II SA/Wr 300/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki na zarządzenie wójta o przetargu na dzierżawę gruntów, uznając brak naruszenia interesu prawnego skarżącej.
Spółka zaskarżyła zarządzenie wójta gminy o ogłoszeniu przetargu na dzierżawę gruntów, twierdząc, że narusza to jej interes prawny wynikający m.in. z posiadanych zezwoleń wodnoprawnych i zabezpieczenia roszczenia o służebność. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, a udzielone zabezpieczenie ma charakter procesowy i nie stanowi tytułu do nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę W. sp. z o.o. na zarządzenie Wójta Gminy M. ogłaszające przetarg nieograniczony na dzierżawę gruntów i infrastruktury technicznej służącej zaopatrzeniu w wodę. Skarżąca zarzucała naruszenie szeregu przepisów dotyczących gospodarki nieruchomościami, zamówień publicznych, prawa wodnego i kodeksu cywilnego, twierdząc, że zarządzenie narusza jej interes prawny wynikający z posiadanych zezwoleń wodnoprawnych, ustanowionej strefy ochronnej, umów na dostawy wody, zabezpieczenia służebności czerpania wody oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a PPSA, uznając, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego. Sąd wskazał, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, a jej korzystanie ma charakter bezumowny, co potwierdzają prawomocne orzeczenia sądów powszechnych nakazujące wydanie nieruchomości i zasądzające odszkodowanie. Sąd podkreślił, że zarządzenie o ogłoszeniu przetargu ma charakter proceduralny i nie rodzi skutków prawnomaterialnych wobec osób trzecich nieposiadających tytułu prawnego. Udzielone zabezpieczenie roszczenia o służebność ma charakter procesowy i nie stanowi tytułu rzeczowego do nieruchomości, a jego skuteczność nie zależy od tego, czy nieruchomość zostanie wydzierżawiona. Sąd odrzucił również argumentację skarżącej dotyczącą prawa pierwszeństwa w dzierżawie oraz posiadania pozwolenia wodnoprawnego i ustanowienia strefy ochronnej, wskazując, że nie rodzą one praw do nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, a udzielone zabezpieczenie ma charakter procesowy i nie stanowi tytułu do nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, a jej korzystanie ma charakter bezumowny. Udzielone zabezpieczenie roszczenia o służebność ma charakter procesowy i służy zagwarantowaniu wykonania przyszłego orzeczenia, nie stanowiąc tytułu rzeczowego do nieruchomości. Zarządzenie o przetargu ma charakter proceduralny i nie narusza bezpośrednio sytuacji prawnej podmiotu nieposiadającego tytułu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (35)
Główne
ppsa art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
usg art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
usg art. 30 § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
usg art. 31
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
ugn art. 38 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 38 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 35 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 37 § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 37 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 37 § 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 693 § 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 285
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 145
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 730 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 731
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 222
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 251
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
pr.w. art. 268 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 272 § 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 389
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 120
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 121
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 129
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 133 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 136
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 134
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 137 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pr.w. art. 393 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
pzp
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Dz.U. 2019 poz 2325
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
Dz.U. 2019 poz 506
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
Dz.U. z 2020 r., poz. 1856 art. 6 § 5
Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym
Dz.U. z 2019 r. poz. 506 art. 6 § 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, a jej korzystanie ma charakter bezumowny. Udzielone skarżącej zabezpieczenie roszczenia o ustanowienie służebności ma charakter procesowy i nie stanowi tytułu rzeczowego do nieruchomości. Zarządzenie o ogłoszeniu przetargu ma charakter proceduralny i nie rodzi skutków prawnomaterialnych wobec osób trzecich nieposiadających tytułu prawnego. Pozwolenie wodnoprawne i strefa ochronna ujęć wody nie stanowią tytułu prawnego do nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów dotyczących gospodarki nieruchomościami, zamówień publicznych, prawa wodnego i kodeksu cywilnego. Interes prawny wynikający z posiadanych zezwoleń wodnoprawnych, ustanowionej strefy ochronnej, umów na dostawy wody, zabezpieczenia służebności czerpania wody oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Prawo pierwszeństwa w dzierżawie nieruchomości na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn.
Godne uwagi sformułowania
legitymacja do wniesienia skargi warunkowana jest istnieniem związku normatywnego pomiędzy sytuacją prawną skarżącego a treścią skarżonej uchwały lub zarządzenia (interes prawny), przy czym ów związek ma mieć charakter pejoratywny (naruszenie interesu prawnego) zmiana sytuacji prawnej musi się przy tym cechować wszystkimi znamionami charakterystycznymi dla interesu prawnego, tj. posiadać cechę indywidualności, realności, konkretności, bezpośredniości i aktualności zarządzenie zasadniczo nie rodzi skutków prawnomaterialnych wobec osób trzecich, a zwłaszcza w sferze praw podmiotu, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości objętej wykazem naruszenie interesu prawnego musi być m.in. aktualne, realne i bezpośrednie. Nie może być więc wywodzone ze zdarzeń i czynności o charakterze przyszłym (brak przesłanki aktualności i bezpośredniości) i niepewnym (brak przesłanki realności) zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia (art. 731 kpc) ograniczone prawo rzeczowe ma charakter bezwzględny i jest skuteczne wobec każdoczesnego właściciela pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do terenu i urządzeń wodnych, co dobitnie potwierdza choćby fakt dysponowania pozwoleniem wodnoprawnym zarówno przez skarżącą jak i przez gminę M. obowiązki związane z ustanowieniem strefy ochronnej ujęć wody ciążą zaś zasadniczo na właścicielu urządzeń wodnych
Skład orzekający
Gabriel Węgrzyn
sprawozdawca
Olga Białek
przewodniczący
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia o przetargu przez podmiot nieposiadający tytułu prawnego do nieruchomości, nawet przy istnieniu zabezpieczenia roszczenia o służebność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do nieruchomości i charakteru zabezpieczenia procesowego. Interpretacja interesu prawnego w kontekście przepisów o samorządzie gminnym i gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnosądowym, szczególnie w kontekście nieruchomości gminnych i praw rzeczowych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy zabezpieczenie roszczenia o służebność daje prawo do blokowania przetargu na dzierżawę nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 300/21 - Postanowienie WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2021-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/ Olga Białek /przewodniczący/ Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane I OSK 616/22 - Postanowienie NSA z 2022-06-30 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku *Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 58 par. 1 pkt 5a i par. 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 506 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2021 r. ze skargi W. sp. z o.o. z/s w W. na zarządzenie Wójta Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ogłoszenia pisemnego przetargu nieograniczonego na dzierżawę gruntów oraz obiektów infrastruktury technicznej służących zaopatrzeniu w wodę postanawia: odrzucić skargę. Uzasadnienie Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] VIII 2019 r. Wójt Gminy M. ogłosił pisemny przetarg nieograniczony na dzierżawę gruntów oraz obiektów infrastruktury technicznej służących zaopatrzeniu w wodę, będących własnością gminy M. Mocą powyższego aktu organ zarządził, że (§ 1) ogłasza się pisemny przetarg nieograniczony na dzierżawę gruntów oraz obiektów infrastruktury technicznej służących zaopatrzeniu w wodę, będących własnością gminy M. Ogłoszenie o przetargu stanowi załącznik do niniejszego zarządzenia. Ogłoszenie o przetargu podaje się do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy M. oraz zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej tutejszego urzędu w kategorii "Nieruchomości, wykazy sprzedaż/dzierżawa" pod adresem (...) (§ 2.) Wykonanie zarządzenia powierza się kierownikowi referatu Rozwoju Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska. (§ 3.) zarządzenie wchodzi w życie z dniem podjęcia. W załączniku do zarządzenia wskazano: podstawę dzierżawy i opis jej przedmiotu (pkt I), obciążenia przedmiotu dzierżawy (pkt II), przeznaczenie i sposób zagospodarowania nieruchomości (pkt III), warunki przetargu oraz dane dotyczące składania ofert (pkt. IV, V i VI), a nadto określono formularz oferty, podano opis oceny ofert i wzór umowy dzierżawy. Skargę na powyższe zarządzenie wniosło W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca") zarzucając naruszenia polegające na: 1) niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 30 ust. 2 pkt 3 oraz art. 31 ustawy z dnia 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.) – dalej "usg" w zw. z art. 37 ust. 4 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 z późn. zm.) – dalej "ugn" w zw. z przepisami ustawy z dnia 29 I 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1843 z późn. zm.) – dalej "pzp"; 2) niewłaściwym zastosowaniu art. 30 ust. 2 pkt 3 oraz art. 31 usg oraz art. 38 ust. 1 ugn; 3) niewłaściwym zastosowaniu art. 38 ust. 2 w zw. z art. 35 ust. 2 ugn; 4) błędnej wykładni art. 38 ust. 2 w zw. z art. 35 ust. 2 pkt 8 ugn w zw. z art. 693 §1 i 2 ustawy z dnia 23 IV 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 z późn. zm.) – dalej "kc" w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 272 ust. 1 i 2 i innymi ustawy z dnia 20 VII 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 z późn. zm.) – dalej "pr.w." Powołując się na tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o: stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...] w całości; wstrzymanie jego wykonania; zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów przedłożonych przez skarżącą. W uzasadnieniu skargi jak i w dalszych pismach procesowych skarżąca umotywowała poszczególne zarzuty jak i powołała okoliczności mające przemawiać za posiadaniem legitymacji procesowej do zakwestionowania przedmiotowego zarządzenia. Wskazała na szereg przysługujących jej uprawnień naruszonych zaskarżonym zarządzeniem, a wynikających z: posiadanego zezwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. pobór wód podziemnych z ujęć głębinowych znajdujących się na nieruchomościach objętych zarządzeniem (art. 389 pr.w.); ustanowionej na rzecz skarżącej strefy ochronnej podziemnych ujęć wody na nieruchomościach objętych zarządzeniem (art. 120 pkt 1, art. 121, art. 129, art. 133 ust. 1, art. 136 pr.w.); posiadanych umów na dostawy wody z ok. 600 odbiorcami na terenie gminy M. (art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków); zabezpieczenia służebności czerpania wody ustanowionego na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w J. wydanego w dniu 17 IX 2018 r. oraz prawomocnego uzupełniającego postanowienia Sądu Okręgowego w J. , wydanego w dniu 21 IX 2018 r. (art. 730 § 1 kpc w zw. z art. 285 § 1 w zw. z art. 145 kc); posiadania mienia objętego zarządzeniem z uwagi na zabezpieczające zawieszenie postępowania egzekucyjnego z wniosku gminy M. o wydanie nieruchomości objętych zarządzeniem (art. 730 § 1 kpc) oraz obowiązków operatora infrastruktury krytycznej Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej. Skarżąca podkreśliła w szczególności, że będąc od wielu lat posiadaczką nieruchomości objętych zarządzeniem i wykonując na nich działalność w zakresie poboru, uzdatniania i dostarczania wody wniosła do właściwego sądu powszechnego o ustanowienie na jej rzecz prawa służebności poboru wody w obrębie przedmiotowych gruntów. W ramach postępowania cywilnego udzielono jej zabezpieczenia wniosku w postaci uprawnienia do "korzystania ze znajdujących się tam instalacji i urządzeń wodociągowych, z prawem do współkorzystania i poboru wód podziemnych [...], a także prawem do współkorzystania i poboru oraz uzdatniania wód powierzchniowych [...] w celu przesyłania pobranej i uzdatnionej wody [...]". Co więcej, skarżąca uzyskała również dalsze zabezpieczenie wniosku w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wydania problemowych nieruchomości gminie M. jako ich właścicielce. W ocenie skarżącej zamiar wydzierżawienia przez gminę M. przedmiotowych nieruchomości zmierza do uniemożliwienia dalszego pobierania przez skarżącą wody zagwarantowanego powołanym zabezpieczeniem. Skarżąca zasygnalizowała także, że teoretycznie mogłaby się ubiegać o dzierżawę posiadanych nieruchomości, jednak warunki tej dzierżawy nie są dla niej do zaakceptowania z przyczyn prawnych jak i ekonomicznych. W odpowiedzi na skargę oraz w dalszych pismach procesowych organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Zaznaczył, że skarżąca nie ma podstaw do uznania, że kwestionowane zarządzenie narusza jej interes prawny. Kwestionowane zarządzenie, ani nawet docelowa umowa dzierżawy nie czyni bezskutecznym uzyskanego przez skarżącą zabezpieczenia. Organ zaznaczył, że sytuacja prawna nieruchomości i treść udzielonego skarżącej zabezpieczenia zostały dokładnie opisane w załączniku do zarządzenia i są respektowane. Organ stwierdził również, że pozostałe okoliczności podniesione przez skarżącą także nie wskazują na naruszenie interesu prawnego skarżącej. Z żadnej z nich nie można bowiem wywieść tytułu prawnego skarżącej do nieruchomości, który miałby być naruszony kwestionowanym zarządzeniem. Organ odniósł się również do poszczególnych zarzutów kwestionujących legalność zarządzenia stwierdzając w konkluzji, że są one niezasadne. Postanowieniem z 12 XI 2019 r. (II SA/Wr 654/19) Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia. Pismem procesowym z 11 II 2020 r. S. S.A. wniósł o dopuszczenie do postępowania na prawach uczestnika powołując się na okoliczność zawarcia z gminą M. umowy dzierżawy gruntów objętych kwestionowanym zarządzeniem. Postanowieniem z 24 II 2020 r. (II SA/Wr 654/19) Sąd odmówił dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 VII 2020 r. (I OZ 431/20). Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 22 X 2020 r. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącej zawartego w piśmie procesowym z dnia 7 X 2020 r., zawierającego wniosek o zobowiązanie organu do przedłożenia aneksu do umowy dzierżawy nr [...] z 24 III 2020 r. i dodatkowych porozumień do tej umowy. Postanowieniem z dnia 29 X 2020 r. (II SA/Wr 654/19) Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa wyjaśniając, że w okolicznościach sprawy strona skarżąca nie wykazała naruszenia interesu prawnego. Postanowieniem z 25 VI 2021 r. (I OSK 439/21) Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej skarżącej, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd II instancji stwierdził naruszenie art. 141 § 4 ppsa polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do konkretnych okoliczności, które skarżąca powoływała dla wywiedzenia swojej legitymacji procesowej w sprawie. Pismem procesowym z dnia 22 VII 2021 r. skarżąca udzieliła odpowiedzi na wezwanie tutejszego Sadu i wyjaśniła, że pomimo złożenia stosownego wniosku Sąd Okręgowy w J. nie przeprowadził wykładni postanowień o udzieleniu zabezpieczenia w postaci prawa do współkorzystania i poboru oraz uzdatniania wód powierzchniowych w celu przesyłania pobranej i uzdatnionej wody. Nadto dodatkowymi pismami procesowymi skarżąca podtrzymała swoje stanowisko i przedłożyła kolejne dokumenty na poparcie swoich twierdzeń. Podniosła także, że swój interes prawny wywodzi dodatkowo z art. 37 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 4 ugn, gdyż ma prawo pierwszeństwa w dzierżawie nieruchomości objętych zarządzeniem, jako że mogłyby one poprawić warunki zagospodarowania należących do skarżącej nieruchomości przyległych. Organ, pismami procesowymi z 28 X i z 4 XI 2021 r., podtrzymał swój wniosek o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi i szeroko umotywował swoje stanowisko przedkładając dodatkowe dokumenty na poparcie swoich twierdzeń. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 15 X 2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 III 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.). Postanowieniem z 15 XI 2021 r. (II SA/Wr 300/21) Sąd przeprowadził z urzędu uzupełniające dowody z dokumentów załączonych przez strony do pism procesowych: z dnia 27 VIII 2019 r.; z dnia 24 IX 2019 r.; z dnia 7 X 2019 r.; z dnia 21 X 2019 r.; z dnia 12 XII 2019 r.; z dnia 15 I 2020 r; z dnia 22 VII 2021 r.; z dnia 9 VIII 2021 r.; z dnia 11 VIII 2021 r.; z dnia 28 X 2021 r. i z dnia 4 XI 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Skargę na zarządzenie nr [...] wniesiono na podstawie art. 101 ust. 1 usg. Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 usg warunkowana jest istnieniem związku normatywnego pomiędzy sytuacją prawną skarżącego a treścią skarżonej uchwały lub zarządzenia (interes prawny), przy czym ów związek ma mieć charakter pejoratywny (naruszenie interesu prawnego), tj. zmieniać sytuację prawną skarżącego na niekorzyść w stosunku do sytuacji dotychczasowej. Zmiana sytuacji prawnej musi się przy tym cechować wszystkimi znamionami charakterystycznymi dla interesu prawnego, tj. posiadać cechę indywidualności, realności, konkretności, bezpośredniości i aktualności. W okolicznościach sprawy tak rozumiany związek nie występuje. Korzystanie przez skarżącą z nieruchomości objętych zarządzeniem nr [...] ma charakter bezumowny. Skarżąca nie posiada tytułu rzeczowego ani obligacyjnego do przedmiotowych nieruchomości. Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w J. z 19 I 2017 r. ([...]) nakazano skarżącej wydanie przedmiotowych nieruchomości na rzecz gminy M. (akta sądowe, tom I, k. 33, 35). Dodatkowo wyrokiem Sądu Okręgowego w J. z 5 V 2021 r. ([...]) zasądzono od skarżącej na rzecz gminy M. odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowych nieruchomości (akta sądowe, tom III, k. 467). Posiadanie nieruchomości przez skarżącą i korzystanie z niej ma zatem wymiar wyłącznie faktyczny, tak więc skarga kwestionująca zarządzenie nr [...] nie może być postrzegana jako środek służący ochronie praw skarżącej. Sąd podkreśla, że przedmiotem kwestionowanego zarządzenia nr [...] było ogłoszenie o przetargu na zawarcie umowy dzierżawy na okres 10 lat. Podstawę prawną działania stanowił art. 38 ust. 1 ugn. Tego rodzaju czynność uzewnętrznia zamiar określonego zadysponowania nieruchomością należącą do zasobu własności publicznej (tu: gminy M.) i stanowi etap sformalizowanej procedury przetargowej. Na tym etapie właściwy organ (tu: wójt gminy M.) obwieszcza o przetargu podając informacje zamieszczone we wcześniej opublikowanym wykazie oraz czas, miejsce i warunki przetargu. Czynność ta stanowi podstawę do realizacji kolejnych etapów przetargu i – w przypadku wybrania oferty - zawarcia umowy. Czynność ogłoszenia o przetargu ma zatem charakter proceduralny. Uruchamia czynności związane z organizacją przetargu. Tego rodzaju zarządzenie zasadniczo nie rodzi skutków prawnomaterialnych wobec osób trzecich, a zwłaszcza w sferze praw podmiotu, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości objętej wykazem. Podkreślić należy, że naruszenie interesu prawnego musi być m.in. aktualne, realne i bezpośrednie. Nie może być więc wywodzone ze zdarzeń i czynności o charakterze przyszłym (brak przesłanki aktualności i bezpośredniości) i niepewnym (brak przesłanki realności). Już tylko z tego względu trudno dopatrzeć się aktualnego, bezpośredniego i realnego wpływu kwestionowanego zarządzenia na sytuację prawną skarżącej. Skarżąca w istocie prewencyjnie kwestionuje zarządzenie nr [...] zakładając, że w wyniku przeprowadzonej procedury przetargowej, może dojść do zawarcia umowy dzierżawy, a nadto zakładając, że ewentualny dzierżawca może podjąć bliżej nieokreślone próby pozbawienia skarżącej posiadania nieruchomości. Tymczasem kwestia wydania przez skarżącą nieruchomości była przedmiotem sporu pomiędzy skarżącą i właścicielem i jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. O kwestii tej nie może zaś w jakikolwiek sposób rozstrzygać kwestionowane zarządzenie. Skarżąca celem wykazania związku normatywnego pomiędzy jej sytuacją prawną a kwestionowanym zarządzeniem nr [...] powołuje m.in. na fakt dochodzenia przez nią w postępowaniu cywilnym ustanowienia na spornych nieruchomościach służebności czerpania wody. W szczególności powołuje się na udzielone jej w tym postępowaniu zabezpieczenie nowacyjne. Postanowieniami Sądu Okręgowego w J. z dnia 17 i 21 IX 2018 r. ([...]) udzielono bowiem zabezpieczenia roszczenia uprawniając skarżącą do korzystania z przedmiotowych nieruchomości w zakresie "korzystania ze znajdujących się tam instalacji i urządzeń wodociągowych, z prawem do współkorzystania i poboru wód podziemnych [...], a także prawem do współkorzystania i poboru oraz uzdatniania wód powierzchniowych [...] w celu przesyłania pobranej i uzdatnionej wody [...]" (akta sądowe, tom I, k. 21-22). Jest przy tym oczywiste, że celem każdego orzeczenia udzielającego zabezpieczenia jest zapewnienie wykonalności orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Zabezpieczenie udzielane jest w związku z określonym postępowaniem i na czas jego prowadzenia. Regułą jest, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia (art. 731 kpc). Stosowanie zabezpieczenia w takiej formie, która stanowiłaby zaspokojenie dochodzonego w postępowaniu sądowym roszczenia, oznaczałoby uzyskanie przez uprawnionego ochrony prawnej zrównanej ze skutkami orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem sporu sądowego. Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że udzielone skarżącej zabezpieczenie nie może być uznane za równoznaczne z ustanowieniem ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności w rozumieniu art. 285 i n. kc. Ma ono bowiem charakter stricte procesowy i służy zagwarantowaniu wykonania przyszłego orzeczenia. Tym samym nie sposób upatrywać źródła interesu prawnego skarżącej w art. 285 kc, mimo że treść uprawnień przyznanych skarżącej w ramach zabezpieczenia odpowiada w istocie treści służebności gruntowej. Nawet jednak gdyby przyjąć, jak tego oczekuje skarżąca, że w związku z udzielonym zabezpieczeniem skarżąca uzyskała status osoby uprawnionej do wykonywania służebności, a więc podmiotu dysponującego ograniczonym prawem rzeczowym do nieruchomości objętych zarządzeniem nr [...], to w żadnej mierze nie przesądza to o wpływie kwestionowanego orzeczenia na sytuację prawną skarżącej. Ograniczone prawo rzeczowe ma bowiem charakter bezwzględny i jest skuteczne wobec każdoczesnego właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości służebnej (zob. art. 222 w zw. z art. 251 kc). Skoro dla prawa wykonywania uprawnień wynikających ze służebności jako prawa na rzeczy nie ma znaczenia nawet osoba właściciela nieruchomości służebnej, to tym bardziej nie może mieć znaczenia okoliczność jej ewentualnego wydzierżawienia osobie trzeciej. Służebność jako prawo rzeczowe jest skuteczna tak samo wobec właściciela nieruchomości służebnej jak i wobec osoby posiadającej do niej tytuł obligacyjny. W konsekwencji wynikający z zarządzenia nr [...] zamiar wydzierżawienia przedmiotowych nieruchomości w żaden sposób nie wpływa na sytuację prawną skarżącej ukształtowaną orzeczeniami zabezpieczającymi, a już z całą pewnością jej nie narusza. W załączniku do kwestionowanego zarządzenia organ zresztą ujawnił zarówno okoliczność toczącego się postępowania cywilnego o ustanowienie służebności czerpania wody jak i okoliczność i treść udzielonego skarżącej zabezpieczenia. Nie sposób więc przyjąć, że zamiar wydzierżawienia spornych nieruchomości stanowił przejaw nierespektowania przez gminę orzeczeń zabezpieczających. Każdy podmiot zainteresowany ofertą miał więc świadomość rzeczywistej sytuacji i ograniczeń wynikających z faktu aktualnego posiadania nieruchomości przez skarżącą i korzystania z niej w zakresie wynikającym z orzeczeń zabezpieczających. Jakkolwiek nie powiodła się próba uzyskania od Sądu Okręgowego w J. wykładni orzeczeń zabezpieczających, w szczególności w zakresie rozumienia pojęcia "współkorzystania" (akta sądowe, tom III, k. 441), to jednak nawet przy założeniu, że treścią tego zabezpieczenia jest zapewnienie skarżącej wyłączności korzystania z nieruchomości w zakresie poboru wód, nie sposób uznać, że kwestionowane zarządzenie w jakikolwiek sposób z tak rozumianym zabezpieczeniem koliduje. Sąd oczywiście ma świadomość, że oddanie nieruchomości w dzierżawę docelowo ma służyć prowadzeniu przez wyłonionego w przetargu dzierżawcę zadań w zakresie poboru, uzdatniania i hurtowej dostawy wody. Specyfika tych nieruchomości jako terenów ujęć wodnych w zasadzie wyklucza możliwość oddania ich do korzystania w innym celu. Nie oznacza to jednak, że zarządzenie nr [...] koliduje z uprawnieniem skarżącej wynikającym z udzielonego zabezpieczenia. Zabezpieczenie to jest bowiem skuteczne niezależnie od tego, czy posiadane przez skarżącą nieruchomości zostaną przez właściciela wydzierżawione na rzecz osoby trzeciej. Na marginesie należy zaznaczyć, że egzekucja wyroku windykacyjnego została zawieszona do czasu rozstrzygnięcia roszczenia skarżącej o ustanowienie służebności. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z 20 II 2020 r. ([...]) udzielono skarżącej dalszego zabezpieczenia, poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego (akta sądowe, tom II, k. 289). Także treść umowy dzierżawy jednoznacznie wskazuje, że może być ona wykonywana dopiero po wydaniu przedmiotowych nieruchomości przez gminę M. na rzecz dzierżawcy (akta sądowe, tom I, k. 64v, 66v, 94, 96 117v; tom II, k. 328). Niezasadne jest też wywodzenie przez skarżącą swojej legitymacji procesowej z określonego art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn prawa do nabycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Sąd zwraca uwagę, że powołany przepis dotyczy wyłącznie procedury "zbycia" nieruchomości, nie zaś oddania jej w dzierżawę. Kwestia oddania nieruchomości w dzierżawę w trybie bezprzetargowym regulowana jest przepisami art. 37 ust. 4 – 5 ugn i jest oczywiste, że w sprawie nie zachodzi żaden przypadek tam określony. Również pozostałe podnoszone przez skarżącą okoliczności nie wskazują na istnienie związku pomiędzy sytuacją prawną skarżącej a zarządzeniem nr [...]. Eksponowana przez skarżącą wieloletnia działalność w zakresie poboru i dostaw wody przy wykorzystaniu m.in. nieruchomości gminy M., fakt zawarcia umów z odbiorcami wody oraz utrzymywania na spornych nieruchomościach personelu i sprzętu to typowe okoliczności wskazujące na interes faktyczny (ekonomiczny). Niewątpliwie w interesie faktycznym skarżącej leży utrzymanie status quo, mimo że jest to niezgodne z wolą właściciela nieruchomości. Nie może to jednak przemawiać za uznaniem, że skarżąca posiada interes prawny w kwestionowaniu aktów normatywnych wyrażających wolę właściciela oddania przedmiotowych nieruchomości w dzierżawę. Także okoliczność dysponowania przez skarżącą pozwoleniem wodnoprawnym oraz decyzją ustanawiającą sferę ochronną ujęć wody nie wskazują na istnienie po stronie skarżącej interesu prawnego w kwestionowaniu zarządzenia nr [...]. Żadna z tych decyzji nie rodzi praw do terenu i urządzeń wodnych, co dobitnie potwierdza choćby fakt dysponowania pozwoleniem wodnoprawnym zarówno przez skarżącą jak i przez gminę M. dla ujęcia głębinowego M.(1), w skład którego wchodzi 11 studni eksploatacyjnych (akta sądowe, tom I, k. 51; tom III, k. 518). Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń (zob. art. 393 ust. 4 pr.w.). Posiadacz pozwolenia wodnoprawnego zainteresowany jego wykonywaniem musi zatem we własnym zakresie postarać się o uzyskanie tytułu prawnego do nieruchomości i urządzeń wodnych objętych pozwoleniem. Co do strefy ochronnej ujęć wody, to również nie można uznać, by w jakikolwiek sposób przesądzała ona o tytule prawnym skarżącej do nieruchomości. Strefę taką ustanawia się w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wód ujmowanych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, a także ochrony zasobów wodnych. Ustanawiana jest ona z urzędu lub na wniosek właściciela ujęcia wody (zob. art. 133 ust. 1 i 2 pr.w.). Rację ma strona skarżąca wskazując, że z ustanowieniem takiej strefy wiążą się określone nakazy i zakazy dotyczące korzystania z nieruchomości objętych strefą. Nie może być to jednak interpretowane jako przyznanie skarżącej tytułu prawnego do posiadanych nieruchomości. Jest oczywiste, że nieruchomości objęte zarządzeniem nr [...] z uwagi na ich funkcję zawsze będą musiały być objęte strefą ochrony ujęć wody, niezależnie od tego, kto jest ich posiadaczem. Obowiązki związane z ustanowieniem strefy ochronnej ujęć wody ciążą zaś zasadniczo na właścicielu urządzeń wodnych (zob. art. 134 i art. 137 ust. 2 pr.w.). Odnośnie zaś do problematyki ochrony infrastruktury krytycznej, to według art. 6 ust. 5 ustawy z 26 IV 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1856) właściciele oraz posiadacze samoistni i zależni obiektów, instalacji lub urządzeń infrastruktury krytycznej mają obowiązek ich ochrony, w szczególności przez przygotowanie i wdrażanie, stosownie do przewidywanych zagrożeń, planów ochrony infrastruktury krytycznej oraz utrzymywanie własnych systemów rezerwowych zapewniających bezpieczeństwo i podtrzymujących funkcjonowanie tej infrastruktury, do czasu jej pełnego odtworzenia. Jak z tego wynika, obowiązek ochrony obiektów infrastruktury krytycznej ma szeroki zakres podmiotowy i obejmuje w takim samym stopniu posiadaczy jak i właścicieli tych obiektów (operatorzy infrastruktury krytycznej). Sam zatem fakt, że skarżąca w związku z korzystaniem z przedmiotowych nieruchomości ma w świetle powołanej regulacji status operatora infrastruktury krytycznej nie oznacza, że dysponuje ona prawem do tych nieruchomości, które mogłaby przeciwstawić uprawnieniom właściciela. Konkludując, żadna z powołanych przez skarżącą okoliczności nie wskazuje na wystąpienie przesłanek kwalifikowanej legitymacji procesowej wymaganej na mocy art. 101 ust. 1 usg. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI