II SA/WR 1358/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-03-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieniekonstytucyjność przepisuTrybunał Konstytucyjnypostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiprawo kombatanckieterminyWSA

WSA we Wrocławiu uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich, uznając, że przepis stanowiący podstawę umorzenia został uznany za niekonstytucyjny.

Skarżący Z. K. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie, co skutkowało umorzeniem postępowania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący argumentował, że dowiedział się o możliwości złożenia wniosku dopiero po upływie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją utrzymującą w mocy, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający terminy składania wniosków za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich. Powodem umorzenia był fakt złożenia wniosku po terminie, tj. po 31 grudnia 1998 r., zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Skarżący twierdził, że dowiedział się o możliwości złożenia wniosku dopiero po upływie tego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją utrzymującą w mocy. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02), który orzekł o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją. Sąd uznał, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu, który stanowił podstawę umorzenia postępowania, tworzy przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja taka może zostać uchylona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu z Konstytucją, który był podstawą umorzenia postępowania administracyjnego, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 135

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w przedmiocie uwzględnienia lub oddalenia skargi.

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego art. 22 § ust. 3

Przepis stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich mogły być kierowane do dnia 31 grudnia 1998 r. (dla osób zamieszkałych w Polsce). Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 22 § ust. 2 pkt 2

Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego.

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 55 § ust. 1

Podstawa orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania sądowego.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2

Podstawa orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania sądowego.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Sąd nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdy nie ma ona przymiotu wykonalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, stanowiący podstawę umorzenia postępowania, został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny.

Godne uwagi sformułowania

Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału.

Skład orzekający

Tadeusz Kuczyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnej w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę jej wydania, nawet jeśli dotyczy to stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których decyzje zostały wydane na podstawie przepisu uznanego później za niekonstytucyjny i gdy postępowanie sądowe nie zostało zakończone przed wejściem w życie przepisów wprowadzających Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na wcześniejsze decyzje administracyjne i sądowe, nawet po upływie terminów. Jest to ważny przykład ochrony praw obywateli w oparciu o zasady konstytucyjne.

Niekonstytucyjny przepis zniweczył decyzję urzędu: kombatanckie uprawnienia przyznane po latach.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1358/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Tadeusz Kuczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r . na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 6 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz Z. K. kwotę 10 ( słownie : dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 maja 2002 r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art.22 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 6 marca 2002 r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku Z. K. o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z. K. podnosząc, że złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich natychmiast jak tylko dowiedział się o możliwości złożenia takiego wniosku. Skarżący wskazał, że nie wiedział o tym , że termin ten upływa dnia 31 grudnia 1998 r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje :
Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 , poz. 368 ze zm. ) jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego ( przesłanką wznowienia ), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego ( z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200 / 01).
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. , sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142 , poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji ( Dz. U. z 2003 r., Nr 72 , poz. 658 ).
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ( ... ) stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie , o którym w ust. 1 , do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie S N z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27 / 00 , OSNP 2001 / 10 / 331).
Przepis art. 22 ust 3 ustawy o kombatantach ( ... ) został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż wniosek o ich przyznanie został wniesiony po dniu 31grudnia 1998 r.
Jednakże skoro przepis ten został uznany za niekonstytucyjny, co stwarza podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 a § 1 kpa ) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. Sprawa przy tym zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego oparto na podstawie art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 wymienionych wcześniej Przepisów wprowadzających ( ... ).
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności ( art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI