II SA/Wr 291/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę stawów rybnych, stwierdzając brak możliwości ich legalizacji z powodu braku wymaganego zgłoszenia i planu zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę stawów rybnych. Inwestor zarzucał błędy proceduralne i materialne, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego oraz brak pouczenia o procedurach. Sąd uznał jednak, że stawy zostały wybudowane bez wymaganego zgłoszenia, a brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia ich legalizację, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki stawów rybnych wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Inwestor podnosił szereg zarzutów, w tym błędy w ustaleniach faktycznych, niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisów Prawa budowlanego (art. 48 zamiast art. 48 ust. 2, art. 49b), naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak pouczenia, a także zarzucał organom administracji bierność i zaniechanie. Twierdził, że budowa stawów wymagała jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, i że istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w czasie realizacji inwestycji. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że inwestor nie dopełnił obowiązku zgłoszenia budowy, a brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwiają legalizację samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest brak wymaganego zgłoszenia oraz brak planu zagospodarowania przestrzennego, co czyni legalizację niemożliwą i potwierdza zasadność nakazu rozbiórki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Budowa stawów rybnych, w zależności od ich parametrów i obowiązujących przepisów, może wymagać pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W przypadku braku wymaganego zgłoszenia, budowa stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, stawy rybne zaliczane są do urządzeń melioracji szczegółowych. W zależności od okresu budowy i parametrów, mogły wymagać pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Brak wymaganego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49b § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 48 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49b § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.w. art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wymaganego zgłoszenia budowy stawów rybnych. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i niewłaściwej wykładni przepisów Prawa budowlanego. Zarzuty naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez brak pouczenia. Twierdzenie, że budowa stawów wymagała jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Argumentacja o istnieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w czasie realizacji inwestycji. Argumentacja o możliwości legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
legalizacja samowoli jest prawnie niemożliwa kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy uznać to, iż skarżący (co jest poza sporem) nie legitymuje się zgłoszeniem planowanej inwestycji do kompetentnego organu budowlanego, a dla terenu, na którym zrealizowano inwestycję nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skład orzekający
Alicja Palus
sędzia
Halina Filipowicz-Kremis
sprawozdawca
Zygmunt Wiśniewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, wymogów zgłoszenia budowy oraz znaczenia planów zagospodarowania przestrzennego dla legalizacji samowoli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy stawów rybnych i obowiązujących przepisów w okresie realizacji inwestycji. Interpretacja przepisów o planowaniu przestrzennym może być pomocna w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i procedurami administracyjnymi, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Samowola budowlana: Kiedy brak zgłoszenia i planu zagospodarowania przestrzennego oznacza nieuchronną rozbiórkę?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 291/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-05-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Alicja Palus Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/ Zygmunt Wiśniewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OZ 377/07 - Postanowienie NSA z 2007-05-08 II OZ 378/07 - Postanowienie NSA z 2007-05-08 II OZ 1107/07 - Postanowienie NSA z 2007-11-08 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art. 496 ust. 1, ust. 2, art. 38, art. 29 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: SNSA Halina Kremis (sprawozdawca) Asesor WSA Alicja Palus Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w II Wydziale w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stawu oznaczonego na mapie nr [...], zlokalizowanego na działce nr [...] i nr [...] na działce [...] w M. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nakazał A. B. rozbiórkę stawów rybnych oznaczonych na mapie sytuacyjno-wysokościowej numerem [...] – zlokalizowanego na działce nr [...] oraz numerem [...] – zlokalizowanego na działce nr [...] w M., gmina W . Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że odwołujący się nie dopełnił procedury zgłoszeniowej z art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 zamiast zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielenie pouczenia po złożeniu zgłoszenia robót z dnia [...]r. o obowiązującej procedurze w zakresie uzyskiwania pozwoleń na budowę i właściwości organów procesu inwestycyjnego, a w szczególności poprzez udzielenie błędnego pouczenia w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. o właściwości rzeczowej organu załatwiającego sprawy planowanej inwestycji. Ponadto – naruszenie przepisów art. 15 k.p.a. poprzez nie doręczenie kwestionowanej decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu w toczącym się postępowaniu, art. 77 § 1 k.p.a. przez brak należytej staranności w zebraniu, właściwej ocenie i uznaniu za udowodniony fakt materiału mającego znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, art. 106 k.p.a. w związku z wydaniem decyzji pomimo toczącego się postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wskazując na powyższe odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na jej nieważność (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz wszczęcie procedury legalizacji realizowanych stawów. Skarżący podniósł nadto, że obiektem inwestycji jest rozbudowa istniejącego od wielu lat basenu pożarowego, a inicjatorem wszczęcia postępowania jest sąsiadka K. H.-D., która niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym poinformowała Urząd Gminy W., że były prowadzone prace przy budowie stawów. W istocie były to prace polegające na osuszeniu terenu poprzez wykonanie kanału odwadniającego za pomocą koparki. Zdaniem strony decyzja organu pierwszej instancji wynika z błędnej przesłanki tj. braku możliwości stwierdzenia zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gminy W . Brak miejscowego planu dla M. nie może skutkować negatywnie dla odwołującego się. Również przypisywanie w kwestionowanej decyzji o nakazie rozbiórki samowoli budowlanej stoi w jaskrawej sprzeczności z treścią informacji, jaką uzyskał w piśmie powiatowego organu nadzoru budowlanego z dnia [...] r. Zgodnie z przekazanym pouczeniem odwołujący się uzyskał pozwolenie wodno-prawne nieświadom tego, że kompetentny organ wprowadził go w błąd. W świetle przytoczonych faktów oraz dołączonych dokumentów, twierdzenie o popełnieniu samowoli budowlanej nie znajduje uzasadnienia. W dniu [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono m.in., że z akt sprawy wynika w szczególności, że A. B. jest inwestorem budowy stawu (dolnego) nr [...] na działce nr [...] oraz stawu nr [...] (górnego -rozbudowy pierwotnego stawu nr [...]) na działce nr [...] obręb M., budowę rozpoczął w [...] r. Inwestor zeznał, że nie posiada pozwolenia na budowę. W myśl obowiązującego w dacie rozpoczęcia budowy art. 29 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wykonanie (i remont) urządzeń melioracji szczegółowych - do których art. 91 ust. 4 ustawy - Prawo wodne zalicza stawy rybne - było wprawdzie zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lecz wymagało uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi, zgodnie z art. 30. Organ zaznaczył, że wykonywanie obiektów budowlanych bez uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi albo przed upływem 30 dni od doręczenia organowi zgłoszenia lub wbrew sprzeciwowi zgłoszonemu przez ten organ jest samowolą budowlaną i w świetle obowiązujących przepisów skutkował wydaniem nakazu rozbiórki. Zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, w omawianym przypadku inwestor nie dokonał, co wypełniało przesłankę określoną w art. 48 do nakazania rozbiórki przedmiotowych stawów. Nadto wskazano, że pismo A. B. z dnia [...]r. złożone w Wydziale Ochrony Środowiska, Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej Starostwa Powiatowego, na które powołał się w odwołaniu, nie stanowiło wymaganego zgłoszenia – jak wynika z treści pisma, dotyczyło ono wydania przez organ pozwolenia wodnoprawnego, wymaganego dla stawów i innych zbiorników wodnych przepisami Prawa wodnego. Powołany w decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z ust. 2 – jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, w myśl ust. 3, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, określonych dokumentów i zaświadczenia (pkt 1 i 2). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków w myśl ust. 4, stosuje się przepis ust. 1, tj. nakazuje rozbiórkę. Natomiast zgodnie z art. 49b ust. 1 powołanej ustawy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W tym przypadku, podobnie jak w przypadku określonym w art. 48, może być zastosowana procedura legalizacyjna – jednakże pod warunkiem, że budowa jest zgodna w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, z ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Warunek ten, jak wskazał organ odwoławczy, nie jest spełniony, ponieważ Gmina W. nie posiada obowiązującego planu miejscowego a inwestor w ogóle nie uzyskał (i nie występował) o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowana terenu. Decyzja taka i decyzja pozwolenia na budowę w świetle Prawa budowlanego obowiązującego w czasie rozpoczęcia budowy stawów (art. 29 ust. 1 pkt 2) była wymagana m.in. dla obiektów budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia wynoszącej 1 m i powyżej 1 m. Organ pierwszej instancji w decyzji nie podał jaką wysokość piętrzenia przewidywał inwestor w swoich stawach. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami (art. 29 ust. 2 pkt 9) wykonywanie i remont wszystkich ziemnych stawów hodowlanych wymaga pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie organu drugiej instancji kwestionowana przez A. B. decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Wprawdzie organ pierwszej instancji powołał się na art. 48b zamiast art. 49b, który jest właściwy w odniesieniu do obiektów budowanych wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia (lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ), ale dla podjęcia rozstrzygnięcia nie ma to znaczenia, bowiem w obu przypadkach, o których mowa w art. 48b i art. 48b, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany nakazać rozbiórkę. W świetle powyższego argumentacja odwołującego się uznana została za całkowicie chybioną i pozostającą bez wpływu na rozstrzygnięcie. Skargę na ostateczną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł A. B., zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zamiast zastosowania art. 49b ust. 2 znowelizowanego Prawa budowlanego dopuszczającego możliwość legalizacji wykonanych robót bez wymaganego zgłoszenia. Również dlatego, że można nakazać rozbiórkę tylko w takim zakresie w jakim wybudowano obiekt z ruszeniem prawa, ponieważ wcześniej przed rozpoczęciem prac budowlanych istniały dwa mniejsze zbiorniki wodne na działce nr [...] i nr [...]. Nadto strona skarżąca zarzuciła bezpodstawne i niezgodne z obowiązującym stanem prawnym zaliczenie wybudowanych stawów hodowlanych do zbiorników płynących wód powierzchniowych o stałym lub okresowym przepływie, pobierających wody płynące o uznaniowo przyjętej przez organ drugiej instancji wysokości piętrzenia powyżej 1 m oraz błędne przyjęcie za podstawę zajętego stanowiska, że obowiązujące przepisy art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego stanowią prawo działające wstecz, wiążące dla robót wykonywanych w latach 2000-2002. Organ nadzoru budowlanego bezpodstawnie wykluczył możliwość legalizacji samowoli budowlanej z powodu braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w związku z brakiem aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, chociaż w czasie rozpoczęcia robót i wszczęcia postępowania obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy z datą jego ważności do końca [...] r. Strona nie zgodziła się również z obciążeniem wyłącznie inwestora zarzutem nie zgłoszenia planowanej budowy do właściwego organu z pominięciem pośredniego udziału organów administracji w zaistnieniu samowoli budowlanej poprzez ich bezczynność i zaniechanie pouczenia inwestora o jego obowiązkach i prawach związanych z budową stawów, tj. naruszenie przepisów art. 9 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że wykonane stawy rybne nie wpłynęły na pogorszenie środowiska, a wręcz przeciwnie, nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych ani chronionego prawem interesu publicznego bądź osób trzecich, skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona podniosła nadto, że pismem z dnia [...]r. skarżący wystąpił do Starostwa Powiatowego w W. o wydanie "zezwolenia" na wykonanie stawów rybnych. Pismo to trafiło do Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej Starostwa Powiatowego w W . Zgodnie z art. 9 k.p.a. organ miał obowiązek poinformować skarżącego, że do budowy stawów rybnych, oprócz pozwolenia wodno-prawnego, wymagane jest zgłoszenie planowanej budowy do Wydziału Budownictwa. Zgodnie z właściwością należało pismo wnioskodawcy przekazać do Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego w W . Fakt powzięcia wiadomości przez zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w brzemieniu przed jego zmianą ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę (zgłoszenia). Przekazana do wiadomości inwestora w piśmie z dnia [...] r. informacja przez nadzór budowlany utwierdziła stronę w przekonaniu, że jego ubieganie się o pozwolenie wodno-prawne jest zgodne z obowiązującymi przepisami, a zwłaszcza z przepisami prawa budowlanego, skoro nadzór budowlany, przyjmując do wiadomości doniesienie o wykonywanych robotach ziemnych, nie zgłosił sprzeciwu. Jak podniósł dalej skarżący, nikt nie może ponosić negatywnych konsekwencji z powodu oparcia swego postępowania na otrzymanej informacji urzędowej. Obciążenie inwestora zarzutem popełnienia samowoli budowlanej stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa (art. 8 i 9 k.p.a.). Ponadto podniesiono, że obecnie gmina nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak miejscowego planu nie oznacza, że budowa stawów jest sprzeczna z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, powoduje zmianę przeznaczenia terenu bądź zmian istniejącego sposobu zagospodarowania. Skutki braku miejscowego przestrzennego nie mogą obciążać obywatela i działać na szkodę jego interesów. W czasie realizacji inwestycji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania gminy W. z datą ważności do końca [...] r. Przyczynę zaistnienia sytuacji określonej jako samowola budowlana stanowiła bezczynność organów administracji i zaniechanie uprzedzenia inwestora o obowiązku zgłoszenia zamierzonych robót. Dotyczy to w szczególności błędnego pouczenia o treści pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o właściwości rzeczowej organu ochrony środowiska kompetentnego do załatwienia spraw związanych z budową stawów. Zgodnie z przepisami ustawy – Prawo wodne, stawy rybne zalicza się do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, stanowiących wody stojące w zbiornikach niezwiązanych z ciekami naturalnymi, a więc bez dopływu i odpływu, o wysokości piętrzenia wody poniżej 1 m. Wybudowane stawy spełniają te wymagania i w myśl przepisów obowiązującego wówczas Prawa budowlanego (art. 29 ust.2 pkt 4), w związku z art. 30 ust. 1 budowa ich wymagała zgłoszenia właściwemu organowi, a nie pozwolenia na budowę jak podano błędnie w zaskarżonej decyzji. Stąd zdaniem skarżącego, wywód organu nadzoru budowlanego o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie znajduje oparcia w obowiązujących w czasie realizacji budowy przepisach prawa budowlanego i nie dotyczy stawów hodowlanych o wyszczególnionych wyżej cechach (art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego). Skoro budowa stawów nie wymagała pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, to tym samym nie było wymogu ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przez inwestora. Brak więc jego wystąpienia w tym zakresie jest w pełni uzasadniony. W ocenie skarżącego, również zarzut braku ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja taka nie była w tym przypadku wymagana, w przede wszystkim dlatego, że w czasie rozpoczęcia budowy i wszczęcia postępowania w tej sprawie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy W . Stwierdzenie zgodności budowy stawów z ustaleniami tego planu należało do obowiązków organu badającego okoliczności samowoli budowlanej. Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy w czasie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego byłoby bezzasadne i niemożliwe. Przedstawione argumenty zdaniem strony skarżącej, wypełniają przesłanki umożliwiające zastosowanie procedury legalizacyjnej samowoli na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego z 2003 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 2016). Natomiast brak aktualnie obowiązującego planu i niemożność stwierdzenia, czy budowa zrealizowana przed upływem [...] r. jest zgodna z obecnie obowiązującymi przepisami, organ uznał za udowodnioną sprzeczność z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, skutkującą nakazem rozbiórki. Przy wydawaniu decyzji o rozbiórce stawów pominięto również całkowicie fakt, że staw zlokalizowany na działce nr [...] istniał od dawna jako zbiornik przeciwpożarowy, a drugi staw na działce nr [...]– od połowy lat [...]. Zgodnie z zasadą zawartą w art. 48 Prawa budowlanego (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), można nakazać rozbiórkę w takim zakresie w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Przepis ten ma charakter restytucyjny (karzący z nawiązką ponad to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa), którego istotą jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu. Organ pierwszej instancji w swojej decyzji dowodzi natomiast, że wobec niemożności stwierdzenia zgodności wybudowanych stawów (a nie realizowana budowa... jak określił) z ustaleniami planu lub ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, należy wykluczyć możliwość legalizacji zrealizowanych stawów. Brak planu nie może być podstawą nakazu rozbiórki obciążającą inwestora, tj. ukaraniem go, ani dowodem, że wybudowane stawy są sprzeczne z ustaleniami przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, których gmina nie uchwaliła. Ubieganie się przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w czasie przed przystąpieniem do robót było bezprzedmiotowe, tj. w czasie obejmującym okres obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W . W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest chybiona. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, orzekając w sprawie kompetentny organ nadzoru budowlanego drugiej instancji, prawidłowo zastosował prawo materialne, a to art. 49b ust.1 Prawa budowlanego. W tym miejscu można wskazać, że w świetle art. 49b Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji ostatecznej – właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ustęp 2 przywołanego przepisu dopuszcza legalizację samowoli budowlanej jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, organ nadzoru budowlanego został zawiadomiony o prowadzeniu robót budowlanych w zakresie budowy stawów rybnych jeszcze w [...] r. pismem K. H.-D . (k. 1 i n. akt administracyjnych organu pierwszej instancji, t. I). Z akt tych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż inwestor od początku prowadzonych prac ziemnych, zmierzających do wybudowania stawów rybnych, miał pełną świadomość, że inwestycję tę konsekwentnie oprotestowali sąsiedzi – K. H.-D. i S. H . W czasie całego procesu inwestycyjnego K. H.-D. zwracała się do wszystkich instytucji, które winny być z racji funkcji zainteresowane inwestycją o kolejnych jej etapach i postępie robót. W efekcie [...]r. (po przeszło roku od pierwszego sygnału) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie W. udał się na oględziny w miejscu inwestycji, które nie odbyły się z uwagi na nieobecność inwestora i jego małżonki w miejscu zamieszkania. Przesłuchany na okoliczność prowadzonych robót w dniu [...]r. A. B. oświadczył, iż "nie posiada pozwolenia na budowę inwestycji, natomiast w sprawie były wydawane pozwolenia wodno-prawne. Podczas kolejnej wizji lokalnej, z udziałem inwestora stwierdzono, iż oba stawy są wybudowane, stanowią kolizję z istniejącą linią niskiego napięcia". Dodatkowo można także podnieść, że pierwsza decyzja nakazująca rozbiórkę spornych zbiorników została wydana jeszcze w [...] r. i jej eliminacja z obrotu prawnego wynikła jedynie z powodu pominięcia pełnomocnika strony w procesie je doręczania. Na podstawie informacji, uzyskanej z Urzędu Gminy W. w dniu [...] r., organ ustalił, iż dla tej gminy nie ma obowiązującego aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, a z kolejnego pisma tego Urzędu z dnia [...]r. wynika także, iż ani do dnia [...]r., ani w terminie późniejszym nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stawów rybnych na działkach [...] i [...] w M . Reasumując, organ nie mógł orzec inaczej, niż nakazując rozbiórkę obiektów budowlanych wykonanych bez wymaganego prawem zgłoszenia. Z tego co wyżej wynika, że postępowanie dowodowe prowadzone przed organem nie wykazało, iż zachodzą przesłanki, określone w jego ustępie 2. Akta administracyjne w sposób jednoznaczny wskazują, że organ prowadził postępowanie wyjaśniające, zmierzające do doprowadzenia do legalizacji budowy. Jednakże postępowanie to wykazało, iż przesłanki legalizacyjne w sprawie nie wystąpiły. Jeśli chodzi o zarzuty skargi, to nie mogą one skutecznie wzruszyć skarżonych decyzji. Nie dopatrzył się sąd naruszenia art. 48 i 29 Prawa budowlanego. Nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Dodać można, iż do uchylenia kwestionowanych decyzji przez sąd administracyjny może dojść jedynie w przypadku, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ani skarżący nie wskazuje na czym ów istotny wpływ miał by polegać, ani sąd z urzędu takich uchybień się nie dopatrzył. Inną kwestią, należącą do kompetencji innego organu jest pozwolenie wodno-prawne, mające swoje uzasadnienie w przepisach Prawa wodnego (choć i ta decyzja była uchylona przez organ drugiej instancji), a inną decyzja o pozwoleniu na budowę, czy przyjęcie zgłoszenia pozostające w kompetencji organów architektoniczno-budowlanych. Za najistotniejsze dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy uznać to, iż skarżący (co jest poza sporem) nie legitymuje się zgłoszeniem planowanej inwestycji do kompetentnego organu budowlanego, a dla terenu, na którym zrealizowano inwestycję nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Suma tych okoliczności wskazuje, iż legalizacja samowoli jest prawnie niemożliwa, a co za tym idzie kwestionowanym decyzjom nie sposób odmówić przymiotu legalności. Reasumując, prawidłowe zastosowanie prawa materialnego przez organ drugiej instancji, z poprawnym wykorzystaniem procedury administracyjnej powoduje, że skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI