyjaśnić, że każdy obiekt budowlany, będący rezultatem robót budowlanych, musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 p.b. Jednym z wymogów wskazanych w treści tego przepisu jest konieczność budowania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach. Przepisami prawa są także przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jest bowiem aktem prawa miejscowego, o czym wprost stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są - na obszarze działania organów, które je ustanowiły - akty prawa miejscowego. Budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma, między innymi, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 p.b., dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II OW 27/09; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt OPS 3/97; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 2355/21 i 5 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2650/20).
Nie budzi zatem wątpliwości, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 50–51 p.b. powinien dokonać weryfikacji, czy inwestor, mimo braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, prowadził roboty zgodnie z ustaleniami planu miejscowego, z uwzględnieniem m.in. parametrów zabudowy, sposobu użytkowania terenu oraz lokalizacji obiektu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że skoro organ pierwszej instancji w toku postępowania zgromadził wypis z planu miejscowego, winien uczynić go przedmiotem analizy pod kątem zgodności zabudowy z postanowieniami planu miejscowego, w tym ustalenia granic działek oraz sprawdzenia, czy inwestycja nie narusza prawa własności osób trzecich. Tylko w wyniku tak przeprowadzonej weryfikacji możliwe jest prawidłowe rozstrzygnięcie co do legalności prowadzonych robót budowlanych, a tym samym realizacja celów nadzoru budowlanego.
Co się natomiast tyczy podnoszonych w skardze twierdzeń dotyczących dokonanej przez uczestników postępowania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej działki, Sąd podkreśla, że funkcją postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego nie jest sprawowanie ochrony właściciela lub współwłaściciela obiektu budowlanego przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych, skoro do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, stosowania wyrobów budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2894/12). W związku z tym te z sygnalizowanych okoliczności, które nie podlegają badaniu przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, m.in. z uwagi na brak konieczności stosowania - jak w przedmiotowej sprawie - przepisów techniczno-budowlanych, mogą być przedmiotem odrębnie wszczynanych postępowań na gruncie przepisów prawa wodnego, lub też podstawą do formułowania roszczeń cywilnoprawnych.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszyły przepisy prawa materialnego (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.) oraz przepisy postępowania (tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), gdy chodzi o poczynienie ustaleń (i ich zaprezentowanie w uzasadnieniu decyzji) dotyczących braku podstaw do wydania decyzji nakładającej na uczestników postępowania obowiązek wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na budowie wolnostojącej wiaty o wymiarach 1,56 m x 8,05 m na działce nr [...] w P. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza również art. 107 § 3 k.p.a. oraz określoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania.
Wątpliwości Sądu budzi także sposób sformułowania sentencji decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten, rozstrzygając o brak podstaw do wydania decyzji nakładającej na uczestników postępowania obowiązek wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na budowie wolnostojącej wiaty o wymiarach 1,56 m x 8,05 m na działce nr [...] w P., wprost wyjaśnił, że wydana decyzja świadczy jedynie o braku podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., a nie bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Jednakże, skoro budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, może być przedmiotem rozstrzygnięcia opartego także na art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., np. w przypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem w przypadku, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 888/25), samo rozstrzygnięcie odwołuję się jedynie do uprawnień organu nadzoru budowlanego mających podstawę w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. w ocenie Sądu nie rozstrzyga sprawy w jej całokształcie.
Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie w każdym przypadku postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 50-51 p.b. musi zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej (nakładającej bądź odmawiającej nałożenia obowiązków). Przyjmuje się, że jeżeli nie doszło do naruszenia przepisów i wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami, organ nadzoru budowlanego nie wydaje decyzji merytorycznej, ale decyzję formalną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż brak jest w takim przypadku podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania naprawczego i wydawaniu decyzji na podstawie art. 51 p.b. w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestora (por. wyroki NSA z dnia: 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 1972/20; 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2684/21; 3 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2644/12).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe rozważania i wynikające z nich wytyczne w zakresie dopełnienia wszystkich obowiązków związanych z ustaleniem stanu faktycznego i rozstrzygnięciem sprawy. Podstawowym zadaniem organu będzie wnikliwe, wszechstronne ustalenie i rozważnie okoliczności sprawy, w szczególności dokonanie ustaleń w zakresie zgodności zabudowy z postanowieniami planu miejscowego, a także rzeczywistych granic nieruchomości należących do uczestników postępowania w kontekście dysponowania przez nich nieruchomością na cele budowlane.
Z tych względów, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję DWINB z dnia 4 marca 2025 r. (nr 274/2025) oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 2 grudnia 2024 r. (nr 149/2024) (pkt I sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.