II SA/WR 314/24

II SA/Wr 314/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Władysław Kulon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze z dnia 2 kwietnia 2024 r. Nr SKO.SO/41/18/24 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o nakazaniu usunięcia odpadów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Fundacja "C. w likwidacji" z siedzibą w J. (dalej: skarżąca fundacja, strona skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO, Kolegium) z 2 kwietnia 2024 r. (Nr SKO.SO/41/18/24), którym utrzymano w mocy postanowienie tegoż organu z 26 lutego 2024 r. (Nr SKO.SO/41/6/24) odmawiającego wznowienia sprawy zakończonej ostateczną decyzją SKO z 30 listopada 2022 r. (Nr SKO/41/SO-4/2022), o utrzymaniu w mocy wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta J. decyzji z 8 września 2022 r. (Nr 3/m/2022) o nakazaniu "C. w likwidacji" z siedzibą w J. usunięcie odpadów z terenu działki gruntu nr [...], obręb [...] J. [...], położonej w J. przy ul. [...].
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z 8 września 2022 r. (Nr 3/m/2022) Prezydenta Miasta J. nakazał stronie skarżącej usunięcie odpadów o następujących kodach: 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych, 16 01 19 - tworzywa sztuczne, 16 01 22 - inne niewymienione elementy, 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 01 02 – gruz ceglany, 20 03 99 - odpady komunalne niewymienione w innych podgrupach z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. na terenie działki nr [...] obręb [...] J. [...] położonej w J. przy ul. [...] w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Jednocześnie w decyzji nakazano, aby usuwane odpady przekazać do zagospodarowania firmie (firmom) posiadającym stosowne zezwolenia w zakresie gospodarowania tymi odpadami oraz przekazać do Urzędu Miasta J. informację o sposobie wykonania nałożonego obowiązku wraz z dokumentacją potwierdzającą usunięcie odpadów. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej fundacji SKO decyzją z 30 listopada 2022 r. (Nr SKO/41/SO-3/2022), orzekło o jej utrzymaniu w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym postanowieniem z 6 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 17/23, odrzucił skargę strony skarżącej na powyższą decyzję SKO.
Pismem z 27 grudnia 2023 r. skarżąca fundacja wniosła do SKO o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Kolegium z 30 listopada 2022 r. Kolegium postanowieniem z 26 lutego 2024 r. odmówiło wznowienia postępowania, a w uzasadnieniu wskazano m.in., że postępowanie nie mogło być wznowione z uwagi na uchybienie przez skarżącą fundację miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej 29 lutego 2024 r. Wnioskiem z dnia 29 lutego 2024 r. skarżąca fundacja wniosła do SKO o ponowne rozpatrzenie sprawy wstrzymania wykonania decyzji z dnia 30 listopada 2022 r., podnosząc, że rażąco wadliwie odmówiono wznowienia postępowania. W kolejnych pismach stanowiących uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca fundacja podniosła, że odpady nie leżą na jej nieruchomości, ale na nieruchomości sąsiedniej.
Zaskarżonym postanowieniem powołanym na wstępie SKO utrzymało w mocy swoje postanowienie z 26 lutego 2024 r. Jak wskazano z pierwotnego wniosku strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zdaje się wynikać, iż podstawę do wznowienia postępowania widzi ona w tym, że odpady znajdujące się na jej nieruchomości należą do grupy innych podmiotów. W ocenie Kolegium treść tego wniosku nie wnosi do sprawy nic nowego ponad to, co już było przedmiotem rozważań SKO w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium podniosło, strona skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania uchybiła terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a. Natomiast kwestię nieprzesłania skarżącej fundacji zdjęć odpadów podnoszono już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z 8 września 2022 r. Nie była to, w ocenie SKO, nowa okoliczność. Przy tym zaznaczono, że na każdym etapie postępowania strona skarżąca miała zapewniony czynny udział, co oznacza, że mogła zapoznać się z materiałami sprawy, w tym ze zgromadzoną dokumentacją fotograficzną. Stąd skarżąca fundacja jeszcze na etapie rozpoznawania sprawy miała możliwość wskazania innych podmiotów, do których według niej miałyby należeć odpady znajdujące się na jej nieruchomości. Twierdzenie przez skarżącą fundację, iż wiedzę o tych podmiotach miałaby mieć osoba ją reprezentująca oznacza, że jako podstawa do wznowienia podniesiona została okoliczność, która była znana stronie skarżącej już we wrześniu 2022 r., czyli co najmniej rok czasu przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Kolegium zmiany jego stanowiska nie mogła spowodować przywoływana dopiero na etapie postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczność, że odpady miały leżeć na innej działce, nienależącej do skarżącej fundacji. Samo podnoszenie takiej okoliczności nie stanowi nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nieznanego organowi.
Za nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Zdaniem SKO pojęcie "wyjdą na jaw" oznacza takie dowody, co do których istnienia strona postępowania nie posiadała wiedzy. Nie można przyjąć, że dany dowód łub okoliczność były nieznane organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikały one z materiałów będących w dyspozycji tego organu. W rezultacie SKO nie podzieliło argumentacji skarżącej fundacji jakoby dopiero obecnie miałaby mieć wiedzę o tym, że odpady jednak miały się znajdować na innej, niż jej nieruchomości, skoro jest właścicielem tej nieruchomości i powinna znać jej obszar o granice. Z kolei w odniesieniu do podstawy wznowienia określonej w art 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wyjaśniono, że choćby z okoliczności przywołanych wcześniej a dotyczących udziału skarżącej fundacji w postępowaniu zakończonym decyzją z 30 listopada 2022 r., nie było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia.
W skardze na powyższe postanowienie SKO zarzucono, że organ umyślnie pomija okoliczności tak oczywiste, że czynią one decyzję nieważną z urzędu. Zakwestionowano aktywny udział pełnomocnika skarżącej fundacji w postępowaniu wskazując, że opiekował się on umierającym członkiem rodziny. W konsekwencji dopiero w lutym 2024 r. skarżąca fundacja zapoznała się ze zdjęciami odpadów. W ocenie strony skarżącej dopiero wtedy porównała granice obszaru działki z położeniem odpadów według zdjęć. W ocenie strony skarżącej SKO łamiąc zasady fundamentalne zignorowało wnioski i skargi w sprawie przekazania zdjęć składane przez pełnomocnika skarżącej fundacji (osobę niewychodzącą z domu). Podkreślono, że organ wyczerpał większość przesłanek nieważności decyzji wskutek złamania prawie wszystkich zasad k.p.a., więc bezprawnie zmusza skarżąca fundację do usunięcia cudzych odpadów, które znajdują się na cudzym gruncie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując zatem, w myśl tych wskazań, oceny zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega postanowienie SKO z 2 kwietnia 2024 r. (Nr SKO.SO/41/17/24), którym utrzymano w mocy postanowienie tegoż organu z 26 lutego 2024 r. odmawiające wznowienia sprawy zakończonej ostateczną decyzją SKO z 30 listopada 2022 r. (Nr SKO/41/SO-3/2022), w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast w myśl art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.).
Wyjaśnić przyjdzie jeszcze, że wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny. Dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej (czy postanowienia) bądź ostatecznego milczącego załatwienia sprawy.
Uwzględniając powyższe należy wskazać, że jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia Kolegium, organ ten odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. z uwagi na niezachowanie przez stronę skarżącą terminów wskazanych w art. 148 k.p.a. Co równie istotne zasadniczą podstawą wznowienia przywołaną przez stronę skarżącą miałby być fakt, że odpady znajdujące się na jej nieruchomości należą do grupy innych podmiotów. Jednocześnie M. G. (pełnomocnik strony skarżącej w toku postępowania administracyjnego) miałby dysponować wiedzą na temat tychże podmiotów, przy czym możliwość ich wskazania uwarunkowana jest udostępnieniem przez organ zdjęć. W ocenie Sądu rację ma zatem Kolegium wskazując, że okoliczności te w konsekwencji znane były stronie skarżącej co najmniej na etapie odwołania od decyzji z dnia 8 września 2022 r., skoro wnosił je w imieniu skarżącej fundacji sam M. G. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania złożony 27 grudnia 2023 r. następnie uzupełniany został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 k.p.a., co zasadnie stwierdziło Kolegium.
Nie można zgodzić się również z twierdzeniem strony skarżącej jakoby została ona pozbawiona czynnego udziału w sprawie. Dla skuteczności zarzutu skargi dotyczącego naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest dowiedzenie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To strona skarżąca powinna wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Tymczasem w okolicznościach sprawy takich okoliczności nie podano. Nadto jak wynika z akt sprawy skarżąca fundacja była zawiadamiana o prowadzonych przez organ czynnościach, w tym o wszczęciu postępowania, o dacie i miejscu przeprowadzenia wizji lokalnej, jak i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z której to nie skorzystała. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się w sprawie zarzucanego naruszenia.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.