II SA/Wr 318/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę samowolnie rozbudowanego hotelu, wskazując na błędy proceduralne i brak należytego ustalenia stanu faktycznego przez organy nadzoru budowlanego.
Spółka z o.o. w likwidacji zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części hotelu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do wcześniejszych wskazań sądu dotyczących konieczności dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności zakresu i czasu wykonania robót budowlanych, opierając się jedynie na ogólnych stwierdzeniach i wcześniejszych orzeczeniach dotyczących innych kwestii.
Spółka A. Sp. z o.o. w likwidacji zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku hotelowego "P. J.". Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwego zastosowania art. 48 Prawa budowlanego oraz niezastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób obligujący do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do zasady związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA (sygn. akt II SA/Wr [..]), który nakazywał dokładne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności zakresu i czasu wykonania robót budowlanych. Organy ograniczyły się do stwierdzenia aktualnego stanu obiektu i powoływania się na wcześniejsze orzeczenia dotyczące innych kwestii, nie przedstawiając jednoznacznych dowodów na samowolę budowlaną w kontekście zatwierdzonego projektu budowlanego i dziennika budowy. Sąd podkreślił, że organy pominęły kluczowe fragmenty uzasadnienia poprzedniego wyroku, które wskazywały na brak jednoznacznych dowodów w aktach sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zarówno decyzję organu odwoławczego, jak i decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do zasady związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał dokładne ustalenie stanu faktycznego. Organy nie przedstawiły jednoznacznych dowodów na samowolę budowlaną i nie ustaliły zakresu oraz czasu wykonania robót budowlanych zgodnie z zaleceniami sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykonały obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym nie ustaliły, jakie roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej i jaki był ich efekt, zgodnie z zaleceniem Sądu poprzednio orzekającego w sprawie. Organy ograniczyły się do stwierdzenia aktualnego stanu obiektu i powoływania się na wcześniejsze orzeczenia dotyczące innych kwestii, nie przedstawiając jednoznacznych dowodów na samowolę budowlaną w kontekście zatwierdzonego projektu budowlanego i dziennika budowy.
Przepisy (11)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane samowolnie. Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki, jeśli nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli naruszają prawo materialne, dają podstawę do wznowienia postępowania lub naruszają przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
u.p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący legalizacji samowoli budowlanej w przypadkach innych niż określone w art. 48 i 49b.
u.p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący legalizacji samowoli budowlanej w przypadkach innych niż określone w art. 48 i 49b.
Pomocnicze
u.p.b. art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może stosować środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe.
u.p.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Skład orzekający
Anna Siedlecka
przewodniczący
Alicja Palus
sprawozdawca
Wojciech Śnieżyński
członek
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 318/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2019-08-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-05-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Alicja Palus /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 351/20 - Wyrok NSA z 2023-02-09 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1202 art. 48 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ś. – Z. na decyzję (...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) marca 2019 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku hotelowego "P. J." obejmującej część basenową z pomieszczeniami zabiegowymi i pokojami hotelowymi, zewnętrznym pomieszczeniem technicznym i zewnętrznym stalowym biegiem schodowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Nr [..] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem wniesionym przez Spółkę [..] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [..], decyzję [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] r. Nr [..] nakazującą [..] Spółce z o.o. w likwidacji rozbiórkę samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku hotelowego "[..]" ([..]), położonego przy ul. [..] w [..] na działce nr [..], [..], obręb [..] tj.: część basenową z pomieszczeniami zabiegowymi i pokojami hotelowymi, zewnętrznym pomieszczeniem technicznym i zewnętrznym stalowym biegiem schodowym. W obszernym uzasadnieniu przedstawione zostały szczegółowo okoliczności faktyczne istotne w sprawie oraz argumentacja zawierająca wyjaśnienie podstawy prawnej podjętego orzeczenia. Organ odwoławczy wskazał w nim m.in., że decyzją z dnia [..] r. Nr [..] (ostateczną od dnia 12 października 2009 r.) Starosta [..] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na roboty budowlane Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością [..] z/s w [..], polegające na rozbudowie budynku hotelowego "[..]" położonego przy ul. [..] w [..], na działkach oznaczonych numerami geodezyjnymi [..] i [..], [..]. Wobec ustalenia, że roboty budowlane zostały rozpoczęte przed uzyskaniem przez decyzję, którą udzielono pozwolenia na ich wykonanie waloru ostateczności, [..] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy opisanego powyżej budynku, o czym zawiadomił uprawnione podmioty pismem z dnia [..] r. Z uzasadnienia wynika również, że decyzja Starosty [..] z dnia [..] r. Nr [..] była poddana nadzwyczajnej weryfikacji w trybie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [..] z dnia [..] r. Nr [..] odmawiającą – przy zastosowaniu art. 146 § 1 kpa – jej uchylenia i stwierdzającą jej wydanie z naruszeniem prawa. Ponadto w uzasadnieniu [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał też, że w odniesieniu do podmiotowej inwestycji orzekały sądy administracyjne obu instancji, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i Naczelny Sąd Administracyjny, które w wyrokach – odpowiednio – z dnia 9 maja 2012 r. (sygn. akt II SA/Wr [..] i z dnia 21 stycznia 2014 r. (sygn. akt II OSK [..]) oceniały legalność wymierzenia Spółce – w okolicznościach istniejących w tej sprawie –kary z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu hotelowego. Natomiast wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2017 r. wydanym w spawie o sygnaturze II SA/Wr [..] Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] r. oraz poprzedzającą ją decyzję [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] r. Nr [..] (błędnie oznaczoną w osnowie decyzji odwoławczej jako decyzja z dnia [..] r. Nr [..]) wydane w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy budynku hotelowego o część basenową z pomieszczeniami zabiegowymi i pokojami hotelowymi. Kontynuując czynności postępowania po zwrocie akt wraz z prawomocnym wyrokiem, [..] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] przeprowadził w dniach [..]r. i [..] r. kontrole przedmiotowego obiektu, których przebieg utrwalono protokolarnie. W protokole sporządzonym w dniu [..] r. podano, że w dniu kontroli brak było możliwości dostępu do pomieszczeń znajdujących się w poziomie parteru wraz z częścią basenową, jak również do pokoi hotelowych znajdujących się na pierwszym piętrze. Ustalono, że do istniejącego budynku hotelowego do ściany szczytowej od lewej strony (w stosunku do wejścia głównego do hotelu) dobudowano dwukondygnacyjną część – w parterze basen oraz pokoje zabiegowe, a na piętrze pokoje hotelowe. Natomiast w toku kontroli przedmiotowego obiektu przeprowadzonej w dniu [..] r., podczas której dokonano oględzin pomieszczeń znajdujących się w części rozbudowanej budynku hotelowego stwierdzono - stosownie do zapisów protokołu, że w poziomie parteru znajdują się pomieszczenia zabiegowe: tlenoterapia wraz z masażami (pomieszczenie posiada kilka stanowisk zabiegowych przedzielonych kotarami materiałowymi). Wysokość pomieszczenia 3,05m. Kolejne pomieszczenie to masaże wodne w pełni wyposażone w urządzenia do zabiegów. Wysokość pomieszczenia 3,05m. Kolejne pomieszczenie (zgodnie z informacją znajdującą się na zewnątrz pomieszczenia) pomieszczenie doktora i okłady parafinowe w pełni wyposażone w urządzenia z wydzielonymi stanowiskami do zabiegów. Wysokość 2,87. Następne pomieszczenie to pomieszczenie hydromasażu również w pełni wyposażone. W poziomie parteru również znajduje się niecka basenu wypełniona wodą wraz z pomieszczeniami przynależnymi tj. szatnią męską, damską i prysznicem. W poziomie piętra - połączone klatką schodową - znajduje się 9 pokoi od nr [..] do [..]. Pokoje są dwuosobowe z łazienkami. Pokoje na dzień kontroli były użytkowane. W poziomie piętra w części komunikacji znajdują się drzwi balkonowe pełniące funkcję drogi ewakuacyjnej z zewnętrznym biegiem schodowym o konstrukcji stalowej. Z każdego z pokoju jest możliwość wyjścia na balkon. Do części rozbudowanej dobudowano dodatkowo pomieszczenie techniczne (hydrofornia). Wymiary części rozbudowanej ustalono na podstawie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, która wykonana jest w skali, dlatego też organ nie wykonywał pomiarów z natury. Następnie postanowieniem z dnia [..] r. Nr [..] [..] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej wstrzymał [..] Sp. z o.o. w likwidacji samowolną realizację robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku hotelowego "[..]’’ ([..]) oraz nałożył obowiązek przedstawienia określonych w tym postanowieniu dokumentów w terminie do [..] r., a w dniu [..] r. wydał opisaną we wstępie decyzję (Nr [..]), poprzedzającą decyzję zaskarżoną. W dalszej części uzasadnienia [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego motywując podjęte w sprawie orzeczenie wyjaśnił treść przepisu art. 48 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto – odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego – wyjaśnił istotę robót budowlanych polegających na rozbudowie obiektu budowlanego. Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja Starosty [..], którą udzielono skarżącej Spółce pozwolenia na roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku hotelowego "[..’’] w [..] podlegała wykonaniu od dnia [..] r. i w tym kontekście przywołał w pełnym brzmieniu pierwszy zapis dokonany w dniu [..] r. przez kierownika budowy w dzienniku budowy nr [..], obrazującym przebieg inwestycji objętej opisywanym wcześniej pozwoleniem na budowę. Dodatkowo organ odwoławczy powołał się na treść wyroku Sądu Rejonowego w [..] Wydział [..] z dnia [..] r. sygn. akt [..], którym działający jako inwestor R. H. i A. H. uznani zostali za winnych popełnienia występku z art. [..] w związku z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z jednoczesnym odstąpieniem – przy zastosowaniu art. 59 § 1 kodeksu karnego – od wymierzenie im kary. Organ wyjaśnił przy tym, że w komparycji wyroku wskazano, że inwestorów oskarżono o to, że: w okresie od [..] roku do [..] roku w [..], powiatu [..], działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą prowadzili bez wymaganego zezwolenia roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku hotelowego "[..] położonego przy ul. [..], która to rozbudowa polegała na dobudowaniu w poziomie parteru budynku pomieszczeń o funkcji zabudowy i na poziomie piętra pokoi hotelowych oraz na dobudowaniu wewnętrznej estakady komunikacyjnej łączącej budynki [..] i [..] hotelu "[..]". Z dalszej argumentacji przedstawionej przez organ odwoławczy wynika, że w ocenie organu nie ulega wątpliwości, że inwestor naruszył w sposób oczywisty przepis art. 28 ustawy – Prawo budowlane, rozpoczynając roboty budowlane przed uzyskaniem przez decyzję udzielającą pozwolenia na ich wykonanie cechy ostateczności, co uprawnia, a jednocześnie zobowiązuje właściwy organ nadzoru budowlanego do zastosowania przepisu art. 48 wskazanej powyżej ustawy. Zdaniem organu orzekającego [..] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] po stwierdzeniu, że w rozpoznawanej sprawie spełnione są przesłanki określone w art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane tj. zgodność budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak naruszeń przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem postanowieniem z dnia [..]r. orzekł o wstrzymaniu [..] Sp. z o. o. w likwidacji samowolnej realizacji robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku hotelowego "[..]" ([..]) położonego przy ul. [..] w [..] na działce nr [....], obręb [..] o: część basenową z pomieszczeniami zabiegowymi i pokojami hotelowymi, zewnętrznym parterowym pomieszczeniem technicznym i zewnętrznym stalowym biegiem schodowym oraz nałożył obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia [..] r. - zaświadczenia Burmistrza Miasta [..] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 tj. cztery egzemplarze " projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi dot. ww. obiektu budowlanego oraz zaświadczeniem, o których mowa w art. 12 ust. 7 aktualnym na dzień opracowania projektu; - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, co oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ orzekający podkreślił, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora ale nie oznacza obowiązku skorzystania z niego, a ponadto wskazał, że procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 Prawa budowlanego, nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. Kontynuując rozważania organ odwoławczy dodatkowo zwrócił uwagę na przepis art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednocześnie wyjaśnił istotę prawomocności materialnej obejmującej nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia Sądu i odnosząc to do okoliczności istniejących w rozpoznawanej sprawie przywołał w uzasadnieniu obszerne fragmenty prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanych w sprawach o sygnaturach: II SA/Wr [..] i II SA/Wr [..] oraz wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w sprawach o sygnaturach: II OSK [..] i II OSK [..], w których wskazywano na samowolne działanie skarżącej Spółki, potrzebę prowadzenia postępowania legalizacyjnego oraz związanie powoływanym wcześniej wyrokiem Sądu Rejonowego w [..] o sygnaturze [..] na podstawie art. 11 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zakończeniu uzasadnienia [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odniósł się do treści odwołania, podając m.in., że nie neguje pozostawania w obrocie prawnym decyzji Starosty [..] z dnia [..] r. Nr [..] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [..] Sp. z o.o. pozwolenia na rozbudowę budynku hotelowego "[..]’ w [..], ale istotne jest, że roboty budowlane rozpoczęto przed uzyskaniem przymiotu ostateczności przez tą decyzję. Ponadto wyjaśnił, że opłatę legalizacyjną ustala się na końcowym etapie postępowania legalizacyjnego po przedłożeniu wymaganych dokumentów, w tym projektu budowlanego. Wskazał też na niemożność uznania projektów wymienionych przez pełnomocnika Spółki w odwołaniu za spełniające wymogi określone w postanowieniu [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] r. Nr [..] i wyszczególnił braki tej dokumentacji, które wykluczają jej akceptację wobec treści powołanego postanowienia. Ponadto – odwołując się do judykatury administracyjnej – wyjaśnił zasady kwestionowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie w sprawie administracyjnej, ustaleń faktycznych. Opisana powyżej decyzja odwoławcza została zaskarżona przez [..] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [..] skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi działający imieniem skarżącej Spółki pełnomocnik zaskarżając decyzję organu odwoławczego w całości zarzucił jej: naruszenie prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w przedmiotowej sprawie ze względu na brak możliwości zastosowania w stosunku do skarżącego zawartego w tym przepisie trybu oraz norm prawnych, co wynika z faktu, iż: a) decyzja Starosty [..] nr [..] z dnia [..]r. nieprzerwanie od daty wydania jest decyzją ostateczną i prawomocną i nigdy skutecznie nie została wzruszona (jednocześnie brak jest możliwości jej skutecznego i zgodnego z prawem wzruszenia, co także przyznał organ oraz organ pierwszej instancji), co powoduje brak podstaw do zastosowania ww. art. 48 ust. 1, b) skarżący rozpoczął prace budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. b. art. 50 oraz art. 51 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy ww. regulacje stosuje się w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, a w stanie faktycznym sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania trybu wskazanego w art. 48 ustawy – Prawo budowlane, dlatego też w opinii skarżącego organ oraz organ pierwszej instancji winny zastosować wyłącznie tryb przewidziany w art. 50 oraz art. 51 ustawy – Prawo budowlane. 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a. art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, mimo wadliwości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, które przesądza o konieczności jego uchylenia, b. art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach; c. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 kpa przez pominięcie wskazania, którym dowodom organ dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyny. Powołując się na powyższe zarzuty oraz przepis art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto na podstawie art. 106 ust. 3 powołanej powyżej ustawy o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów, tj. Dziennika budowy nr [..]r. (wydany w dniu [..]r.), dotyczącego inwestycji: Rozbudowa budynku hotelowego "[..]", adres budowy: ul. [..], [..]; pozwolenie na budowę nr [..] z dnia [..]r.., na okoliczność wykazania zakresu wykonanych przez Inwestora (tj. stronę skarżącą) prac i robót, w kontekście dat i okoliczności, kiedy dane prace zostały podjęte i wykonane, co w sposób bezpośredni wskazuje, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, iż przedmiotowa rozbudowa obiektu dokonana została w ramach samowoli budowlanej. Pełnomocnik wskazał, iż przedmiotowy wniosek dowodowy jest w pełni zasadny, gdyż organ oraz organ pierwszej instancji, powołują się na kwestię samowoli budowlanej w odniesieniu do przedmiotowej rozbudowy, podczas gdy zgodnie z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, oraz m.in. ww. dziennikiem budowy, brak jest jakichkolwiek okoliczności uzasadniających te twierdzenia (kserokopia dziennika budowy w załączeniu); na podstawie art. 135 tej ustawy o: - uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, tj. decyzji [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] nr [..] z dnia [..]r., którą nakazano Skarżącemu rozbiórkę samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku hotelowego "[..] ([..]) położonego przy ul. [..] w [..], tj. część basenową z pomieszczeniami zabiegowymi i pokojami hotelowymi, zewnętrznym pomieszczeniem technicznym i zewnętrznym stalowym biegiem schodowym; na podstawie art. 200 powołanej ustawy o: - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; oraz na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 tej ustawy o: - wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji przez organ, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku, o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została stosowna argumentacja stanowiąca rozwinięcie poszczególnych zarzutów i wniosków. W doręczonej Sądowi w dniu 15 maja 2019 r. odpowiedzi na skargę [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podając, że wyjaśnienie merytoryczne przesłanek zaskarżonego rozstrzygnięcia zostało zawarte w jego uzasadnieniu, a w treści skargi brak jest podstaw do jej uwzględnienia w trybie samokontroli. Ponadto [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [..]r. Nr [..] wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 6 sierpnia 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w skardze, a ponadto, że cofa zawarty w niej wniosek dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio - w całości lub w części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności Sąd uznał, że decyzja ta narusza prawo w sposób, który obliguje Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Ponadto – wobec stwierdzonego naruszenia prawa – Sąd uznał za właściwe skorzystanie z powołanego powyżej przepisu art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylenie w tym trybie również decyzji organu pierwszej instancji, poprzedzającej decyzję zaskarżoną. Przedmiotem skargi była decyzja [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] r. Nr [..] utrzymująca w mocy decyzję [..] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] r. Nr [..] nakazującą [..] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [..] rozbiórkę samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku hotelowego "[..]" ([..]) położonego przy ul. [..] w [..] na działce nr [..], [..], obręb [..] tj.: część basenową z pomieszczeniami zabiegowymi i pokojami hotelowymi, zewnętrznym pomieszczeniem technicznym i zewnętrznym stalowym biegiem schodowym. Należy też zwrócić uwagę, że orzekając w rozpoznawanej sprawie Sąd zobowiązany był zastosować się do dyspozycji ustawodawcy zawartej, w art. 153 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W judykaturze administracyjnej nie budzi przy tym wątpliwości bezwzględnie obowiązujący charakter wskazanego powyżej przepisu procesowego, który powoduje, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie może pominąć oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu (np. wyroki: WSA w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 388/19, Lex nr 2698371; WSA w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 275/19, Lex nr 2699654; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Go 273/19, Lex nr 2699732; WSA w Łodzi z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 288/19, Lex nr 2700382). W tak określonych warunkach prawnych należy wyjaśnić, że warunek związania w tej sprawie odnosi się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wr [..]), wcześniej powołanego w uzasadnieniu. Istotne też jest, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w konkretnej sprawie. Ocena prawna dokonana przez Sąd może dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania w nich określonych regulacji prawnych. Wskazania, co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami co do dalszego postępowania powoduje, że determinują one działania organu w postępowaniu prowadzonym w danej sprawie aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego (np. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 311/15, z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 491/15, CBOSA). Należy też wskazać, że wobec charakteru "związania", o którym mowa w art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa, czy nieakceptowania oceny prawnej sądu przez organ administracji publicznej, zapatrywania prawne wynikające z tej oceny mają moc wiążącą do czasu ewentualnego wzruszenia wyroku w przewidzianym trybie, a obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, co czyni nieaktualnym pogląd sądu (np. wyrok: WSA w Białymstoku z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 470/08, WSA w Bydgoszczy z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 249/19, WSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, (BOSA). Zdaniem Sądu w składzie obecnie orzekającym w przypadku niezaistnienia okoliczności, opisanych powyżej, wyłączających obowiązek uwzględnienia zasady "związania" określonej w powoływanym powyżej przepisie procesowym, kontrola prawidłowości orzeczeń organów administracji publicznej właściwych w danej sprawie, wydanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy, będącym procesową konsekwencją kasacyjnego wyroku sądu administracyjnego, wymaga przede wszystkim dokonania oceny w zakresie podporządkowania się organów wskazanej powyżej zasadzie, gdyż jest to pierwszorzędne kryterium legalności tych orzeczeń. W uznaniu Sądu zawarte w wyroku poprzednio wydanym w rozpoznawanej sprawie tj. sprawie samowolnej rozbudowy budynku hotelowego "[..]" w [..] przez skarżącą Spółkę, wskazanie dotyczące konieczności wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego zostało odczytane przez organy jako powinność rozszerzenia przedstawionej poprzednio argumentacji. W uzasadnieniach decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej organy orzekającej odwołują się do tego samego fragmentu uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wr [..], w którym Sąd koncentruje się na elementach strukturalnych uzasadnienia ze wskazaniem na przepis art. 107 § 3 kpa i wyjaśnia wymogi dotyczące prawidłowości jego konstrukcji. W rezultacie decyzje wydane w toku instancyjnym zawierają obszerne, szczegółowe uzasadnienia, których sporządzenie wymagało niewątpliwie staranności i nakładu pracy, ale nie jest to równoznaczne z zaleconą przez Sąd koniecznością wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Motywując orzeczony nakaz rozbiórki organy przedstawiły ustalenia dokonane podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [..] r., obrazujące aktualny stan obiektu, ale nie tej kwestii dotyczyły zalecenia Sądu poprzednio orzekającego w sprawie. Przywołany został również pierwszy zapis z dziennika budowy stanowiący wykaz robót wykonanych w okresie od uzyskania pozwolenia na budowę tj. od dnia [..] r. do dnia [..] r. bez zanalizowania jego przydatności w kontekście wskazań Sądu. Poza tym argumentacja organów wyprowadzona jest w zasadniczym zakresie i w sposób bezpośredni z treści wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr [..] i II SA/Wr [..]) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II OSK [..] i II [..]) wydanych w sprawie wymierzenia skarżącej Spółce (inwestorowi) kary z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego oraz w sprawie udzielenia jej pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego w zakresie rozbudowy budynku hotelowego. Organy pominęły natomiast te sekwencje uzasadnienia wyroku poprzednio wydanego w tej sprawie, w których Sąd wskazuje na konieczność dokonania konkretnych ustaleń. Na str. 11-13 uzasadnienia Sąd wówczas orzekający zwrócił uwagę, że: "Organy obu instancji, pomimo obszerności sporządzonych uzasadnień tak w istocie nie powołały się na żaden dowód zebrany przez organ, który by świadczył o dokonanej samowoli budowlanej. Nawet przywołując wyroki WSA i NSA (których przedmiotem były inne sprawy administracyjne, pomimo iż dotyczyły tej samej nieruchomości), organy nie pokusiły się ani w tamtych postępowaniach prowadzonych przed sądami I i II instancji, ani w obecnie prowadzonym postępowaniu o załączenie jednoznacznego dowodu (dowodów) co do ustaleń czasookresu i zakresu wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku hotelowego o część basenową z pomieszczeniami zabiegowymi i pokojami hotelowymi. Jak zwrócił na to wyraźną uwagę NSA w wyroku z dnia 21 stycznia 2014 r. (sygn.. akt II OSK [..]) w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania, jedynie z ustaleń organów wynika, że inwestor prowadził roboty budowlane przed uzyskaniem pozwolenia na budowę - nie załączył jednakże odpisu wyroku Sądu Rejonowego w [..] z dnia [..] r. (sygn. akt [..]) ani całości akt sprawy Starosty [..] związanej z wydaniem decyzji pozwolenie na budowę. Sąd obecnie orzekający nie jest w stanie, na podstawie załączonych akt sprawy, skonfrontować jakie konkretnie prace zostały zatwierdzone w funkcjonującej cały czas w obrocie prawnym decyzji Starosty [..] oraz kiedy zostały wykonane roboty budowlane. Nie stanowi podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki samo niewykonanie postanowienia PINB z dnia [..] r. o dostarczeniu określonych dokumentów (postanowienie było niezaskarżane w toku instancji), w sytuacji gdy skarżący cały czas kwestionuje sam tryb zastosowany do legalizacji wykonanej rozbudowy (art. 48 ustawy – Prawo budowlane). Aby móc jednoznacznie rozstrzygnąć w tej kwestii niezbędne są jednoznaczne dowody w tym zakresie, których w aktach administracyjnych jest brak." ... "Ponadto brak w aktach administracyjnych prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [..] uniemożliwia obecnie Sądowi ocenę jakiego rodzaju prace budowlane były realizowane przez inwestora w okresie [..] do [..], tj. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nr [..] a jakie prace były realizowane po uzyskaniu tejże decyzji. Ponadto brak w aktach sprawy zatwierdzonego decyzją Starosty [..] nr [..]projektu budowlanego i dziennika budowy nie pozwala obecnemu składowi Sądu ocenić zakresu robót objętych tym pozwoleniem. Sąd orzekający nie może bowiem opierać się tylko na opisach zawartych w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, przedstawionych przez organy (i znanych im tylko z urzędu) z pominięciem istotnych dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy." Do materiału sprawy włączony został wyrok Sądu Rejonowego w [..] z dnia [..]r. (sygn. akt [..]) z opisem zarzutu, wcześniej przywołanym w uzasadnieniu, ale należy zwrócić uwagę, że w opisie tym nie uwzględniono części basenowej z pomieszczeniami zabiegowymi, wewnętrznego pomieszczenia technicznego i zewnętrznego stalowego biegu schodowego, które objęte były orzeczonym zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją nakazem rozbiórki. Wobec oceny Sądu przyjętej w poprzednio wydanym w sprawie wyroku dokument o takiej treści nie może być podstawą ustaleń w zakresie wskazanym wówczas przez Sąd. Niekwestionowany natomiast jest jego skutek wynikający z art. 11 w związku z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli fakt popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku. Obiektywnego zaistnienia tego faktu nie likwiduje, czy też nie usuwa zatarcie skazania, co wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu Sąd poprzednio orzekający w rozpoznawanej sprawie. Materiał sprawy nie zawiera również – mimo zaleceń Sądu w składzie poprzednio orzekającym – zatwierdzonego decyzją Starosty [..] z dnia [..] r. Nr [..] projektu budowlanego, koniecznego dla ustalenia zakresu i przedmiotu zamierzenia inwestycyjnego, które w udzielanym tą decyzją pozwoleniu na budowę zostało określone jako pozwolenie na roboty budowlane ... polegające na rozbudowie budynku hotelowego "[..]" ... . W ocenie Sądu również obecnie orzekającego jest to kwestia o zasadniczym znaczeniu, której wyjaśnienie jest niezbędne dla prawidłowego określenia przedmiotu postępowania likwidującego ewentualną samowolę budowlaną. Uwzględniając powyższe Sąd rozpoznający sprawę uznał, że organy nadzoru budowlanego właściwe instancyjnie w tej sprawie nie zadośćuczyniły zasadzie wynikającej z powoływanego wcześniej art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie dokonały ustaleń w przedmiocie wskazanym przez Sąd poprzednio orzekający, ograniczając własne czynności wyjaśniające do stwierdzenia poprzez kontrolę przedmiotowego obiektu – istniejącego obecnie stanu. Jednocześnie w przedstawianych w uzasadnieniach decyzji rozważaniach organy obu instancji w sposób szczególny akcentują wskazywane w wyrokach przywołanych przez organy, a wydanych w przedmiocie – co do zasady – użytkowania przedmiotowego obiektu, samowolne działanie inwestora. Zważyć jednak należy, że odnosząc się do nich w przywołanych powyżej we fragmentach uzasadnienia wyroku z dnia 7 sierpnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wr [..]) Sąd wskazał wówczas, że przedmiotem tych wyroków były inne sprawy administracyjne, mimo że dotyczyły tej samej nieruchomości. Wskazując na to stwierdzenie oraz przedstawiając poniższe uwagi Sąd obecnie rozpoznający sprawę nie kwestionuje, ani nie lekceważy zasady zawartej w art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wykorzystanym w znaczący sposób przez organy orzekające w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym prowadzonym w tej sprawie w zastosowanej przez nie argumentacji. Nie można jednak pominąć tego, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym sprawowanym w odniesieniu do powołanego przepisu art. 170 ustawy procesowej przyjęto, że orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, a zakres powagi rzeczy osądzonej jak i zakres związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego odnosi się do tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia w konkretnej rozpoznawanej sprawie. Z powagi rzeczy osądzonej korzysta przy tym jedynie sentencja wyroku, a jego motywy tylko w takich granicach, w jakich stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do wyjaśnienia jego zakresu (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1200/16, Lex nr 2522247; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 174/18, Lex nr 2472096). Zdaniem Sądu orzekającego organy właściwe instancyjnie, rozpoznając ponownie sprawę z uwzględnieniem uwag zawartych w uzasadnieniu wyroku, powinny również rozważyć to, że judykatura administracyjna uznała też, że inwestor, który legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę, choćby była to decyzja nieostateczna (np. zaskarżona odwołaniem) nie jest osobą, która wykonuje roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co prowadzi do wniosku, że inwestora prowadzącego roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji nie można uznać za prowadzącego te roboty bez pozwolenia na budowę. Natomiast nie kwestionuje się tego, że kwalifikacja samowolnego inwestora dotyczy też przypadków, kiedy inwestor kontynuuje roboty budowlane, mimo, że z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja o pozwoleniu na budowę (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 643/17, Lex nr 2490874). Takie stanowisko jest też prezentowane przez komentatorów ustawy – Prawo budowlane (np. A. Gliniecki, Prawo budowlane, Komentarz). W uznaniu Sądu organy orzekające kontynuując postępowanie w sprawie powinny również dokonać ustaleń i oceny w kwestiach opisanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 października 2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 792/17, Lex nr 2406528), w którym Sąd w składzie wówczas orzekającym stwierdził, że: 1. Dokonanie rozbudowy istniejącego legalnie budynku (budynków) w ten sposób, że rozbudowa ta stanowi integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na trwale, tj. w taki sposób, że rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub bez jednoczesnej konieczności nakazania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego - stanowi "inny przypadek", o jakim mowa w art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, umożliwiający uruchomienie trybu z art. 51 ustawy – Prawo budowlane. 2. Użyte w przepisie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane wyrażenie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć przede wszystkim jako samodzielny obiekt budowlany, którego budowa nie została jeszcze zakończona lub jako część innego obiektu budowlanego, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego. W sytuacji, gdy w wyniku wykonanych robót budowlanych powstała konstrukcja stanowiąca integralną część dotychczasowego budynku, której użytkowanie wiąże się z koniecznością jednoczesnego użytkowania "starej" substancji obiektu, w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. 3. W trybie art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane mogą być również prowadzone sprawy, dotyczące robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie tak przedstawione stanowisko podziela. Niezależnie od powyższego Sąd rozpoznający przedmiotową skargę uznał za właściwe zwrócić uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie jest wydawane w przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego uznający celowość uruchomienia trybu legalizacyjnego orzeka w postępowaniu o pozostałych obowiązkach wskazanych przez ustawodawcę. Należy też wskazać, że pierwotnie przyjęte w ustawie radykalne traktowanie samowoli budowlanej, nieuwzględniające możliwości wyeliminowania naruszeń prawa, było ocenione krytycznie i uznawane za przejaw odstąpienia od systemowej zasady obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Akcentowano to, że ograniczenie ustaleń dokonywanych w sprawie do stwierdzenia, że obiekt budowy lub jego część wykonuje się lub wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo sprzeciwu wniesionego przez właściwy organ nie odpowiada wymogowi ustalenia prawdy obiektywnej a poprzez to standardom państwa praworządnego. Postulowano uregulowanie możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, szczególnie w przypadku braku naruszenia nią interesu publicznego lub społecznego albo znikomej szkodliwości społecznej. Na tą kwestię oraz zasadę proporcjonalności zwrócił też uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 31 stycznia 1996 r. K 9/95, OTK 1996 r. Nr 1, poz. 2), uznając, że zasada proporcjonalności jest elementem składowym zasady państwa prawnego. Państwo prawne natomiast opiera się na racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie stanowienia prawa. Z zasady tej wypływa - jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny - po pierwsze: przyjmowanie danej regulacji tylko wówczas gdy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana; po drugie - nakaz kształtowania danej regulacji w sposób zapewniający osiągnięcie zamierzonych skutków i po trzecie wymóg zachowania proporcji między efektami wprowadzonej regulacji, a ciężarem, względnie niedogodnościami wynikającymi z niej dla obywateli. Zasada proporcjonalności w szerokim ujęciu kładzie szczególny nacisk na adekwatność celu i środka użytego dla jego osiągnięcia. Wynika z tego, że jeżeli cel regulacji prawnej można osiągnąć przy pomocy dwóch środków, przy czym jeden z nich w większym stopniu pogarsza sytuację prawną podmiotu niż drugi, to należy - jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - wybrać środek korzystniejszy dla podmiotu. Z kolei z treści uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która wprowadziła możliwość legalizacji samowoli budowlanej wynika, że celem nowej regulacji jest umożliwienie odstąpienia od obowiązku orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego, który swoim istnieniem nie narusza przepisów. Przypomnienie motywacji ustawodawcy, którą ukierunkowało także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego ma charakter tylko uzupełniający, bowiem wieloletnia praktyka orzecznicza organów nadzoru budowlanego i sądów administracyjnych sprawowana przy zastosowaniu przepisów art. 48 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane wypracowała oczekiwany przez ustawodawcę sposób wykorzystywania tej regulacji nie wykazując - zasadniczo rozbieżności interpretacyjnych. W tak określonych warunkach prawnych nie można - zdaniem Sądu - zaakceptować stanowiska przyjętego przez organy właściwe instancyjne przy orzekaniu w rozpoznawanej sprawie. W postępowaniu jurysdykcyjnym organy nie zastosowały się do wymogu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym przede wszystkim nie ustaliły, jakie roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej i jaki był ich efekt, zgodnie z zaleceniem Sądu poprzednio orzekającego w sprawie. W przedstawionych powyżej okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny - stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone. H.B.17.09.2019 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI