II SA/WR 298/21

II SA/Wr 298/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /sprawozdawca/
Gabriel Węgrzyn
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2802/22 - Wyrok NSA z 2024-04-09
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 ust. 1 , art. 50, art. 51 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 75 par. 1, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr 478/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skarga nie okazała się usprawiedliwiona i należało ją oddalić.
Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej także jako p. p. s. a.). Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega, między innymi, na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postępowanie administracyjne sfinalizowane decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 478/2021 z dnia 26 kwietnia 2021 r. (znak WOA.7721.436.2020.XVI.06.0.5) utrzymującą w mocy decyzję nr 61 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze z dnia 8 października 2020 r.
Na mocy decyzji nr 61 z dnia 8 października 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze (dalej jako PINB, organ I instancji) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu nr [...] w W., przy ul. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia PINB podał art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k. p. a.).
W uzasadnieniu organ I instancji poinformował, że pismem z dnia 26 lutego 2020 r. został powiadomiony o wykonaniu robót budowlanych we wskazanej wyżej lokalizacji, w lokalu nr [...]. Powiadamiający wskazał zakres robót, dotyczących przede wszystkim lokalu nr [...] (1.Przebudowa klatki schodowej, schodów na piętro, zmiana lokalizacji wejścia do lok. nr [...], [...]. Wykonanie w ścianie frontowej otworu na wrota garażowe i urządzenie garażu w pomieszczeniu niegdyś gospodarczym, 3. Wstawienie okna balkonowego w ścianie frontowej nad wrotami, 4. Wstawienie okien w kuchni przebudowanej z pomieszczenia gospodarczego, 5. Wstawienie okien w połaci dachowej, wymiana dachówki, 6. Adaptacja strychu na cele mieszkalne, wykonanie schodów), załączył fotografie, i podkreślił, że wykonano je bez wymaganych prawem zezwoleń. Wskutek przeprowadzonych czynności organ I instancji ustalił, że:
- przebudowa klatki schodowej i zmiana wejścia do lokalu zostały zalegalizowane decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 21 czerwca 1994 r., a klatka schodowa została wykonana co najmniej 26 lat temu
- z uzyskanych oświadczeń wynika, że wrota garażowe są poszerzone od bardzo dawna, a potem wykonano jedynie ich remont polegający na obiciu panelami PCV
- balkon i okno balkonowe były przedmiotem odrębnego, zakończonego ostateczną decyzją postępowania
- w pomieszczeniu nr [...] oznaczonym jako gospodarcze urządzono kuchnię dla potrzeb lokalu nr [...], wykonano nowe instalacje i nowe okładziny ścian, sufitu i drzwi, a dla doświetlenia pomieszczenia wykonano otwór okienny
- na poddaszu zauważono adaptację strychu na pomieszczenie mieszkalne, i w związku z tym wykonano szereg robót budowlanych (wzniesiono schody, ściany działowe, okna połaciowe, instalację grzewczą)
Z dokumentacji akt sprawy wynika, że właścicielami lokali w przedmiotowym budynku są: S. S. i S. D., K. H., M. M. i M. K., N. A. , N. S. i N. U.
Władający nieruchomością, w której łącznie znajduje się 5 lokali mieszkalnych, Państwo M. (lokatorzy w lok. nr [...]) przedłożyli zgodę współwłaścicieli datowaną na 16 marca 2018 r. na wykonanie robót budowlanych – wstawienie okien dachowych (oprócz zgody Pana H. K., autora wniosku do organu). Łączny udział w nieruchomości osób, które wyraziły zgodę wynosi 75.96%.
Organ I instancji ustalił że władający nieruchomością nie miał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia. Roboty wykonano zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i przepisami technicznymi. Większość robót wykonano w obrębie lokalu nr [...] lub w pomieszczeniach do niego przynależnych, za wyjątkiem otworu okiennego 100x140 cm doświetlającego kuchnię oraz 2 okien w połaci dachowej, które wykonano na przegrodach zewnętrznych.
Organ I instancji stwierdził, że wymienione prace budowlane mają charakter przebudowy lokalu w budynku wielorodzinnym, a z treści art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej jako Prawo budowlane) w brzmieniu adekwatnym do realiów sprawy wynika, że za wyjątkiem przebudowy przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych prace te nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Dalej PINB podał, że z analizy art. 29 Prawa budowlanego wynika, że inwestorzy powinni uzyskać pozwolenie na budowę na wykonanie okien w przegrodach zewnętrznych. Organ I instancji w konkluzji stwierdził, że mając na uwadze fakt, iż roboty wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami technicznymi oraz uzyskaną zgodą współwłaścicieli, postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Od powyższej decyzji odwołanie pismem z dnia 4 listopada 2020 r. za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wniósł H. K. (dalej jako skarżący). Zarzucił naruszenie: 1) przepisów art. 7, 77 i 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak jego uwzględnienia w całokształcie, 2) art. 11 k. p. a. poprzez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, 3) art. 107 k. p. a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji i niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dlaczego niektórym dowodom odmówił wiarygodności.
Odwołujący się wskazał, że organ I instancji nie przesłuchał wszystkich osób zainteresowanych w sprawie, w tym wszystkich mieszkańców lokalu wielorodzinnego, nie zgromadził również od pozostałych mieszkańców niezbędnej dokumentacji. Według odwołującego się organ I instancji bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego oraz wbrew przepisom przyjął domniemanie zaistnienia legalności przeprowadzonych prac budowlanych.
Wskazaną na wstępie uzasadnienia decyzją nr 478/2021 z dnia 26 kwietnia 2021 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako DWINB, organ II instancji) podtrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w reakcji na brak pozwolenia na budowę dotyczącego wykonania okien w przegrodach zewnętrznych, PINB przeprowadził postępowanie na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skoro część robót została zalegalizowana decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z 21 czerwca 1994 r. oraz decyzją PINB z dnia 13 lipca 2018 r., to pozostałą część należało zbadać pod kątem poprawności robót pod względem technicznym i zgodności z przepisami. Organ II instancji stwierdził, że nie ma podstaw do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż zostały wykonane ok. 3 lata temu. Nie zachodzą również okoliczności uzasadniające nakazanie rozbiórki w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ wydaje się go gdy występuje nie dająca się usunąć niezgodność z przepisami, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Brak również podstaw do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót, gdyż roboty te już wykonano i zakończono. Nie zachodzą również przesłanki nałożenia obowiązku wykonania określonych robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, gdyż nie wykazano nieprawidłowości robót budowlanych. Organ II instancji wskazał wreszcie, że skoro w przedmiotowym budynku funkcjonuje duża wspólnota mieszkaniowa, gdzie decyzje odnośnie czynności przekraczających zwykły zarząd podejmowane są większością głosów, to wobec blisko 76% głosów zgadzających się na przebudowę – należy przyjąć, że inwestorzy posiadali zgodę współwłaścicieli na wykonane prace.
Decyzja DWINB została oprotestowana skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów art. 7 i 77 k. p. a, poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, 2) naruszenie art. 76 k. p. a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z wglądu w projekt budynku, 3) naruszenie art. 80 k. p. a poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, 4) naruszenie art. 11 k. p. a. poprzez brak wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ, 5) naruszenie art. 107 k. p. a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji.
W rozwinięciu skargi podniesiono, że organ II instancji wybiórczo przeprowadził postępowanie dowodowe m. in. nie przesłuchując wszystkich mieszkańców budynku, ani nie uzyskując od nich niezbędnych informacji i dokumentacji. Doprowadziło to organ II instancji do przyjęcia domniemania zaistnienia legalności przeprowadzonych prac budowlanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko i nie znajdując podstaw do jego zmiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 105 §1 k. p. a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Według ugruntowanego w judykaturze stanowiska, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nastąpi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a więc w sytuacji, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, która może być załatwiona decyzją. Bezprzedmiotowość powstaje, gdy nie występuje stan prawny czy stan faktyczny, który wymagałby uzasadnionej przepisami prawa reakcji organu w przepisanej formie np. decyzji administracyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2021 r. sygn. II OSK 22/19, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej jako CBOIS).
W realiach kontrolowanej sprawy organy administracji, najpierw PINB, a następnie DWINB, nie dopatrzyły się sprawy, którą mogłyby merytorycznie załatwić za pomocą aktu administracyjnego.
Należy przypomnieć, że postępowanie administracyjne wszczęto w wyniku zgłoszenia o zrealizowanych niezgodnie z prawem robotach budowlanych.
W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, odnosząc się do wskazanego zakresu wykonanych prac, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wskutek którego zgromadził wykazany niżej materiał dowodowy:
1) decyzja nr 74/94 z dnia 21 czerwca 1994 w sprawie pozwolenia na budowę klatki schodowej legalizująca dobudowę schodów zewnętrznych, 2) prośba K. M. i M. M., datowana na 31 maja 2016 r. o wyrażenie zgody na naprawę części dachu (pod pismem podpisy S. N., A. N. i S. S.), 3) pismo z dnia 16 marca 2018 r., w którym K. i M. M. zwrócili się z prośbą do lokatorów budynku o wyrażenie zgody na wstawienie okien dachowych; pod pismem widnieją podpisy wszystkich lokatorów – właścicieli lokali, oprócz skarżącego, 4) organ I instancji zrealizował wizję terenową w dniu 8 lipca 2020 r. Z protokołu i uzyskanych oświadczeń wynika, że przebudowa klatki schodowej polegająca na zmianie lokalizacji drzwi wejściowych, zamontowaniu daszku nad tymi drzwiami nastąpiła około 15 lat temu. Wtedy też wyremontowano stare drzwi garażowe przez obicie ich panelami PCV. Wykonanie okien połaciowych na poddaszu miało miejsce około 3 lat temu. Stwierdzono wykonanie robót zgodnie ze sztuką budowlaną. Do protokołu dołączona jest dokumentacja fotograficzna. W aktach sprawy znajdują się potwierdzenia poinformowania lokatorów o planowanej wizji terenowej. W aktach jest również zawiadomienie o zakończeniu postępowania z dnia 9 lipca 2020 r. informujące o możliwości wypowiedzenia się, skutecznie doręczone lokatorom.
W aktach znajduje się pismo PINB z dnia 26 marca 2020 r. w którym organ zwraca się do pozostałych właścicieli w kwestii wyrażenia przez nich zgody na wykonane roboty budowlane.
Pismem z dnia 7 września 2020 r. kierowanym do właścicieli lokali w przedmiotowym budynku organ I instancji stwierdza, że współwłaściciele nieruchomości nie odpowiedzieli na powyższe pismo, zaś wyrażone zgody dotyczą jedynie wykonania okien dachowych oraz naprawy części dachu.
Należy wnosić, że w reakcji na to ostatnie pismo, w aktach znajduje się także prośba do lokatorów budynku wystosowana przez mieszkańców lok. nr [...], datowana na 22 września 2020 r. dotycząca zgody na wykonanie robót w postaci przebudowy klatki schodowej, schodów na piętro, zmianie lokalizacji wejścia do lokalu nr [...], wykonanie w ścianie nośnej otworu na wrota garażowe, przebudowy pomieszczenia gospodarczego na kuchnię, osadzenia okna PCV w ścianie szczytowej, zamontowanie w połaci dachowej 2 okien VELUX oraz zmianę pokrycia dachowego oraz adaptację strychu na cele mieszkalne. Na piśmie są uzgadniające podpisy właścicieli lokali w przedmiotowym budynku, brak jednak podpisu skarżącego.
Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że wstawienia okien dokonano w 2018 r. Wskazuje na to wskazane wyżej pismo z dnia 16 marca 2018 r. oraz oświadczenia złożone podczas wizji terenowej z dnia 8 lipca 2020 r.
Jak stanowi art. 75§1 k. p. a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Na podstawie dokumentów w postaci zgód na wykonanie prac, podpisanego protokołu z wizji terenowej oraz dokonanych oględzin organ I instancji ustalił wskazany wyżej termin montażu okien, i w ocenie Sądu, jest to ustalenie wiarygodne.
Jeżeli chodzi o wrota garażowe, to według obecnego w aktach sprawy aneksu do inwentaryzacji szkicowej przedmiotowego budynku, stan na dzień 15 października 2019 r., wśród pomieszczeń ujęty jest garaż o pow. 22.50 m. W tej dacie musiała zatem istnieć brama umożliwiająca korzystanie z garażu. W podpisanym protokole z wizji lokalnej istnieje informacja, że remont starych drzwi garażowych nastąpił ok. 15 lat temu, czyli w przybliżeniu ok. 2005 r.
Sąd odnotowuje załączony przez skarżącego do akt sprawy dokument w postaci rysunku pt. Inwentaryzacja budynku mieszkalnego W. nr [...] - rzut parteru. Na rysunku zaznaczono pomieszczenie gospodarcze przekształcone w garaż, z niewątpliwie mniejszym otworem wejściowym, uniemożliwiającym wjazd samochodem. Na rysunku nie zostały oznaczone także drzwi wejściowe, które aktualnie w budynku są. To fakty, które potwierdzają słowa skarżącego o wykonanych pracach budowlanych.
Sąd jednak waży również to, że na rysunku – inwentaryzacji brak daty jego sporządzenia. Wskutek tego nie wiadomo, jaki czas ten rysunek odzwierciedla. Z pieczątki podpisanego pod rysunkiem specjalisty widać, że dokument może pochodzić sprzed wielu lat, na co wskazuje podany, 4-cyfrowy nr telefonu. Z powszechnej wiedzy technicznej i doświadczenia życiowego wynika, że 4-cyfrowe numery telefonów nie są w obiegu telekomunikacyjnym od co najmniej 20 lat. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu, nie można odmówić wiarygodności zawartym w aktach ustaleniom, opartym na oświadczeniach w protokole, że obicia drzwi garażowych panelami dokonano ok. 15 lat temu, ale istniały one jeszcze wcześniej.
Na podstawie zgromadzonych informacji organ I instancji ustalił zakres prac wykonanych nielegalnie. Prace te dotyczą: 1) urządzenia w pomieszczeniu gospodarczym kuchni dla potrzeb lok. nr [...] i w związku z tym wykonaniu szeregu instalacji i otworu okiennego, 2) poddasza, gdzie pomieszczenie strychowe zaadaptowano na pomieszczenie mieszkalne, i związku z tym wykonano m. in. 2 okna połaciowe, nową instalację elektryczną oraz grzewczą. Organ I instancji ustalił, że nie dopełniono obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wobec okien w przegrodach zewnętrznych, czym naruszono art. 29 Prawa budowlanego w dacie obowiązywania relewantnej dla niniejszej sprawy.
Te ustalenia zostały podtrzymane przez organ II instancji, który odniósł się do zakresu prac wskazując, że za wyjątkiem przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych prace nie wymagały pozwolenia na budowę.
Sąd, oceniając potraktowanie przez organ przebudowy przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych, poczytuje tą część uzasadnienia decyzji organu II instancji, która odnosi się do sprawy przebudowy drzwi garażowych, jako lakoniczną, jednak nie sposób zarzucić DWINB, że kwestię pominął. Odniesienia do wrót garażowych w uzasadnieniu aktu DWINB są, i można przyjąć, że aktualne pozostają wobec nich te ustalenia, które obejmują przebudowę przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych. Podobnie trzeba odnieść się do wskazanej przez skarżącego wymiany dachówek.
Odnosząc się do kwestii kwalifikacji prawnej wykonanych prac budowlanych zastosowanej przez organ, to jest ona prawidłowa. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 1aa Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, innych niż wymienione w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Skoro zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przebudową przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, to pozwolenie na budowę tych robót budowlanych było wymagane.
Aktualna staje się więc kwestia kroków (czynności), jakie powinien podjąć organ w takiej sytuacji.
Artykuł 48 ust. 1 Prawa budowlanego ustanawia zasadę, zgodnie z którą organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę. W realiach sprawy nie nastąpiła budowa, a więc wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Dopuszczono się przebudowy, czyli wykonywania robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego).
Wykonanie przebudowy, w sytuacji gdy nastąpiło nielegalnie, czyli bez pozwolenia na budowę, nie kwalifikuje się zatem do wydania decyzji z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc wydania nakazu rozbiórki.
Taka sytuacja - to znaczy roboty budowlane w postaci nielegalnej przebudowy - wypełnia znamiona przewidziane przez ustawodawcę w art. 50 Prawa budowlanego, gdzie mowa o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacjach innych niż określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
W zakres sytuacji innych wchodzi przebudowa, której niewątpliwie, i co nie stanowi okoliczności spornej, dokonano w niniejszej sprawie.
Gdy roboty budowlane - jak na przykład adekwatna do realiów sprawy przebudowa - prowadzone są bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia, to organ zobowiązany jest wykonać dyspozycję wynikającą z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, to znaczy wstrzymać postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych.
Jednak wedle elementarnej logiki i podstawowej semantyki języka polskiego wstrzymać można coś, co się toczy, co jest w ruchu (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. Stanisława Dubisza, Warszawa 2003). W kontrolowanej sprawie wstrzymanie robót budowlanych jest awykonalne, i przeczyłoby nie tylko logice, ale także ustalonemu stanowi faktycznego, w którym roboty budowlane zakończono kilka lat temu, roboty dotyczące wrót garażowych jeszcze wcześniej.
Na koniec, co jednak wcale nie stanowi o przywiązaniu przez Sąd mniejszej wagi, trzeba odpowiedzieć tym zarzutom skarżącego, które koncentrują się na wadliwości postępowania dowodowego oraz brakach w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Według art. 7 k. p. a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Artykuł 77§1 nakazuje organowi administracji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 107 §3 k. p. a. nakazuje w uzasadnieniu faktycznym decyzji w szczególności podać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wykazany wyżej, był wystarczający do zajęcia stanowiska i wydania rozstrzygnięcia przez organy administracji budowlanej. W tym kontekście argumentacja skarżącego zarzucająca, że organ II instancji nie przesłuchał wszystkich mieszkańców przedmiotowego budynku nie znajduje poparcia Sądu.
W aktach sprawy znajdują się pisma, w których wyrażone są zgody na prace budowlane. Akta zawierają także dowody informowania mieszkańców o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w tym potwierdzenia odbioru. Zrealizowano wizję lokalną, o której mieszkańcy byli informowani. W tym świetle nie można przyjąć, że dodatkowe przesłuchania wniosłyby do sprawy coś nowego. Mieszkańcy wiedzieli o toczącym się postępowaniu administracyjnym, i są jego formalnymi uczestnikami. Organ powinien prowadzić postępowanie administracyjne w sposób skondensowany na jego istocie, nie podejmując czynności niepotrzebnych, zbędnych, i już wyjaśnionych.
Analogicznie należy zdaniem Sądu potraktować zarzut skarżącego co do niezgromadzania od mieszkańców stosownej dokumentacji. Wystarczająca do rozpoznania dokumentacja w aktach sprawy się znajduje, i niewątpliwie wskazuje ona, że część wskazanych przez skarżącego robót budowlanych została zrealizowana bez spełnienia wymogów prawa budowlanego. To jest w sprawie niekontrowersyjne, a istota prawna sprawy sprowadza się do powinnych działań organu w reakcji na ustalone naruszenia.
Jednocześnie Sąd chce podkreślić, że załączone do akt sprawy zgody lokatorów na wykonanie określonych prac i ich oświadczenia nie uzdrawiają nieprawidłowości wynikających z naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Niemniej stanowią one materiał dowodowy pomagający w ustaleniu jakich prac dokonano, i kiedy.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie uzasadnienia decyzji DWINB. Organ wskazał fakty, które uznał za wiarygodne, wykazał dowody, i odniósł się do zgłoszonych we odwołaniu zarzutów. Następujące po ustaleniu stanu faktycznego, które jak wskazał Sąd, nie nosi cech wybiórczości , czynności organu determinowane były wskazanymi wyżej przepisami prawa materialnego, zwłaszcza art. 50-51 Prawa budowlanego. Wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast gdy roboty zostały wykonane i nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1106/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2021 r. II OSK 3560/18, CBOIS). Należy tu wyjaśnić skarżącemu, że organ nie przyjął domniemania legalności wykonanych prac. Organ stwierdził, że zostały one wykonane bez wymaganych prawem zezwoleń, ale zgodnie ze sztuka budowalną, i nie znalazł w tym konkretnym postępowaniu podstaw do zastosowania art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Dlatego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi: Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Skoro organ ustalił, że zrealizowane prace budowlane nie naruszają sztuki budowlanej i są zgodne z obowiązującymi normami, to nie miał podstaw, w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym, do nakazania zaniechania dalszych robót, rozbiórki bądź doprowadzenia do stanu poprzedniego, ani nakazania robót w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Z tych przyczyn zasadne było umorzenie postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości, i dlatego Sąd, nie dopatrując się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na zasadzie art. 151 p. p. s. a. oddalił skargę.