II SA/Wr 290/03

II SA/Wr 290/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Henryk Ożóg /przewodniczący/
Lidia Serwiniowska
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
art. 35 ust. 2 f pkt 2
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Marzena Korokowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. reprezentowanego przez opiekuna prawnego E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie okresu wypłaty renty socjalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 10 ( dziesięć ) złotych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. przyznał M. Z. rentę socjalną od [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz świadczenia lecznicze.
Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. postanowiła zmienić decyzję z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej terminu wypłaty renty socjalnej, w ten sposób że świadczenie wypłaca się do [...] r. W uzasadnieniu decyzji podano, że zainteresowany nie zamieszkuje i nie jest zameldowany we W., albowiem został zameldowany na pobyt czasowy w Domu Pomocy Społecznej w O.. Wobec powyższego, stosownie do orzecznictwa Sądu Najwyższego, miejscem zamieszkania zainteresowanego jest miejscowość, w której położony jest DPS. Osobom nowo przyjętym do domu pomocy społecznej do końca roku kalendarzowego świadczenie wypłaca ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby po dokonaniu potrąceń.
W odwołaniu od decyzji E. G., opiekun prawny M. Z., zarzuciła że decyzja narusza art. 35 ust. 2 f pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym osobom nowo przyjętym do domu pomocy społecznej do końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło przyjęcie, rentę socjalną wypłaca ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Skoro miejscem zamieszkania M. Z. przed umieszczeniem w Domu Pomocy Społecznej był W., to do końca [...] r. rentę socjalną powinien otrzymywać z Ośrodka Pomocy Społecznej we W..
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium we W. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Według ustaleń organu odwoławczego, M. Z. został przyjęty do DPS od [...] r., a faktycznie tam przebywa od [...] r. Wymeldowano go z pobytu stałego we W. w dniu [...] r. Zdaniem Kolegium zainteresowany niewątpliwie zamieszkuje w O., w której przebywa z zamiarem stałego pobytu. Ustawa o pomocy społecznej nie posługuje się terminem "dotychczasowe miejsce zamieszkania", chodzi więc niewątpliwie o aktualne miejsce zamieszkania podopiecznego. U osób umieszczonych w domu pomocy społecznej na stałe takim miejscem będzie miejscowość, w której znajduje się dom. Tylko u osób czasowo umieszczonych w takiej placówce, zobowiązany do płacenia renty może być ośrodek z innej gminy, niż ta na terenie której zlokalizowany jest dom pomocy społecznej.
W skardze na decyzję skarżąca wniosła o uchylnie zaskarżonej decyzji lub wskazanie organu właściwego do wypłaty renty socjalnej za okres od [...] do [...] r. Jak podaje skarżąca, M. Z. zameldowany był w O. na pobyt czasowy od [...] do [...] r., a na pobyt stały od [...] r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w O. przyznał M. Z. rentę socjalną z dniem [...] r., ponieważ w przypadku osób niepełnosprawnych zmieniających miejsce pobytu dotychczas stosowaną praktyką było wypłacanie renty do końca roku kalendarzowego przez ośrodek właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania, a dopiero od następnego roku przez ośrodek właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania. W tej sytuacji w okresie od [...] do [...] r. świadczenie należące się z ustawy nie było wypłacane przez żaden organ.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Kolegium obowiązek wypłaty renty socjalnej za okres od [...] do [...] r. obciążał Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w O..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia wystąpienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., zmieniającą decyzję w sprawie przyznania renty socjalnej w części dotyczącej okresu wypłaty renty i ograniczającą okres wypłacania renty do dnia [...] r. z uwagi na faktyczne umieszczenie M. Z. od [...] r. w Domu Pomocy Społecznej w O. w gminie O.. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm. ) mające zastosowanie w czasie wydawania kwestionowanych decyzji.
Stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Zgodnie z art. 35 ust. 2 f pkt 2 cytowanej ustawy osobom zobowiązanym do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, w przypadku gdy nie pokrywają należności w kasie domu lub na jego konto, opłatę za pobyt w domu, za ich zgodą, potrąca z zasiłku stałego wyrównawczego lub renty socjalnej - ośrodek pomocy społecznej, który dokonuje wypłaty tego zasiłku lub renty socjalnej, z tym że osobom nowo przyjętym do domu pomocy społecznej do końca roku kalendarzowego świadczenia te wypłaca ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, po dokonaniu potrąceń. Opłatę za pobyt ośrodek pomocy społecznej przekazuje na konto domu pomocy społecznej.
W myśl powyższego przepisu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej powinny być pokrywane w kasie domu lub na konto bankowe domu. Jednocześnie ustawa umożliwiła osobom przebywającym w domu pomocy społecznej inny sposób pokrywania opłat. Osobom pobierającym zasiłki stałe wyrównawcze i renty socjalne opłaty mogą być potrącane przez ośrodek pomocy społecznej, który dokonuje wypłaty tych świadczeń i przekazywane na konto domu.
Dla rozstrzygnięcia sporu w niniejszej sprawy istotne jest wyjaśnienie, który ośrodek pomocy społecznej zobowiązany jest do wypłaty przyznanej nowo przyjętemu pensjonariuszowi domu pomocy społecznej renty socjalnej, a więc czy jest to ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania tej osoby czy też ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania tej osoby, czyli ośrodek właściwy ze względu na położenie domu pomocy społecznej.
Właściwość miejscowa ośrodka pomocy społecznej w sprawach przyznawania świadczeń z pomocy społecznej została określona w art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca stałego pobytu lub ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały osoby ubiegającej się o świadczenie. Zasadniczo więc renta socjalna wypłacana jest przez ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu osoby uprawnionej do jej otrzymywania. W przypadku osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, ośrodkiem pomocy społecznej zobowiązanym do wypłaty renty socjalnej jest ośrodek pomocy właściwy ze względu na miejsce położenia domu pomocy społecznej, w którym osoba uprawniona posiada miejsce stałego pobytu.
Od powyższej zasady ustanawiającej właściwość ośrodka pomocy społecznej do wypłaty świadczeń z pomocy społecznej, w tym renty socjalnej, ustawa o pomocy społecznej czyni wyjątek w art. 35 ust. 2 f pkt 2, stanowiąc że osobom nowo przyjętym do domu pomocy społecznej do końca roku kalendarzowego świadczenia wypłaca ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. W odróżnieniu więc od osób przebywających w domu pomocy społecznej także w roku ubiegłym, którym rentę socjalną zgodnie z art. 37 ust. 1 wypłaca ośrodek pomocy właściwy ze względu na miejsce położenia domu pomocy społecznej, osobom nowo przyjętym rentę socjalną wypłaca do końca roku kalendarzowego ośrodek dotychczas zobowiązany do jej wypłaty, tj. ośrodek dotychczasowego miejsca zamieszkania tej osoby. Dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego, osobom nowo przyjętym renta socjalna wypłacana jest przez ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce położenia domu pomocy społecznej.
Za powyższą interpretacją art. 35 ust. 2 f pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przemawiają również argumenty wynikające z wykładni celowościowej. Stosownie bowiem do art. 11 pkt 1 cytowanej ustawy zadania zlecone gminie obejmują przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych, renty socjalnej. Zadanie zlecone gminie wykonywane są po zapewnieniu środków finansowych przez administrację rządową. Zgodnie bowiem z art. 8 ust.3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) gmina otrzymuje środki konieczne do wykonywania zadań zleconych. Odroczenie w czasie obowiązku wypłaty świadczeń osobom nowo przybyłym do domów pomocy społecznej umożliwia gminie uzyskanie niezbędnej ilości środków na realizację zadań zleconych, w tym na wypłatę rent socjalnych.
W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o pomocy społecznej pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż tylko u osób czasowo umieszczonych w placówce, zobowiązany do płacenia renty socjalnej może być ośrodek z innej gminy, niż ta na terenie której zlokalizowany jest dom pomocy społecznej.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro stosownie do art. 37 ust. 1, zobowiązanym do wypłaty M. Z. renty socjalnej przed jego umieszczeniem w domu pomocy społecznej był Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W., Ośrodek ten pozostał właściwy do wypłaty świadczenia do końca roku [...], także po umieszczeniu M. Z. w [...] r. w domu pomocy społecznej.
Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.