II SA/Wr 3159/01

II SA/Wr 3159/01 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Siedlecka
Mieczysław Górkiewicz
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/, Mieczysław Górkiewicz, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Asesor WSA Katarzyna Grott, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. J., H. S. i K. W. na uchwałę Zarządu Miasta i Gminy Z.Ś. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany zasad przydziału i najmu lokali użytkowych ustalonych przez Zarząd Miasta i Gminy Z. Ś. z dniu [...] p o s t a n a w i a : odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Z. J., H.S. i K. W. zwrócili się do Zarządu i Rady Miejskiej w Z. Ś. pismem z dnia [...]wzywając do usunięcia niezgodnej ich zdaniem z prawem Uchwały Zarządu Miasta i Gminy Z. z [...]nr [...]w sprawie zmiany zasad przydziału i najmu lokali użytkowych. Natomiast przedmiotową uchwalą nr [...]z dnia [...]Zarządu Miasta i Gminy Z. Ś. w sprawie zmiany zasad przydziału i najmu lokali użytkowych ustalonych przez Zarząd Miasta i Gminy Z. Ś. w dniu [...]. na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. Nr 16, poz. 95 ze zm./ przyjęto w § 1 tej uchwały, iż Zarząd Miasta i Gminy Z. Ś. wprowadza zmiany w ogólnie obowiązujących zasadach przydziału i najmu lokali użytkowych ustalonych przez Zarząd w dniu [...].
Natomiast w § 2 uchwalono, iż zobowiązuje się Zakład Użyteczności Publicznej w Z. Ś. do uregulowania w terminie do dnia [...] stanu prawnego lokali użytkowych poprzez:
1.Za zgodą najemcy - zawarcie umowy najmu ze wspólnikami spółek, które zgłosiły prowadzenie wspólnej działalności gospodarczej w danym lokalu. 2.a) przy braku zgody najemcy - rozwiązanie umowy najmu z najemcą, w trybie natychmiastowym w związku z naruszeniem § 9 umowy najmu, który działalność gospodarczą prowadzi w ramach spółki w danym lokalu i nie wyraża zgody na zawarcie umowy najmu na lokal użytkowy ze wspólnikiem.
b)po rozwiązaniu umów najmu lokale podlegają przekazaniu do dyspozycji Urzędu Miasta i Gminy Z. Ś. Lokale te będą przeznaczone do najmu lub sprzedaży w drodze przetargu.
3.Rozszerzenie umów najmu za zgodą najemców na osoby, które wyrażają wolę do prowadzenia wspólnej działalności w danym lokalu.
Wykonanie uchwały zlecono Zakładowi Użyteczności Publicznej /§ 3/.
Pismem z dnia [...]nr [...]Burmistrz Z. Ś. powiadomił wnoszących przedmiotowe wezwanie, iż nie widzi podstaw i potrzeby do uchylania w/w uchwały, podtrzymując wcześniejsze stanowisko w przedmiotowej sprawie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. J., H. S. i K. W. na mocy art. 101 ustawy z dn. 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /tj.Dz.U. z 1996r., nr 13, poz. 74 ze zm./ zaskarżyli uchwałę Zarządu Miasta i Gminy w Z. Ś. nr [...]z dn. [...]w sprawie zmiany zasad przydziału i najmu lokali użytkowych ustalonych w dniu [...]- jako niezgodnej z prawem /uniemożliwiająca realizację uprawnienia/.
Uchwale tej zarzucili, iż jej zapis określony w § 2 jest sprzeczny z zasadą określoną w § 2 Uchwały Rady Miejskiej nr [...]z dnia [...]w sprawie zasad sprzedaży lokali mieszkalnych i użytkowych, wskazującej, iż sprzedaż lokali prowadzona będzie na rzecz dotychczasowych najemców lub dzierżawców.
Uchwała zarządu nie powinna zdaniem skarżących regulować kwestii określonych § 2, gdyż należy to do kompetencji Rady Miejskiej tym samym naruszono art. 18 oraz art. 41 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym. Ponadto wskazano, że zapis § 2 Uchwały Zarządu jest niezgodny z art. 21 ust. 7 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, gdyż narusza bezwzględne "pierwszeństwo" sprzedaży lokalu zajmowanego przez najemcę lub dzierżawcę na rzecz tego najemcy lub dzierżawcy, a ponadto według skarżących zapis § 2 Uchwały jest niezgodny z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, ponieważ zmuszał dotychczasowych najemców do zawierania umów najmu ze wspólnikami i w konsekwencji wykupywania udziałów w lokalach znajdujących się w budynkach stanowiących własność Gminy, które nie stanowiły odrębnej własności.
