II SA/Wr 302/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy C. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że ingerencja w prawo własności skarżącej mieściła się w granicach władztwa planistycznego gminy.
Skarżąca, właścicielka nieruchomości rolnych i prowadząca gospodarstwo ekologiczne, zaskarżyła uchwałę Rady Gminy C. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa własności poprzez ograniczenia w zabudowie, wyznaczenie pasów drogowych i zieleni izolacyjnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że Rada Gminy nie przekroczyła swoich kompetencji planistycznych, a ograniczenia prawa własności mieściły się w granicach prawa i zasady proporcjonalności.
Skarżąca M. W., właścicielka działek rolnych, na których prowadzi gospodarstwo ekologiczne, wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy C. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. Kwestionowała ona przepisy dotyczące przeznaczenia jej nieruchomości pod zabudowę zagrodową, wyznaczenia pasów dróg wewnętrznych o szerokości 12 m oraz pasa zieleni izolacyjnej, a także wprowadzenie przeznaczenia produkcyjno-usługowego w sąsiedztwie jej działek. Zarzucała naruszenie prawa własności i przekroczenie przez Radę Gminy jej władztwa planistycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu planu, jednakże Rada Gminy nie naruszyła przepisów prawa przy jego sporządzaniu. Sąd podkreślił, że prawo własności może być ograniczane w drodze ustawy, a ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania prawa własności. W ocenie Sądu, ingerencja w prawo własności skarżącej mieściła się w granicach władztwa planistycznego gminy i była zgodna z zasadą proporcjonalności, uwzględniając interes publiczny (ład przestrzenny) oraz interesy prywatne. Sąd szczegółowo analizował poszczególne zarzuty, uznając je za niezasadne i wskazując na prawidłową wykładnię przepisów planu miejscowego oraz uzasadnienie przyjętych rozwiązań przez organ.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia planu miejscowego nie naruszają prawa własności skarżącej w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważności uchwały, gdyż mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy i są zgodne z zasadą proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo własności może być ograniczane w drodze ustawy, a ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania tego prawa. W tym przypadku ingerencja w prawo własności skarżącej mieściła się w granicach prawa i zasady proporcjonalności, uwzględniając interes publiczny (ład przestrzenny) oraz interesy prywatne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez ograniczenia w zabudowie zagrodowej. Naruszenie prawa własności poprzez wyznaczenie pasów dróg wewnętrznych o szerokości 12 m. Naruszenie prawa własności poprzez wyznaczenie pasa zieleni izolacyjnej kosztem nieruchomości skarżącej. Naruszenie prawa własności poprzez dopuszczenie zabudowy produkcyjno-usługowej w sąsiedztwie nieruchomości skarżącej. Przekroczenie przez Radę Gminy władztwa planistycznego.
Godne uwagi sformułowania
Problem bowiem nie polega na tym czy plan miejscowy narusza prawo własności, lecz czy ta ingerencja następuje z naruszeniem prawa, ewentualnie zasady proporcjonalności, która wymaga wyważenia różnych grup interesów – publicznego (ład przestrzenny) i prywatnego (prawo własności). Konstytucyjnie chroniona własność może być bowiem ograniczona w drodze ustawy. Zasada ta w ocenie Sądu orzekającego została zachowana w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący sprawozdawca
Władysław Kulon
sędzia
Marta Pawłowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic władztwa planistycznego gminy w kontekście prawa własności, zasady proporcjonalności oraz dopuszczalności ograniczeń prawa własności w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych ustaleń planu miejscowego i stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Władztwo planistyczne gminy kontra prawo własności: Sąd rozstrzyga spór o plan miejscowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 302/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-03-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Marta Pawłowska Władysław Kulon Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 1999/22 - Wyrok NSA z 2024-01-09 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 741 art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na uchwałę Rady Gminy C. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. oddala skargę w całości. Uzasadnienie W skardze do sądu administracyjnego na uchwałę nr [...] Rady Gminy C. z [...].04.2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K., gmina C. (Dz. Urz. Woj. Doln. poz. [...]), zwaną dalej "uchwałą" skarżąca M. W. wniosła o stwierdzenie nieważności : 1). § 24 ust. 2 pkt 5 uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki o numerach: [...], [...] i [...] oraz załącznika nr 1 do uchwały w tym zakresie; 2). § 57 ust. 3 pkt 1 lit. ff uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz załącznika nr 1 do uchwały w tym zakresie; 3). § 42 ust. 1 uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki nr [...] i nr [...] oraz załącznika nr 1 do uchwały w tym zakresie; 4). § 31 ust. 1 uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz załącznika nr 1 do uchwały w tym zakresie. Skarżąca zarzuciła Radzie naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", poprzez przekroczenie władztwa planistycznego w sposób naruszający jej prawo własności wyżej wskazanych nieruchomości, w czym wyraża się interes prawny skarżącej, o którym mowa w art .101 ust. 1 ustawy z 08.03. 990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.). Wykazując legitymację procesową do złożenia niniejszej skargi jej autorka podała, że jest właścicielką działek wskazanych w petitum skargi. Powołała się również na fakt prowadzenia gospodarstwa ekologicznego na terenie objętym uchwałą. Zaznaczyła, że zarzuty skargi opierają się w dużej mierze na uwagach, które były zgłaszane do projektu miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego wsi K. Odnośnie zarzutu dotyczącego art. 24 ust. 2 pkt 5 uchwały w zakresie dotyczącym działek nr [...], nr [...] i nr [...], autorka skargi przekonywała, że przepis ten narzuca jej utrzymanie (jako właścicielce tychże działek) zabudowy zagrodowej w granicach wydzielenia wewnętrznego terenu [...]MN-U. Zdaniem skarżącej obowiązek wynikający z zaskarżonego przepisu nie posiada jakiegokolwiek uzasadnienia, w szczególności wobec braku takiego obowiązku w zakresie działek sąsiednich. Jednocześnie kwestionowany obowiązek ogranicza możliwości przeznaczenia należącego do niej gruntu wyłącznie do zabudowy zagrodowej, nie pozwalając na podejmowanie działań zmierzających do uzyskania przeznaczenia wskazanego w innych punktach ustępu 2 w § 24 zaskarżonej uchwały. Skarżąca nie zgodziła się przy tym ze stanowiskiem Rady zaprezentowanym w trakcie procedury planistycznej, że kwestionowana regulacja stanowi dodatkowe ustalenie, które jedynie wskazuje na możliwość realizacji zabudowy zagrodowej, co wynika z istniejącego zagospodarowania tych działek - gospodarstwo ekologiczne. W ocenie skarżącej, z treści całości przepisu § 24 ust. 2 uchwały nie wynika jakoby punkty 1 i 2 stanowiły o głównym przeznaczeniu terenu, a punkty 3-7 były uzupełnieniem (rozszerzeniem) treści punktów 1 i 2. Wręcz przeciwnie, według skarżącej, sposób sformułowania punktów 3-7 przemawia za ich rozumieniem jako równorzędne z punktami 1 i 2, a zatem posiadając nieruchomości w zakresie objętym punktem 7, nie może ona kształtować przeznaczenia terenu zgodnie z punktem 1 i/lub z punktem 2. Przedstawiając argumentację skargi dotyczącą przepisu § 57 ust. 3 pkt 1 lit. ff uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], skarżąca wskazała, że zaskarżony przepis ogranicza jej uprawienia właścicielskie poprzez - w razie zamiaru dokonania zmiany przeznaczenia terenu z rolniczego (obecnego) na przemysłowo-usługowe (zgodnie z uchwałą) - wyłączenie znacznej części należących do niej terenów na potrzeby komunikacyjne (drogi o szerokości 12 m). Za nieprzekonujące skarżąca uznała przy tym wyjaśnienia Rady, która wskazała, że kwestionowane rozwiązania komunikacyjne są podyktowane faktem przeznaczenia terenów objętych planem pod zabudowę produkcyjną, składową, magazynową i usługową. Skarżąca podała, że nie posiada obecnie ani w dającej się przewidzieć przyszłości żadnych tego rodzaju planów inwestycyjnych. Dlatego nie ma potrzeby dokonywania takich wydzieleń drogowych (drogi o szerokości 12 m). Poza tym wskazała, że nawet zakładając możliwość prowadzenia przez nią na tym terenie działalności produkcyjno-usługowej, to nie ma powodów, dla których miałaby uwzględniać na własnym terenie zaprojektowany układ komunikacyjny, który z góry przewiduje skalę tego rodzaju działalności (drogi o szerokości 12 m). Wskazała, że być może zakres jej działalności będzie niewielki i jako taki będzie wymagał dróg o mniejszej szerokości. Dlatego brak jest widocznych powodów dla przyjętych w planie miejscowym ograniczeń jej prawa własności nie tylko dotyczących przebiegu dróg, lecz także wielkości obszaru wyłączonego z działalności rolniczej na potrzeby tych dróg. Skarżąca zwróciła również uwagę na brak uzyskania wyjaśnienia na temat powodów, dla których projektowane drogi nie mogłyby przebiegać tylko granicą (skrajem) terenu objętego uchwałą, bez konieczności ingerencji w zwarty kompleks terenu. W jej ocenie, nawet w przypadku tak rozległego terenu, komunikacja mogłaby się odbywać po jego obrysie zewnętrznym. Ponadto wskazała na brak powodów, dla których wykonanie drogi wewnętrznej na działce nr [...] musi łączyć się z koniecznością wycięcia drzewostanu znajdującego się na tej działce, co w połączeniu z treścią § 11 pkt 5 lit. b uchwały spowoduje całkowite unicestwienie jedynego w tym rejonie K. kompleksu przyrodniczego. Uzasadniając zarzuty skargi adresowane wobec regulacji wynikającej z przepisu § 42 ust. 1 uchwały skarżąca wskazała, że kwestionowana regulacja prowadzi do ograniczenia prawa własności nalężących do niej działek nr [...] i nr [...] poprzez umiejscowienie pasa zieleni izolacyjnej wyłączenie kosztem tych nieruchomości. Skarżąca zauważyła, że powyższa kwestia była również przedmiotem składanych przez nią uwagach do projektu planu. Nadal nie znajduje uzasadnienia dla konieczności projektowania obszaru oznaczonego symbolem [...] ZI oraz [...] ZI tylko kosztem działek nr [...] i nr [...]. Projektowany obszar zieleni izolacyjnej ma służyć właścicielom nieruchomości położonych po obu stronach tego obszaru. Dlatego pas zieleni izolacyjnej powinien przebiegać z takim samym stopniem ingerencji nie tylko przez działki nr [...] i nr [...] ale także działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Dla skarżącej nie jest przy tym wytłumaczeniem fakt, że działki nr [...] oraz [...], stanowią nieruchomości już zabudowane, co uniemożliwia tworzenie zieleni izolacyjnej w ich granicach. W jej ocenie, nie może obowiązywać zasada "kto pierwszy, ten lepszy" - czyli korzyść (brak ponoszenia kosztów nasadzeń) odnosi ten, kto pierwszy zagospodarował (zabudował) swoją nieruchomość. Skarżąca wyraziła również wątpliwość na temat zadeklarowanego przez organ celu wprowadzenia zieleni izolacyjnej, którym ma być przeciwdziałanie potencjalnej konfliktogenności planowanych obiektów produkcyjno-usługowych na terenach [...]P-U i [...]P-U. Wskazała na braku możliwości określenia w chwili obecnej skali takiego oddziaływania. Wobec powyższego wyraziła przekonanie, że o ile mogłoby dojść do powstania takich odziaływań to lepszym rozwiązaniem byłoby zaniechanie dokonywania zmian w zakresie funkcji przeznaczenia nieruchomości. Uzasadniając zarzuty skargi dotyczące przepisu § 31 ust. 1 uchwały w odniesieniu do obszaru oznaczonego geodezyjnie jako działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], według skarżącej, kwestionowany przepis ogranicza zakres jej prawa własności poprzez wprowadzenie produkcyjno-usługowego przeznaczenia zagospodarowania nieruchomości, skutkujący koniecznością ograniczenia lub unicestwienia możliwości dalszego prowadzenia przez nią demonstracyjnego gospodarstwa ekologicznego. Według skarżącej, wprowadzenie zagospodarowania przemysłowo-usługowego (a w szczególności przemysłowego) na nieruchomościach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie (a zwłaszcza pomiędzy jej nieruchomościami), tj. na działkach nr [...], nr [...]-[...] i nr [...]-[...], spowoduje brak dalszej możliwości prowadzenia przez nią ekologicznego gospodarstwa. Z tych też powodów skarżąca wskazała, że gmina, ustalając przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, nie jest wolna od jakichkolwiek ograniczeń w kształtowaniu tych zasad i nie może ich ustalać w sposób zupełnie dowolny i arbitralny. Realizując powyższe zadania gmina obowiązana jest stosować obowiązujące prawo oraz działać w jego granicach i na jego podstawie. Mając na uwadze konstytucyjne gwarancje prawa własności, gmina powinna uwzględnić w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym również prawo własności. Tymczasem z przedstawionych wyżej okoliczności jednoznacznie wynika, że realizacja przez Gminę władztwa planistycznego przekroczyła takie granice. Na poparcie przedstawionego stanowisko skarżąca przytoczyła tezy wybranych orzeczeń sadów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się poszczególnych zarzutów skargi organ podtrzymał stanowisko wyrażone na etapie rozpatrywania uwag wniesionych do projektu planu miejscowego. Wskazał, że wydzielenie wewnętrzne w granicach terenu [...]MN-U stanowi dodatkowe ustalenie, które daje możliwość realizacji zabudowy zagrodowej, co wynika z istniejącego zagospodarowania tych działek, tj. gospodarstwa ekologicznego. Argumentowano, że regulacja prawna wynikająca z art. 24 ust. 2 pkt 5 uchwały nie oznacza braku możliwości przeznaczenia nieruchomości znajdujących się w granicach wydzielenia wewnętrznego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub zabudowę usługową, o których mowa w § 24 ust. 2 pkt 1 i 2 uchwały. Przepis art. 24 ust. 2 pkt 5 uchwały, tak jak wszystkie pkt od 3 do 7 w § 24 ust. 2 uchwały, są bowiem rozszerzeniem palety przeznaczeń w konkretnie wskazanych miejscach i stanowią uzupełnienie pkt 1 i 2. W odniesieniu do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego wyłączenia znacznej części nalężących do skarżącej działek na potrzeby komunikacyjne autor odpowiedzi na skargę wskazał, że ze względu na wielkoobszarowe plany inwestycyjne w zakresie zabudowy produkcyjnej, składowej, magazynowej i usługowej, układ komunikacyjny musi zostać jednoznacznie wskazany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W celu zapewnienia odpowiedniej obsługi komunikacyjnej nieruchomości znajdujących się w ramach strefy przemysłowo-usługowej w północnej części obrębu układ drogowy został jednoznacznie zdefiniowany w projekcie mpzp. Przebieg projektowanych dróg wewnętrznych zakłada wariant, w którym połączenia z drogami publicznymi wystąpią w miejscu projektowanych skrzyżowań. Przyjęte rozwiązania planistyczne mają na celu zapewnić podstawowe warunki do utrzymania przepustowości projektowanej drogi lokalnej ([...]KDL) oraz umożliwić realizację skrzyżowań z planowanymi drogami [...] KDL i [...] KDL W kontekście użytku ekologicznego organ powołał się na zaopiniowanie projektu planu przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska we Wrocławiu,. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego ograniczenia zakresu prawa własności należących do skarżącej działek poprzez umiejscowienie pasa zieleni izolacyjnej kosztem tylko jej nieruchomości organ wskazał, że takie rozwiązanie wynika z uwzględnienia istnienia już zabudowy na terenie działek nr [...] i [...], co uniemożliwiał tworzenie zieleni izolacyjnej na tych działkach. Ponadto wprowadzenie pasa zieleni izolacyjnej ma za zadanie odizolowanie wizualne planowanych obiektów produkcyjno-usługowych na terenach [...]P-U i [...]P-U. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ograniczenia zakres prawa własności skarżącej poprzez wprowadzenie produkcyjno-usługowego przeznaczenia zagospodarowania działek nr [...], nr [...]-[...] i nr [...]-[...], skutkujących koniecznością ograniczenia lub unicestwienia możliwości dalszego prowadzenia demonstracyjnego gospodarstwa ekologicznego, autor odpowiedzi na skargę wskazał, że skarżąca nie wykazała w tym zakresie swojego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, ponieważ zarzuty dotyczą nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Rada Gminy przedłożyła do akt sądowych wrysowane w obszar objęty zaskarżoną uchwałą kontury działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]-[...], [...], [...], [...], [...]-[...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga M. W. na uchwałę Rady Gminy C. wniesiona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W jednolitym orzecznictwie wskazuje się, że podstawy do uwzględnienia skargi na uchwałę podjętą w zakresie administracji publicznej zaistnieją tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia, a to naruszenie jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Nie wystarcza więc posiadanie samego interesu prawnego ale należy wykazać, że został on naruszony. Jednocześnie taka skarga nie podlega uwzględnieniu w sytuacji, gdy wprawdzie naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie strony, ale następuje to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. W ocenie Sądu, skarżąca, będąc właścicielem działek o numerach: [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na których prowadzi demonstracyjne gospodarstwo ekologiczne, niewątpliwe posiada tak rozumiany interes prawny w zaskarżeniu planu miejscowego w zakresie wskazanym w skardze. Jako właścicielka wymienionych nieruchomości i osoba prowadząca działalność gospodarczą posiada interes prawny w ochronie służącego jej prawa własności przed ingerującymi w to prawo ograniczeniami w jego wykonywaniu. W odniesieniu do skarżącej jest więc niepodważalnie spełniona przesłanka z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W zaskarżonej części plan miejscowy nie tylko wpływa na interes prawny skarżącej ale również obiektywnie narusza ten interes. Przedstawiona ocena interesu skarżącej w zaskarżeniu planu miejscowego nie oznacza stwierdzania przez Sąd naruszenia przepisów prawa, które stanowiły postawę do przyjęcia kwestionowanych ustaleń planistycznych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Oceniając zatem zaskarżoną uchwałę Rady Gminy C., zgodnie z kryterium legalności, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd zaznacza, że jest mu znana koncepcja przekroczenia władztwa planistycznego i że pod tym kątem niniejszą sprawę przede wszystkim analizował. Nie uznał jednak, aby zachodziły takie oto szczególne okoliczności, które pozwalałyby uznać, że w przypadku skarżonego planu Rada dokonała niedopuszczalnej ingerencji w prawo własności. Problem bowiem nie polega na tym czy plan miejscowy narusza prawo własności, lecz czy ta ingerencja następuje z naruszeniem prawa, ewentualnie zasady proporcjonalności, która wymaga wyważenia różnych grup interesów – publicznego (ład przestrzenny) i prywatnego (prawo własności). Konstytucyjnie chroniona własność może być bowiem ograniczona w drodze ustawy (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Taką ustawą jest ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 6 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanową naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem zasady proporcjonalności (por. wyroki NSA z: 13.10.2016 r., sygn. akt II OSK 3355/14, z 17.11.2016 r., sygn. II OSK 311/15, z 28.10.2016, sygn. akt II OSK 165/15, z 11.01.2017 r., sygn. akt II OSK 932/15, z 8.02.2017r., sygn. akt II OSK 1322/15). Zasada ta w ocenie Sądu orzekającego została zachowana w niniejszej sprawie. Przechodząc zatem do badania merytorycznych podstaw skargi jej autor oczekuje stwierdzenia nieważności § 24 ust. 2 pkt 5 uchwały w zakresie dotyczącym działek nr [...], nr [...] i nr [...] z tego powodu, że skarżony przepis narzuca utrzymanie zabudowy zagrodowej w granicach wydzielenia wewnętrznego terenu [...]MN-U i tym samym wyłącza możliwość wprowadzenia zabudowy usługowej. Sąd nie podzielił tego zarzutu. Wbrew zarzutom skargi, treść § 24 ust. 2 pkt 5 uchwały, w zakresie dopuszczalnych przeznaczeń terenu dla jednostki planistycznej [...]MN-U, nie wyklucza zawężenia dopuszczalnych przeznaczeń tylko do istniejącej zabudowy zagrodowej. Na podstawie przepisu § 24 ust. 1 uchwały Rada ustaliła bowiem tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej, oznaczone symbolami od [...]MN-U do [...]MN-U. W ustępie 2 tego przepisu wskazuje się, że w zakresie przeznaczenia terenu obowiązują następujące ustalenia: 1) zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna; 2) z zastrzeżeniem pkt 3, zabudowa usługowa, z wyłączeniem: a) wielkokubaturowych obiektów handlowych, b) obiektów handlu hurtowego, c) obiektów związanych z dystrybucją paliw, d) punktów do zbierania, przeładunku lub unieszkodliwiania odpadów, e) obiektów związanych ze sprzedażą, wynajmem i naprawą pojazdów samochodowych, f) myjni samochodowych, g) strzelnic; 3) wyłączenia, o których mowa w pkt 2 lit. e, f nie dotyczą terenów [...]MN-U, [...]MN-U oraz wydzielenia wewnętrznego terenu [...]MN-U; 4) zabudowa związaną z aktywnością gospodarczą inną niż usługową (produkcja, składy, magazyny) w granicach wydzieleń wewnętrznych terenów [...]MN-U, [...]MN-U i [...]MN-U; 5) zabudowa zagrodowa w granicach wydzielenia wewnętrznego terenu [...]MN-U; 6) zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna w granicach wydzielenia wewnętrznego [...]MN-U; 7) szklarnie i inne obiekty budowlane służące uprawom ogrodniczym. Dokonując wykładni przepisu § 24 ust. 2 pkt 5 uchwały należy zatem uwzględnić treść ust. 1 tego paragrafu, który wprost wskazuje, że w zakresie terenów oznaczonych na rysunku planem symbolami od [...]MN-U do [...] MN-U, plan wprowadza zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub usługową. Przyjęcie takiego przeznaczenia dla wszystkich terenów oznaczonych symbolami od [...]MN-U do [...] MN-U potwierdza brzmienie punktów 1 i 2 ustępu 2 § 24 uchwały. Kolejne punkty ustępu 2, tj. 3-7 zawierają natomiast rozszerzenie katalogu dopuszczalnych przeznaczeń, czy to w postaci wprowadzenia w wydzieleniu wewnętrznym terenu [...]MN-U zabudowy zagrodowej (pkt 5), czy też zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w granicach wydzielenia wewnętrznego [...]MN-U (pkt 6), lub też dopuszczenie szklarni i innych obiektów budowlanych służącym uprawom ogrodniczym na całym terenie oznaczonym symbolami od [...]MN-U do [...]MN-U (pkt 7). Jak przekonująco uzasadniła to Rada, wydzielenie wewnętrzne w granicach terenu [...]MN-U, wynika z istniejącego zagospodarowania działek o numerach: [...], [...], [...] i [...], w postaci gospodarstwa ekologicznego, stanowi zatem dodatkowe ustalenie wskazujące na możliwość rozwoju dotychczasowej zabudowy zagrodowej. Przyjdzie przy tym zauważyć, że skarżąca zbudował większość argumentacji skargi na zarzutach dotyczących dopuszczalnego sposobu zabudowy i zagospodarowania nieruchomości stanowiących jej własność, które miałyby godzić w podstawy prowadzenia przez nią ekologicznego gospodarstwa, jednoczenie jednak kwestionuje rozwiązania planistyczne, które wspierają zachowanie istniejącego sposobu zagospodarowania terenu, w tym przypadku zabudowy zagrodowej. Sąd nie podzielił także zarzutów skargi kierowanych wobec § 57 ust. 3 pkt 1 lit. ff uchwały. Analizując przyjęte w zaskarżonej uchwale rozwiązania dotyczące w przebiegu i parametrów dróg wewnętrznych w kontekście granic władztwa planistycznego, to nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. gmina w ramach wykonywania władztwa planistycznego uprawniona jest do jednostronnego rozstrzygania o ustaleniu przeznaczenia terenów, rozmieszczeniu inwestycji celu publicznego oraz określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenów. Tego rodzaju kompetencja nie może być jednak realizowana w sposób dowolny. Przy wykonywaniu władztwa planistycznego gmina uwzględnić musi kryteria wymienione w art. 1 ust. 1-13 u.p.z.p. Pośród ustawowych kryteriów wymienia się m.in. prawo własności, konieczność ważenia interesu publicznego i interesów prywatnych, czy wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury. Największe kontrowersje w praktyce budzi zakres dopuszczalnej ingerencji prawodawcy lokalnego w prawo własności (pkt 7), które z jednej strony kształtowane jest przecież ustaleniami planu miejscowego (art. 6 u.p.z.p.) z drugiej zaś podlega konstytucyjnej ochronie przed nadmiernym ograniczeniem (art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W rozpoznawanej sprawie uzasadnione jest stwierdzenie, że gmina swojego władztwa planistycznego w tym przypadku nie nadużyła, albowiem wykazała, że przyjęte ustalania dotyczące przebiegu dróg wewnętrznych i ich parametrów poprzedzone zostały wnikliwą analizą stanu faktycznego i prawnego. Niewątpliwie układ komunikacyjny stanowi istotny element kształtujący ład przestrzenny. Odmówienie prawodawcy lokalnemu kompetencji do kształtowania w ramach władztwa planistycznego paramentów układu komunikacyjnego w zakresie dróg wewnętrznych stanowiłoby istotne ograniczenie efektywności planu miejscowego jako instrumentu służącego harmonijnemu kształtowaniu przestrzeni. Kwestionowane przez skarżącą drogi stanowią natomiast uzupełnienie infrastruktury komunikacyjnej nieruchomości, które znalazły się w strefie przemysłowo-usługowej, oznaczonej na rysunku planu symbolami od [...]P-U do [...]P-U. Sąd podkreśla przy tym, że drogi wewnętrzne [...]KDW i [...]KDW mają docelowo umożliwić dopełnienie zabudowy przemysłowo-usługowej w obrębie m.in. działek: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Dlatego uzasadnionym było wyodrębnienie tych dróg w obszarze tych właśnie działek, którym przecież mają służyć. Ponadto organ wskazał, że zaproponowany układ komunikacyjny umożliwi zapewnienie podstawowych warunków do utrzymania przepustowości planowanej drogi lokalnej [...]KDL. Wydzielenie terenów pod drogi wewnętrzne nie nastąpiło przy tym wyłącznie kosztem działek skarżącej. Dotyczy to chociażby terenu [...]KDW, który został wydzielony również z części działek nr [...] i [...]. W konsekwencji został tu zachowany warunek proporcjonalności. Co równie istotne, przyjęcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozwiązania polegającego na przeznaczeniu określonego terenu pod drogę wewnętrzną oznacza, że teren ten nadal pozostaje własnością jego dotychczasowego właściciela. Plan nie ogranicza zatem skarżącej w możliwości korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy, tj. użytkowania rolniczego. Dlatego należało uznać za bezpodstawny zarzut naruszenia zasady proporcjonalności poprzez zmianę przeznaczenia rolniczego części terenu działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i przeznaczenia go na potrzeby komunikacyjne w postaci dróg o szerokości 12 m, oznaczonych na rysunku planu symbolami [...]KDW i [...]KDW. Sąd podzielił także stanowisko skarżonego organu w kwestii nieprzekroczenia władztwa planistycznego w zakresie terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem Z[...]L i Z[...]L. Po pierwsze, regulacja § 42 ust. 1 uchwały nie jest nakazem w sensie nałożenia obowiązku niezwłocznego podjęcia przez skarżącą konkretnego działania ukierunkowanego na nasadzenie zieleni izolacyjnej. Przepis ten nie obliguje do podjęcia żadnych działań, a co za tym idzie m.in. obciążenia kosztami nasadzenia tej roślinności. Kwestionowany przepis ma natomiast tę moc, że przewiduje na przedmiotowym terenie tylko zieleń izolacyjną (zakaz realizacji zabudowy - § 42 ust. 3 pkt 1 uchwały). Zatem właściciel terenu, gdyby chciał ten teren zagospodarować, to plan wskazuje, w jaki sposób może to uczynić – sadząc zieleń izolacyjną. Po drugie, w ocenie Sądu należy przyjąć, że w kwestionowanym w skardze zakresie organ dokonał wyważenia interesów prawnych wszystkich właścicieli nieruchomości. W szczególności należy zauważyć, że w przypadku terenu [...]ZL - od strony przeznaczenia [...]MN-U, ustalenie pasa zieleni izolacyjnej nie obywa się tylko kosztem działek skarżącej ale także nieruchomości przyległych. Nie można przy tym zapominać, że celem wydzielenia pasa zieleni izolacyjnej w tym miejscu jest ochrona terenów z istniejącą już zabudową mieszkaniową od terenów przeznaczonych w planie pod zabudowę produkcyjno-usługową. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że nie zawsze ustalenie pasa zieleni izolacyjnej odbywa się wyłącznym kosztem nieruchomości skarżącej. W przypadku terenu [...]ZL odbyło się to kosztem innych działek, czego skarżąca już nie zauważa. Sąd nie podzielił zarzutów skargi w takim zakresie, w jakim skarżąca upatruje istotnego naruszenia zasady proporcjonalności i nadmiernej ingerencji w jej prawo własności poprzez umożliwienie w bliskim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej (działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) inwestycji dopuszczonych dla terenów oznaczonych symbolem [...]P-U i [...]P-U. W ocenie Sądu, w żaden sposób nie doszło do naruszenia prawa własności działek skarżącej poprzez wprowadzenie produkcyjno-usługowego przeznaczenia terenu działek o numerach: [...], [...]-[...] i [...]-[...], które to nieruchomości znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie działek skarżącej (znajdują się pomiędzy jej nieruchomościami). Po pierwsze, nie można zapominać, że również nieruchomości skarżącej na spornym obszarze planu zostały przeznaczone pod zabudowę produkcyjną, składową i magazynową lub usługową. Po drugie, sama skarżąca przyznaje w kontekście zarzutu dotyczącego szerokości i lokalizacji dróg wewnętrznych, że takiej działalności nie wyklucza. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 u.p.z.p. Końcowo Sąd zaznacza, że weryfikował w całości tryb sporządzenia planu, natomiast, gdy chodzi o uwarunkowania materialnoprawne – rozpatrywał sprawę w zakresie wyznaczonym naruszeniem interesu prawnego skarżącej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI