II SA/WR 329/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-07-13
NSAnieruchomościWysokawsa
plan zagospodarowania przestrzennegouchwała rady gminyinteres prawnyskarżącyWSA Wrocławnieruchomościochrona środowiskaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargi mieszkańców i Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego.

Skarżący, w tym mieszkańcy i Wojewoda, zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, postępowania planistycznego i ochrony środowiska. Wskazywali na negatywny wpływ planowanej drogi szybkiego ruchu na ich nieruchomości, walory krajobrazowe i środowiskowe. Sąd oddalił skargi, stwierdzając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, co jest warunkiem legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały.

Sprawa dotyczyła skargi mieszkańców oraz Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W. Skarżący zarzucali naruszenie szeregu przepisów, w tym ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, prawa ochrony środowiska oraz przepisów postępowania administracyjnego. Podnosili, że planowana droga szybkiego ruchu negatywnie wpłynie na ich nieruchomości, obniżając ich wartość i zmieniając charakter dzielnicy z rekreacyjnego na handlowo-usługowy. Wskazywali również na naruszenie walorów krajobrazowych, ekologicznych i kulturowych, a także na wadliwe przekwalifikowanie ich zarzutów na protesty. Wojewoda D. dodatkowo kwestionował ustalenie stawki renty planistycznej oraz sposób rozpatrzenia zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargi mieszkańców, uznając, że nie wykazali oni naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, co jest warunkiem legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały. Sąd umorzył postępowanie w zakresie skargi Wojewody dotyczącej § 84 uchwały z powodu zmiany jego brzmienia w późniejszej uchwale Rady Miejskiej. Sąd podkreślił, że interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego i być bezpośredni, konkretny oraz realny, a nie opierać się na interesie faktycznym czy actio popularis.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykażą naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, który musi wynikać z normy prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że legitymację do zaskarżenia uchwały w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego mają tylko te podmioty, których indywidualny interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Właściciele nieruchomości, których działki nie graniczą bezpośrednio z obszarem objętym planem i którzy nie wykazali konkretnego naruszenia prawa materialnego, nie posiadają interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Legitymację do wniesienia skargi posiada jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

p.p.s.a. art. 161 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe.

u.p.z.p. art. 85 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa prawna uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 10 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy ustalania stawki procentowej renty planistycznej.

Pomocnicze

u.z.p. art. 23

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Określa, co może być przedmiotem protestu do projektu planu.

u.z.p. art. 24

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Reguluje tryb wnoszenia i rozpatrywania zarzutów do projektu planu.

u.z.p. art. 36 § 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Określa zasady naliczania opłaty (renty planistycznej) od wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu.

u.z.p. art. 1 § 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Nakazuje uwzględnienie w zagospodarowaniu przestrzennym m.in. walorów architektonicznych, krajobrazowych, ochrony środowiska, zdrowia, bezpieczeństwa ludzi, dziedzictwa kulturowego, walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności.

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje formę rozstrzygnięć administracyjnych.

u.p.o.ś. art. 72 § 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Wymienia wartości, które należy uwzględnić przy opracowywaniu dokumentów planistycznych gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, co jest warunkiem legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2 pkt 2, 3, 4, 5). Naruszenie przepisów postępowania planistycznego (art. 18 ust. 2 pkt 2a, art. 23 ust. 3, art. 24 ust. 3). Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 104 § 1 k.p.a.). Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 72 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz założeń Polityki Ekologicznej Państwa. Naruszenie interesu prawnego skarżących poprzez uchwalenie planu, który zakłada budowę drogi szybkiego ruchu i zmianę charakteru dzielnicy. Naruszenie interesu prawnego Wojewody w zakresie § 84 uchwały dotyczącego renty planistycznej. Naruszenie interesu prawnego Wojewody w zakresie wadliwej kwalifikacji zarzutów jako protestów.

Godne uwagi sformułowania

każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą [...] może [...] zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego legitymację do wniesienia skargi [...] posiada jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę nie można zaskarżyć uchwały tylko z tej przyczyny, że skarżący uważa, iż narusza ona prawo uprawnienie [...] nie ma charakteru actio popularis

Skład orzekający

Zygmunt Wiśniewski

przewodniczący sprawozdawca

Julia Szczygielska

członek

Andrzej Cisek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w szczególności wymogu wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki polskiego prawa administracyjnego i procedury sądowoadministracyjnej. Koncentruje się na formalnych przesłankach skargi, a nie na merytorycznej ocenie planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie legitymacji procesowej w sprawach planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników i deweloperów. Pokazuje, jak trudne jest skuteczne zaskarżenie uchwały planistycznej bez wykazania bezpośredniego naruszenia interesu prawnego.

Kiedy możesz zaskarżyć plan zagospodarowania przestrzennego? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 329/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek
Julia Szczygielska
Zygmunt Wiśniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II OSK 79/07 - Wyrok NSA z 2007-04-24
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust.  1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spraw.), Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Andrzej Cisek,, Protokolant Iwona Borecka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2006r. sprawy ze skargi M. B., K. B., I. K.-K., A. C., P. C., R. i J. K., J. M., E. S. oraz Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W. I. oddala skargi skarżących w/w i Wojewody D. w pkt 2 skargi; II. umarza postępowanie sądowe w zakresie pkt 1 skargi Wojewody D. odnoszącego się do § 84 skarżonej uchwały.
Uzasadnienie
W dniu [...]Rada Miejskiej W. podjęła uchwałę Nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W. Pismem z dnia [...]Stowarzyszenie A" we W. wezwało Radę Miejską W. do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem powyższej uchwały.
Uchwała Rady Miejskiej W. z dnia [...]Nr [...]stała się przedmiotem skargi M. B., K. B., I. K.-K., A. C., P. C., R. i J. K., J. M. i E.S., wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarżący zarzucili w niej naruszenie: prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 1 ust. 2 pkt. 2, 3, 4, 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów postępowania planistycznego poprzez niezastosowanie art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, niezastosowanie art. 23 ust. 3 oraz art. 24 ust. 3 i zakwalifikowanie zarzutów wniesionych przez skarżących jako protestów, przepisów postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie art. 104 § 1 k.p.a. przy przekwalifikowaniu zarzutów na protesty, prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 72 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz założeń "Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010" uchwalonej przez Sejm RP w dniu 8 maja 2003 r. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., iż uchwalony plan określa przeznaczenie terenów położonych w jego obrębie oraz sposoby ich zagospodarowania. Zgodnie z postanowieniami planu część obszaru nim objęta będzie przeznaczona na drogę główną, co spowoduje znaczącą zmianę dotychczasowego charakteru terenu objętego planem oraz terenów do niego przyległych, których właścicielami są skarżący. Zatem powyższa uchwała narusza interes prawny skarżących, a także przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z § 1 ust. 1 zaskarżanej uchwały - miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W. obejmuje swoim zasięgiem wschodnią granicę ulicy [...] M., która bezpośrednio sąsiaduje z nieruchomościami skarżących. Zgodnie z reprezentowanym w orzecznictwie NSA stanowiskiem, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczą interesu prawnego właścicieli nieruchomości, gdyż mają one bezpośredni wpływ na ukształtowanie granic wykonywania prawa. Istnienie interesu prawnego nie wyłącza okoliczność, iż nieruchomości skarżących nie są objęte planem, ale są gruntami sąsiednimi w stosunku do planu. W tezie uchwały z dnia [...], jak wskazują skarżący, NSA wyraził pogląd, iż stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Powyższe orzeczenie znajduje, zdaniem skarżących, zastosowanie w szczególności do przedmiotowego planu, którego granice ustalone zostały przez organy gminy w taki sposób, aby obejmował on przede wszystkim niezamieszkałe tereny stanowiące własność Gminy W., z pominięciem nieruchomości należących do okolicznych mieszkańców, które niewątpliwie leżą w obszarze oddziaływania planu.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 czerwca 2002 r. NSA stwierdził nadto, iż właściciele sąsiednich nieruchomości mają interes w postępowaniu planistycznym w przypadku, gdy mogą być oni narażeni realnie na skutki tego planu. Wobec okoliczności sprawy nie może budzić wątpliwości, że całkowita zmiana charakteru dzielnicy objętej planem z rekreacyjnego na handlowo-usługowy oraz budowa drogi szybkiego ruchu w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżących, wpływa na korzystanie przez nich z tych nieruchomości w dotychczasowy sposób. Decyzja o zamieszkaniu w obrębie W. W. podjęta została przez strony z tego powodu, iż została ona zaprojektowana jako miasto-ogród, którego naczelnym motywem jest zieleń, a także dlatego, że jest ona oddzielona od intensywnego ruchu kołowego. Jest to teren o charakterze rekreacyjnym, o wysokich walorach estetycznych, przyrodniczo-krajobrazowych, charakteryzujący się niskim poziomem tzw. "stresu miejskiego". Atuty terenu objętego projektowanym planem mają niewątpliwy wpływ na ceny nieruchomości w tym rejonie. Wybudowanie obwodnicy, zgodnie z założeniami skarżonego planu zagospodarowania przestrzennego spowoduje, iż okolice W. W., a w szczególności rejon Park S.– ZOO, utracą swój dotychczasowy charakter, a ponadto spowoduje znaczne obniżenie wartości rynkowej nieruchomości skarżących.
Nadto skarżący ponieśli, iż naruszenie ich interesu prawnego związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Przepisy art. 1 ust. 2 nakazują uwzględnienie w zagospodarowaniu przestrzennym m.in. walorów architektonicznych i krajobrazowych (art. 1 ust. 2 pkt 3), wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi (pkt 3), wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury (pkt 4) oraz walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności (pkt 5). Obowiązek ochrony przyrody wynika dla organów tworzących i uchwalających plany zagospodarowania przestrzennego nie tylko z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ale również, a właściwie przede wszystkim z przepisów ustawy o ochronie przyrody i jej art. 3. Obwodnica, jak wskazują skarżący, będzie obiektem uciążliwym dla środowiska w stopniu znaczącym z uwagi na okoliczności, iż stanie się ona źródłem znacznego hałasu, spalin i będzie stwarzała zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi w razie awarii lub kolizji. Prace związane z budową ulicy głównej wiążą się zaś z dużym zagrożeniem zanieczyszczenia wód powierzchniowych i gruntowych. Eksploatacja ulicy o dużym nasileniu ruchu wiąże się z możliwością powstawania ścieków zawierających związki ropopochodne. Ponadto z uwagi na zakres inwestycji, zagrożenie dla nisz ekologicznych, istniejących na terenie objętym planem oraz w jego obrębie będzie znaczne. Również warunki bytu dla drobnej zwierzyny, ekosystemów i ptactwa na terenie przyległych parków ulegną pogorszeniu. S., zaliczana są do zabytkowych pod względem układu urbanistycznego oraz zarejestrowane w europejskiej księdze zabytków, w związku z czym podlegają ochronie konserwatorskiej. Nie powinno się na tych osiedlach wprowadzać tak radykalnych zmian urbanistycznych, jak zmiana podstawowego układu komunikacyjnego, zdecydowanie naruszającego ich estetykę. Park S. jest uznawany za najstarszy śródmiejski park w Europie, wpisany do rejestru zabytków i objęty ścisłą ochroną konserwatorską strefy "A". Projektowana droga szybkiego ruchu niewątpliwie wpłynie niekorzystnie na funkcjonowanie strefy ochronnej Parku oraz jego walory rekreacyjno-estetyczne. Naruszenie walorów ekonomicznych przejawia się, zdaniem stron, przede wszystkim w obniżeniu wartości nieruchomości na przedmiotowym terenie i w jego okolicy oraz naruszeniu istoty własności tych nieruchomości.
Ponadto w ocenie skarżących, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, Prezydent W. zobowiązany był do zbadania spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W. Jednym z warunków przygotowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest "badanie spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy, określoną w studium (cyt. art. 18 ust. 2 pkt 2a). Przyjęte przez Radę Miejską W. Studium powinno determinować przyszły plan zagospodarowania przestrzennego o tyle, że plan ten powinien być z nim spójny, tzn. nie tylko powinien nie być z nim sprzeczny, ale jego układ i treść powinna odpowiadać konstrukcji studium. Powyższy warunek spójności kwestionowanego planu ze studium nie został spełniony w niniejszej sprawie. Przede wszystkim plan ten w znacznym stopniu narusza wartości kulturowo-ekologiczne obszaru objętego planem, który zaliczony został w studium do strefy "B" ochrony konserwatorskiej, w której m.in. należy dążyć do dostosowania wznoszonej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej. Planowana inwestycja zakłóca harmonię i estetykę krajobrazu W.W., zaprojektowanej na początku XX wieku, jako "miasto-ogród". Plan określa nadto miejsce przeprawy obwodnicy na ulicy C., podczas gdy przyjęte Studium wskazuje miejsce przeprawy mostowej na wysokości stadionu Ś., a dalej ruch rozproszony. Skoro Studium wskazuje powyższe rozwiązanie jako preferowane, to odstąpienie od niego mogłoby nastąpić wyłącznie w przypadku, gdyby realizacja tego wariantu preferowanego nie była możliwa.
Strony zarzuciły ponadto wadliwą wykładnię przepisów art. 23 i 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dokonaną przez Prezydenta W. oraz Radę Miejską W. Działając w trybie art. 24 ust. 1 i 2 powyższej ustawy, skarżący jako osoby posiadające interes prawny w postępowaniu planistycznym złożyli zarzuty do projektu przedmiotowego planu. Zarządzeniem Prezydenta przekwalifikowano wszystkie złożone zarzuty na protesty, a następnie Rada Miejska odrzuciła je jako protesty. Przekwalifikowanie to było wadliwe nie tylko z materialnoprawnego punktu widzenia, ale również naruszało przepisy postępowania administracyjnego, gdyż zostało dokonane bez wydania wymaganej przez art. 104 k.p.a. decyzji administracyjnej oraz bez powiadomienia o tym fakcie wnoszącego zarzut. Dokonanie przekwalifikowania ma na celu pozbawienie wnoszącego zarzut praw strony a przede wszystkim istotnych prawa podmiotowych, tj. możliwości zaskarżenia uchwały o odrzuceniu protestu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto organ nie jest zobowiązany do uzasadnienia faktycznego i prawnego uchwały o odrzuceniu oraz nie ma obowiązku dostarczania odpowiedzi na wniesiony protest. Przekwalifikowanie zarzutu na protest, zdaniem skarżących, powinno zostać dokonane w trybie przewidzianym w k.p.a i doręczone zainteresowanemu z pouczeniem o trybie odwoławczym bowiem wnoszący zarzut, w świetle art. 78 Konstytucji RP, ma prawo do zaskarżenia orzeczenia i decyzji wydanych w I instancji.
Art. 72 ustawy – Prawo ochrony środowiska wymienia wartości, które powinien rozważyć właściwy organ, opracowując dokumenty planistyczne gminy, w tym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ust. 1 pkt 4 i 5 tego artykułu nakazują zapewnić ochronę walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych oraz uwzględniać inne potrzeby w okresie ochrony powietrza, wód, gleby ziemi, ochrony przed hałasem, wibracjami i polami elektromagnetycznymi. Powyższe wywody wykazały, iż organy gminy naruszyły wymagania tego artykułu, przede wszystkim w zakresie walorów krajobrazowych, ochrony wód i gleby oraz ochrony przed hałasem. Istniejący układ komunikacyjny W. W. w pełni zabezpiecza ruch kołowy w jej obrębie. Brak autostradowej obwodnicy W. utrudnia tylko wjazd i wyjazd z W. w godzinach szczytu. Planowanie 4-pasmowej drogi w rejonie ul. C. i Parku S. wyraźnie wskazuje na zamiar przeprowadzenia ruchu tranzytowego z autostrady przez W. W. w kierunku W.
Ponadto skarżący podnieśli, iż założenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Parku S. nie są zgodne z założeniami "Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010" uchwalonej przez Sejm RP w dniu 8 maja 2003 r. Pomimo, że akt ten nie stanowi źródła praw i obowiązków, należy o nim mówić jako o programie działania obowiązującym "wewnątrz administracji", który powinien być brany pod uwagę przy podejmowaniu aktów władczych wkraczających w sferę ochrony środowiska. Kwestionowany plan, w ocenie stron, jest niewątpliwie sprzeczny z założeniami i priorytetami polityki ekologicznej państwa. Uwzględniając powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały.
Wojewoda D. w swojej skardze wniósł o stwierdzenie nieważności § 8 ust. 1, § 50 ust. 3 pkt 9 i 12, § 69, § 79 ust. 4 oraz § 84 uchwały Rady Miejskiej W. z dnia [...] Nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W. Organ nadzoru podniósł w punkcie 1 skargi, iż w § 84 Rada Miejska Wrocławia ustaliła stawkę 30% renty planistycznej dla terenów oznaczonych w planie jako 1UKW, 3UKW, 4UKW, 5UKW i 6UKW. Dla pozostałych terenów nie ustaliła stawki. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się stawkę procentową służącą naliczeniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3. Jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 36 ust. 9 powołanej ustawy ustalenie wysokości tej opłaty (określanej jako renta planistyczna) następuje w drodze decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego przesłanego zarządowi gminy przez notariusza, w terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy zbycia nieruchomości, w formie aktu notarialnego (art. 36 ust. 8). Zdaniem organu nadzoru, treścią dyspozycji normy prawnej zawartej w cytowanych przepisach jest ustalenie obowiązku uiszczenia jednorazowej opłaty, co następuje w drodze decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Ustalenie przez radę gminy stawki procentowej w wysokości 0 % lub jej nie ustalenie, skutkować będzie tym, że de facto właściciel lub użytkownik wieczysty w przypadku zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie miejscowego planu lub jego zmiany, będzie zwolniony z obowiązku uiszczenia jednorazowej opłaty (w przypadku wzrostu wartości zbywanej nieruchomości), na mocy uchwały organu stanowiącego gminy. Dlatego też odstąpienie Rady Miejskiej W. w badanej uchwale od ustalenia stawki procentowej dla terenów innych niż wymienione w § 84 uchwały, jest istotnym naruszeniem art. 36 ust. 3 i 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ wyłącza: a) ustawowy obowiązek ustalenia przez burmistrza jednorazowej opłaty w sytuacji, gdy w wyniku uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wartość nieruchomości wzrosła, a jej właściciel lub użytkownik wieczysty ją zbywa, przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie miejscowego planu lub jego zmiany, b) ustawowy obowiązek uiszczenia przez właściciela opłaty, w stacji jak w pkt a.
W punkcie 2 skargi Wojewoda D. wskazał, iż ocena legalności badanej uchwały zależy od tego czy prawidłowo Gmina W. dokonała kwalifikacji zgłoszonych w toku postępowania planistycznego zarzutów jako protesty. O charakterze prawnym zastrzeżeń zgłoszonych do projektu rozstrzyga to, czy w danym przypadku ustalenia projektu naruszają interes prawny lub uprawnienie zgłaszającego zastrzeżenia. Powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa organ wskazał, iż przez "interes prawny" należy rozumieć obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebę ochrony prawnej. Musi to być interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Dopiero naruszenie tak rozumianej sfery uprawnień daje podstawę do szukania ochrony w ramach art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. O tym, czy interes ma charakter prawny czy faktyczny, stanowi treść obowiązujących przepisów prawa materialnego. Ustalenie, czy w konkretnym przypadku gmina naruszyła art. 24 ust. 1 ustawy poprzez błędną kwalifikacje zastrzeżeń zgłoszonych w ramach postępowania planistycznego, wymaga rozważenia wpływu ustaleń projektu planu na dotychczasową sytuację prawną osób wnoszących zastrzeżenia. Osoby, które zgłosiły zarzuty są właścicielami oznaczonych nieruchomości położnych przy ul. [...] M. we W. Nieruchomości te są wykorzystywane na cele związane z zaspakajaniem potrzeb mieszkaniowych. Lepszemu zaś wykorzystywaniu nieruchomości na cele mieszkaniowe, sprzyja niska intensywność ruchu kołowego. l odwrotnie wysoka jego intensywność ogranicza lub nawet