W skardze w szczególności zauważono, iż gdy podjęto Uchwałę Zarządu [...]z dn. [...]w sprawie zmiany zasad przydziału i najmu lokali użytkowych skarżący byli pełnoprawnymi najemcami lokali użytkowych.
Zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej - Z. Ś. nr [...]z [...] w sprawie zasad sprzedaży lokali mieszkalnych i użytkowych w/w złożyli wnioski o sprzedaż najmowanych lokali - Z. J. [...], H. S. [...] a K. W. [...].
Wnioski te zostały przez Gminę przyjęte do realizacji.
Jednak na podstawie Uchwały Zarządu nr [...]z dnia [...]zmuszono skarżących pod groźbą wypowiedzenia umów najmu - do zawarcia umów najmu z dotychczasowymi wspólnikami Z. J. z radnym A. I. w dniu [...], H. S. z radnym W. H. w dniu [...]a K. W. nie zgodziła się na podpisanie umowy najmu z H. Z. - pełnomocnikiem tej spółki był radny W. H.
Od samego początku skarżący uważali, że uchwałę [...]z dnia [...] podjęto po to by umożliwić radnym przejęcie dzierżawionych przez nich sklepów, które zgodnie z ustawą powinny być skarżącym sprzedane. Nie mogąc się z tym pogodzić, wielokrotnie pisali skargi do Rady Miejskiej, że Uchwała Zarządu [...]z dnia [...]narusza ich prawa. Powoływane skargi nie były kierowane na sesję, zaś odpowiedzi nie były poprzedzone uchwałą Rady zgodnie za art. 14 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Oznacza to w konsekwencji, że skargi te do obecnej chwili nie zostały formalnie rozpatrzone.
Mimo sprzeciwu wypowiedziano skarżącym umowy najmu - Z. J. w dniu [...], H. S. w dniu [...]zaś K. W. w dniu [...] - bez zachowania terminu wypowiedzenia. Dalsze zdecydowane działania Zarządu Miasta na niekorzyść skarżących doprowadziły do tego, że sklepy, które użytkowali sprzedano radnym.
Zwracając się o pomoc do różnych instytucji w efekcie skarżący dowiedzieli się, iż mogą złożyć skargę do Sądu administracyjnego o zbadanie zgodności z prawem kwestionowanej uchwały i stąd też to uczynili.
Gmina Z. Ś. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie ponieważ kwestionowana uchwała Nr [...]z dnia [...]. Zarządu Miasta i Gminy w Z. Ś. była już przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Skargę na w/w uchwałę składało w dniu [...]Stowarzyszenie Kupców i Przedsiębiorców Z. Z., /którego skarżący są członkami/ /Sygn. akt II SA/Wr 222/96/ i postępowanie w tej sprawie zakończyło się oddaleniem skargi.
Ponadto stwierdzono, że skarga w tej sprawie została wniesiona znacznie po upływie terminu do jej wniesienia.
Wyjaśniono, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm./: "skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającej wniesienie skargi."
Zauważono, że przedmiotowa uchwała Zarządu Miasta i Gminy Nr [...]podjęta została w dniu [...] i ściśle określała termin realizacji jej postanowień a był to [...].
Uchwała zobowiązywała zarządzającego mieniem gminy tj. Zakład Użyteczności Publicznej do uregulowania w terminie do dnia [...] stanu prawnego lokali użytkowych, w których działalność prowadzona była nie tylko przez ich najemców, ale także przez osoby trzecie /podnajemców, wspólników najemców, tzw. spółki ciche itp./ zaś skarżący byli najemcami lokali, w których prowadzili działalność gospodarczą wraz z innymi osobami.
Uchwała Zarządu Nr [...]była znana skarżącym od chwili jej podjęcia, o czym świadczą znajdujące się w aktach administracyjnych pisma, w tym między innymi:
1.Skargi wniesione do Rady Gminy na działalność Zarządu;
a/ skarga K. W. z dnia [...].
b/ skarga Z. J. z dnia [...].
c/ skarga H. S. z dnia [...].
2.Zawarte w dniu [...]nowe umowy najmu.
3.Pismo Z. J. z dnia [...]o sprzedaż lokalu zgodnie z Uchwałą Zarządu Nr [...].
4.Skarga H. S. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] na działalność Zarządu, w tym na Uchwałę Nr [...].
5.Pismo K. W. do Zarządu Miasta z dnia [...]w sprawie Uchwały.
6.Pismo K. W. do Burmistrza z dnia [...] w sprawie przedmiotowej uchwały.
7.Odpowiedź Zarządu Miasta do K. W. podtrzymujące stanowisko Zarządu co do Uchwały.
Ponadto wskazano, że również sami skarżący potwierdzają, iż znali zaskarżoną uchwałę od jej podjęcia co zaznaczyli w skardze cytat: iż "wielokrotnie pisali skargi do Rady Miejskiej, że Uchwała Zarządu [...]z dnia [...]narusza ich prawa".
Jak więc wynika z powyższego zdaniem strony przeciwnej skarżący znali Uchwałę Zarządu Nr [...]już [...] i dlatego też mogli w odpowiednim terminie dokonać jej zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skargę wnieśli jednak dopiero w grudnia 2001r., a więc co najmniej 6 lat po upływie terminu do zaskarżenia przedmiotowej Uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zatem stosownie do powyższej regulacji prawnej skarga Z. J., H. S. i K. W. podlega rozpoznaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w oparciu o zapisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwanej w dalszej części tego uzasadnienia ustawą.
Według art. 52 § 1 cyt. ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej należy przed wniesieniem skargi wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa /art. 52 § 4 ustawy/.
Z kolei w art. 53 § 1 ustawy wskazano, iż skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Natomiast z dyspozycji art. 53 § 2 ustawy wynika, iż w przypadkach o których mowa w art. 52 § 3 i 4 skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie skargę wniesiono na uchwałę Zarządu Miasta i Gminy Z. Ś. a jako podstawę tejże skargi wskazano zapis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. Nr 142 z 2001r. poz. 1591 ze zm./, który określa iż każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Zaskarżając zatem do Sądu administracyjnego uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w opisanym wyżej trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy uczynić to w terminie o jakim mowa w art. 53 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Terminowe złożenie skargi jest bowiem warunkiem jej dopuszczalności.
W rozpoznawanej sprawie jednakże skarga została złożona po upływie terminu do jej wniesienia.
Jak wynika z lektury akt przedmiotowej sprawy wezwanie z dnia [...] adresowane do Zarządu Rady Miejskiej w Z. Ś. przez Z. J. H. S. i K. W. po którym strony otrzymywały odpowiedź Zarządu Gminy z [...]o braku podstaw do uchybienia zaskarżonej uchwały i w następstwie czego skierowały skargę do Sądu administracyjnego w dniu [...] - nie było pierwszym wezwaniem tych stron kierowanym do Zarządu, Rady Gminy w Z. Ś. celem uchylenia kwestionowanej uchwały co zresztą zgodnie przyznają także w złożonej skardze.
Przedstawione przez stronę przeciwną wraz z odpowiedzią na skargę materiały świadczą o tym, iż skarżący o podjęciu skarżonej uchwały wiedzieli i po wejściu w życie tego aktu czynili różne starania zmierzające do jej wyeliminowania z obrotu prawnego pisząc wezwanie do Zarządu Rady Gminy w Z. Ś. Jednakże po bezskutecznych wezwaniach usunięcia naruszenia w tej sprawie nie skarżyli przedmiotowej uchwały do Sądu administracyjnego mimo, iż zaczął biec termin do złożenia takiej skargi.
Skarżąca K. W. wezwała pismami z dnia [...] i [...] Zarząd Miasta i Gminy w Z. Ś. i Burmistrza tejże Gminy do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjętą uchwałą Zarządu Miasta i Gminy z [...]Nr [...]w sprawie zmiany zasad przydziału i najmu lokali użytkowych ustalonych przez Zarząd Miasta i Gminy Z. Na wezwanie to Zarząd Miasta i Gminy w Z. Ś. udzielił skarżącej odpowiedzi pismem z dnia [...]nr [...], iż w pełni podtrzymuje swoje stanowisko określone w w/w uchwale.
Zatem od chwili doręczenia skarżącej K. W. odpowiedzi z dnia [...] Zarządu Miasta i Gminy w Z. Ś. zaczął biec termin 30 dniowy do wniesienia skargi na kwestionowaną uchwałę nr [...] i upłynął niewątpliwie na przełomie kwietnia maja 1995r. Nawet gdyby tejże skarżącej teoretycznie nie doręczono wskazanej odpowiedzi to termin do wniesienia skargi i tak upływałby już tej skarżącej na początku czerwca 1995r. Ponadto zauważyć należy, iż K. W. kolejnym pismem z dnia [...]bezskutecznie wezwała Radę Miasta i Gminy Z. Ś. do usunięcia naruszenia w związku z podjęciem kwestionowanej uchwały nr [...].
Także i pozostali skarżący tj. Z. J. w piśmie adresowanym do Rady Miasta i Gminy Z. Ś. z dnia [...]jako skarga na czynności Zarządu Miasta i Gminy Z. Ś. wezwał do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem kwestionowanej uchwały Zarządu Nr [...]z [...], zaś skarżąca H. S. co potwierdziła również na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu wezwała Radę Miasta i Gminy Z. Ś. pismem z dnia [...]jako skarga na działalność Zarządu Miasta i Gminy w Z. Ś. także do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem skarżonej uchwały Zarządu. Ponadto skarżąca H.S. w piśmie z dnia [...]wprawdzie adresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. lecz skierowanym za pośrednictwem Urzędu Miasta i Gminy w Z. Ś. /data wpływu do tego Urzędu [...]./ domagała się usunięcia naruszenia prawa w szczególności w związku z podjęciem uchwały Zarządu Nr [...]z [...].
Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze wezwanie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym kieruje się do organu, który podjął uchwałę. Lecz skierowanie wezwania do Rady Miasta i Gminy będącego skargą na zarząd nie czyni jednak takiego wezwania bezskutecznym, bowiem organy powołane do reprezentowania gminy na zewnątrz zobowiązane są do nadania takiemu wezwaniu prawidłowego biegu.
Brak odpowiedzi ze strony organu podejmującego uchwałę na wezwanie do usunięcia naruszenia otwiera drogę do zaskarżenia takiej uchwały do sądu administracyjnego. Stąd też skoro skarżący Z.J. i H. S. nie otrzymali odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...],[...]i [...] to zaczął dla nich biec termin do zaskarżenia kwestionowanej uchwały Zarządu i upłynął po 60 dniach od dnia wniesienia wezwania, o usunięcie naruszenia prawa. Tym samym skarżący terminowo nie wnieśli skargi w tej sprawie a upłynął on Z. J. i H. S. w 1997r. zaś K. W. co wyżej podkreślono jeszcze w 1995r. Natomiast spóźniona skarga jest niedopuszczalna. Ponowienie wezwań do usunięcia naruszenia prawa skierowane przez skarżących do Rady Gminy Zarządu pismem z [...]i wniesienie skargi w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na to wezwanie nie może być uznane za skuteczne do przyjęcia, iż skarżący wnieśli skargę w tej sprawie w terminie skoro jak wykazano w tym uzasadnieniu wcześniej w latach 1995-1997 upłynął już ten termin do skutecznego kwestionowania przed Sądem administracyjnym uchwały Zarządu Miasta Nr [...].
Zauważyć w tym miejscu należy, iż skarżący zrzeszeni byli w Stowarzyszeniu Kupców i Przedsiębiorców Z. Z. a Stowarzyszenie to dnia [...]złożyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na kwestionowaną w tej sprawie uchwałę Zarządu Miasta i Gminy Z. Ś. nr [...]z [...]. Naczelny Sąd Administracyjny nie oddalił skargi w/w Stowarzyszenia tak jak podnosi to Gmina Z. Ś. w odpowiedzi na skargę lecz odrzucił ją postanowieniem z dnia 2 lipca 1996r. /sygn. akt II SA/Wr 222/96/ jako spóźnioną tj. złożoną po upływie terminu do jej wniesienia.
Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, iż również skarga wniesiona przez Z. J., H. S. i K. W. złożona została po upływie terminu do jej wniesienia a ta okoliczność sprawia, że taką skargę należało jako niedopuszczalną odrzucić po myśli art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.