II SA/WR 290/22

II SA/Wr 290/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Władysław Kulon
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 779
art. 24b ust. 2, ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpoznaniu odwołania R. P. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia na R. P. obowiązku zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodzie [...] (pkt. I), zobowiązania do przekazania odpadów wyłącznie podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia w celu dalszego ich zagospodarowania (pkt. II) w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (pkt. III), na koszt podmiotu, na którego nałożono obowiązek (pkt. IV) oraz zobowiązania do niezwłocznego poinformowania organu o wykonaniu obowiązku (pkt. V) i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt. VI), utrzymało w mocy opisaną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...] pracownicy Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we W. zatrzymali do kontroli samochód ciężarowego MAN o numerach rejestracyjnych [...] wraz z naczepą SCHMITZ nr rej. [...], należący do P. H.-U. M. P. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli drogowej, pojazdem tym przewożono bez wymaganych dokumentów potwierdzających transport odpadów. W naczepie przewożono bowiem w belach pocięte i poszarpane tekstylia, przypominające odzież, jednak pocięte i pozbawione elementów takich jak guziki i zamki. W celu klasyfikacji przewożonego transportu, zwrócono się o opinię do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we W.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia [...], wskazał że przewożony ładunek stanowi odpad o kodzie [...] - odpady z przetwarzania włókien tekstylnych. W ramach rozpoznania przeprowadzonego przez inspektorów WIOŚ we Wrocławiu ustalono, że transport wykonywany był na zlecenie przedsiębiorcy R. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą R. P. F. H.-U. "[...]" z siedzibą w miejscowości W. nr [...], [...] (NIP: [...], Regon – [...]) za pośrednictwem E. S., będącej pośrednikiem prowadzącym działalność pod nazwą "E." PHU I.-E. S. E. do przedsiębiorstwa A. P. Sp. z o.o. w Ś. Kolegium wyjaśniło, że rozstrzygnięcie kwestii klasyfikacji odpadu wynika z uprawnień tego organu na podstawie art. 9 ust 2 pkt 10 ustawy o inspekcji ochrony środowiska.
Kolejno wskazano, że przewóz realizowany przez przewoźnika P.H.U. M. P., odbywał się bez wymaganej dokumentacji potwierdzającej rodzaj transportowanych odpadów oraz bez właściwego oznakowania. Kontrola pojazdu wykazała, iż transport odpadów odbywał się niezgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742), ujawniając naruszenia, o którym mowa w art. 24a ust. 1 pkt. 1 ustawy o odpadach. W związku z powyższym pojazd z naczepą wraz z odpadami, skierowany został do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów, tj. na teren Regionalnej Instalacji do Przetwarzania Odpadów Komunalnych w L. przy ulicy [...], wyznaczonego uchwałą Sejmiku Województwa Dolnośląskiego uchwała nr W73/19 z dnia 13 lutego 2019 r.
Organ podkreślił następnie, że ustalono, że wytwórcą i posiadaczem odpadów jest R. P., która nie posiadała zezwolenia ani na ich posiadanie ani na transport. Z tego powodu transport wraz z ładunkiem został zatrzymany, natomiast wobec R. P. Prezydent L. w dniu [...] wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na R. P. obowiązku zagospodarowania odpadów znajdujących się na naczepie. Oświadczeniem z dnia [...], strona poinformowała organ, że będąc posiadaczem odpadów zagospodaruje odpady zaklasyfikowane przez DWIOŚ pod kodem [...], przekazując je uprawnionemu podmiotowi posiadającemu wymagane zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W przedłożonym oświadczeniu F.H.U. "[...]" zobowiązał się do odebrania na własny koszt, ładunku i przekazania ich uprawnionemu podmiotowi posiadającemu aktualne zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Wskazanym odbiorcą miał być I. O. Sp. z o.o. w Ś. W dniu [...] zleciła za pośrednictwem systemu BDO transport odpadów z miejsca zatrzymania do odbiorcy posiadającego zezwolenie na gospodarowanie odpadami, generując z systemu kartę przekazania odpadów. W takiej sytuacji Prezydent Miasta L. w dniu [...] wydał decyzję opisaną we wcześniejszej części uzasadnienia i zezwolił na odebranie pojazdu z miejsca zatrzymania. Na podstawie tych aktów organu pierwszej instancji, strona odebrała zatrzymany ładunek i wykonała treść nakazów z decyzji jeszcze w tym samym dniu.
Kolegium podniosło, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U z 2021 r., poz. 779 z późn. zm.), a zgodnie z brzmieniem art. 24 ustawy, transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r., poz. 1742, dalej: "rozporządzenie"). Zlecający usługę transportu odpadów jest obowiązany wskazać transportującemu odpady wykonującemu usługę transportu odpadów miejsce przeznaczenia odpadów oraz posiadacza odpadów, do którego należy dostarczyć odpady. Transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, o którym wyżej mowa. W przypadku transportu odpadów bez wymaganych dokumentów, w których wskazany jest posiadacz odpadów przekazujący odpad oraz posiadacz odpadów, do którego należy dostarczyć odpady, posiadaczem tych odpadów jest transportujący te odpady.
Jak wskazało Kolegium z treści § 8 rozporządzenia, odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych opadów oraz dane zlecającego transport odpadów. W związku z ujawnionymi w czasie kontroli brakami w dokumentacji przewożonych odpadów, na podstawie art. 24 a ustawy, pojazd je przewożący został zatrzymany przez uprawnione w tym przedmiocie służby i skierowany a miejsca wyznaczonego zgodnie z wojewódzkim planem gospodarowania odpadami.
Przytaczając uregulowania art. 24b ustawy o odpadach, Kolegium podniosło, że wobec ustalenia przez organ pierwszej instancji posiadacza odpadów, organ ten prawidłowo wydał decyzję w przedmiocie nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów przez tego posiadacza, tj. R. P., na jej koszt.
Kolegium podkreśliło również, że pierwotnym i głównym źródłem ustaleń w zakresie naruszeń obowiązującego prawa pozostaje kontrola), potwierdzona protokołem kontroli z dnia [...]. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, Kolegium podkreśliło, że protokół kontroli, który jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym, został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Ponadto w aktach poza protokołem kontroli drogowej znajduje się ocena Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, który zakwalifikował przewożony towar jako odpad o kodzie [...] - odpady z przetwarzania włókien tekstylnych. Klasyfikacja ta została dokonana w ocenie Kolegium na podstawie eksperckiej oceny przeprowadzonej przez inspektorów organu dokonanej z użyciem materiału zdjęciowego, treści protokołu z dokonanych czynności kontrolnych oraz ustaleń przeprowadzonych przez inspektorów WIOŚ.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie, że protokół kontroli drogowej oraz opinia ekspercka WIOŚ są wiarygodnym i wystarczającym materiałem dowodowym do dokonania kwalifikacji przewożonego ładunku oraz art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że pozbawienie materiałów metalowych elementów jak zamki, guziki i zszywki, czyni ten materiał odpadem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty i argumentacje skargi, wnosząc o uchylenie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi zaś, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., utrzymująca w mocy decyzją nakładającą na skarżącą obowiązek zagospodarowania odpadów, na jej koszt.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 24b ust. 2, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2021 r. poz. 779). Zgodnie z art. 24b ust. 1 ustawy o odpadach, w przypadku, o którym mowa w art. 24 ust. 4a, gdy nie ustalono podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów, podmiot wykonujący transport odpadów jest obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. Natomiast przywołany art. 24b ust. 2 ustawy o odpadach stanowi , że w przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. Zgodnie natomiast z art. 24b ust. 3 ustawy o odpadach obowiązek zagospodarowania odpadów nakłada, w drodze decyzji, na podmiot, o którym mowa w ust. 1 i 2, starosta właściwy ze względu na miejsce, na które został skierowany zatrzymany transport odpadów. Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu (ust. 4).
Organy obu instancji zastosowały przytoczone przepisy albowiem ustaliły, że posiadaczem odpadów, a zatem osobą odpowiedzialną za ich zagospodarowanie, jest skarżąca E. P. Skarżąca nie kwestionowała zresztą, na żadnym etapie postępowanie tej okoliczności.
W aktach sprawy znajduje się napisane odręcznie i podpisane przez skarżącą oświadczenie, że przekazuje do transportu [...] odzieży używanej, ("jedzie E. na magazyn"). Oświadczenie to okazał zatrzymany do kontroli kierowca przewożący towar, jako dokument przewozu. Organy włączyły do materiału dowodowego sprawy również decyzję z dnia [...] udzielającą P. M. zezwolenia na dokonywanie transportu odpadów. Bezspornie, zezwolenie to nie obejmowało odpadów o kodzie [...].
W takiej sytuacji status skarżącej jako posiadacza przewożonych odpadów ustalony został prawidłowo. Skarżąca, będąca ich posiadaczem, przekazała odpady do transportu podmiotowi niemającemu zezwolenia na ich przewożenie. W takiej sytuacji, to skarżąca właśnie zobowiązana była do zagospodarowania odpadów zgodnie z przepisami prawa.
Skarżąca podnosiła konsekwentnie, że zatrzymany ładunek nie był odpadem i błąd popełniły organy dokonujące jego kwalifikacji, albowiem była to odzież używania, z której na życzenie odbiorcy usunięte zostały wszelkie elementy plastikowe i metalowe. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że z akt sprawy, w tym materiału zdjęciowego wynika dobitnie, że skarżąca nie miała racji w tym przedmiocie i były to twierdzenia podnoszone wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania. Po pierwsze skarżąca posiada zezwolenie na wytwarzanie odpadów o kodzie [...]. Po drugie, technika jakiej użyto do usunięcia elementów plastikowych i metalowych odzieży, świadczy o zupełnym braku dbałości o pozostawienie po wycięciu cech odzieży. To znaczy, ze spodni np. usunięto metalowe elementy kieszeni w taki sposób, że wycięta została większość górnej części spodni, co uniemożliwiałoby z całą pewnością noszenie pozostałego materiału jako spodni. Podobnie z koszulami i bluzkami. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę nie miał wątpliwości, że podczas obróbki dokonanej przez skarżącą, odzież została pozbawiona cech pozwalających na użytkowanie towaru nadal jako odzież. Zatem skarżąca wytworzyła i nadała do transportu odpad. Nie zmienia tej okoliczności fakt, że odbiorca towaru chciał wykorzystać przewożone odpady do produkcji podsufitek w samochodach, zatem nie był to odpad, skoro miał być nadal wykorzystywany. O tym, czy towar jest odpadem czy nie, nie świadczy okoliczność, czy może się on nadal nadawać do jakiegokolwiek wykorzystania. Cała gospodarka recyklingowa się bowiem na tym opiera. O kwalifikacji towaru jako odpadu można mówić wówczas, gdy towar ten traci cechy pozwalającego go użytkować zgodnie z jego przeznaczeniem. Co z pewnością miało miejsce w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu organy dokonały wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który jawi się jako kompletny. Nie doszło w sprawie – co podnosiła skarżąca w sprawie, do istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W szczególności naruszeniem takim nie jest posłużenie się opinią ekspercką inspektorów WIOŚ do kwalifikacji zatrzymanego ładunku. W ocenie skarżącej mogła być taką podstawą wyłącznie opinia biegłego. Tymczasem Sąd wskazuje, że WIOŚ jest organem powołanym do ochrony środowiska iw jego kompetencjach leży dokonywanej kwalifikacji odpadów. Przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza, ze przewożony towar jest odpadem o kodzie [...], znajduje zresztą pełną akceptację Sądu, co już zostało wyjaśnione.
Wobec niedopatrzenia się naruszenia prawa ani materialnego ani procesowego przez organy administracji publicznej, Sąd skargę w niniejszej sprawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w całości oddalił.