wyklucza możliwość wykorzystywania nieruchomości na ten cel. Ruch kołowy jest bowiem źródłem emisji hałasu, spalin i wibracji. Oddziaływania te nie ograniczają się wyłącznie do terenu pasa drogowego lub granic terenu przeznaczonego pod komunikację. Sięgać mogą one nawet poza granice planu. Dlatego z powodu przeznaczenia w planie gruntów pod tereny komunikacyjne, zarzut może zgłosić każdy, którego interes prawny zostaje naruszony ustaleniami tego planu, a nie tylko ten, którego nieruchomość jest objęta planem lub bezpośrednio z nią graniczy. Zasięg oddziaływania negatywnego zależy od rodzaju planowanego przeznaczenia gruntu. W niniejszej sprawie dla terenu [...]uchwalony plan przewiduje (§ 69 w zw. z § 8), że będzie to ulica główna, o szerokości w liniach rozgraniczających min. 50 m, z dwiema jezdniami mającymi co najmniej dwa pasy ruchu w każdym kierunku jazdy oraz dopuszcza linię tramwajową. Zasięg negatywnego oddziaływania opisanej w planie ulicy będzie duży i obejmować będzie niewątpliwie nieruchomości położone po drugiej stronie ul. [...] M. Dlatego fakt, iż zarzuty zgłosili właściciele nieruchomości położonych poza terenem opracowania nie może, zdaniem Wojewody D., być podstawą zakwalifikowania tych pism jako protesty. Przy ocenie, czy oddziaływanie terenu [...]narusza interes prawny danej osoby, należy też wziąć pod uwagę nie tylko fakt oddziaływania oraz subiektywne odczucie uszczuplania praw lub pozbawienia możliwości ich wykonywania, ale również warunki jakie obiektywnie istnieją w danym miejscu. Ul. [...] M. jest ulicą lokalną o znacznie mniejszym obciążeniu ruchem kołowym, niż planowana w jej sąsiedztwie droga główna [...], której wielkość wyraźnie wskazuje, że pełnić ona będzie w przyszłości funkcję drogi przenoszącej ruch ponadlokalny jako część Obwodnicy Śródmiejskiej. Wobec okoliczności sprawy, w ocenie organu nadzoru, nie budzić żadnych wątpliwości, że wybudowanie drogi, o jakiej mowa w przedmiotowym planie, w sąsiedztwie nieruchomości położonych przy ul. [...] M., radykalnie zmieni warunki zamieszkiwania przy tej ulicy w stosunku do obecnych. Wpłynie to bezpośrednio na sposób korzystania przez właścicieli z tych nieruchomości. Będą oni narażeni na negatywne skutki tego planu np. emisję hałasu, spalin, wibracji jak i inne zagrożenia związane z intensywnym ruchem kołowym. Ustalenia projektu planu naruszają zatem interes prawny tych osób i w związku z tym Gmina W. miała obowiązek rozpatrzyć je w trybie właściwym dla rozpoznania zarzutów. Ustalenia zawarte w § 8 ust. 1 i § 69 uchwały dotyczą terenu [...]. Konsekwencją stwierdzenia nieważności w/w paragrafów jest konieczność stwierdzenia nieważności tych postanowień uchwały, które odnoszą się do terenu [...] tj. § 50 ust. 3 pkt 9, 12 oraz § 79 ust. 4.
W odpowiedziach na skargi Gmina W. wniosła o jej oddalenie wskazując, iż Stowarzyszenie "A" oraz osoby indywidualne złożyły pisma nazwane zarzutami do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W.. Podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, stwierdzono iż pisma te należało uznać za protesty do planu dlatego, że w żaden sposób ustalenia związane z ulicą oznaczoną w projekcie planu symbolem [...]nie naruszają w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym interesu prawnego lub uprawnień wnoszących je osób. Linie rozgraniczające tej ulicy w żadnym miejscu nie graniczą z posesjami, których właścicielami są osoby wnoszące swój protest jako zarzut. Ulica [...]wyznaczona została na terenach stanowiących własność Gminy W. i graniczy z gruntami, których właścicielem jest także Gmina W. Od strony wschodniej strony wschodniej do ulicy [...]w projekcie planu przylega pas zieleni izolacyjnej, następnie ulica dojazdowa, obejmująca ul. [...] M. i dopiero dalej w kierunku wschodnim, poza granicami obszaru objętego planem, znajdują się tereny przedogródków budynków położonych przy ul. [...] M. Ustalenia dotyczące tej ulicy, jak wskazuje organ, nie uniemożliwiają ani nawet nie utrudniają wnoszącym jej osobom korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób, nie zabierają im także żadnych uprawnień. Za nieuzasadnione uznano również twierdzenia, że planowana ulica [...] przyczyni się do znaczącego obniżenia wartości rynkowej nieruchomości położonych w jej sąsiedztwie. Sytuacje takie – jeśli będą miały miejsce - regulują precyzyjnie przepisy art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i nie mogą być przedmiotem protestu, gdyż nie stanowią ustaleń planu, a tylko te ostatnie mogą być przedmiotem protestu zgodnie z art. 23 powołanej ustawy. Gmina W. uznała zatem za nieuprawnione twierdzenie, że projekt planu narusza postanowienia zawarte w art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem w zagospodarowaniu przestrzennym należy uwzględnić walory architektoniczne i krajobrazowe. Ponadto przepis w pkt 1 zawiera także zasadę, iż w zagospodarowaniu przestrzennym należy uwzględnić zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury a w pkt 3-5 – wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także wymagania osób niepełnosprawnych, ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury, walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności. Zgodnie z zasadą zawartą w pkt 1 oraz kierunkami polityki przestrzennej zawartymi w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W., sformułowanymi dla S. Zespołu dzielnicowego – należy w rejonie objętym planem polepszyć powiązania komunikacyjne w kierunki północ - południe. W obrębie obszaru objętego planem oraz w jego bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się trzy kompleksy o znaczeniu ogólnomiejskim (a nawet regionalnym), które powinny mieć znacznie polepszone warunki dostępności oraz parkowania. Jest to kompleks H. L., Ogród Zoologiczny oraz S. O.. Proponowana w projekcie planu ulica doprowadzająca ruch do rejonu S. O. oraz Ogrodu Zoologicznego i H. L. pozwala na znaczące polepszenie warunków dostępności wymienionych obiektów oraz ułatwia mieszkańcom osiedli S., B. i B. oraz Z. dojazd do tych osiedli z ominięciem centrum miasta. Ponieważ ulica ta łączy się z południowymi dzielnicami miasta i zapewnia alternatywny w stosunku do powiązania przez plac G. dojazd do centrum, Gmina stwierdziła, iż polepsza warunki funkcjonowania układu transportowego miasta W., co stanowi nadrzędną zasadę porządku przestrzennego. Jednocześnie ulica [...]poprzez ułatwienie dostępności wybranych obiektów oraz położenie w sąsiedztwie strategicznych parkingów, znacząco zmniejszy uciążliwości związane z dojazdem do opisywanych obiektów przez niedostosowane do przenoszenia takiego ruchu osiedlowe ulice oraz usunie presję parkingową na objęte ochroną wartościowe pod względem przyrodniczym i kulturowym rejony miasta tj. Park S. czy S. O.. Jednocześnie pozwoli na wyeliminowanie zewnętrznych ruchów z obszaru osiedli mieszkaniowych S., B. i B. oraz Z., realizując tym samym zasady przytoczone w art. 1 ust. 2 pkt 2, 3 i 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo poprzez poprawę warunków komunikacyjnych dla mieszkańców wymienionych osiedli, omawiana ulica zmniejszy ilość codziennych przejazdów w bezpośrednim sąsiedztwie cennego kompleksu Parku S., w obrębie ulic O. i M.. Jednocześnie ulica [...]w żaden sposób nie umożliwia tranzytu zewnętrznego przez obszar ograniczony Odrą, Starą Odrą i Kanałem Powodziowym, gdyż nie łączy się żadnym nowym powiązanym z trasą wylotową w kierunku W.. Przeciwnie układ ulic w rejonie objętym planem oraz w jego bezpośrednim sąsiedztwie jest tak zaplanowany, aby zniechęcać do używania go dla potrzeb tranzytu zewnętrznego w kierunku W., poprzez znaczące wydłużenie powiązań zarówno w sensie przestrzennym jak i czasowym. Przebieg ulicy [...]został zaplanowany, jak wskazuje Gmina W., w najkorzystniejszy możliwy sposób dla spełnienia funkcji, o których wspomniano wcześniej. Nie jest możliwe wyznaczenie przebiegu tej ulicy na zachód od przebiegu wyznaczonego w projekcie planu, gdyż wtedy wkraczałaby ona w obszar Parku S., co w kontekście faktu, że jest to obszar wpisany do rejestru zabytków miasta W. byłoby niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Dodatkowo stwierdzono, iż w takiej sytuacji jedna z ważnych funkcji, jaką ma ta ulica spełniać, polegająca na zapewnieniu dostępności S. O., nie byłaby prawidłowo realizowana. Z koli przesunięcie przebiegu tej ulicy w kierunku wschodnim powodowałoby konieczność wkroczenia w obszar zabytkowej zabudowy mieszkaniowej osiedla S., co w sposób oczywisty wiązałoby się z koniecznością wyburzeń objętych ochroną budynków, co z podobnych względów jest wykluczone. Dlatego też, jak wskazała Gmina W., nie istnieje obecnie ani nie będzie istnieć w przewidywanej przyszłości możliwość wyznaczenia lepszego od zaproponowanego w planie przebiegu ulicy [...]. Przebieg tej ulicy uwzględnia także wymagania dziedzictwa kulturowego w tym sensie, że szanuje i sankcjonuje ulicę planowaną od bardzo dawna. Jak wskazują źródła historyczne – zalecano uwzględnienie trasy obwodnicowej łączącej południowe i północno-wschodnie dzielnice z ominięciem śródmieścia i przebiegającej mniej więcej dzisiejszymi ulicami H., W., A. K., nowym mostem na O. i O. i ulicą [...] M.. Zatem dwa ważne elementy dziedzictwa kulturowego W., jaki stanowią osiedle S., którego podstawowy plan został zarysowany w 1919 r. i idea przeprowadzenia ulicy łączącej południowe i północno-wschodnie dzielnice miasta, przyległej od zachodu do tego osiedla w rejonie dzisiejszej ul. [...] M. pochodzą w zasadzie z tego samego czasu i są uzupełniającymi się ważnymi częściami struktury funkcjonalno-przestrzennej W. W ten sposób projekt planu realizuje wymagania zawarte w art. 1 ust. 2, a w szczególności w pkt 4 cytowanej ustawy. Nadto zauważono, iż cały obszar położony nad Odrą, Starą Odrą i Kanałem Powodziowym znajduje się strefie depresyjnej i w razie awarii obwałowania może zostać zalany wodą Q1%. Podczas powodzi w 1997 r. część terenu objętego planem została w znacznym stopniu podtopiona. Istniało poważne zagrożenie Ogrodu Zoologicznego. Zniszczeniu uległo wiele cennych roślin w Parku S. Dlatego dla podniesienia poziomu bezpieczeństwa oraz zapewniania możliwości ewakuacji, powiązanie spełniające wymagania bezpieczeństwa przeciwpowodziowego jest niezbędne. Żadna z istniejących obecnie przepraw mostowych takich warunków nie spełnia.
Odnosząc się to twierdzenia, że planowana ulica [...] "będzie obiektem uciążliwym dla środowiska w stopniu znaczącym przez fakt, że stanie się źródłem hałasu, spalin, zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi w razie awarii lub kolizji" a także, że stanowić będzie zagrożenie dla zdrowia mieszkańców domów znajdujących się w jej sąsiedztwie, Gmina W. wskazała, iż ulica ta ma kanalizować już istniejący ruch samochodowy oraz uwolnić od uciążliwości szczególnie cenne dla całego miasta obszary, więc - przeciwnie – będzie się raczej przyczyniać do podniesienia jakości środowiska oraz poprawy warunków zamieszkiwania natomiast obowiązujące w Polsce normy prawne w sposób jednoznaczny definiują warunki jakie musi spełniać ulica. Odnosząc się zaś do twierdzeń, iż ustalenia projektu planu w odniesieniu do ulicy oznaczonej [...]doprowadzą do naruszenia przepisów art. 113 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz przepisy dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu zawarte w rozporządzeniu Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 r. stwierdzono, że rozporządzenie to jest już nieaktualne bowiem weszło w życie rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 stycznia 2002 r. w sprawie progowych poziomów hałasu, w którym dla terenów zabudowy mieszkaniowej wartość progową hałasu emitowanego przez drogę lub linie kolejowe ustalono na 75 dB(A) w dzień i 67 dB(A) w nocy. Jednocześnie podkreślono, iż przedmiotem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie jest ustalanie poziomów hałasu emitowanego przez jakiekolwiek urządzenia. Każda realizowana ulica musi spełnić wymagania cytowanego rozporządzenia, zatem także i ulica oznaczona w planie symbolem [...]będzie musiała mieć zabezpieczenia akustyczne, które nie pozwolą na przekroczenie ustalonych, progowych wartości poziomów hałasu. Wynika stąd, że ustalenia planu w sposób oczywisty nie mogą łamać przytoczonych przepisów. Ponadto wyjaśniono, iż opracowanie ekofizjograficzne Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska dotyczące emisji hałasu w obrębie obszaru objętego planem, przytacza wyrywkowe dane, dotyczące punktów leżących poza obszarem objętym planem, chociaż w jego sąsiedztwie, i nie ma związku z projektem planu. Przytoczone wyniki badań nie wykazują także przekroczenia obowiązujących norm zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 stycznia 2002 r. Ponadto ponieważ opracowanie ekofizjograficzne nie stanowi treści ustaleń planu, nie może być także – w rozumieniu art. 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym – przedmiotem protestu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5 i 6, w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Zgodnie zaś z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala -art. 151.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest uchwała Rady Miejskiej W. z dnia [...]Nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S.i Ogrodu Zoologicznego we W., podjęta na podstawie art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Podstawą wniesienia do sądu administracyjnego skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, jest przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 20001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z treści tak skonstruowanego przepisu art. 101 ust. 1 wynika, że legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, w tym na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Oznacza to, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera dopiero drogę do jej merytorycznego rozpoznania (oceny). Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi być uwzględniona. Skarga na uchwałę rady gminy wniesiona w niniejszej sprawie mogłaby zostać uwzględniona, gdyby nastąpiło naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stron skarżących.
Przed merytorycznym rozpatrzeniem skargi Sąd winien jednak zbadać, czy skarga spełnia wymagania formalne tj. czy została wniesiona w terminie, czy strona skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa oraz czy charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia należy do spraw z zakresu administracji publicznej, a następnie, gdy wymagania te zostały spełnione, Sąd przystępuje do badania legitymacji skarżącego do wniesienia skargi.
W niniejszej sprawie przesłanki formalne wniesienia skargi zostały spełnione. Z akt sprawy wynika, iż skarżący skierowali wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do Rady Miejskiej W. w związku z podjęciem skarżonej uchwały. W dniu [...]Rada Miejska W. podjęła uchwałę Nr [...]w sprawie rozpatrzenia wezwania Stowarzyszenia A oraz Grupy Mieszkańców do usunięcia naruszenia prawa w związku z uchwałą nr [...]Rady Miejskiej W. z dnia [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W.. Został również zachowany termin do wniesienia skargi. Zaskarżona uchwała, w ocenie Sądu, czyni również zadość przesłance, iż kwestionowany przed sądem administracyjnym akt organu gminy winien dotyczyć sprawy z zakresu administracji publicznej.
Uwzględniając powyższe należało uznać, iż skarga wniesiona przez M. B., K. B., I. K.-K., A. C., P. C., R. i J. K., J. M. oraz E. S. spełnia wymogi formalne. Stwierdzenie takie nakłada natomiast na Sąd obowiązek zbadania w dalszej kolejności, czy skarżący wykazali, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny lub uprawnienie. Jest to zagadnienie dotyczące legitymacji procesowej skarżących, której brak uzasadnia oddalenie skargi, a nie jej odrzucenie.
Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie stanowiska, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA i WSA 2005/1/2).
Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (zob. wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r., II SA 2637/02, LEX nr 80699).
Przesłanką skargi wniesionej na podstawie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zatem naruszenie indywidualnego interesu prawnego strony skarżącej. Na podstawie powołanego przepisu nie można zaskarżyć uchwały tylko z tej przyczyny, że skarżący uważa, iż narusza ona prawo. Podkreślić należy, iż uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 powyższej ustawy nie ma charakteru actio popularis, tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej (zob. wyrok NSA 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, LEX nr 81964).
W orzecznictwie NSA przyjmuje się, iż mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83, niepublikowany). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem norma prawna ogólna albo też jednostkowa i konkretna.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie badając legitymację procesową skarżących, należało ustalić, w jaki sposób naruszono prawem chroniony interes lub uprawnienie skarżących. W skardze M. B., K. B., I. K.-K., A. C., P. C., R. i J. K., J. M. oraz E. S. wykazując swoją legitymację procesową do wniesienia skargi wskazali, iż są właścicielami nieruchomości bezpośrednio graniczącymi z planem. Ustalenia zaskarżonego planu zagospodarowania przestrzennego spowodują nadto obniżenie wartości rynkowej ich nieruchomości oraz uniemożliwią korzystanie przez z tych nieruchomości w dotychczasowy sposób.
Interes prawny w postępowaniu planistycznym, a w konsekwencji czego legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma niewątpliwie właściciel nieruchomości. Interes ten znajduje ochronę w przepisach kodeksu cywilnego. Interesu prawnego nie ma w tym postępowaniu podmiot nie posiadający tytułu prawnego do gruntu, położonego na obszarze objętym projektowanym planem. Nie ma legitymacji do wniesienia skargi ten, czyjego interesu prawnego nie naruszają ustalenia projektu planu, a tym bardziej ten, kto nie ma interesu faktycznego, a więc interesu nie chronionego żadną normą prawa materialnego.
Z akt sprawy wynika, iż obszar objęty kwestionowanym planem ograniczony jest ulicą [...]M. (oznaczona w projekcie planu symbolem [...]). Zaprojektowana w planie ulica została wyznaczona na terenach stanowiących własność Gminy W. i graniczy z gruntami, których właścicielem jest także Gmina W.. Zatem Sąd badając legitymację skarżących stwierdził, iż ich interes prawny nie został naruszony, jako że zakwestionowali oni ustalenia miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego obszaru, w obrębie którego nie znajduje się żadna z działek, których skarżący są właścicielami ani też nie mają do nich innych praw. Co istotne, nieruchomości należące do skarżących nawet nie graniczą bezpośrednio, jak to wskazywano w skardze, z obszarem objętym planem. Co prawda, trudno byłoby zaprzeczyć skarżącym, że w wyniku uchwalenia kwestionowanego planu został naruszony ich interes faktyczny, skoro uznają, że przyjęte w planie rozwiązania są dla nich niekorzystne. To jednak nie może być podstawą do skutecznego zakwestionowania spornego planu.
Reasumując należało uznać, iż kwestionowana uchwała nie narusza interesu prawnego ani uprawnienia M. B., K. B., I. K.-K., A. C., P. C., R. i J. K., J. M., E.S., co oznacza z kolei, że nie posiadają oni legitymacji zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały Rady Miejskiej W.z dnia [...]Nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W. Takie ustalenia uprawniało i jednocześnie zobowiązywało Sąd, w świetle regulacji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do oddalenia skargi.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi o naruszeniu przepisów prawa przez skarżoną uchwałę, należy wskazać, iż nie stanowiły one przedmiotu rozważań Sądu.
W odniesieniu do pkt 2 skargi Wojewody D., dotyczące naruszenia przez ustalenia kwestionowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego interesu prawnego skarżących, sąd uznał, iż w świetle przedstawionych powyżej rozważań zarzuty w nim zawarte są niezasadne. Argumentacja organu nadzoru w zasadzie odnosi się do postępowania planistycznego w zakresie wniesionych przez skarżących zarzutów oraz zakwalifikowania ich przez Radę Miejską W. jako protesty. Należy zaznaczyć, iż uchwały w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów czy protestów mogły stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego, jednakże nie były one przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów w pkt I orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powyższej ustawy Sąd umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na podjęcie przez Radę Miejską W. uchwały z dnia [...] Nr [...]w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Parku S. i Ogrodu Zoologicznego we W., na mocy której § 84, którego stwierdzenia nieważności domagał się Wojewoda D., otrzymał brzmienie: "Na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ustala się wysokość stawki procentowej, o której mowa w art. 36 ust. 3 tej ustawy, na 30% dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami 1 UKW, 3, UKW, 4UKW, 5UKW, 6UKW, dla pozostałych terenów ustala się wysokość stawki na 0,1%.".
Stąd orzeczono jak w pkt II.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI