II SA/Wr 306/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że 3-dniowy termin z ustawy o ochronie zwierząt nie ma zastosowania do decyzji odmawiającej odebrania zwierzęcia.
Sprawa dotyczyła zaskarżenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie odebrania psa. Stowarzyszenie twierdziło, że 3-dniowy termin przewidziany w ustawie o ochronie zwierząt dotyczy tylko decyzji o odebraniu zwierzęcia, a nie odmowie. Sąd przychylił się do tego stanowiska, uchylając postanowienie SKO i zasądzając koszty postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, które stwierdziło wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Sprawa wywodziła się z decyzji organu I instancji odmawiającej czasowego odebrania psa. SKO uznało, że odwołanie zostało wniesione po upływie 3-dniowego terminu, przewidzianego w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt, który ma zastosowanie do decyzji wydawanych na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy. Stowarzyszenie zarzuciło błędną wykładnię tego przepisu, argumentując, że 3-dniowy termin dotyczy wyłącznie decyzji o odebraniu zwierzęcia, a nie decyzji odmawiającej jego odebrania, dla których powinien obowiązywać 14-dniowy termin z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego, uznając, że art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt, jako przepis szczególny i wyjątek od reguły, powinien być interpretowany ściśle i nie może być stosowany rozszerzająco do decyzji odmawiających odebrania zwierzęcia. Sąd podkreślił, że decyzje wydawane na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt różnią się charakterem, a przepis o 3-dniowym terminie odwołania odnosi się jedynie do decyzji wydawanych w trybie art. 7 ust. 1. W konsekwencji, sąd uznał, że odwołanie zostało wniesione w terminie, uchylił zaskarżone postanowienie SKO i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, 3-dniowy termin do wniesienia odwołania, przewidziany w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt, dotyczy wyłącznie decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia wydawanych na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy, a nie decyzji odmawiających jego odebrania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt jest przepisem szczególnym i wyjątkiem od ogólnej zasady 14-dniowego terminu odwołania z k.p.a. Jako wyjątek, nie może być interpretowany rozszerzająco. Odwołanie do art. 7 ust. 1 w art. 7 ust. 2a zawęża zakres stosowania tego przepisu do decyzji pozytywnie orzekających o odebraniu zwierzęcia, a nie do wszystkich decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia, w tym odmownych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.o.z. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 7 § 2a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Przepis ten, jako wyjątek od reguły, powinien być interpretowany ściśle i nie może być stosowany rozszerzająco do decyzji odmawiających odebrania zwierzęcia.
u.o.z. art. 7 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Pomocnicze
k.p.a. art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt, jako wyjątek od reguły, powinien być interpretowany ściśle i nie może być stosowany rozszerzająco do decyzji odmawiających odebrania zwierzęcia. Decyzje wydawane na podstawie art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt różnią się charakterem, a termin 3-dniowy dotyczy tylko decyzji z art. 7 ust. 1. Zasada nierozszerzania wyjątków prawnych (exceptiones non sunt extendendae).
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKO, że 3-dniowy termin odwołania ma zastosowanie do wszystkich decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia, niezależnie od tego, czy jest to decyzja pozytywna (odebranie) czy negatywna (odmowa odebrania). Argumentacja SKO o potrzebie szybkiego rozstrzygnięcia dla dobra zwierzęcia i uniknięcia przedłużania stanu niepewności. Argumentacja SKO o nierównym traktowaniu stron w przypadku różnicowania terminów odwoławczych.
Godne uwagi sformułowania
„wyjątków nie wolno rozciągać w drodze wykładni” „nie można dopuścić wykładni rozszerzającej względem wyjątku od zasady” „różnym zwrotom użytym w tym samym akcie prawnym nie można nadawać tożsamego znaczenia”
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący
Olga Białek
sprawozdawca
Malwina Jaworska-Wołyniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt w kontekście terminów do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących ochrony zwierząt."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji decyzji odmawiającej odebrania zwierzęcia i interpretacji przepisów o terminach odwoławczych w ustawie o ochronie zwierząt. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów decyzji lub innych ustaw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony zwierząt i interpretacji przepisów proceduralnych, które mogą mieć znaczący wpływ na organizacje prozwierzęce i właścicieli zwierząt. Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia przepisów.
“Czy 3 dni na odwołanie od decyzji o zwierzęciu to zawsze 3 dni? Sąd wyjaśnia kluczowy wyjątek w ochronie zwierząt.”
Sektor
ochrona zwierząt
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 306/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-10-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-06-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Malwina Jaworska-Wołyniak Olga Białek /sprawozdawca/ Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ochrona zwierząt Sygn. powiązane I OSK 500/24 - Wyrok NSA z 2025-12-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 129 par. 2 i par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 572 art. 7 ust. 1, ust. 2a, ust. 3 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.), Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 24 marca 2023 r. nr SKO/SR-418/13/2023 w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. nr 1/2022 działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Ś., Kierownik Referatu Inwestycji i Gospodarki Komunalnej (dalej: organ I instancji) z dnia 27 grudnia 2022r. nr 1/2022 odmówił nakazania czasowego odebrania psa w typie [...] W. D. Powyższa decyzja została doręczona Stowarzyszeniu D. z siedzibą w J. (dalej: Stowarzyszenie, strona skarżąca) w dniu 30 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: organ II instancji, SKO, Kolegium) postanowieniem z dnia 24 marca 2023 r. znak: SKO/SR-418/13/2023 stwierdziło wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zaskarżoną decyzję doręczono stronie w dniu 30 stycznia 2023 r. i decyzja ta zawierała pouczenie o prawie wniesienia od niej odwołania do organu odwoławczego w terminie 3 dni od daty jej doręczenia. Jak wywiodło SKO, koniec 3 - dniowego terminu do wniesienia odwołania przypadał na dzień 2 lutego 2023 r. Odwołanie od powyższej decyzji opatrzone zostało datą 13 lutego 2023 r. i w tymże dniu zostało nadane w Urzędzie Pocztowym. Według Kolegium z przedstawionych okoliczności wynika, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, co oznacza brak możliwości rozpoznania sprawy merytorycznie. Kolegium nie podzieliło przy tym stanowiska Stowarzyszenia, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania 3 - dniowy termin do złożenia odwołania i że ma on zastosowanie do odwołania od decyzji o jakich mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. W tym zakresie Kolegium w pełni podzieliło pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 31 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 626/21. Sąd nie miał wątpliwości, że oba rozstrzygnięcia - odebranie zwierzęcia i odmowa jego odebrania - następują na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z. W związku z powyższym art. 7 ust. 2a u.o.z. ma zastosowanie również do decyzji o odmowie odebrania zwierzęcia właścicielowi. Przepis ten odwołuje się bowiem nie do konkretnego rozstrzygnięcia (pozytywnego), lecz do decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z. SKO zwróciło uwagę na konstrukcję art. 7 ust. 1 u.o.z., zgodnie z którym zwierzę "może być" czasowo odebrane właścicielowi. Przepis przyznaje przede wszystkim kompetencję wójtowi. Przy takim brzmieniu art. 7 ust. 1 u.o.z. nie sposób stwierdzić, że stanowi on wyłącznie o jednym, konkretnym rozstrzygnięciu. Odnosząc się do podnoszonego w orzecznictwie argumentu, że art. 7 ust. 3 u.o.z. organ odwoławczy wskazał na podjęcie decyzji "w przedmiocie odebrania zwierzęcia" w przeciwieństwie do ust. 1, a różnym wyrażeniom nie należy nadawać tego samego znaczenia. Kolegium zważyło, że przepisy dotyczą innych trybów odebrania zwierzęcia i wymagają innego sformułowania ze względów czysto językowych. W przypadku zastosowania art. 7 ust. 3 u.o.z. decyzja jest wydawana następczo. Nie ma zatem potrzeby artykułowania uprawnienia do czasowego odebrania zwierzęcia, co umożliwia inne sformułowanie przepisu. SKO podkreśliło, że WSA w Lublinie stanął na stanowisku, że nie można różnicować dyspozycji przepisu art. 7 ust. 2a zd. 1 u.o.z. ze względu na rozstrzygnięcie, jakie zapadło w sprawie - ponieważ ustawodawca nie zróżnicował wyraźnie tych sytuacji. Odmiennej interpretacji nie wspiera także wykładnia celowościowa. Analizowany przepis został wprowadzony w związku ze szczególnym przedmiotem decyzji - odebraniem zwierzęcia w związku z traktowaniem, o jakim mowa w art. 6 u.o.z. Jego istotą jest zapewnienie sprawności i szybkości postępowania mającego na celu zabezpieczenie zwierzęcia. W związku z tym wszelkie czynności w sprawie powinny być podejmowane bez zbędnej zwłoki. Przy analizowaniu powyższego zagadnienia nie można tracić z pola widzenia dobra zwierząt, któremu służy ustawa o ochronie zwierząt. Potrzeba szybkiego działania i ochrony zwierzęcia zachodzi również wtedy, gdy wydawana jest decyzja o odmowie czasowego odbioru zwierzęcia właścicielowi (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 91/16). W orzecznictwie podnosi się również argument, że dłuższy termin na wniesienie odwołania jest bardziej korzystny dla organizacji, zajmujących się statutowo ochroną zwierząt. Trudno jednak przyjąć, że dłuższe postępowanie, opieszałość po stronie takiej organizacji służy ochronie zwierząt, które przynajmniej potencjalnie mogą być traktowane w sposób, o którym stanowi art. 6 ust. 2 u.o.z. Ustawodawca zobowiązał wszystkie podmioty postępowania (w tym również stowarzyszenia zajmujące się ochroną zwierząt) do sprawnego działania w celu ochrony zwierząt. Stosując wykładnię celowościową, nie można art. 7 ust. 2a u.o.z. interpretować wybiórczo. Zdaniem Sądu art. 7 ust. 2a u.o.z. należy czytać łącznie, mając na uwadze oba zdania, które zawiera. Intencją ustawodawcy było także zakreślenie krótkiego okresu prowadzenia postępowania przed organem drugiej instancji. W przypadku, gdy negatywna decyzja wójta wydana na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z. jest błędna, organ odwoławczy zrewiduje ten stan rzeczy w terminie 7 dni. Natomiast całkowicie sprzeczna z celem wprowadzenia przepisu byłaby taka wykładnia, która akceptowałaby przedłużenie okresu (ewentualnego) znęcania się nad zwierzęciem z uwagi na toczące się na zasadach ogólnych postępowanie odwoławcze. Nie można tracić z pola widzenia, że cały art. 7 u.o.z. ma charakter szczególny, dotyczy "czasowego" - nie zaś trwałego, ostatecznego - odebrania zwierzęcia. Ustawodawca wskazał, że zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie przepadku lub postępowanie karne w sprawie zostanie umorzone (art. 7 ust. 6 u.o.z.). Odebranie zwierzęcia służy jego zabezpieczeniu na czas trwania postępowania karnego. Należy uznać, że mając na uwadze szczególny charakter procedury czasowego odebrania zwierzęcia, ustawodawca wyraził w art. 7 ust. 2a u.o.z. niedopuszczalność przedłużania stanu niepewności, co do odebrania zwierzęcia - i to niezależnie od tego, jaka jest treść rozstrzygnięcia. Służy to zarówno dobru zwierzęcia, jak i gwarantuje poszanowanie praw jego właściciela. Podobny pogląd można także odnaleźć w Komentarzu do ustawy o ochronie zwierząt pod red. Karoliny Kuszlewicz (Lex). Wskazano w nim, że krótkie terminy (procesowe - przypis Kolegium) podyktowane są koniecznością szybkiego rozstrzygnięcia co do losu zwierzęcia, co jest szczególnie istotne w przypadku zwierząt odebranych w sposób nieuprawniony. Nieuzasadnione odebranie zwierząt rodzi bowiem dwojakiego rodzaju problemy. Po pierwsze, naruszać może więź człowieka ze zwierzęciem, jeśli taka istnieje (odnosi się to do tzw. zwierząt domowych), po drugie zaś, może przerwać "korzystanie" ze zwierząt w celach produkcyjnych (które niezależnie od ocen moralnych, wciąż jest w dużym zakresie dozwolone). Jedna i druga sytuacja, jeśli odbędzie się w sposób bezpodstawny, rodzić może odpowiedzialność odszkodowawczą, a nawet odpowiedzialność karną (jeśli okazałoby się, że podmiot interweniujący, mimo ostatecznej decyzji odmawiającej zatwierdzenia odebrania zwierzęcia, odmawia jego zwrotu). Nie będzie jednak do niej podstaw, gdy decyzja o czasowym odebraniu zwierząt była uzasadniona w świetle art. 7 ust. 1 lub art. 7 ust. 3 u.o.z. Zatem w ocenie Kolegium, nie ma podstaw aby różnicować termin do złożenia odwołania czy też rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym, w zależności od tego czy decyzja w sprawie odebrania zwierzęcia jest wydawana w oparciu o ait. 7 ust. 1 czy art. 7 ust. 3 u.o.z., względnie czy ma ona charakter decyzji pozytywnej (sankcjonującej odebranie zwierzęcia) czy też odmownej (odmawiającej odebrania zwierzęcia). W każdym przypadku chodzi bowiem o dobro zwierzęcia i szybkie usunięcie stanu niepewności, co do jego dalszego losu. W skardze na powyższe postanowienie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła postanowieniu SKO: 1/ naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt poprzez jego błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie także do odwołań od decyzji o odmowie odebrania zwierząt, a w konsekwencji przez niezasadne zastosowanie tego przepisu, 2/ naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art. 6 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. polegające uznaniu, że zakreślenie stronie trzydniowego terminu na wywiedzenie środka zaskarżenia od wydanej decyzji jest prawidłowe, podczas gdy art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt ma zastosowanie wyłącznie do decyzji o odbiorze zwierząt wydanej w trybie art 7 ust. 1, nie zaś do decyzji odmawiającej usankcjonowania czasowego odebrania zwierzęcia, 3/ naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art. 129 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Stowarzyszenie wyjaśniło, że przepis art. 129 § 2 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie, natomiast art. 129 § 3 k.p.a. sygnalizuje, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Jednym z przepisów szczególnych jest art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt tj. od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Niewątpliwie wyjątkiem jest przypadek opisany w art. 7 ust 1 ustawy o ochronie zwierząt, który dosadnie i konkretnie wskazuje na sytuacje wydania decyzji odbierającej zwierzę właścicielowi lub opiekunowi w trybie wszczęcia postępiania z urzędu, bez jego uprzedniego interwencyjnego zabezpieczenia przez organizacje prozwierzęce na podstawie art. 7 ust.3 tożsamej ustawy. Ewidentnie jest to zabieg celowy ustawodawcy, który znając realia i problemy tychże organizacji, powszechne łamanie praw zwierząt, a co za tym idzie ogrom pracy na różnych polach tj. zapewnienie pomocy weterynaryjnej, całodobowej opieki, konieczność uczestniczenia w wielu sprawach, karnych, urzędowych — podjął decyzje aby organizacje te mogły odwoływać się od decyzji niekorzystnych dla nich w trybie normalnym, a nie szczególnym który to jest przewidziany w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Linia orzecznicza w tej materii jest ustabilizowana i jednolita, wyjątek w tej kwestii jest zaprezentowany jedynie przez WSA w Lublinie. Strona skarżąca stoi na stanowisku, że trzydniowy termin do wniesienia odwołania o jakim mowa w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt ma zastosowanie jedynie do odwołań od decyzji o jakich mowa w art. 7 ust 1 tej ustawy. Termin wskazany w art. 7 ust. 2a ustawy stanowi wyjątek od reguły wynikającej z art. 129 §2 k.p.a. dopuszczony w oparciu o przepis art. 129 § 3 k.p.a. i jako wyjątek nie powinien być interpretowany rozszerzająco na co wskazują przywołane w skardze orzeczenia. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem Kolegium, przepis art. art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022r., poz. 572) jednoznacznie wskazuje, że od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni. W ocenie organu administracji, nie ma żadnych podstaw do tego aby różnicować termin do złożenia odwołania od decyzji w przedmiocie odebrania/odmowy odebrania zwierzęcia, w zależności od tego czy zostanie wydana decyzja sankcjonująca odebrania zwierzęcia, czy też stwierdzająca, iż nie było do tego podstaw. Nadrzędnym celem ustawy o ochronie zwierząt, jest dobro zwierząt, a nie dobro stron postępowania w przedmiocie odebrania zwierząt, w tym jak to sugeruje Stowarzyszenie organizacji ochrony zwierząt. Stąd też, zdaniem Kolegium, w każdym przypadku w postępowaniu w przedmiocie odebrania zwierzęcia ustawodawca przewidział krótkie terminy procesowe zarówno na złożenie odwołania, jak też na jego rozpatrzenie przez organ odwoławczy. Tut. Kolegium uznaje za przekonujące wywody zawarte w Komentarzu do ustawy o ochronie zwierząt pod red. Karoliny Kuszlewicz (Lex), w którym wskazano, że krótkie terminy podyktowane są koniecznością rozstrzygnięcia co do losu zwierzęcia, co jest szczególnie istotne w przypadku odebrania zwierząt w sposób nieuprawniony. Nieuzasadnione odebranie zwierząt rodzi bowiem dwojakiego rodzaju problemy. Po pierwsze, naruszać może więź człowieka ze zwierzęciem, jeśli taka istnieje (odnosi się to do tzw. zwierząt domowych), po drugie zaś, może przerwać "korzystanie" ze zwierząt w celach produkcyjnych (które niezależnie od ocen moralnych, wciąż jest w dużym zakresie dozwolone). Jedna i druga sytuacja, jeśli odbędzie się w sposób bezpodstawny, rodzić może odpowiedzialność odszkodowawczą, a nawet odpowiedzialność kamą (jeśli okazałoby się, że podmiot interweniujący, mimo ostatecznej decyzji odmawiającej zatwierdzenia odebrania zwierzęcia, odmawia jego zwrotu). Kolegium zwróciło także uwagę, iż w przypadku różnicowania terminów do złożenia odwołania w tym samym postępowaniu, w zależności od jego wyniku, w sposób ewidentny dochodzi do nierównego traktowania stron postępowania i asymetrii w ich uprawnieniach. W postępowaniu o odebraniu czasowym zwierzęcia występują podmioty o przeciwstawnych interesach - z jednej strony organizacje społeczne odbierające zwierzęta, z drugiej strony właściciele zwierząt. W każdym przypadku decyzja kończąca postępowanie w przedmiocie odebrania zwierzęcia, będzie niekorzystna dla jednej ze stron tego postępowania, którym bez względu na subiektywne przekonania, należy zapewnić takie same uprawnienia procesowe. Warunku tego nie będzie spełniać propozycja Stowarzyszenia, iż w przypadku decyzji niekorzystnej dla organizacji społecznej o odmowie odebrania zwierzęcia właścicielowi, Stowarzyszeniu przysługiwać będzie 14 - dniowy termin na złożenie odwołania, zaś właścicielowi zwierzęcia w przypadku decyzji dla niego niekorzystnej o odebraniu zwierzęcia - przysługiwać będą tylko 3 dni na złożenie odwołania. Zdaniem Kolegium, zróżnicowanie takie nie ma żadnych racjonalnych podstaw, a co więcej nie wynika ono z przepisów ustawy o ochronie zwierząt. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie było pouczone o trzydniowym terminie do złożenia odwołania w zaskarżonej decyzji, którego to terminu nie dochowało. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634); dalej: "p.p.s.a", zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z przepisami prawa powszechnie obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd takich naruszeń nie stwierdził. Stosownie do art. 129 § 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: "k.p.a.", odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia (§ 2), z tym że przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania (§ 3). Taki szczególnym przepisem jest art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1580), dalej: "u.o.z.", w myśl którego: "Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni." Przywołany art. 7 ust. 1 u.o.z. stanowi zaś, że: "Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych." Decyzja organu I instancji została w niniejszej sprawie doręczona stronie skarżącej, zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy kserokopiami zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu 30 stycznia 2023 r. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym stronom postępowania odwołaniu do SKO za pośrednictwem organu pierwszoinstancyjnego, w terminie 3 dni od doręczenia ww. decyzji. Strona skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, nadając je w dniu 13 lutego 2023 r. w placówce pocztowej. Okoliczności powyższe są niesporne. Istota sporu sprowadza się natomiast do konieczności rozstrzygnięcia, czy trzydniowy termin o którym mowa w art. 7 ust. 2a ww. ustawy, odnosi się także do decyzji o odmowie czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi. Przekonujące przy rozstrzyganiu tej kwestii jest spostrzeżenie, że przepis art. 7 ust. 2a u.o.z. wprost wskazuje, że prawo wniesienia odwołania w skróconym terminie trzech dni dotyczy decyzji o której mowa w ust. 1 tego przepisu, tj. decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi. Ust. 1 omawianego przepisu nie dotyczy zatem sytuacji, w której może zapaść decyzja o odmowie wydania decyzji o takiej treści. Świadczy o tym również treść przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt statuujący zasadę natychmiastowej wykonalności decyzji, o której mowa w ust. 1 ww. ustawy, albowiem do natychmiastowego wykonania nadaje się jedynie decyzja o odebraniu zwierzęcia. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem odwołania niewątpliwie nie była decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z. Podstawą kwestionowanego aktu była natomiast decyzja podjęta na podstawie art. 7 ust. 3 ww. ustawy. Należy zatem zauważyć, że sytuacja określona w art. 7 ust. 3 u.o.z. jest odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1. Różnica polega na tym, że w przypadku trybu uruchamianego na podstawie art. 7 ust. 1 organ wszczyna postępowania z urzędu, gdy otrzymuje informację o uzasadnionym podejrzeniu znęcania się nad zwierzęciem. Wówczas składający informację (Policja, straż gminna, lekarz weterynarii, przedstawiciel organizacji społecznej) nie ma przymiotu strony postępowania (por. NSA w wyroku z dnia 21 kwietnia 2020 r. II OSK 965/19). W takim przypadku mało prawdopodobne jest więc wydanie decyzji o odmowie odebranie zwierzęcia (przy braku przesłanek organ raczej umorzy postępowanie). Inaczej jest w sytuacji określonej w art. 7 ust. 3 ustawy, ponieważ decyzja wydawana jest, gdy została już dokonana czynność faktyczna w postaci odebrania zwierzęcia. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy jest decyzją następczą - stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności. Nie ulega też wątpliwości, że unormowanie zawarte w przepisie art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 129 § 2 k.p.a., dopuszczony w oparciu o przepis art. 129 § 3 k.p.a. Jako wyjątek od reguły, nie powinien być więc interpretowany rozszerzająco. W polskiej kulturze prawnej respektuje się zasadę, że "wyjątków nie wolno rozciągać w drodze wykładni" (exceptiones non sunt extendendae). Innymi słowy, wyjątek od zasady musi być interpretowany ściśle według znaczenia, jakie nadał jemu prawodawca. Nie można dopuścić wykładni rozszerzającej względem wyjątku od zasady, czy też zasad, ponieważ wyjątek ten sam w sobie powoduje konieczność przyjęcia odrębnych założeń i efektów wykładni prawa w odniesieniu do przepisów ogólnych, które znajdują zastosowanie dla całości materii normatywnej. To stanowisko jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie. Tylko dla przykładu można powołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Zasadę nierozszerzania wyjątków należy odnieść do wszystkich sposobów interpretacji stosowanych względem przepisu. Nieuzasadnione jest zatem dążenie do przyjęcia tego z możliwych wariantów zrozumienia normy, który obejmie jak największą ilość stanów faktycznych, z pominięciem ratio legis czy względów systemowych." (wyrok NSA z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 4520/21). W tym kontekście istotne jest, że ustawodawca odwołując się w ust. 2a art. 7 u.o.z. do ustępu 1 tej normy prawnej, wyraźnie rozgraniczył podejmowane w tym trybie decyzje od decyzji "w przedmiocie odebrania zwierzęcia", o jakich mowa w ust. 3 art. 7 ustawy przez zawężenie ich rodzaju do decyzji orzekających o czasowym odebraniu zwierzęcia, mieszczących się w szerszym pojęciu decyzji "w przedmiocie odebrania zwierzęcia". Należy co do zasady podzielić stanowisko wyrażane w doktrynie, że zgodnie z regułą wykładni językowej zakazu wykładni synonimicznej różnym zwrotom użytym w tym samym akcie prawnym nie można nadawać tożsamego znaczenia (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 103–104). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd przychylił się do poglądu, zgodnie z którym trzydniowy termin do wniesienia odwołania dotyczy wyłącznie decyzji pozytywnie orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt. Nie dotyczy natomiast wszystkich decyzji wydawanych w tym przedmiocie, czyli między innymi decyzji o odmowie odebrania zwierzęcia lub o umorzeniu postępowania w tej sprawie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 grudnia 2017 r. II SA/Gd 707/17, WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2019 r. IV SA/Wa 386/19, WSA w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2021 r. II SA/Po 776/20 i powołane w nich orzecznictwo). Zdaniem Sądu, za odmienną wykładnią nie przemawiają też względy celowościowe związane z zapewnieniem właściwej ochrony warunków bytowania zwierzętom. Wprost przeciwnie, zwierzęta są lepiej chronione przy przyjęciu 14-dniowego terminu odwołania. Nie jest bowiem zabronione złożenie odwołania w krótszym terminie. Dłuższy termin jest bardziej korzystny dla organizacji zajmujących się statutowo ochroną zwierząt. Co do zasady od decyzji odmownej odwołania nie będzie bowiem wnosił właściciel lub opiekun zwierzęcia traktujący go w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Sądowi znane jest orzeczenie WSA w Lublinie z dnia 31 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 626/21, na które powołuje się Kolegium, jednak jak wyżej wskazano przychyla się do przedstawionego już poglądu który dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Sąd podziela w całej rozciągłości argumentację zawartą w powołanych przez skarżącą fundację wyrokach: WSA w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 254/12, z dnia 8 lipca 2015 r. IV SA/Po 142/15 , z dnia 10 września 2015 r. IV SA/Po 327/15, z dnia 25 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Po 776/20, WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1052/13 i WSA w Warszawie z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1188/14, WSA w Gliwicach z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 707/17). Wobec powyższego uznać należało, że odwołanie złożone zostało z zachowanie ustawowego terminu, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi (100 zł) orzeczono w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI