II SA/Wr 299/09

II SA/Wr 299/09 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2009-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus
Halina Filipowicz-Kremis
Julia Szczygielska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 1068/10 - Postanowienie NSA z 2010-10-27
II OSK 342/10 - Wyrok NSA z 2011-08-31
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 66 ust. 1 pkt 1 i  pkt 3, art. 66 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Paweł Migacz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych i podłączeń w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w W. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. nakazał Gminie W. – właścicielowi mieszkań nr 15, 16, 19 i 22 w budynku przy ul. [...] w W., w terminie do 30 kwietnia 2009 r.:
w mieszkaniu nr 15 przełączenie pieca centralnego ogrzewania z przewodu kominowego nr 2 do przewodu nr 16 wg wskazań kominiarzy;
w mieszkaniu nr 16 udrożnienie wentylacji wywiewnych w kuchni i w łazience; zwiększenie do 200cm2 powierzchni wentylacji nawiewnej w drzwiach do łazienki;
w mieszkaniu nr 19 wymienienie w kuchni i w łazience kratek wentylacyjnych na kratki o otwartym przekroju, zwiększenie do 200cm2 powierzchni wentylacji nawiewnej w drzwiach do łazienki oraz rozszczelnić okna wykonane z PCV;
w mieszkaniu nr 22 wykonanie w kuchni kratki wentylacyjnej; w łazience udrożnienie gratki wentylacyjnej; wymienienie rury aluminiowej na rurę kwasoodporną do odprowadzania spalin z gazowego pogrzewacza wody; zwiększenie do 200cm2 powierzchni wentylacji nawiewnej w drzwiach do łazienki; rozszczelnienie okien.
Równocześnie decyzją organ zakazał – z rygorem natychmiastowej wykonalności - użytkowania w mieszkaniu nr 16 gazowego podgrzewacza wody do czasu udrożnienia wentylacji wywiewnej i zwiększenia powierzchni wentylacji nawiewnej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina W., kwestionując w/w decyzję w części dotyczącej lokalu nr 15, czyli nakazania przełączenia pieca centralnego ogrzewania z przewodu kominowego nr 2 do przewodu nr 16. Strona wskazała, że zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali przewody kominowe /wentylacyjne– spalinowe– dymowe/, stanowią część wspólną nieruchomości i zapewnienie ich właściwego stanu technicznego pozostaje w kompetencji Wspólnoty Mieszkaniowej. W postępowaniu wykazano nieszczelności w przewodzie kominowym, do którego podłączony jest kocioł centralnego ogrzewania w lokalu nr 15. Sugerowane przez Zakład Kominiarski wskazanie do przełączenia w/w kotła c.o. wydane zostało bez uwzględnienia obowiązującego stanu prawnego w zakresie odpowiedzialności za utrzymanie właściwego stanu technicznego przewodów kominowych. Nakazywanie wykonania w/w zakresu prac tylko współwłaścicielowi we Wspólnocie, tj. Gminie W., nie znajduje – zdaniem odwołującego – uzasadnienia prawnego i naraża Gminę na poniesienie nieuzasadnionych kosztów związanych z przeniesieniem prawidłowo i legalnie zainstalowanego kotła c.o. w lokalu nr 15 i podłączeniem go w piwnicy budynku do innego przewodu kominowego. Ponadto znacznie pogarsza funkcjonowanie lokalu i pozbawia najemcę bezpośredniej kontroli nad eksploatacją kotła. W związku z tym Gmina wniosła o uchylenie powyżej decyzji w zaskarżonej części.
Po rozpatrzeniu odwołania Gminy W., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego we W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2009r., uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków, wyznaczając nowy termin, tj. 31 maja 2009r., w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami zawartymi w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz w należytym stanie technicznym. Za właściwe utrzymanie obiektów budowlanych ustawa uznaje ich użytkowanie zgodne z przeznaczeniem i wymaganiami środowiska oraz utrzymywanie w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. Stosownie zaś do dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu oraz jest w nieodpowiednim stanie technicznym nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Decyzja wydana w tym zakresie skierowana jest do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli, jeżeli obiekt stanowi współwłasność.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził czynności wyjaśniające na podstawie przywołanej regulacji, których efektem było niesporne ustalenie konieczności orzeczenia nakazu wykonania określonych obowiązków. Teza powyższa znalazła poparcie w protokole z kontroli przewodów kominowych, wykonanej przez uprawnioną osobę. Z opracowania wynika bezspornie nieodpowiedni stan wentylacji grawitacyjnej i podłączeń do przewodów kominowych oraz zalecenie jego usunięcia.
Odnosząc się zaś do zarzutu podniesionego w odwołaniu, a dotyczącego niewłaściwego określenia adresata obowiązku, WINB wskazał, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicielki lokali. W niniejszej sprawie piec ogrzewania centralnego przynależy do mieszkania nr 15 i służy wyłącznie do użytku najemcy tego lokalu, a przewód kominowy nr 16 nie jest wykorzystywany przez innych współwłaścicieli. Dlatego zasadnym jest w ocenie organu nałożenie obowiązku na właściciela lokalu nr 15 – Gminę W.. Ponadto w aktach sprawy znajduje się uchwała wspólnoty mieszkaniowej przy ul. [...] w W. w sprawie zgody na umieszczenie pieca c.o. w pralni i wpięcie się do przewodu kominowego określonego w opinii kominiarskiej, podjęta jednomyślnie w trybie indywidualnego zbierania głosów. Przedstawiciel Prezydenta Miasta W. również głosował za wykorzystaniem wolnego przewodu kominowego nr 16, dostępnego w pralni do podłączenia pieca c.o. mieszkania nr 15.
W ocenie organu odwoławczego kwestionowane rozstrzygniecie jest zgodne z prawem. Korzystając zaś z możliwości reformacyjnej przyznanej przez art. 138 1 pkt 2 k.p.a. oraz mając na względzie zapis art. 8 k.p.a. organ zmienił jedynie termin wykonania obowiązków, w stosunku do których został określony termin ich wykonania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła Gmina W., wskazując że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2009r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przed nowelizacją dopuszczało wpinanie pieców c.o. do przewodów kominowych, różnicując kondygnacje. Innymi słowy w jednym przewodzie dymowym mogło być wpiętych więcej niż jeden kocioł c.o.. Po nowelizacji rozporządzenie to zakazuje takich praktyk. W jednym przewodzie kominowym może być wpięty tylko jeden piec c.o.. Nie zmienia to faktu, że kominy są częścią wspólną budynku i cała wspólnota musi ponosić koszty ich eksploatowania. Idąc zaś tokiem rozumowania organu odwoławczego, stropodach ostatniej kondygnacji przykrywający mieszkania na poddaszu nie jest częścią wspólną budynku, bo przykrywa właśnie to mieszkanie i służy do jego wyłącznego użytku.
Strona skarżąca zakwestionowała także dokonaną przez organy interpretację przepisów prawa.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego we W. odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, zgodnie z którym - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo /pkt 1/, jest w nieodpowiednim stanie technicznym /pkt 3/ - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Powołany powyżej przepis umieszczony jest w Rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", gdzie zgodnie z art. 61 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Ten ostatni stanowi zaś, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
Z powyższych uregulowań wynika zatem, że obowiązki wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ nakłada wyłącznie na właściciela lub też zarządcę obiektu budowlanego. Innego wyboru /uprawnienia/ adresata przedmiotowej decyzji organ nie posiada.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie, jak również głównym zarzutem skargi, jest kwestia adresata podjętej decyzji, a więc czy zobowiązanym do usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości winna być Gmina W..
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że Gmina W. jest właścicielem mieszkania nr 15 w budynku przy ul. [...] w W.. Jednakże kwestionuje nałożenie na Gminę W. obowiązku dotyczącego powyższego mieszkania, a polegającego na przełączeniu pieca centralnego ogrzewania z przewodu kominowego nr 2 do przewodu nr 16 wg wskazań kominiarzy.
Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych /dymowych, spalinowych i wentylacyjnych/.
W niniejszej sprawie organ I instancji wydał w dniu 13 stycznia 2009r. decyzję Nr [...], którą nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] – na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego - przeprowadzenia kontroli przewodów kominowych oraz podłączeń urządzeń grzewczych i wentylacji do przewodów kominowych ze szczególnym uwzględnieniem szczelności przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W..
W wykonaniu w/w decyzji Nr [...] Zarządca przedmiotowej nieruchomości /DOMAG Zarządzanie Nieruchomościami/ przekazał organowi I instancji protokół z kontroli przewodów kominowych budynku z dnia 30 stycznia 2009r., nr 0161 sporządzony przez Kominiarską Spółdzielnię Pracy "[...]" we W., z którego wynika, że podłączenia do przewodów są wykonane nieprawidłowo. Do protokołu załączono wykaz nieprawidłowości podlegających natychmiastowemu wykonaniu. Nieprawidłowości te dotyczyły m. innymi mieszkania nr 15.
Niewątpliwe jest w sprawie, że w zakresie stwierdzonych wyżej nieprawidłowości zachodziła potrzeba nałożenia nakazu ich usunięcia poprzez wykonanie określonych prac, czyli przełączenia pieca centralnego ogrzewania mieszkania nr 15 z przewodu kominowego nr 2 do przewodu nr 16, na właściciela w/w lokalu, bowiem z tym lokalem związane są ustalone nieprawidłowości.
Podkreślenia przy tym wymaga, że odpowiedzialność wspólnoty mieszkaniowej może dotyczyć tylko części wspólnych budynku.
Zdaniem Sądu urządzenia i części budynku, w tym urządzenia dotyczące ogrzewania, służące wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych nie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali /Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903/ - nieruchomość wspólna obejmuje te fragmenty wspólnego budynku i gruntu, które nie służą wyłącznie do korzystania właścicielowi lokali.
W niniejszej sprawie chodzi o dokonanie czynności technicznych polegających na przyłączeniu pieca centralnego ogrzewania do innego przewodu kominowego, służącemu do użytku wyłącznie właścicielowi lokalu nr 15 /najemcy tego lokalu/.
Należało stąd wywieść, że w okolicznościach niniejszej sprawy, nie mamy do czynienia z częścią wspólną nieruchomości /teza ta wywodzi się a contrario z przepisu art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali/. Tym samym nie było podstaw do nałożenia obowiązku dotyczącego mieszkania nr 15 na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w W..
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, piec centralnego ogrzewania przynależy do mieszkania nr 15 i służy wyłącznie do użytku najemcy tego lokalu, gdy zaś przewód kominowy nr 16 nie jest wykorzystywany przez innych współwłaścicieli.
Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że nakaz wykonania określonych spornych czynności, a dotyczących w istocie mieszkania nr 15 w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. został skierowany do prawidłowo oznaczonego adresata, tj. Gminy W.. Tym samym zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione.
Ponadto należały zauważyć, że art. 66 Prawa budowlanego, mający na celu usunięcie nieprawidłowości, nie uzależnia wydania nakazów od istnienia po stronie właściciela lub zarządcy środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Dlatego kwestie kosztów nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Również twierdzenie Gminy, że przełączenie pieca c.o. w piwnicy budynku do innego przewodu kominowego pogorszy funkcjonowanie lokalu nr 15 i pozbawi najemcę bezpośredniej kontroli nad eksploatacją kotła, należało uznać za nieuzasadnione.
W aktach sprawy znajduje się uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. w sprawie zgody na umieszczenie pieca c.o. w pralni i wpięcie się do przewodu kominowego określonego w opinii kominiarskiej. Za wykorzystaniem wolnego przewodu kominowego nr 16, a dostępnego w pralni, do podłączenia pieca c.o. mieszkania nr 15, głosował również Przedstawiciel Prezydenta Miasta W., gdy nadto z ustaleń organu I instancji wynika, że przedmiotowy piec c.o. od 1980r. umieszczony jest w piwnicy budynku.
W konsekwencji stwierdzić należało, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu nie wykazała, by decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi Gminy W. i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd orzeczono jak w sentencji.