II SA/WR 3010/01

II SA/Wr 3010/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Julia Szczygielska
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie NSA Julia Szczygielska, Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/, Protokolant Agnieszka Karcz, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Z.Ś. na uchwałę Zarządu Miasta i Gminy Z. Ś. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości do sprzedaży w drodze bezprzetargowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] Nr [...] Zarząd Miasta i Gminy Z. Ś. na podstawie:
- art. 30, ust. 2, pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 13, poz. 74 z lutego 1996 roku z póź. zm.),
- art. 35 i art. 37, ust. 2, pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741 z póz. zm.),
- Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Z. Ś. z dnia [...] w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Z. Ś.,
- Uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność gminy,
przeznaczył do sprzedaży, w drodze bezprzetargowej, celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, działki numer [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...]o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...]o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...]o pow. [...] m2 AM- 9, położone w Z.Ś. w obrębie Osiedle W.
W uzasadnieniu tej uchwały Zarząd stwierdził, co następuje:
Działki numer [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], położone w Z. Ś., stanowią mienie komunalne, będące własnością sprzedawcy.
Podanie o kupno działki numer [...] złożyli Państwo S. P. i I., właściciele nieruchomości przyległej nr [...].
Podanie o kupno działki nr [...] złożyli Państwo M. J. i B., właściciele nieruchomości przyległej nr [...].
Podanie o kupno działki nr [...] złożyli Państwo B. J. i A., właściciele nieruchomości przyległej nr [...].
Podanie o kupno działki nr [...] złożył Pan K.R., właściciel nieruchomości przyległej nr [...].
Podanie o kupno działek nr [...] i [...] złożyli Państwo K.K. i B.
Podanie o kupno działki nr [...] złożył Pan A. R., właściciel nieruchomości przyległej nr [...].
Podanie o kupno działki nr [...] złożyli Państwo A.J. i H., właściciele nieruchomości przyległej nr [...].
Podanie o kupno działek nr [...] i [...] złożył Pan A. B., właściciel nieruchomości przyległej nr [...].
Zarząd Miasta i Gminy na posiedzeniu w dniu [...] wyraził zgodę na sprzedaż powyższych działek w drodze bezprzetargowej, w ramach poszerzenia posesji, na rzecz właścicieli nieruchomości przyległych.
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Z. Ś. nieruchomość ma funkcje terenów oznaczoną numerem D. [...].
Stan istniejący: użytki rolne, zieleń nieurządzona.
Stan projektowany: teren zieleni izolacyjnej od elektrociepłowni.
Zgodnie z postanowieniem Wydziału Planowania Przestrzennego, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska w/m [...] z dnia [...]i pismem z dnia [...] powyższe działki mogą być przedmiotem bezprzetargowej sprzedaży, na poszerzenie nieruchomości przyległych.
Sprzedaż powyższych działek odbędzie się w oparciu o art. 37 ust. 2, pkt. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm).
W dniu [...] Prokurator Rejonowy z Z. Ś. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na tę uchwałę, zarzucając obrazę przepisu art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.) i na tej podstawie wniósł o stwierdzenie nieważności tejże uchwały.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, co następuje:
Zarząd Miasta i Gminy w Z. Ś. w dniu [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości do sprzedaży w drodze bezprzetargowej.
W uchwale tej przeznaczono do sprzedaży w drodze bezprzetargowej celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, działki numer [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2 AM-9, położone w Z. Ś. w obrębie Osiedle W.
Jako podstawę prawną uchwalenia uchwały wskazano między innymi przepis art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Cytowany przepis stanowi: "Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia są części nieruchomości niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie osobie, która zamierza te części nabyć, jeżeli nie mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości".
Należy podkreślić, iż ustawodawca w przepisie tym wymaga aby równocześnie zaistniały wszystkie wymienione przesłanki. Dopiero w przypadku łącznego ich zaistnienia może nastąpić sprzedaż nieruchomości w drodze bezprzetargowej.
Przedmiotowa uchwała Zarządu odnosi się do działek powstałych na skutek podziału działek Nr [...],[...],[...], który nastąpił na wniosek osób fizycznych, będących właścicielami nieruchomości w postaci działek budowlanych znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie wymienionych trzech działek.
Utworzone działki zgodnie z treścią aktualnego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Z.Ś. znajdują się w projektowanym pasie zieleni izolacyjnej od elektrociepłowni.
Osoby fizyczne wymienione w uzasadnieniu uchwały Nr [...] są właścicielami działek o powierzchni od [...] m2 do [...] m2 a więc o znacznym obszarze, do których prowadzą drogi dojazdowe.
W ramach postępowania prowadzącego do przeznaczenia przedmiotowych działek na sprzedaż w drodze bezprzetargowej nie wykazano, iż nowo utworzone działki są niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych, to jest działek budowlanych.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż ustawodawca użył określenia niezbędne, a nie np. "przydatne", a więc musi zaistnieć szczególnego rodzaju sytuacja, kiedy nieruchomość nowo nabyta jest koniecznie potrzebna - nieodzowna dla poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości już posiadanej.
W omawianym przypadku tylko fakt możliwości posadzenia zieleni wielopiętrowej przez właściciela działek budowlanych na działkach nowo nabytych nie uzasadnia twierdzenia o niezbędności nowych działek do poprawienia warunków zagospodarowania.
W szczególności należy podkreślić, iż z uwagi na plan zagospodarowania przestrzennego obowiązek nasadzenia stosownego drzewostanu ciąży na każdym właścicielu tych nieruchomości w tym na gminie.
Koniecznym jest również wskazanie, iż ustawodawca w przepisie art. 37 ust. 2 pkt 6 nie przewidział możliwości odstąpienia od tej regulacji, chociażby z uwagi na interes ekonomiczny gminy.
Nie można także zgodzić się z poglądem, iż wyodrębnione działki, a przynajmniej część z nich nie mogłyby być zbyte jako odrębne nieruchomości, a to z uwagi na ich dużą powierzchnię i możliwości dojazdu (np. działki nr [...],[...]).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że uchwała Zarządu Miasta i Gminy w Z. Ś. z dnia [...] jako sprzeczna z prawem winna zostać uznana za nieważną.
W odpowiedzi na skargę Gmina Z. Ś. wniosła o jej oddalenie. Wnioski o zakup przedmiotowych działek wnieśli właściciele działek przyległych. Częściami wskazanymi do zakupu były części nieruchomości nr [...],[...] i [...], położonych między elektrociepłownią a działkami wnioskodawców. Zarząd Miasta i Gminy uzyskał od Zakładu A, że ten nie jest zainteresowany i nie planuje zagospodarowania /zadrzewienia/ przedmiotowych nieruchomości. Nieruchomości te zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego stanowią pas zieleni ochronnej dla kotłowni. Proces ogrzewania węglem powoduje znaczne zapylenie działek budowlanych wnioskodawców. Stanowi to nie tylko zanieczyszczenie środowiska, ale też zagrożenie dla ludzi. Ochrona przed pyłami i sadzą możliwa jest tylko przez zasadzenie zieleni na tym pasie.
Zgodnie z opinią i postanowieniem Wydziału Planowania Przestrzennego, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska przeznaczone do zbycia części nieruchomości nie są działkami budowlanymi, samodzielnymi i nie mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ i art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem aktów organów samorządu terytorialnego.
Podkreślić należy, że gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną.
Gminie przysługuje prawo własności i inne prawa majątkowe, co wynika wprost z zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483).
Zgodnie jednak z art.7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Tymi konstytucyjnymi granicami działania związane są także wspólnoty samorządowe i ich organy. Przekroczenie tych granic stanowi istotne naruszenie prawa.
Podstawy prawne działania organów władzy publicznej wyznacza zaś art.87 ust.l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl którego źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.) nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia są części nieruchomości niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza te części nabyć, jeżeli nie mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości.
Zdaniem Sądu skarżona uchwała została podjęta przy zaistnieniu jednocześnie wszystkich przesłanek zawartych w omawianym przepisie.
Postępowanie poprzedzające podjęcie tej uchwały wykazało, że działki nie mogą być zbyte, jako odrębne nieruchomości (postanowienie z [...] i opinia z [...]). Ani Gmina, ani też Zakład A nie planowali zagospodarowania tych nieruchomości. Wnioskodawcy uzasadniali niezbędność działek do poprawienia warunków zagospodarowania swoich nieruchomości szczególnymi okolicznościami, a mianowicie szkodliwym oddziaływaniem sąsiedniej kotłowni węglowej co jest oczywiście zrozumiałe, a czego nie uwzględniono w skardze. Jeżeli tę niezbędność jednakowo ocenili wnioskodawcy i Zarząd Miasta i Gminy w Z. Ś. – to brak podstaw do uznania zasadności skargi. Uznanie za słuszny pogląd prokuratora, godziłoby w zasadę samodzielności gminy w sferze gospodarowania jej mieniem. Skarżona uchwała była zgodna z interesem wnioskodawców jak i gminy, a jednocześnie nie naruszała, wbrew zarzutom skargi, cyt. przepisu art. 37 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
W tym miejscu wskazać można także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1998r. /I SA 494/98, LEX nr 44663/, w którym Sąd ten wyjaśnił, że "Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do uchwał organów samorządowych ogranicza się do badania ich zgodności z prawem. Sąd nie kontroluje podjętych uchwał pod względem gospodarności czy też celowości".
Z tych też powodów skargę jako nietrafną oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.