II SA/WR 3/22

II SA/Wr 3/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Władysław Kulon
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 187/23 - Wyrok NSA z 2025-06-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. S. P. (skarżący) reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2021 r., nr 1203/2021 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świdnicy postanowieniem
z dnia 14 czerwca 2021 r. nr 141/2021, 1. wstrzymał skarżącemu roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę, polegające na budowie budynku oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...]
z wykorzystaniem konstrukcji suwnicy wraz z budową podjazdu na terenie posesji nr [...] w [...]; 2. nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 listopada 2021 r.: a) zaświadczenia Burmistrza Strzegomia o zgodności budowy przedmiotowego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; b) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), a mianowicie: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ stwierdził brak przesłanek do ustalenia niezbędnych zabezpieczeń przedmiotowej budowy, gdyż inwestycja jest zakończona.
W uzasadnieniu organ opisał czynności jakie zostały podjęte w trakcie postępowania administracyjnego. Wskazał, że w niniejszej sprawie zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed dnia 19 września 2020 r. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, stanowiącym, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, tj. przed dniem 19 września 2020 r., stosuje się przepisy dotychczasowe ustawy Prawo budowlane) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę,
z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 Prawa budowlanego zawiera enumeratywny katalog budów i robót, na wykonanie których nie jest wymagana decyzja o pozwoleniu na budowę, a przepisy art. 30 i art. 31 zawierają wykaz robót budowlanych i robót rozbiórkowych wymagających jedynie zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Budowa budynku nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania organ ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 22 sierpnia 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszarów położonych w obrębie wsi Olszany, w gminie Strzegom. Zgodnie z zapisami planu nieruchomość znajduje się w obrębie terenu oznaczonego na rysunku planu jako "1U", dla którego zgodnie z § 5 ust. 8 jako przeznaczenie podstawowe ustala się "tereny zabudowy usługowej oraz usług kamieniarskich i związanych z obróbką kamienia", a jako przeznaczenie uzupełniające ustala się "urządzenia towarzyszące, w tym: drogi wewnętrzne miejsca parkingowe, magazyny i garaże, infrastrukturę techniczną; nieuciążliwą zabudowę produkcyjną z dominacją obróbki kamienia, która nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; tereny zieleni urządzonej." W pkt 4 cytowanego przepisu wskazuje się ponadto, iż "działalność usług kamieniarskich i związanych z obróbką kamienia należy prowadzić
z pomieszczeniach zapewniających izolację akustyczną oraz emisję zanieczyszczeń pyłowych, ustala się zakaz prowadzenia prac związanych z obróbką kamienia na otwartym terenie poza budynkami specjalnie do takiej działalności przystosowanymi." Organ zwrócił uwagę na treść art. 48 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zgodnie,
z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki nie może mieć jednak zastosowania w przypadku, gdy zostałoby udowodnione, że samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. W wypadku zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz nienaruszeniu przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej na warunkach określonych w ustawie. W takim wypadku organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). W postanowieniu tym, zgodnie z art. 48 ust. 3, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Postanowienie nr 141/2021 zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 czerwca 2021 r.
Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy zostało oprotestowane pismem z dnia 2 października 2020 r. (data wpływu do organu 26 lipca 2021 r., data nadania w placówce pocztowej 23 lipca 2021 r.) przez S. P.
W uzasadnieniu wskazał, że dokumentacja obejmująca zgodę na budowę aktualnie znajdujących się na jego nieruchomości budynków została wydana w kwietniu 1982 r.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem
z dnia 28 września 2021 r. poinformował skarżącego, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie PINB w Świdnicy nr 141/2121. W zawiadomieniu został skarżącemu wyznaczony termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 14 czerwca 2021 r. nr 141/2021, na podstawie art. 15zzzzz2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Pismem z dnia 27 października 2021 r. (nadanym 2 listopada 2021 r.) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu.
DWINB we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1203/2021 stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ w uzasadnieniu wskazał, że strona dochowała wyznaczonego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ wskazał, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie przewidzianego w art. 134 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminowi, co więcej stwierdzenie przez organ, że doszło do uchybienia terminu jest niezależne od uznania tego organu. Jak wynika z akt sprawy (ze zwrotnego potwierdzenia odbioru), przesyłkę, którą zostało nadane rozstrzygnięcie organu I instancji kierowane do skarżącego, odebrano dnia 21 czerwca 2021 r. Zatem termin do wniesienia zażalenia mijał dnia 28 czerwca 2021 r., tymczasem zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej dnia 23 lipca 2021 r., a więc z uchybieniem 7-dniowego terminu do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia. DWINB stwierdził, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego skutecznego dokonania, co obligowało organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a.
Z postanowieniem Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1203/2021 nie zgodził się S. P. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że doszło do uchybienia terminu ze względu na brak pouczenia przez organ I instancji co do możliwości wniesienia zażalenia. Wskazał, że w doręczonym postanowieniu nie umieszczono pouczenia, czy organ naruszył art. 134 k.p.a w zw. z art. 124 k.p.a. w zw. z art. 112 i art. 144 k.p.a. Skarżący powziął wiedzę o uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia z zawiadomienia DWINB z dnia 28 września 2021 r. W ocenie skarżącego organ II instancji pominął okoliczność podnoszoną przez skarżącego, iż w postanowieniu PINB w Świdnicy z dnia 14 czerwca 2021 r. nie umieszczono żadnego pouczenia o możliwości kwestionowania tego rozstrzygnięcia zażaleniem. Skarżący ponosi negatywne konsekwencje naruszenia przez organ zasady informowania. Brak pouczenia o terminie wniesienia zażalenia jest przykładem naruszenia przez organ administracji zasady wyrażonej w art. 9 k.p.a. Ponadto zdaniem skarżącego zaskarżone postanowienie narusza art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów, dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny dowodów w szczególności w zakresie podnoszonych przez skarżącego okoliczności w zakresie braku pouczenia o terminie i możliwości wniesienia środka zaskarżenia w wydanym, i doręczonym przez PONB w Świdnicy postanowieniu nr 141/2021 z dnia 14 czerwca 2021 r.
W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z dnia 4 stycznia 2022 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że po zapoznaniu się ze skargą, nie znalazł podstaw do uchylenia własnego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że wyczerpujące uzasadnienie zawarte zostało w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Na wstępie trzeba powiedzieć, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja/postanowienie nie narusza prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i zostało podjęte zgodnie z obowiązującym prawem. W kontrolowanym postępowaniu mamy do czynienia z ostatecznym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z treści tego przepisu wynika dla organu, do którego odwołanie zostało złożone, obowiązek ustalenia w postępowaniu wstępnym, tj. poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie sprawy, w pierwszej kolejności, dopuszczalności odwołania, a następnie zachowania terminu do jego wniesienia. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że wniesione odwołanie jest dopuszczalne, organ może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołan ia/zażalenia lub stwierdzające uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia nie jest orzeczeniem merytorycznym, lecz formalnym stwierdzeniem, że odwołanie/zażalenie nie może zostać rozpoznane przez organ drugiej instancji. W konsekwencji przedmiot badania sądu ogranicza się wyłącznie do skontrolowania legalności orzeczenia o niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia środka odwoławczego. Sąd nie ma zatem podstaw ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych. Jak wynika z samej treści skargi, co zatem jest niesporne, w ocenie skarżącego nie dopełnił on obowiązku założenia zażalenia w terminie z tym, że organ II instancji nie rozważył podnoszonej w zażaleniu okoliczności, że nie umieszczono żadnego pouczenia o możliwości kwestionowania tego rozstrzygnięcia zażaleniem. Skarżący uważa, że ponosi negatywne konsekwencje naruszenia przez organ zasady informowania. Zdaniem sądu istotną dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest, że bezsporne między stronami pozostaje, iż termin do złożenia zażalenia nie został dochowany, zatem bez względu na okoliczności oczywistym jest, że skarżone postanowienie jest prawidłowe. Okoliczność czy strona ze swej winy czy bez, omieszkała dochowanie terminu może mieć znaczenie w przypadku rozważania przesłanek do ewentualnego przywrócenia terminu, a nie w sprawie badania legalności postanowienia o uchybieniu terminu.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 orzekł jak w sentencji wyroku.