II SA/Wr 3256/01

II SA/Wr 3256/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Bogumiła Kalinowska
Jerzy Strzebińczyk
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Asesor WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant, Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 21 listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. z 12 września 2001r. Nr [...]; II. Odstępuje od orzeczenia o wykonaniu zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. decyzja z 12 września 2001r. Nr [...], wydaną na podstawie § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z. C. choroby zawodowej: przewlekłego urazu akustycznego (poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia). W uzasadnieniu wskazał, że Samodzielny Publiczny ZOZ W. Ośrodek Medycyny Pracy w W. dnia 26.03.2001r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego urazu akustycznego - ujętej w poz. 15 - wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983r. nr 65 poz.294 z późniejszymi zmianami) u Z. C. ur. 29 sierpnia 1939r. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. dnia 30 marca 2001r. wszczął postępowanie administracyjne, a następnie przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne w Przedsiębiorstwie Górniczo - Obróbczym A S.A. w S. dotyczącym przebiegu pracy zawodowej i warunków pracy. Na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie ustalono następujący przebieg zatrudnienia pracownika, którego decyzja dotyczy:
|1. |Od 04.07.1956r. do 31.12.1957r. Państwowy Ośrodek Maszynowy w C. na stanowisku technika normowania (świadectwo pracy z dnia |
| |01.07.1981r). Z informacji uzyskanych od Z. C. praca na w/w stanowisku polegała na nadzorowaniu prac remontowych |
| |odbywających się w warsztacie, rozliczaniu remontów, prowadzeniu dokumentacji. Praca 8 godz. dziennie, czas przebywania w |
| |warsztacie 4 godz. na dniówkę roboczą, W tym czasie Z. C. narażony był pośrednio na hałas pochodzący ze stanowisk pracy |
| |zlokalizowanych w warsztacie. |
| |Od 05.03.1958r. do 30.09.1999r. Przedsiębiorstwo Górniczo - Obróbcze A S.A. w S. na następujących stanowiskach pracy: |
| |od 05.03.1958r. do 01.08.1962r.- cyrkularz-szlifierz, |
| |od 05.11.1959r. do 15.12.1961r. - Zasadnicza Służba Wojskowa, |
| |od 02.08.1962r. do 01.06.1967r. - ślusarz remontowy, |
|2. |od 02.06.1967r. do 30.11.1977r. - sztygar oddziałowy urządzeń mechanicznych, |
| |od 01.12.1977r. do 01.10.1980r. - specjalista ds. mechanicznych, |
| |od 02.10.1980r. - 05.10.1981r. - kierownik warsztatów mechanicznych |
| |od 06.10.198Ir. do 29.03.1987r. - starszy mistrz warsztatów mechanicznych sztygar, |
| |od 30,03.1987r. do 26.01.1988r. - oddelegowanie do pracy eksportowej na budowie w Budapeszcie na stanowisku pomocnika |
| |kamieniarza (Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego B w K.), |
| |od 27.01.1988r. do 17.03.1988r. - starszy mistrz warsztatów mechanicznych - sztygar, |
| |od 18.03.1988r. do 17.01.1990r. - oddelegowanie do pracy eksportowej na budowie w Libii na stanowisku mechanika sprzętu i |
| |transportu (Przedsiębiorstwo Eksportu Budownictwa Komunikacyjnego D w W.), |
| |od 17.01.1990r. do 01.05.1990r. - starszy mistrz warsztatów mechanicznych - sztygar, |
| |od 02.05.1990r. do 01.10.1994r. - starszy mistrz-sztygar, z-ca głównego mechanika |
| |od 02.10.1994r. do 01.08.1996r. - kierownik warsztatów mechanicznych, sztygar -urządzeń mechanicznych |
| |od 02.08.1996r. do 30.09.1999r. - z-ca kierownika działu mechaniczno-energetycznego i inwestycji |
| |Od 01.10.1999r - emerytura |
| |Od 11.10.1999r. do 30.04.2000r. Przedsiębiorstwo Górniczo - Obróbcze A S.A. w S. na stanowisku zastępcy kierownika działu |
| |mechaniczno - energetycznego i inwestycji ( 7/8 etatu). |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
|3. | |
|4. | |
Z. C. przez okres 6 miesięcy zatrudnienia w zakładzie obsługiwał traki Makrum w hali traków Nr 1. Praca na stanowisku cyrkularza - szlifierza polegała na obsłudze szlifierki kolankowej i cyrkularki Makrum w hali obróbki maszynowej Nr 2. Praca 8 godz. dziennie, efektywny czas pracy 6-7 godz. dziennie, w pozostałym czasie prace przygotowawcze, porządkowe i transportowe. Pomiarów środowiskowych w tym okresie na w/w stanowiskach pracy nie wykonywano Przeprowadzone pomiary hałasu na przestrzeni lat 1972-2000 wykazały natężenie hałasu w hali traków od 65 dB(A) do 103 dB(A), w hali obróbki maszynowej od 80 dB(A) do 104 dB(A).
Jako ślusarz remontowy wykonywał prace związane z remontem i naprawą urządzeń służących do wydobycia, przerobu i produkcji kamienia budowlanego znajdujących się na terenie całego zakładu. Pracę wykonywał przy użyciu narzędzi ręcznych, ślusarskich (klucze, młotki, itp). Praca 8 godz. dziennie, w tym 4 godz. na terenie zakładu, w pozostałym czasie prace warsztatowe. Pomiarów środowiskowych na tym stanowisku nie wykonywano. W/w podczas wykonywania swojej pracy narażony był pośrednio na hałas pochodzący od pracujących maszyn i urządzeń zlokalizowanych w różnych miejscach zakładu o natężeniu od 65 dB(A) do 110 dB(A).
Na stanowiskach pracy sztygara oddziałowego urządzeń mechanicznych, specjalisty ds. mechanicznych, kierownika warsztatów mechanicznych, starszego mistrza warsztatów mechanicznych sztygara, kierownika warsztatów mechanicznych praca przebiegała w analogicznych warunkach i polegała m.in. na:
- dozorowaniu remontów maszyn i urządzeń znajdujących się na terenie całego zakładu (hale obróbki maszynowej, ręcznej, sprężarkownie, warsztaty naprawcze, wyrobiska, dźwignice, perforatory, wiertnice);
- nadzorowaniu produkcji narzędzi kamieniarskich w kuźni zakładowej i nakładek do groszkowania";
- kontroli stanu technicznego i zabezpieczeń bhp maszyn i urządzeń znajdujących się na ruchu w zakładzie (maszyny produkcyjne, traki, szlifierki, cyrkularki, sprężarki, dźwignice, palniki wrębowe itd.);
- prowadzeniu dokumentacji, przydzielanie zadań remontowych dla podległych pracowników, kontroli jakości wykonywanych remontów i sprawozdań.
Czas pracy 8 godz. dziennie, czas przebywania w obrębie stanowisk produkcyjnych około 3-4 godz. dziennie.
Pomiarów środowiskowych na w/w stanowiskach pracy nie wykonywano. Natomiast wyniki natężenia hałasu w latach 1972 - 1996 na poszczególnych stanowiskach pracy na wydziałach kształtowały się w granicach 65 dB(A) do 110 dB(A). Z. C. narażony był pośrednio na hałas występujący na stanowiskach pracy w zakładzie.
Na stanowisku zastępcy kierownika działu mechaniczno-energetycznego i inwestycji praca polegała na nadzorowaniu i kontroli nad prawidłową realizacją napraw i remontów maszyn i urządzeń zainstalowanych w Przedsiębiorstwie wykonywanych przez podległe służby. Efektywny czas pracy w narażeniu pośrednim na hałas ok. 2 godz. dziennie, w pozostałym czasie prowadzenie dokumentacji. Pomiarów środowiskowych na tym stanowisku nie wykonywano. Na przestrzeni lat 1996-2000 wyniki pomiarów natężenia hałasu w różnych halach produkcyjnych i miejscach zakładu kształtowały się w granicach od 65 dB(A) do 104 dB(A).
Z. C. w ramach oddelegowania z Przedsiębiorstwa Górniczo-Obróbczego A S.A. w S. zatrudniony był do pracy eksportowej na budowie w Budapeszcie na stanowisku pomocnika kamieniarza. Z pisma Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 17.05.2001r. wynika, że w/w przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane. W związku z tym brak możliwości ustalenia narażenia zawodowego Z. C. na hałas. Wg informacji uzyskanej od Z. C. praca na stanowisku kamieniarza polegała na renowacji elewacji kamiennej obiektu zabytkowego i montażu nowych elementów. Podczas wykonywania pracy nie był narażony na hałas. Z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. wynika, że Z. C. podczas pracy na budowie eksportowej w Libii na stanowisku mechanika sprzętu i transportu wykonywał naprawy maszyn i urządzeń budowlanych, drogowych, demontował części silników oraz usuwał usterki w zespołach i mechanizmach maszyn budowlanych. Podczas tych prac sporadycznie mógł być narażony na hałas.
W oparciu o przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne ustalono, że Z. C. w Przedsiębiorstwie Górniczo-Obróbczym A S.A. w S. w okresach:
- od 05.03.1958r. do 01.08.1962r. narażony był na działanie hałasu w granicach od 65dB(A) do 104dB(A) ,
- od 02.08.1962r. do 29.03.1987r., od 27.01.1988r. do 17.03.1988r., od 17.01. 1990r. do 30.09.1999r., od 11.10.1999r. do 30.04.2000r narażony był pośrednio na hałas o wartościach od 65 dB(A) do 110 dB(A).
Z. C. w 1996r. zaczął odczuwać dolegliwości w postaci osłabienia słuchu. W związku z tym lekarz laryngolog z Przychodni Rejonowej w S. skierował go na badania konsultacyjne do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w W. Na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych w Ośrodku w dniach 17-22.10.1996r. nie rozpoznano zawodowego uszkodzenia słuchu. Stwierdzono ubytki słuchu: ucho prawe 14,0 dB, ucho lewe 12,3 dB. Zalecono kontrolne badanie w Poradni Chorób Zawodowych za 12 miesięcy i dalszą pracę w hałasie ponad 85 dB(A) w ochronnikach słuchu. Ponownie Z. C. badany był w Poradni Chorób Zawodowych w W. latach 1998, 1999, 2000. W wyniku przeprowadzonych badań kontrolnych w dalszym ciągu nie rozpoznano choroby zawodowej. Zalecano dalszą pracę w ponadnormatywnym hałasie w ochronnikach słuchu. Kolejne badania przeprowadzono w Samodzielnym Publicznym ZOZ W. Ośrodku Medycyny Pracy w W. w dniach 22, 28.02; 07, 13.03.2001r. i również nie rozpoznano choroby zawodowej - urazu akustycznego. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia 26.03.2001r. stwierdzono "progresja ubytków słuchu nie osiągająca jednak stopnia choroby zawodowej narządu słuchu spowodowana jest czynnikami pozazawodowymi. Płaski zapis tympanometryczny dowodzi uszkodzenia słuchu przewodzącego co dodatkowo wyklucza rozpoznanie zawodowego uszkodzenia słuchu. Nie wymaga kontroli w Poradni Chorób Zawodowych".
Od w/w orzeczenia lekarskiego Z. C. dnia 10.04.2001r. wniósł odwołanie. Samodzielny Publiczny ZOZ Ośrodek Medycyny Pracy w W. skierował sprawę do konsultacji do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Zgodnie z orzeczeniem lekarskim z dnia 12.07.2001r. nr rejestru [...] Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie rozpoznał u Z. C. choroby zawodowej - przewlekłego urazu akustycznego. Uzasadnienie orzeczenia: Niedosłuch obustronnie odbiorczy. Średnie podwyższenie progu słuchu z częstotliwości 1000, 2000, 4000 Hz z uwzględnieniem fizjologicznej poprawki wynosi: ucho prawe - 32 dB, ucho lewe - 27 dB. Obniżenie czułości słuchu w uchu lewym (lepiej słyszącym) nie powoduje z lekarskiego punktu widzenia upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczenia lekarskie obu placówek Służby Zdrowia upoważnionych do orzekania chorób zawodowych merytorycznie są zgodne.
Z. C. wniósł od decyzji odwołanie. W uzasadnieniu wywodził, że w Przedsiębiorstwie Górniczo-Obróbczym A Strzegom S.A. przepracował 42 lata na różnych stanowiskach, w narażeniu na nadmierny hałas. Był to hałas 65-110 dB. Wskazał, że WOMP w 1999r. ustalił, że całkowity ubytek słuchu wynosi dla ucha prawego 72 dB, ucha lewego 77 dB, a wielkość w 2000r. wynosiła dla ucha prawego 80,3 dB a ucha lewego 77 dB. Wielkość ubytku naturalnego ze względu na wiek odpowiednio 48 dB i 63 dB. Zarzuca, że wielkość ubytku na wiek są za duże. Zarzucił, że organ wadliwie przyjął, że orzeczenia jednostek służby zdrowia są zgodne.
D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z 21 listopada 2001r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że po zapoznaniu się z aktami sprawy, ustalił, że Z. C. od 4.07.1956r. do 31.12.1957r. pracował na pełnym etacie jako technik normowania w Państwowym Ośrodku Maszynowym w C. Praca polegała na nadzorowaniu prac remontowych w warsztacie ( próby silników, spawanie, obsługa tokarek i szlifierek ręcznych) ok. 4 godz./zm., w pozostałym czasie zajmował się rozliczaniem remontów i prowadzeniem dokumentacji w biurze, brak pomiarów natężenia hałasu z tego okresu zatrudnienia.
Od 5.03.1958r. do 30.09.1999r. Z. C. pracował w Przedsiębiorstwie Górniczo-Obróbczym A S.A. w S. na pełnym etacie na różnych stanowiskach pracy: cyrkularz szlifierz, ślusarz remontowy, sztygar oddziałowy urządzeń mechanicznych, specjalista d/s mechanicznych, starszy mistrz lub kierownik warsztatów mechanicznych sztygar, zastępca kierownika działu mechaniczno-energetycznego. Z dniem 01.10.1999r. przeszedł na emeryturę, a od 11.10.1999r. do 30.04.2000r. ponownie podjął pracę w wymienionym Przedsiębiorstwie (w wymiarze 7/8 etatu) na stanowisku zastępcy kierownika działu mechaniczno-energetycznego i inwestycji.
W okresie zatrudnienia dwukrotnie był oddelegowany do pracy eksportowej na
budowie:
- w Budapeszcie, od 30.03.1987r. do 26.01.1988r., na stanowisku pomocnika kamieniarza,
- w Libii, od 18.03.1988r. do 17.01.1990r, na stanowisku mechanika sprzętu i transportu.
W czasie zatrudnienia na w/w stanowiskach pracy w Przedsiębiorstwie Górniczo-Obróbczym A S.A. w S. wykonywał różne czynności: obsługiwał trak i cyrkularkę Makrum, szlifierkę kolankową (jako cyrkularz- szlifierz), wykonywał prace związane z remontem i naprawą urządzeń służących do wydobycia i przerobu kamienia budowlanego (jako ślusarz remontowy), dozorował remonty maszyn i urządzeń znajdujących się na terenie całego zakładu, kontrolował ich stan techniczny, prowadził dokumentację wszelkich prac mechanicznych (na pozostałych stanowiskach).
Pomiary natężenia hałasu przeprowadzone w Przedsiębiorstwie w latach 1972 - 2000 w pomieszczeniach, gdzie pracował Z. C. wykazywały poziom do 110 dB/A/. Z. C. pozostawał pod opieką Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (obecnie W. Ośrodek Medycyny Pracy) od 1996r, gdzie pierwsze badania w tej Poradni odbył w dniach 17.10. i 22.10.1996r. Rozpoznano wówczas ubytki słuchu UP-14.0 dB, UL - 12.3 dB. Nie rozpoznano zawodowego uszkodzenia słuchu Zalecono kontrolne badania za 12 miesięcy, a pracę w hałasie ponad 85 dB/A/ -w ochronnikach słuchu. Kolejne badania specjalistyczne w Poradni w latach 1998, 1999 i 2000 (2 miesiące przed zakończeniem pracy) również nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu (ubytki słuchu były poniżej 30 dB), w latach 1999 i 2000 uszkodzenie słuchu miało charakter odbiorczy. Ostatnie badanie w Poradni Chorób Zawodowych odbyło się w dniach: 22.02., 28.02. i 7.03.2001r. W wyniku tego badania (orzeczenie z 26.03.2001r) stwierdzono, że progresja ubytków słuchu nie osiąga stopnia choroby zawodowej narządu słuchu i spowodowana jest czynnikami pozazawodowymi. Ośrodek uzasadnił, że płaski zapis tympanometryczny dowodzi uszkodzenia układu przewodzącego co dodatkowo wyklucza rozpoznanie zawodowego uszkodzenia słuchu. Kolejne badania Z. C. odbył w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Na podstawie tych badań również nie znaleziono podstaw do rozpoznania przewlekłego urazu akustycznego. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia 12.07.2001r. Instytut stwierdził: "Niedosłuch obustronnie odbiorczy. Średnie podwyższenie progu słuchu z częstotliwości 1000, 2000, 4000 Hz z uwzględnieniem fizjologicznej poprawki wynosi UP-32 dB, UL- 27 dB. Obniżenie czułości słuchu w uchu lewym (lepiej słyszącym) nie powoduje z lekarskiego punktu widzenia upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej".
D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny odnosząc się do argumentów strony stwierdza, że nie ma podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, jest ona podjęta zgodnie z przepisami Rady Ministrów z 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Podstawą decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego był brak rozpoznania i zgłoszenia choroby zawodowej. Warunki pracy i narażenie zawodowe sprzyjające powstaniu choroby u odwołującego się nie były przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego kwestionowane. W przypadku Z. C. D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny podjął działania (pismo do W. Ośrodka Medycyny Pracy z 16.10.2001r.) zmierzające do wyjaśnienia sprawy niezgodności orzeczeń lekarskich, co do charakteru rozpoznanego uszkodzenia słuchu, W odpowiedzi uzyskał wyjaśnienie, że: ...." charakter uszkodzenia słuchu z odbiorczego na przewodzeniowy zmienił się ponieważ między badaniem mogły nastąpić dodatkowe zmiany w układzie przewodzącym w przebiegu takich schorzeń jak: zapalenie ucha środkowego, niedrożność trąbki słuchowej lub nieżyt nosa i górnych dróg oddechowych. Zmiany w układzie przewodzącym mogą być okresowe, nieutrwalone i w kolejnym badaniu wycofać się. Podczas badania Z. C. w Instytucie Medycyny Pracy z 12.07.2001 r. stwierdzono ponownie odbiorcze uszkodzenie słuchu".
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie jest uprawniony do zmiany orzeczeń lekarskich placówek służby zdrowia właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. Sposób obliczania ubytków słuchu i stosowanie poprawek do tych obliczeń ze względu na wiek osoby jest wyłącznie w gestii w/w placówek.
Biorąc pod uwagę całość zebranego materiału mimo wieloletniego narażenia zawodowego Z. C. na ponadnormatywny hałas, brak rozpoznania i zgłoszenia choroby zawodowej przez dwie upoważnione placówki oraz kierując się stanowiskiem Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z 26.10.1999r. pismo [...] według którego ubytek słuchu poniżej 30 dB nie pociąga za sobą skutków społecznych i zdrowotnych ani zaburzeń zrozumiałości mowy potocznej i nie może być traktowany jako choroba, D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymuje zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Według § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Stwierdzenie zatem choroby zawodowej jest uzależnione od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, musi być to rodzaj choroby, który mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do powołanego rozporządzenia; - po drugie, choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Jedną z podstawowych zasad przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest zasada praworządności ustanowiona w art. 7, który stanowi "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Działanie na podstawie i w granicach prawa to działanie na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia zasadę zamkniętego systemu prawa, stanowiąc: "Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1). Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2)". Podstawą zatem działania organów administracji publicznej może być tylko przepis powszechnie obowiązującego prawa. Działanie na podstawie przepisów prawa to działanie zgodne z treścią norm prawa zawartych w przepisach prawa będących podstawą podjęcia decyzji. Organ administracji publicznej działając na podstawie przepisów prawa obowiązany jest ustalić czy przepis obowiązuje, a następnie dokonać ustalenia hipotetycznego stanu faktycznego zawartego w normie prawnej. Dokonując ustalenia hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawnej organ jest bezwzględnie związany normą prawną, co oznacza, że nie może wprowadzić do zapisanego w normie hipotetycznego stanu faktycznego elementów okoliczności tego stanu w tej normie nie zapisanej. Nie jest dopuszczalne wprowadzanie do hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawnej powszechnie obowiązującego przepisu prawa stanów faktycznych wyprowadzonych z przepisów wewnętrznych, instrukcji, wytycznych, wyjaśnień.
Zgodnie z punktem 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, chorobą zawodową jest: uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu, wymaga zatem ustalenia czy uszkodzenie słuchu wywołane jest działaniem hałasu, przy czym przy ustaleniu czy uszkodzenie słuchu zostało wywołane działaniem hałasu należy uwzględnić rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy. Powołane rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych nie wprowadza do rozpoznania choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wielkości ubytku słuchu.
Ustalając stan faktyczny w sprawie organy związane są zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasadą ogólna prawdy obiektywnej, ustanowioną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada ogólna prawdy obiektywnej nakłada na organ orzekający obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W tym celu organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Dokonując oceny materiału dowodowego organ związany jest zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego).
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzja organy I i II instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy prawa procesowego. Organy orzekające dokonały wadliwej wykładni § 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w związku z punktem 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisy § 1 powołanego rozporządzenia nie wprowadzały wysokości ubytku słuchu jako przesłanki, od spełnienia której uzależnione jest rozpoznanie choroby zawodowej. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że przyjęcie takiej wykładni jest błędne, co w konsekwencji prowadzi do wadliwości decyzji. Naruszone też zostały przepisy prawa procesowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Powołane rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych przyjmuje, że stwierdzenie choroby zawodowej jest uzależnione od ustalenia rodzaju choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych. Tryb ustalenia tej przesłanki jest unormowany w powołanym rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych w ten sposób, że jednostkami właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzących w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych (§ 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Ten tryb ustalania choroby zawodowej nie oznacza, że organ jest bezwzględnie związany orzeczeniem jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych. Prowadziłoby to do tego, że organ tylko formalnie podejmowałby decyzję. Orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej jest poddane pełnej swobodnej ocenie organu orzekającego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), który musi w uzasadnieniu decyzji przedstawić pełną ocenę dowodu, która była podstawą do przyjęcia tego dowodu jako wiarygodnego.
W sprawie między stronami jest bezsporne, że strona skarżąca była narażona na hałas. Wystąpienie w środowisku pracy działania czynników szkodliwych dla zdrowia powoduje, że organy obowiązane są ze szczególną starannością ustalić wystąpienie pierwszej przesłanki, warunkującej stwierdzenie choroby zawodowej: rodzaju choroby. W sprawie organy nie przeprowadziły w tym zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, pominęły ocenę orzeczeń lekarskich w zakresie ich mocy dowodowej, przyjmując z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, że są bezwzględnie związane ustaleniami przyjętymi w orzeczeniach.
W sprawie organy orzekające w I i II instancji naruszyły § 1 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz art. 7, art. 77, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sad orzekł jak w sentencji.
Ze względu na treść zaskarżonej decyzji nie tworzącej praw i obowiązków, sąd odstąpił od orzekania na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.