II SA/Wr 3245/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-12-08
NSAAdministracyjneNiskawsa
pomoc społecznazasiłek okresowywywiad środowiskowywspółdziałaniedokumentacjakryterium dochodowealimentysamochódpostępowanie administracyjne

WSA we Wrocławiu oddalił skargę M. D. na decyzję SKO w W. odmawiającą przyznania zasiłku okresowego z powodu braku współdziałania strony i nieprzedłożenia wymaganych dokumentów.

Skarżący M. D. domagał się przyznania zasiłku okresowego, jednak organ I instancji odmówił, wskazując na brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów. SKO utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstawy prawnej i rażące naruszenie prawa. WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając świadczenia z powodu braku współpracy strony i zatajenia istotnych informacji.

Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku okresowego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, ponieważ skarżący nie pozwolił na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania i nie dostarczył wymaganych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodowej, w tym informacji o posiadaniu samochodu i otrzymywaniu alimentów. SKO podtrzymało tę decyzję, wskazując na brak współdziałania skarżącego. W skardze do WSA M. D. zarzucił szereg naruszeń prawa, w tym proceduralnych i materialnych, kwestionując prawidłowość postępowania organów i twierdząc, że spełnia kryteria do otrzymania świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając przyznania zasiłku z powodu braku współpracy skarżącego, który zataił istotne informacje dotyczące jego sytuacji materialnej. Sąd podkreślił, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i przedłożenie dokumentów jest warunkiem koniecznym do przyznania świadczeń z pomocy społecznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest zgodna z prawem, ponieważ brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej, a skarżący zataił istotne informacje.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku, ponieważ skarżący nie współpracował z pracownikiem socjalnym, nie pozwolił na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i nie dostarczył wymaganych dokumentów, co stanowiło podstawę do odmowy zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.s. art. 6 § ust. 1a

Ustawa o pomocy społecznej

Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

u.p.s. art. 31 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek okresowy może być przyznany, jeżeli dochód nie przekracza kryterium dochodowego i dochody oraz zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb.

u.p.s. art. 43 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji.

u.p.s. art. 43 § ust. 3b

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku braku zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym przepisami ustawy, organ może wydać decyzję odmawiającą przyznania pomocy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 10 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 24 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 37 § §2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.

k.p.a. art. 62

Kodeks postępowania administracyjnego

Łączenie kilku spraw do wspólnego rozpoznania.

k.p.a. art. 104 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji.

k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 145 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 156 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak współpracy skarżącego z organem I instancji poprzez nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów. Zatajenie przez skarżącego istotnych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej (posiadanie samochodu, otrzymywanie alimentów).

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (czynny udział strony, właściwość organów, terminy załatwiania spraw). Zarzuty dotyczące wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu. Zarzuty dotyczące braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa. Zarzuty dotyczące konieczności wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

M. D. nie złożył na żądanie organu I instancji wymaganych dokumentów i oświadczeń. Uniemożliwił również sporządzenie wywiadu środowiskowego. O faktach tych skarżący nie poinformował pracownika socjalnego sporządzającego aktualizację wywiadu środowiskowego, słusznie zatem organ I instancji uznał, że dane te skarżący zataił.

Skład orzekający

Henryk Ożóg

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz Kuczyński

członek

Lidia Serwiniowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności współpracy strony z organami pomocy społecznej i obowiązku przedkładania wymaganych dokumentów do przyznania świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy strony w postępowaniu o świadczenia z pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy rutynowego postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej, bez nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 3245/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Henryk Ożóg /przewodniczący sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska
Tadeusz Kuczyński
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA: Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA: Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA: Lidia Serwiniowska Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., na podstawie art. 6 ust. 1a, art. 43 ust 3b ustawy z dnia 29 listopada 1990 r.
o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 lipca 1997 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego (rodzinnego), wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym, rodzaju dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej, a także wzoru legitymacji pracownika socjalnego (Dz. U. z 1997 r., Nr 93, poz. 570) oraz art. 104 kpa odmówiła M. D. przyznania zasiłku okresowego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z wymienionymi przepisami wydanie decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W toku wywiadu ustala się sytuację majątkową i osobistą osoby lub rodziny ubiegającej się o przyznanie świadczeń pomocy społecznej oraz powody ubiegania się o te świadczenia. Wywiad przeprowadza pracownik socjalny w miejscu zamieszkania osoby zainteresowanej lub rodziny albo w miejscu jej pobytu. Podstawę ustalenia danych osoby ubiegającej się o świadczenia, stanu jej zdrowia oraz sytuacji osobistej, rodzinnej i materialnej stanowią odpowiednie aktualne dokumenty.
Wywiad sporządza się na kwestionariuszu wywiadu, który osoba zainteresowana jest zobowiązana podpisać w obecności pracownika socjalnego a podpis jej jest jednocześnie oświadczeniem, że podane przez nią dane są zgodne z prawdą.
W związku z tym, że wnioski o przyznanie pomocy M. D. złożył
w sekretariacie Ośrodka, pracownik socjalny wysłał listem poleconym na adres wnioskodawcy informacje podające terminy, kiedy przybędzie do niego w celu przeprowadzenia wywiadów. W wyznaczonych terminach pracownik nie został wpuszczony do mieszkania, choć zachodziło podejrzenie, że M. D. tam przebywa.
Wnioskodawca nie dostarczył także dokumentów, o przedłożenie których był wzywany pismami Ośrodka z dnia [...] r., [...] r. i [...]r., tj. m. in. oświadczeń o posiadaniu lub zbyciu samochodu osobowego, dowodów poniesionych opłat za nieruchomość, informacji czy otrzymuje alimenty na syna S.
W odwołaniu od tej decyzji M. D. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o niezwłoczne rozpatrzenie odwołania, jako że załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki, o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. z powodu notorycznego naruszania prawa przez organ pomocy, o przeprowadzenie kompleksowej kontroli
w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w W. ze szczególnym uwzględnieniem sposobu i zasadności rozdziału środków pieniężnych przeznaczonych na zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana przez osobę wyłączoną od udziału w postępowaniu administracyjnym. Ponadto stwierdził, że w dniu [...] r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy do wniosku o udzielenie pomocy społecznej z dnia [...]r. otrzymując od odwołującego wszystkie żądane informacje do sporządzenia wywiadu. Tego samego dnia został dostarczony przez odwołującego podpisany przez niego kwestionariusz tego wywiadu.
W pozostałych wypadkach odwołujący się twierdził, że pracownik socjalny nie przybył do miejsca zamieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Ponadto dyrekcja MOPR w W. rozporządza danymi dotyczącymi odwołującego się na podstawie których organ mógł
i winien rozpatrzyć jego wniosek o udzielenie pomocy społecznej. Stwierdził też, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu
o poświadczenie nieprawdy przez Kierownika Działu Świadczeń MOPR W., G. G. Ponieważ odwołujący uprawniony jest do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, to Gmina ma ustawowy obowiązek udzielenia pomocy, natomiast Kierownik Działu Świadczeń MOPR w W. naraził skarżącego i jego rodzinę na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Odwołujący wskazał, że zaskarżona decyzja skomasowała w sobie trzy wnioski o udzielenie pomocy społecznej, których rozpatrzenie nastąpiło po terminie ustawowym.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1a, art. 31 ust.1, 43 ust. 3b, ustawy oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia [...]r.
M. D. złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. Jednocześnie wniósł o wyłączenie od udziału
w postępowaniu administracyjnym Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. z powodu stronniczości pracownika. Wnioskiem tym M. D. domagał się również przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, co zostało objęte inną decyzją administracyjną.
W dniu [...] r. pracownik socjalny przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że M. D. zamieszkuje wspólnie w domu jednorodzinnym wraz ze swoim synem, uczniem liceum ogólnokształcącego. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada żadnych dochodów. Kryterium dochodowe rodziny ustalone zgodnie z art.4 ust. l ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] zł. Pismem z dnia [...]r. M. D. złożył zażalenie na bezczynność organu wobec nierozpatrzenia wniosków z dnia [...],[...],[...] i [...]r. Na skutek jego rozpatrzenia Kolegium pismem z dnia [...]r. stwierdziło, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w W. prowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie dodatkowych danych potrzebnych do rozpatrzenia wniosków m.in. oświadczenia o stanie majątkowym, potwierdzenia posiadania lub zbycia samochodu, ponoszonych opłat związanych z użytkowaniem nieruchomości, sprecyzowania zarzutów odnośnie żądania wyłączenia pracownika.
Z uwagi na nieodebranie pisma z dnia [...]r., w którym organ żądał przedłożenia powyższych informacji z Urzędu Pocztowego, w terminie (potwierdzenie odbioru z dnia [...]) odwołujący, został poinformowany o tym fakcie w dniu [...]r. w trakcie zapoznawania się z aktami sprawy. Okoliczności te uzasadniały zwłokę w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. Pismem z dnia [...] r. organ I instancji ponownie zwrócił się do M. D. o wypełnienie i dostarczenie aktualnego oświadczenia
o stanie majątkowym, o przedłożenie dokumentów potwierdzających posiadanie lub zbycie samochodu osobowego, przedłożenie dowodów poniesionych
w bieżącym roku opłat związanych z użytkowaniem posiadanej nieruchomości, sprecyzowanie zarzutów na piśmie dotyczących kierownika działu świadczeń,
a w szczególności określenie na czym polega stronniczość pracownika, o podanie informacji czy otrzymuje alimenty na syna, od jakiego czasu, w jakiej wysokości, od kogo, czy pobiera zasiłek rodzinny na syna a jeżeli nie, to z jakich przyczyn,
o podanie informacji czy podejmował jakiekolwiek działania mające na celu uzyskanie dodatkowych źródeł utrzymania., w terminie 7 dni od otrzymania pisma. W dniu [...] Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w W. wobec braku odpowiedzi na poprzednie pismo w sprawie, ponownie wezwał
M. D. o przedłożenie wskazanych w nim informacji niezbędnych do załatwienia sprawy. Z uwagi na brak odpowiedzi na nie, pismem z dnia [...] r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie po raz kolejny wezwał stronę
o przesłanie informacji wskazanych w pismach z dnia [...] r. i [...] r. Z informacji Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego
w W. uzyskanej na skutek złożonego wniosku o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych wynika, że M. D. posiada samochód osobowy Fiat 126p, rok produkcji [...], nr rej [...]. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wynika, że M. D. otrzymuje z funduszu alimentacyjnego alimenty na syna od [...]r., zaś z notatki służbowej sporządzonej na okoliczność rozmowy telefonicznej z pracownikiem ZUS wynika, że wynoszą one [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji odmówił wyłączenia G. G. - Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. od udziału
w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r., [...] i [...]r. bowiem nie zostały spełnione przesłanki do jego wyłączenia.
Zdaniem Kolegium odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Istotne
w sprawie jest bowiem to, że M. D. nie złożył na żądanie organu I instancji dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego, uzyskiwanych dochodów i posiadania samochodu. Nie dopuścił również do sporządzenia wywiadu środowiskowego na okoliczność ustalenia sytuacji materialnej. Fakt wcześniejszej aktualizacji wywiadu z dnia [...] r. nie oznacza, że organ I instancji nie mógł żądać dalszych informacji, dokumentów, oświadczeń mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Było to zresztą przedmiotem rozstrzygnięcia
Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy rozstrzygnięciu zażalenia strony
z dnia [...]r. na bezczynność organu. Konieczność wykonania tych czynności potwierdziły późniejsze ustalenia organu, w wyniku których ustalono, że M. D. otrzymuje alimenty na syna w wysokości [...] zł od miesiąca [...] oraz że posiada samochód osobowy marki Fiat 126p. O faktach tych
M. D. nie poinformował pracownika socjalnego sporządzającego aktualizację wywiadu środowiskowego z dnia [...] r., a więc należy uznać, że je zataił. Brak jest również podstaw do uznania, że przy wydawaniu decyzji brała udział osoba podlegająca wyłączeniu, albowiem organ I instancji orzekł w tym przedmiocie wydając postanowienie z dnia [...]r. o odmowie wyłączenia z udziału w postępowaniu Kierownika Działu Świadczeń MOPR. Zdaniem Kolegium brak jest podstaw faktycznych i prawnych do uznania, że G. G. pełniąca funkcję Kierownika Działu Świadczeń MOPR powinna być wyłączona z udziału w postępowaniu w sprawach, których stroną jest
M. D. (wniosek o wyłączenie tej osoby składany jest w każdej sprawie wnoszonej przez M. D.), gdyż nie są spełnione przesłanki wymienione w art. 24 §1 kpa oraz w art. 24 §3 Kpa, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że zachodzą inne okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika.
Zdaniem Kolegium brak jest również podstaw do uwzględnienia pozostałych wniosków zawartych w odwołaniu. Kolegium nie jest bowiem kompetentne do przeprowadzenia kompleksowej kontroli w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie, również nie może wszcząć z tych samych względów postępowania dyscyplinarnego o czym M. D. był wielokrotnie informowany przez Kolegium przy okazji rozpatrywania kolejnych odwołań od decyzji zawierających wnioski w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. D. zakwestionował wydaną decyzję, zarzucając: naruszenie prawa materialnego,
tj. art. 4 ust. 1, art. 31 ust.1, art. 43 ust. 3, 3b ustawy o pomocy społecznej, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 §1 pkt1, art. 145 §1 pkt 2, art. 145 §1 pkt 3 w związku z art. 24 §1 i 3 kpa, art. 145 §1 pkt 4 w związku
z art. 10 §1 kpa, rażące naruszenie prawa, a to art. 156 §1 pkt 1 kpa w związku
z art. 17 pkt 1 kpa i art. 11 pkt 2 ustawy, art. 156 §1 pkt 2 kpa, naruszenia przepisów postępowania: art. 35 §3 kpa, art. 37 §2 kpa w związku z art. 12 kpa
i art. 35 § 1 i 2 kpa, art. 61 §1 i 3 kpa, art. 81 kpa, art. 104 §1 kpa, art. 107 §3 kpa.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie jej niezgodności z prawem.
Wniósł także o niezwłoczne rozpoznanie skargi z uwagi na charakter sprawy i brak środków finansowych na bieżące utrzymanie oraz wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej o odwołanie A. K. z funkcji Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
z powodu powtarzającego się naruszania prawa podczas wykonywania obowiązków.
W uzasadnieniu podniósł, że rozstrzygnięcia obu organów wydane zostały bez podstawy prawnej. Skarżący spełnia ustawowe kryteria uprawniające do otrzymania świadczenia, a Gmina zobowiązana jest ustawowo do udzielania pomocy społecznej osobie potrzebującej. Podał, że co do wniosku z dnia [...] r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy
w miejscu zamieszkania skarżącego, natomiast w przypadku pozostałych wniosków, tj. z dnia [...]r. i [...]r. pracownik socjalny
z własnej winy nie przeprowadził wywiadu środowiskowego. Pracownik wywiady powyższe chciał przeprowadzić w miejscu swojej pracy, a Kierownik Działu Świadczeń MOPR w W. poświadczył nieprawdę, twierdząc że skarżący nie wpuścił pracownika socjalnego do swego mieszkania.
Podniósł dalej, że pomimo zawiadomienia organu odwoławczego
o przyczynie wyłączenia od udziału w postępowaniu Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka organ odwoławczy nie usunął tej wady postępowania.
Zarzucił dalej, że wniósł skargi do NSA w sprawach sygn. akt. II SA/Wr 1636/99, II SA/Wr 316/2000, II SA/Wr 409/2000, II SA/Wr 1087/2000, II SA/Wr 1300/2000 i II SA/Wr 1301/2000, w których orzekali ci sami członkowie SKO co w sprawie niniejszej. Skargi te do chwili obecnej nie zostały rozpoznane. Rozstrzygnięcia są więc niewiadome. W związku z tym
w niniejszej sprawie w wydaniu zaskarżonej decyzji orzekali członkowie Kolegium wyłączeni z mocy ustawy, co powoduje wadliwość wydanych
w sprawie decyzji.
Ponadto zarzucił, że została naruszona zasada dotycząca czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem nie zapoznano go przed wydaniem decyzji organu I instancji z zebranym materiałem dowodowym
w związku z czym nie brał udziału w postępowaniu. Organ nie pouczył go
o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia.
W tej sytuacji zdaniem skarżącego zachodzą przesłanki od wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 1, 2, 3, 4 kpa.
Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji naruszyło przepisy o właściwości, gdyż zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa, organem wyższego stopnia w stosunku do organów gmin w spawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej jest wojewoda.
Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, powołując się na brzmienie art. 156 §1 pkt 1 i 2 kpa.
Zarzucił, że jego wniosek o udzielenie pomocy został rozpatrzony po terminie a organ odwoławczy mimo to nie zarządził wyjaśnienia przyczyn
i ustalenia osób winnych niezwłocznego załatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 37 §2 kpa. Także załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym nastąpiło po terminie ustawowym.
Nadto zarzucił, że organ połączył do rozpoznania kilka spraw, co narusza przepisy prawa.
Zarzucił Kolegium, że nie przekazało według właściwości wniosków odwołania w zakresie przeprowadzenia kompleksowej kontroli MOPR
w W. i wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec dyrektora MOPR.
Odmowa przyznania świadczenia w tych okolicznościach sprawy narusza, zdaniem skarżącego, art. 32 ust. 1, art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie
z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy. Zgodnie z jej art. 31. ust. 1 zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego osoby lub rodziny ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na: długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, brak możliwości zatrudnienia, brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.
Zgodnie z art. 43 ust. 3 decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego (rodzinnego) lub jego aktualizacji, dokonywanej nie rzadziej niż co 6 miesięcy. Wywiad przeprowadza pracownik socjalny, również dla potrzeb jednostki organizacyjnej pomocy społecznej z terenu innej gminy. Wywiad środowiskowy (rodzinny) przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, w tym, o których mowa w art. 39, wydania opinii w celu ustanowienia rodziny zastępczej
w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie ustanowienia rodziny zastępczej, przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, dokonywania oceny sytuacji opiekuńczo-wychowawczej dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, skierowania dziecka do placówki opiekuńczo-wychowawczej (art. 43 ust. 3a).
W przypadku gdy osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc, a także osoby, o których mowa w art. 39, nie wyrażają zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym przepisami ustawy, kierownik ośrodka pomocy społecznej lub kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może wydać decyzję odmawiającą przyznania pomocy (art. 43 ust. 3b).
Zgodnie z art. 6 ust. 1a brak współdziałania osoby lub rodziny
z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nie uzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zakres i formy współdziałania określa kierownik ośrodka pomocy społecznej lub upoważniony przez niego pracownik socjalny.
Organy rozpoznające niniejszą sprawę w niczym powyższym przepisom prawa nie uchybiły.
M. D. wystąpił o przyznanie zasiłku okresowego pismami z dnia [...],[...] i [...]r.
W dniu [...] r. pracownik socjalny przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego dotyczącego skarżącego. Ponadto Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w W. prowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie dodatkowych danych potrzebnych do rozpatrzenia wniosków, tj. oświadczenia o aktualnym stanie majątkowym skarżącego, oświadczenia potwierdzającego posiadanie lub zbycie samochodu osobowego, dowodów poniesionych opłat związanych z użytkowaniem posiadanej nieruchomości, sprecyzowanie zarzutów dotyczących Kierownika Działu Świadczeń, podanie informacji czy otrzymuje alimenty na syna.
Kilkakrotnie wzywany o dostarczenie wymienionych dokumentów skarżący na to wezwanie jednakże nie odpowiedział.
Istotne jest zatem, iż M. D. nie złożył na żądanie organu I instancji wymaganych dokumentów i oświadczeń. Uniemożliwił również sporządzenie wywiadu środowiskowego. Konieczność wykonania tych czynności potwierdziły późniejsze ustalenia Ośrodka, w wyniku których ustalono, że
M. D. otrzymuje alimenty na syna w wysokości [...] zł od miesiąca [...] oraz że posiada samochód osobowy marki Fiat 126p. O faktach tych skarżący nie poinformował pracownika socjalnego sporządzającego aktualizację wywiadu środowiskowego, słusznie zatem organ I instancji uznał, że dane te skarżący zataił.
Wbrew zarzutom skarżącego, rozpoznając sprawę organy decyzyjne
w niczym nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz procedury administracyjnej.
Za nietrafny uznać należy zarzut skarżącego dotyczący naruszenia jego praw, mający polegać na uniemożliwieniu mu udziału w postępowaniu administracyjnym. Zważyć należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie ograniczało się do przeprowadzenia przez organ pomocy społecznej wywiadu środowiskowego o sytuacji życiowej skarżącego, mającego na celu ustalenie aktualnej sytuacji życiowej skarżącego i którego przeprowadzenia skarżący organowi orzekającemu w sprawie uniemożliwił.
Wbrew twierdzeniom skargi brak jest podstaw do przyjęcia istnienia
w sprawie podstaw do wznowienia postępowania. Wskazać bowiem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco
w przepisach prawa procesowego (W. Dawidowicz: "Ogólne postępowanie administracyjne", Zarys wykładu, s. 242, Warszawa 1983). Wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek strony o przyznanie zasiłku okresowego, który to wniosek rozpatrywany jest w trybie zwykłym.
Za chybiony także uznać należy podniesiony w skardze zarzut nieważności zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 kpa, który to przepis przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji postępowania wylicza w sposób wyczerpujący i nie może być interpretowany rozszerzająco. Powołany przez niego art. 156 §1 pkt 2 kpa dotyczy podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu podjęcia jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydając w sprawie decyzje organy w niczym nie naruszyły przepisów prawa, a decyzje znajdują oparcie w przepisach powołanych w podstawie prawnej tych decyzji, co wyżej wykazano.
Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 156 §1 pkt 1, wydana decyzja powinna zostać unieważniona ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów
o właściwości. Zważyć jednak należy iż zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej
Chybione są również zarzuty dotyczące udziału w rozpoznaniu niniejszej sprawy osób podlegających wyłączeniu z mocy ustawy. Zarzut ten skarżący opierał na twierdzeniu, że w innych jego sprawach decyzje drugiej instancji wydawali członkowie Kolegium rozstrzygający także niniejszą sprawę. Taka przesłanka jednak nie daje podstaw do wyłączenia. Nie zostały bowiem w ten sposób spełnione przesłanki wyłączenia, o jakich mowa w art. 24 kpa. Wprawdzie zgodnie z art. 24 §1 pkt 5 kpa wyłączeniu od udziału w sprawie podlega pracownik, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, jednakże nie dotyczy to ani wydanej decyzji w innej sprawie, ani też sytuacji, gdy dany pracownik orzeka w tej samej instancji (a nie niższej) w danej sprawie.
Kolegium słusznie uznało, że nie ma podstaw do wyłączenia z udziału
w postępowaniu w sprawach, których stroną jest M. D., G. G. – Kierownika Działu Świadczeń MOPR w W., gdyż nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 24 §1 i §3 kpa, a strona nie uprawdopodobniła, że zachodzą inne okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika (postanowienie MOPR
w W. z dnia [...]r.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził także, aby organy administracyjne naruszyły art. 37 §2 kpa, który dotyczy zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, gdyż skarżący w tej sprawie nie wyczerpał trybu zażaleniowego określonego w tym przepisie, w związku z terminami określonymi w art. 35 kpa do załatwienia sprawy. Z akt sprawy nie wynika, by organy rozpatrzyły sprawę z naruszeniem terminów, o jakich mowa w art. 35 kpa.
Wbrew także zarzutom skarżącego organy nie naruszyły przepisów postępowania rozpoznając łącznie kilka wniosków zgłoszonych przez skarżącego o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego. Zezwala na to przepis art. 62 kpa.
Chybiony jest również zarzut skarżącego dotyczący przeprowadzenia kontroli w MOPR w W., a także wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec Dyrektora Ośrodka. Do podjęcia tego typu działań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie jest kompetentne.
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego przepisy Konstytucji RP nie mogą bezpośrednio stanowić podstawy do rozstrzygania spraw dotyczących udzielenia świadczeń z zakresu pomocy społecznej.
Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku zgłoszony w skardze wniosek o wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów o odwołanie A. K. z funkcji Prezesa SKO w W. z tej przyczyny, że zgodnie z przepisem art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności zaskarżonych do niego decyzji.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa.
W związku z tym, stosownie do art. 151 powołanej ustawy skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI