II SA/Wr 2879/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-12-22
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościprawo własnościużytkowanie wieczysteustawa o nabywaniu nieruchomościnastępstwo prawnedziedziczenieterminywsaadministracja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości, uznając, że skarżąca nie spełniała warunków ustawy dotyczących wieczystego użytkowania nieruchomości w kluczowych datach.

Skarżąca B. R. wniosła o stwierdzenie nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości, powołując się na dziedziczenie prawa użytkowania wieczystego po rodzicach. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły, argumentując, że skarżąca nie była wieczystym użytkownikiem nieruchomości ani w dniu 26 maja 1990 r., ani w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.), co było warunkiem koniecznym do nabycia własności na podstawie ustawy z 2001 r. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.

Sprawa dotyczyła skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości. Podstawą odmowy było niespełnienie przez skarżącą warunków określonych w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Ustawa ta wymagała, aby osoba fizyczna była wieczystym użytkownikiem nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.). Skarżąca twierdziła, że jest następczynią prawną swoich rodziców, którzy byli użytkownikami wieczystymi w 1990 r. Jednakże, jak ustalono, skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego w wyniku dziedziczenia po swoich rodzicach dopiero po 1990 r., a w dniu 24 października 2001 r. była już użytkownikiem wieczystym. Sąd administracyjny uznał, że ani skarżąca sama, ani jako następca prawny, nie spełniała wymogów ustawy, ponieważ jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi tylko w jednej z wymaganych dat, a ona sama nabyła to prawo później. W związku z tym, sąd oddalił skargę, stwierdzając zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taka osoba nie może skorzystać z nieodpłatnego nabycia własności, ponieważ ustawa wymaga, aby osoba fizyczna była użytkownikiem wieczystym nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.), lub była następcą prawnym takiej osoby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wymóg posiadania statusu użytkownika wieczystego w obu wskazanych datach (26.05.1990 r. i 24.10.2001 r.) jest konieczny do skorzystania z uprawnień wynikających z ustawy. Skoro skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego w wyniku dziedziczenia po dacie 26.05.1990 r., a jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi tylko w tej jednej dacie, nie spełnia ona warunków ustawy, ani jako pierwotny użytkownik, ani jako następca prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.n.p.w.n. art. 1 § ust. 1

Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Wymaga, aby osoba fizyczna była użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.).

u.n.p.w.n. art. 1 § ust. 2

Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Prawo własności nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1, co oznacza, że następca prawny musi być następcą osoby spełniającej warunki z ust. 1.

Pomocnicze

u.n.p.w.n. art. 1 § ust. 3

Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. art. 97 § § 1

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie sprawy do rozpoznania właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu.

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres właściwości sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem aktów administracyjnych.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. art. 145

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przez sąd.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

u.k.i.p.p. art. 56a

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na ścisłej interpretacji art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., zgodnie z którą warunek posiadania statusu użytkownika wieczystego w dwóch konkretnych datach musi być spełniony przez tę samą osobę (lub jej bezpośredniego następcę prawnego, który sam spełniał te warunki).

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że jako następca prawny rodziców, którzy byli użytkownikami wieczystymi w 1990 r., powinna nabyć prawo własności, mimo że sama nabyła prawo użytkowania wieczystego później i nie była użytkownikiem w 2001 r. Argumentacja skarżącej o ciągłości prawa użytkowania wieczystego i braku przepisów KPC wyłączających dziedziczenie prawa użytkowania wieczystego.

Godne uwagi sformułowania

nie każda osoba fizyczna będąca użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości nabywa prawo własności tej nieruchomości na podstawie przepisów omawianej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., lecz tylko taka osoba, która była użytkownikiem (współużytkownikiem) wieczystym danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r. za następców prawnych osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 można uznać tylko osoby, które kwalifikowały się na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy do wystąpienia o nabycie nieruchomości, a więc uzyskały prawo użytkowania wieczystego po [...]r.

Skład orzekający

Zygmunt Wiśniewski

przewodniczący

Halina Kremis

członek

Andrzej Wawrzyniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków nabycia własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych na podstawie ustawy z 2001 r., zwłaszcza w kontekście następstwa prawnego i wymogu posiadania statusu użytkownika w dwóch konkretnych datach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy z 2001 r. i stanu prawnego obowiązującego w tamtym okresie. Interpretacja może być pomocna w podobnych sprawach dotyczących innych przepisów wymagających spełnienia warunków w określonych datach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa majątkowego – własności nieruchomości – i jego nabycia na preferencyjnych warunkach. Choć interpretacja przepisów jest ścisła, pokazuje, jak kluczowe są daty i ciągłość prawna w prawie administracyjnym.

Czy dziedziczenie prawa użytkowania wieczystego gwarantuje nieodpłatne nabycie własności nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2879/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Halina Kremis
Zygmunt Wiśniewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ([...]) Prezydent W. na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej B. R., odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia na własność nieruchomości położonej we W. przy ul. B. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dnia [...]r. skarżąca złożyła wniosek w sprawie nieodpłatnego nabycia na własność wyżej wymienionej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Powołując się na unormowania art. 1 przywołanej ustawy Prezydent W. podniósł, że skarżąca nabyła prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości na podstawie postanowień Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r. sygn. akt [...], z dnia [...]r. sygn. akt [...]oraz z dnia [...]r. sygn. akt [...], a zatem – zdaniem organu – nie spełnia ona warunku pozostawania użytkownikiem wieczystym w dniu [...]r. oraz w dniu [...] r. Organ I instancji podał, iż wobec niespełnienia kryterium podmiotowego nie żądano od strony oświadczenia wynikającego z art. 3 ust. 1 ustawy, to jest o nieskorzystaniu z uwłaszczenia mieniem, o którym mowa w art. 56a ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
W odwołaniu złożonym od tej decyzji B. R. wniosła o jej zmianę przez przyznanie nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości.
Zdaniem skarżącej stwierdzenie, że nie spełnia warunku wymienionego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, ponieważ nie pozostawała użytkownikiem wieczystym w dniu [...]r. oraz w dniu [...]r., nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jej rodzice w dniu [...]r. byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości, a ona jest ich następcą prawnym. Skarżąca podniosła, że wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności użytkowanej nieruchomości złożyła w terminie przewidzianym w ustawie i podkreśliła, że wcześniejsza decyzja odmowna Prezydenta W. z dnia [...]r. zawierała inne od obecnie podanych podstawy odmowy i została uchylona w dniu [...]r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W . Powołując się na powyższe oraz na wątpliwości interpretacyjne wynikające z niejasnego sformułowania art. 1 ustawy i na swoją trudną sytuację materialną wniosła o uwzględnienie odwołania.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości podniósł, że z przewidzianego w ustawie nabycia prawa własności korzystają osoby fizyczne, które zarówno w dniu [...]r., jak i w dniu [...]r. były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, do których znajduje zastosowanie ustawa. Kolegium wywiodło, że oznacza to, iż ta sama osoba uzyskała najpóźniej w dniu [...]r. status użytkownika wieczystego i ta sama osoba jest nim nadal w dniu [...]r. Konsekwencją takiego uregulowania jest przyjęcie, że za następców prawnych osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 można uznać tylko osoby, które kwalifikowały się na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy do wystąpienia o nabycie nieruchomości, a więc uzyskały prawo użytkowania wieczystego po [...]r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło następnie, że – jak wynika z akt sprawy – w dniu [...]r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości byli F. i M. N., a B. R. nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w wyniku dziedziczenia (postanowienia Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r. i z dnia [...]r.) oraz podziału majątku wspólnego, działu spadku i zniesienia współwłasności (postanowienie Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r.). W dniu [...]r. B. R. była już użytkowniczką wieczystą przedmiotowej nieruchomości, nie może więc być uważana za następcę prawnego osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy.
Na powyższą decyzję B. R. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca zarzuciła tej decyzji naruszenie prawa.
Podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podkreśliła, że jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości od [...]r., a ona zamieszkała z rodzicami od chwili zgłoszenia do użytkowania domu wybudowanego na tej nieruchomości, to jest od [...] r. i mieszka tam nadal. Zarzuciła, że w Kodeksie postępowania cywilnego nie ma takich przepisów, które wyłączałyby użytkowanie wieczyste z dziedziczenia i prawa spadkowego. Stwierdzając, iż jest tu zachowana ciągłość, kontynuacja prawa użytkowania wieczystego, wywodziła, że jako spadkobierca nabyła prawo do nieodpłatnego nabycia na własność przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 1 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, iż osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna.
W myśl ust. 2 tego artykułu prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1.
Stosownie do ust. 3 art. 1 decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, lub wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego.
Przepis art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy wymaga, aby osoby fizyczne uprawnione do nabycia prawa własności wymienionych w tej ustawie nieruchomości były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi tych nieruchomości "w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy", to jest w dniu 24 października 2001 r. Wymóg ten oznacza, że nie każda osoba fizyczna będąca użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości nabywa prawo własności tej nieruchomości na podstawie przepisów omawianej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., lecz tylko taka osoba, która była użytkownikiem (współużytkownikiem) wieczystym danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r.
Skoro zatem osobami, o których mowa w ust. 1 art. 1 cytowanej ustawy, są takie osoby fizyczne, które były użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r., to – w konsekwencji – osobami wymienionymi w ust. 2 tego artykułu są osoby fizyczne będącymi następcami prawnymi osób, które były użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r., a nie tylko w jednej z tych dat.
W tej sytuacji, biorąc pod uwagę jednoznaczne brzmienie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, skarżąca nie może być uznana za następcę prawnego osób wymienionych w ust. 1 art. 1 tej ustawy, gdyż jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości jedynie w dniu 26 maja 1990 r. Natomiast skarżąca, chociaż w dniu 24 października 2001 r. była wieczystym użytkownikiem tej nieruchomości, prawo wieczystego użytkowania nabyła po dniu [...]r. Tak więc skarżąca ani nie jest sama osobą, o której mowa w art. 1 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy, ani też nie jest następcą prawnym takich osób.
Argumenty podnoszone w skardze nie zmieniają powyższych faktów. Dlatego nie miały one wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wykazała, by decyzje te naruszały prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI