II SA/Wr 3187/01

II SA/Wr 3187/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Julia Szczygielska
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Wiśniewski
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawcza), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Agnieszka Karcz, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i J. N. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia oceny technicznej budynku warsztatowego położonego przy ul. R. [...] w D. oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego budynku warsztatowego położonego na terenie posesji przy ul. R. [...] w D., nałożył na właścicieli tej nieruchomości J. i J. N. obowiązek dostarczenia oceny technicznej budynku warsztatowego, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz możliwości bezpiecznego jego użytkowania, sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. W uzasadnieniu podał, że według twierdzeń J.N., w wyniku działalności P. B. polegającej na naprawie i sprawdzaniu maszyn hydrauliczno-budowlanych na zewnątrz w odległości 4-5 m od jej budynku powstały pęknięcia w budynku warsztatowym. Domagała się dodatkowo kontroli prawidłowości podłączenia studzienki kanalizacyjnej na terenie sąsiedniej nieruchomości P. B. W wyniku oględzin stwierdzono w budynku warsztatowym pęknięcia nad oknami oraz w ścianie frontowej i pęknięcie stropu. W budynku znajdowały się urządzenia do obróbki kamienia budowlanego. Stwierdzono także pęknięcia ściany zewnętrznej od strony sąsiedniej nieruchomości oraz pęknięcia poziome z przesunięciem przy połączeniu budynku warsztatowego i mieszkalnego. P. B. przyznał, że od 1997r. prowadzi naprawę urządzeń budowlanych, jednak ich cykliczne włączanie po naprawie nie ma wpływu na pęknięcia w sąsiednim budynku. Nakaz opracowania odpowiedniej oceny technicznej w opisanym stanie faktycznym znajdował oparcie w art. 61 i art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Kanalizacja deszczowa wybudowana została na podstawie pozwolenia na budowę budynku i objęta pozwoleniem na użytkowanie obiektu. Wykonane przez P. B. ogrodzenie nie wymagało pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zarzuty dotyczące odprowadzania olejów lub ropy do kanalizacji oraz emisji spalin, jako dotyczące ochrony środowiska, przekazane zostały do załatwienia właściwemu staroście.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyjaśnili, że do 1992r. wykonywali w warsztacie nagrobki, nie dokonując obróbki kamienia, a jedynie docinanie obrobionego już kamienia. Do roku 1998, czyli przez 6 lat od zakończenia tej działalności, nie stwierdzili żadnych uszkodzeń budynku. Sąsiad w 1997r. rozszerzył działalność na naprawę urządzeń budowlanych. Uruchamianie tego sprzętu wywołuje duży hałas i wibracje, co zakłóca zamieszkiwanie oraz wywołuje uszkodzenie budynku. Sam P. B. przyznał, że uruchamia sprzęt na zewnątrz zakładu, gdyż wykonywanie tych czynności wewnątrz warsztatu powoduje pękanie podłoża. Według skarżących wywołuje to pękanie również budynku sąsiada. Wynika z tego jednoznacznie, że przyczyną pękania budynku skarżących jest działalność warsztatu P. B. i dlatego nie godzą się na poniesienie kosztów ekspertyzy, tym bardziej z powodu braku środków finansowych. Na płocie dzielącym obie posesje P. B. zamontował rzekomy ekran dźwiękochłonny, a nie ogrodzenie. Niezależnie od posiadanej dokumentacji przyłącza kanalizacji, sąsiad wykonał przyłącze nielegalne, co należało sprawdzić w terenie.
Zaskarżonym postanowieniem D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił powyższe postanowienie w zakresie terminu i wyznaczył nowy termin, zaś w pozostałej części utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w ustalonych okolicznościach zachodziły podstawy do zastosowania art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, zaś według art. 61 prawa budowlanego prawidłowo skierowano nakaz do właścicieli budynku. Pozostałe zarzuty dotyczące zakłóceń w korzystaniu z nieruchomości wchodziły w zakres prawa cywilnego. W skardze na to postanowienie skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu oraz zwrócili uwagę, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia dostarczyli do organu ekspertyzę odnośnie przekroczenia poziomu hałasu. Do skargi dołączyli pismo inspektora ochrony środowiska do starosty, informujące o stwierdzeniu przenikania hałasu z warsztatu P. B. do chronionego przed nim obszaru środowiska (nieruchomość skarżących), powodowanego funkcjonowaniem urządzeń technicznych w pomieszczeniach warsztatowych i na placu przed warsztatem, o poziomie przekraczającym wartość dopuszczalną dla pory dziennej o 11,5 dB.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżący zgłosili organowi nadzoru budowlanego fakt samowoli budowlanej dokonanej przez właściciela sąsiedniej nieruchomości, a polegającej na zmianie sposobu użytkowania prowadzonego przez niego warsztatu bez pozwolenia (art. 71 prawa budowlanego). Doniesienie to znalazło potwierdzenie w toku dalszego postępowania, bowiem uczestnik przyznał podjęcie w 1997r. w obiekcie budowlanym nowej częściowo działalności, zaś badania z zakresu ochrony środowiska potwierdziły, że zmiana ta wywołała skutki określone w art. 71 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego. O tyle nieścisła była wypowiedź zawarta w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, że zarzuty dotyczące zakłóceń w korzystaniu przez żalących się z ich nieruchomości nie mieszczą się w kompetencjach orzeczniczych organów nadzoru budowlanego. Przy określaniu przedmiotu nin. sprawy organ I instancji pominął, że skarżący nie zgłosili jedynie nieodpowiedni stan techniczny własnego budynku, lecz zawiadomili o podjęciu przez sąsiada działalności wpływającej szkodliwie na otoczenie, a w szczególności wywołującej naruszenie ich budynku. Tymczasem wydane w sprawie postanowienie mogło zostać odczytane przez skarżących jako wynik pominięcia przez organ nadzoru istoty sprawy, związanej z uciążliwością funkcjonującego w sąsiedztwie warsztatu, natomiast podjęcia działań wymierzonych przeciwko skarżącym. Pouczcie pokrzywdzenia z tym związane postęgował fakt obciążenia ich kosztami sporządzenia ekspertyzy, na których poniesienie ich nie stać. Nie oznaczało to jednak istnienia podstaw do uwzględnienia skargi. Istotne było przede wszystkim, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w toku sprawy i nie oznaczało jej załatwienia, możliwego prawnie jedynie w drodze decyzji (art. 104 kpa). Postanowienie to miało charakter dowodowy i zmierzało do wyjaśnienia okoliczności przytoczonych przez skarżących. Sankcję niewykonania postanowienia ustanawiał art. 81c ust. 4 prawa budowlanego, zobowiązując organ nadzoru budowlanego do zlecenia wykonania ekspertyzy we własnym zakresie. Reguła ponoszenia kosztów przez skarżących nie miała charakteru bezwzględnego, zaś uiszczenie tych kosztów mogło mieć charakter tymczasowy (patrz art. 264 i art. 267 k.p.a.). Przepisy prawa budowlanego ustanawiające obowiązek dostarczenia ekspertyz (art. 62, art. 81c), obciążają nim w pierwszym rzędzie właściciela obiektu budowlanego. O ile w przekonaniu skarżących zły stan ich warsztatu wywołany jest funkcjonowaniem warsztatu sąsiada, to według oceny obiektywnej istnienie tego związku przyczynowego wymaga udowodnienia, zaś jego ustalenie wymaga wiadomości specjalnych, czyli zasięgnięcia opinii biegłego (osoby uprawnionej według treści postanowienia). Zgodnie z ogólną regułą rozkładu dowodu w postępowaniu administracyjnym (art. 7 i art. 77 k.p.a.) obowiązek wyjaśnienia sprawy spoczywa na organie, co jednak nie zwalnia stron od przedstawiania dowodów służących załatwieniu sprawy zgodnie z ich interesem, ustawodawca zaś niekiedy, jak w prawie budowlanym, ustanawia obowiązek stron dostarczenia na własny koszt podstawowych materiałów umożliwiających poczynienie ustaleń faktycznych.
Nie było podstaw prawnych do domagania się wstępnego poniesienia kosztów ekspertyzy przez uczestnika postępowania, natomiast organ miał ustawową podstawę w powołanych przepisach do zażądania ekspertyzy od skarżących. Gdy kontrola działalności administracji sprawowana przez sądy administracyjne dotyczy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie zaś jego prawidłowości według kryteriów celowościowych, a uwzględnienie skargi było możliwe jedynie po stwierdzeniu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), które nie miały miejsca, to skarga okazała się nieuzasadniona.
Z tych względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz.1 271), orzeczono jak na wstępie. Wymaga jedynie wzmiankowania, że pozostałe tj. nie dotyczące ekspertyzy, przytoczenia zawarte w uzasadnieniu obu postanowień oraz związane z nimi zarzuty skargi, jako nie dotyczące przedmiotu zapadłego rozstrzygnięcia, nie mogły mieć znaczenia przy rozpoznawaniu nin. sprawy.