II SA/WR 283/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-02-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
gospodarka nieruchomościaminieruchomościinwestycje celu publicznegolinie elektroenergetyczneniezwłoczne zajęcieinfrastruktura krytycznainteres społecznyinteres gospodarczypostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję Wojewody zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod inwestycję celu publicznego, uznając spełnienie przesłanek z art. 124 ust. 1a u.g.n.

Skarżąca M.F. wniosła skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego zezwalającą T. SA na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod modernizację linii elektroenergetycznej. Zarzucała naruszenie zasady czynnego udziału strony oraz niezastosowanie przepisów o planowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały spełnione, a zarzuty skargi są niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M.F. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 14 lutego 2022 r., która zezwoliła T. SA na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod inwestycję celu publicznego – modernizację linii elektroenergetycznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu oraz błędne uznanie inwestycji za cel publiczny. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości została wydana zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spełnione zostały wszystkie trzy przesłanki: wydano decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, inwestor realizuje cel publiczny, a zajęcie jest niezbędne ze względu na ważny interes społeczny i gospodarczy, w tym modernizację infrastruktury krytycznej. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia procedury i błędnej kwalifikacji celu inwestycji są niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ustawa uzależnia możliwość udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości od uprzedniego "wydania" decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, a nie od jej prawomocności czy wykonalności. Celem tej regulacji jest zapewnienie możliwości realizacji inwestycji mimo zaskarżenia decyzji.

Uzasadnienie

Ratio legis decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości polega na zapewnieniu inwestorowi w szczególnych okolicznościach możliwości realizacji inwestycji, mimo zaskarżenia (a więc i niewykonalności) decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Samo złożenie skargi i wstrzymanie wykonania decyzji nie stanowi przeszkody do wydania decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 9a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja celu publicznego, w tym budowa i utrzymywanie sieci energetycznych.

u.g.n. art. 128 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 97

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 98

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 52

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie wszystkich trzech przesłanek z art. 124 ust. 1a u.g.n. (wydanie decyzji ograniczającej, cel publiczny, ważny interes społeczny/gospodarczy). Modernizacja linii elektroenergetycznej jako inwestycja celu publicznego zapewniająca bezpieczeństwo i ciągłość dostaw energii. Niewykonalność decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu. Brak istotnego wpływu naruszenia zasady czynnego udziału strony na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Niezastosowanie art. 52 u.p.z.p. i błędne uznanie inwestycji za cel publiczny.

Godne uwagi sformułowania

Ratio legis decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości polega właśnie na zapewnieniu inwestorowi w szczególnych okolicznościach możliwości realizacji inwestycji, mimo zaskarżenia (a więc i niewykonalności) decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Inwestycja dotyczy tzw. infrastruktury krytycznej, kluczowej dla funkcjonowania i bezpieczeństwa państwa. Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

sędzia

Marta Pawłowska

asesor

Wojciech Śnieżyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości (art. 124 ust. 1a u.g.n.) oraz kwalifikacja inwestycji w infrastrukturę energetyczną jako celu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezwłocznego zajęcia nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego, gdzie decyzja ograniczająca sposób korzystania jest zaskarżona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego interesu społecznego i gospodarczego związanego z modernizacją infrastruktury energetycznej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Nieruchomość zajęta na modernizację sieci energetycznej – sąd potwierdza ważny interes społeczny.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 283/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis
Marta Pawłowska
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 124 ust. 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis, Asesor WSA Marta Pawłowska, Protokolant: Asystent sędziego Aleksander Kotarski po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 14 lutego 2022 r. Nr NRŚ-OR.7536.19.2021.KMa w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14.02.2022 r. (nr NRŚ-OR.7536.19.2021.KMa), Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) – po rozpatrzeniu odwołania M. F. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) od decyzji Starosty B. (dalej: Starosta, organ I instancji) nr WGN.6821.2.15.20.2021 z 18.01.2021 r. zezwalającej T. SA z siedzibą w K. (dalej: spółka, inwestor) na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] oraz [...], położonej w obrębie [...] miasta B., w zakresie określonym decyzją Starosty B. nr WGN.6821.2.5.2019 z 02.10.2020r. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 124 ust. 1a w zw. z art. 9a ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.) – dalej: u.g.n. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o:
1). zezwoleniu inwestorowi – T. SA z siedzibą w K. – na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta B., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] oraz nr [...] i nr [...] (powstałych z podziału działki nr [...]), w zakresie określonym decyzją Wojewody Dolnośląskiego nr NRŚ-OR.7536.34.2020.KMa z 17.11.2021 r.;
2). nadaniu niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych opisaną decyzję wydano w następujących okolicznościach:
Decyzją z 02.10.2020 r. nr WGN.6821.2.5.2019, wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 oraz ust. 2 u.g.n., Starosta B. ograniczył sposób korzystania z opisanej powyżej nieruchomości, stanowiącej własność skarżącej, w celu przeprowadzenia na tej nieruchomości przez inwestora czynności związanych z realizacją inwestycji pn. ,,[...] Modernizacja linii [...] kV – dostosowanie do pracy przy +80 st. C". Od tej decyzji odwołanie złożyła skarżąca. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego Wojewoda wydał w dniu 17.11.2021 r. decyzję nr NRŚ-OR.7536.34.2020.KMa, którą uchylił decyzję Starosty i orzekając co do istoty sprawy ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, poprzez zezwolenie T. SA na założenie i przeprowadzenie na części działek nr [...], nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) odcinka jednotorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej WN [...] kV [...] relacji [...] – słup [...]. