II SA/WR 285/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-10-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt budowlanyodstępstwo od projektuuchylenie decyzjiorgan nadzoru budowlanegoorgan administracji architektoniczno-budowlanejroboty budowlanedecyzja ostateczna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję uchylającą pozwolenie na budowę, uznając, że organ architektoniczno-budowlany prawidłowo działał na podstawie ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego nakładającej obowiązek sporządzenia projektu zamiennego.

Skarżący S. K. zaskarżył decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. uchylającą z urzędu pozwolenie na budowę z 2000 r. Powodem uchylenia było istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, stwierdzone decyzją PINB nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego. Sąd uznał, że organ architektoniczno-budowlany prawidłowo działał na podstawie ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 22 października 2024 r. uchylającą z urzędu decyzję z dnia 8 września 2000 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną. Podstawą uchylenia decyzji z 2000 r. była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 28 lipca 2023 r., która nałożyła na skarżącego obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu. Decyzja PINB stała się ostateczna po utrzymaniu jej w mocy przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpatrując skargę, podkreślił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej (Prezydent) ma obowiązek uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę, gdy organ nadzoru budowlanego wyda decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a ta decyzja jest ostateczna. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego i nie badały ponownie zasadności decyzji organu nadzoru budowlanego. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, zostały uznane za chybione, ponieważ skarżący nie wykazał, aby uchybienia te uniemożliwiły mu dokonanie konkretnych czynności procesowych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji architektoniczno-budowlanej ma taki obowiązek na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego nakłada na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy organ nadzoru budowlanego wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a ta decyzja jest ostateczna. Organ ten nie jest uprawniony do ponownego badania zasadności decyzji organu nadzoru budowlanego ani stanu faktycznego sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.b. art. 36a § ust. 2

Prawo budowlane

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę, gdy organ nadzoru budowlanego wydał ostateczną decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ architektoniczno-budowlany nie jest uprawniony do ponownego badania zasadności decyzji organu nadzoru budowlanego ani stanu faktycznego sprawy w ramach postępowania o uchylenie pozwolenia na budowę. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie skutkuje uchyleniem decyzji, jeśli strona nie wykaże konkretnych negatywnych konsekwencji procesowych.

Odrzucone argumenty

Roboty budowlane nie stanowiły istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Prace wykonane przez skarżącego były zgodne z pozwoleniem na budowę nr 411/2007. Organy naruszyły przepisy proceduralne, w tym art. 7, 77, 8, 9, 10, 11, 75, 78, 81a k.p.a. Decyzja o pozwoleniu na budowę z 2000 r. była ostateczna i nie powinna zostać uchylona z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. decyzja w trybie art. 36a ust. 2 p.b. można wydać gdy podjęta w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego uwzględniającego dokonane zmiany uzyskała przymiot ostateczności organy architektoniczno-budowlane nie są uprawnione do badania zasadności rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, a więc, czy taka decyzja jest zgodna z prawem, jak również nie mogą dokonywać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 36a ust. 2 p.b. decyzja wydawana na podstawie art. 36a ust. 2 p.b. ma charakter związany, a nie uznaniowy Sam jednak fakt braku skutecznego wywiązania się przez organy z tego obowiązku nie uzasadnia jeszcze zasadności takiego zarzutu skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący sprawozdawca

Olga Białek

sędzia

Malwina Jaworska-Wołyniak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących uchylania pozwoleń na budowę w przypadku istotnych odstępstw od projektu i roli organów w tym procesie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a następnie organ architektoniczno-budowlany działa na tej podstawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – konsekwencji istotnych odstępstw od projektu i możliwości uchylenia pozwolenia na budowę. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kiedy pozwolenie na budowę może zostać uchylone? Kluczowa rola odstępstw od projektu.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wr 285/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Malwina Jaworska-Wołyniak
Olga Białek
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 36a ust.2, art. 51 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 stycznia 2025 r. nr IF-O.7840.1.480.2024.mwd w przedmiocie uchylenia z urzędu ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
S. K. (dalej: skarżący, strona skarżąca) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) z dnia 30 stycznia 2025 r. (Nr IF-0.7840.1.480.2024.MWD), którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia 22 października 2024 r. (Nr 2115/2024) uchylającą z urzędu decyzję Prezydenta z dnia 8 września 2000 r. (Nr 1845/00) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą - na rzecz skarżącego - pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego (stacji unowocześniania samochodów bez napraw i serwisu - 2 stanowiska) z częścią mieszkalną przy ul. [...] we W., na działce nr [...], AR-[...], obręb B.
Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Prezydent decyzją z dnia 8 września 2000 r. (Nr 1845/00) zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącemu pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego (stacji unowocześniania samochodów bez napraw i serwisu – 2 stanowiska) z częścią mieszkalną przy ul. [...] we W., na działce nr [...], AR- [...], obręb B.
Decyzją Nr 1476/2023 z dnia 28 lipca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej: PINB) nałożył na skarżącego obowiązek sporządzenia i przedstawienia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji obejmującej budowę budynku handlowo-usługowego (stacji unowocześniania samochodów bez napraw i serwisu - 2 stanowiska) z częścią mieszkalną przy ul. [...] we W., na działce nr [...], AR-[...], obręb B. uzasadniając, że roboty budowlane zostały wykonane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Decyzją Nr 2115/2024 z dnia 22 października 2024 r., Prezydent działając z urzędu, uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia 8 września 2000 r. W motywach rozstrzygnięcia wskazano m.in., że "zgodnie z art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Oznacza to, że jeżeli organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobligowany do uchylenia decyzji o pozwolenie na budowę".
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Wojewoda decyzją z dnia 30 stycznia 2025 r. (Nr IF-0.7840.1.480.2024.MWD) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Jak wskazano w uzasadnieniu PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, ze zm., dalej: p.b.), nałożył decyzją z dnia 28 lipca 2023 r. na skarżącego obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (trzech egzemplarzy), dotyczącego wskazanych w tejże decyzji robót budowlanych, w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Jednocześnie zwrócono uwagę, że jak wynika z pisma PINB z dnia 15 lipca 2024 r., znak: PINB.WIK.5140.48.2023.HJ, decyzja ta jest ostateczna (w piśmie tym PINB wskazał, że została ona utrzymana w mocy decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2023 r., Nr 919/2023 – przypis Sądu). Dalej wyjaśniono, że wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. wiąże się z obowiązkiem właściwego organu administracji architektonicznobudowlanej uchylenia wydanego pozwolenia na budowę. Wojewoda stwierdził, że prawidłowo postąpił Prezydent wydając decyzję z dnia 22 października 2024 r. uchylającą z urzędu swoją decyzję z dnia 8 września 2000 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego (stacji unowocześniania samochodów bez napraw i serwisu - 2 stanowiska) z częścią mieszkalną przy ul. [...] we W., na działce nr [...], AR-[...], obręb B.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda wskazał, że dotyczą one decyzji organu nadzoru budowlanego, a także podejmowanych przez niego działań i nie odnoszą się merytorycznie do decyzji Prezydenta z dnia 22 października 2024 r. Nadto zwrócono uwagę, że kwestionowanie decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. powinno się odbywać poza postępowaniem, którego przedmiotem jest wydanie decyzji na podstawie art. 36a ust. 2 p.b.
W ocenie organu kwestia zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego ma wpływ na jej prawomocność, ale nie jej ostateczność. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowiło przeszkody do wydania decyzji na podstawie art. 36a ust. 2 p.b., bowiem w razie prawomocnego uchylenia decyzji organu nadzoru budowlanego, zastosowanie będzie mógł znaleźć przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że decyzja Prezydenta odpowiada prawu i należało utrzymać ją w mocy.
W skardze na powyższą decyzję Wojewody zarzucono naruszenie:
1. art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez błędne przyjęcie, iż po pierwsze, że roboty budowlane obejmujące budowę budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną przy ul. [...] we W. miałyby być nadal wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, a po drugie, że prace wykonane przez skarżącego miałyby istotnie odbiegać od zatwierdzonego projektu budowlanego;
2. art. 36a ust. 5 p.b. w brzmieniu na dzień 3 września 2003 r., poprzez błędne przyjęcie, że prace wykonywane przez skarżącego miałyby istotnie odbiegać od zatwierdzonego projektu budowlanego i jako takie miałyby stanowić istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę;
3. art. 36a ust. 2 p.b. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do prawidłowego ziszczenia się ustawowych przesłanek uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę przez organ administracji architektonicznobudowlanej, w tym w szczególności, że ziścił się termin, w jakim wydanie takiej decyzji przez organ architektury mogło nastąpić;
4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli;
5. art. 7a k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. pomimo tego, że nie sprzeciwiały się temu sporne interesy stron, ani również interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ;
6. art. 8 k.p.a., poprzez brak starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;
7. art. 9 k.p.a. poprzez złamanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania Strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
8. art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, oraz umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
9. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 124 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stronie w uzasadnieniu decyzji zasadności przestanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;
10. art. 16 k.p.a. poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne, pomimo braku takiej podstawy;
11. art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego o przeprowadzenie dowodu z: projektu budowlanego (załącznik do decyzji nr 411/07) oraz zdjęć przedstawiających zabudowę ul [...] w sytuacji, gdy dowody te miały istotne znaczenie dla sprawy oraz nieuzasadnienie dlaczego organ nie uwzględnił powyższych wniosków dowodowych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że niezgodne z prawdą jest stwierdzenie jakoby wykonane przez skarżącego prace tj. podniesienie kalenicy dachu, zmiana konstrukcji dachu oraz wykonanie w ścianie szczytowej dodatkowego otworu okiennego zostały wykonane bez pozwolenia na budowę lub wbrew jego brzmieniu, albowiem istniejące w obrocie prawnym pozwolenie na budowę nr 1845/00 z dnia 2 września 2000 r. w rzeczywistości obejmowało wskazane prace, co wynika m.in. z brzemienia przepisu art. 36a ust. 5 ust. 5 p.b. w brzmieniu na dzień 3 września 2003 r. Jak podkreślono zarówno PINB, jak i Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oparły swoje decyzje i postanowienia na aktualnym brzmieniu przepisu, gdy tymczasem skarżący poprosił projektanta C. M. o zaprojektowanie zmian w projekcie na początku 2003 r., co zresztą zostało udokumentowane w dzienniku budowy, gdzie 3 września 2003 r. został dokonany stosowny wpis. Zaznaczono również, że nie jest prawdą. iż zrealizowane prace, tj. podniesienie kalenicy dachu, zmiany konstrukcji dachu oraz wykonanie w ścianie szczytowej dodatkowego otworu okiennego zostały wykonane bez pozwolenia na budowę, albowiem istniejące w obrocie prawnym pozwolenie na budowę nr 411/2007 z dnia 4 kwietnia 2007 r. oraz projekt budowlany (załącznik do decyzji) obejmują ww. prace, co wynika m.in. z przekrojów i rzutów stanowiących integralną część ww. projektu budowlanego. Skarżący wskazał również, że kwestionowana decyzja winna zostać usunięta z obrotu prawnego, albowiem jako strona skarżący nie miał możliwości faktycznego skorzystania z przysługujących uprawnień a wynikających z art. 10 k.p.a., ponieważ organ (tj. PINB) zdążył wydać decyzję zanim minął pięciodniowy termin do wypowiedzenia się przez strony co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W rezultacie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości; umorzenie postępowania administracyjnego; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2025 r. Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko i twierdzenia zawarte w skardze. Zdaniem pełnomocnika, zaskarżona decyzja jest przedwczesna w realiach sprawy, bowiem, jak twierdzi skarżący, po jego stronie nie ma nieprawidłowości, co wykazuje w postępowaniu kasacyjnym. Nie można stwierdzić na ten moment, że zaistniały przesłanki do uchylenia z urzędu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Skarżący wskazał nadto, że w 2000 r. wystąpił o pozwolenie na budowę, po czym zamknął budowę i rozpoczął działalność w części zamkniętej, rozbudowanej, aby zebrać środki na dokończenie tej budowy. Podkreśla, że w dalszym ciągu jest obciążony spłatami kredytów. Pełnomocnik skarżącego dodał, że firma wykonawcza została zaangażowana z polecenia i dużo nieprawidłowości wynika z samej firmy wykonawczej. Uczestniczka postępowania V. K. podkreśliła, że odpowiedzialność za nieprawidłowości opisywane przez organy stoją po stronie firmy wykonawczej. Pełnomocnik organu podtrzymał wniosek o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest opisana na wstępie decyzja Wojewody, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta z dnia 22 października 2024 r. (Nr 2115/2024) uchylającą z urzędu decyzję Prezydenta z dnia 8 września 2000 r. (Nr 1845/00) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą - na rzecz skarżącego - pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego (stacji unowocześniania samochodów bez napraw i serwisu - 2 stanowiska) z częścią mieszkalną przy ul. [...] we W., na działce nr [...], AR-[...], obręb B.
Podstawą zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia był art. art. 36a ust. 2 p.b. Zgodnie z tym przepisem organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Natomiast według art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę – organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Sąd w składzie orzekającym podziela przy tym wyrażane w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym decyzję w trybie art. 36a ust. 2 p.b. można wydać gdy podjęta w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego uwzględniającego dokonane zmiany uzyskała przymiot ostateczności (por. wyroki NSA z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1005/14, z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1004/09, publ. CBOSA). Przyjdzie jednocześnie zauważyć, że skoro jedyną przesłanką orzekania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w tego rodzaju sprawach o uchyleniu własnej ostatecznej decyzji jest uprzednie wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., to nie sposób wymagać od tego organu ponownego badania, czy ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego jest zgodna z prawem (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2161/16, publ. CBOSA). Stanowisko, zgodnie z którym organy architektoniczno-budowlane nie są uprawnione do badania zasadności rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, a więc, czy taka decyzja jest zgodna z prawem, jak również nie mogą dokonywać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 36a ust. 2 p.b., jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 1519/17, publ. CBOSA). Zasadnie wskazuje się przy tym, że decyzja wydawana na podstawie art. 36a ust. 2 p.b. ma charakter związany, a nie uznaniowy, co oznacza, że organy są zobowiązane wszcząć i przeprowadzić postępowanie w omawianym trybie, a jedyną przesłanką orzekania w tego rodzaju sprawach o uchyleniu własnej ostatecznej decyzji jest uprzednie wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.
W okolicznościach sprawy organy prawidłowo ustaliły, że PINB decyzją z dnia 28 lipca 2023 r. (Nr 1476/2023) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na skarżącego obowiązek: sporządzenia i przedstawienia, w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy ta stanie się ostateczna, 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego obejmującego inwestycję, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych oraz obowiązek wykonania określonych w tejże decyzji czynności i robót w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jakkolwiek skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji to nie zmienia to jednak faktu, że Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 października 2023 r. (Nr 919/2023) utrzymał w mocy decyzję PINB. Oznacza to, że w administracyjnym toku instancji ostateczna stała się decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., a co za tym idzie ziściły się przesłanki do uchylenia przez Prezydenta decyzji z dnia 8 września 2000 r. (Nr 1845/00). W świetle art. 36a ust. 2 p.b. irrelewantną pozostaje kwestia wniesienia skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Należy podkreślić, że przepis ten, nie wymaga, aby decyzja wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. była prawomocna, lecz wyłącznie ostateczna. W konsekwencji nie można podzielić zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przez organy art. 36a ust. 2 p.b. Jednocześnie jako całkowicie chybioną należy uznać argumentację skargi wskazującą na naruszenie przez organy orzekające w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. W świetle dotychczasowych rozważań nie ulega wątpliwości, że organy te nie stosowały wskazanych przepisów. Rolą organów architektoniczno-budowlanych w niniejszej sprawie nie było bowiem badanie faktycznych możliwości legalizacji zrealizowanych robót budowlanych. Z tych samych względów nie mogły zadziałać zarzuty naruszenia przez organy art. 36a ust. 5 p.b. w brzmieniu obowiązującym na dzień 3 września 2003 r., ale również art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W odmiennym wypadku kontrolą objęta zostałaby decyzja wydana w trybie art. 51 ust.1 pkt 3 p.b.
W ocenie sądu, zaskarżona decyzja została oparta na wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym. Organy właściwie oceniły cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Organy nie naruszyły przy tym reguł postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a., prawidłowo ustalając istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia kompleksową analizę spornego zagadnienia, z odniesieniem się do zarzutów odwołania (spełniając wymóg z art. 107 § 3 k.p.a.), a analiza ta jest prawidłowa. Organy nie naruszyły również art. 8, a także art. 16 k.p.a.
Sąd za chybiony uznał również zarzut naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w okolicznościach tej sprawy nie było wątpliwości co do treści norm prawnych wynikających zarówno z art. 36a ust. 2 p.b. Okoliczność, że skarżący interpretuje powołany przepis odmiennie niż organy administracji sama w sobie nie daje podstaw do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do stosowania art. 7a § 1 k.p.a. W konsekwencji nie było podstaw do rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, bo takie wątpliwości nie pozostawały w sprawie.
Na marginesie wskazać należy, że Sąd dostrzega, iż zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji nie doręczyły stronie pisma informującego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego celem umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Sam jednak fakt braku skutecznego wywiązania się przez organy z tego obowiązku nie uzasadnia jeszcze zasadności takiego zarzutu skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 287/230, publ. CBOSA). Tymczasem jak już wcześniej wskazano organy architektoniczno-budowlane miały obowiązek jedynie w ściśle wąskim zakresie zbadać, czy wydana została i jest ostateczna decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., z którego to obowiązku się wywiązały.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę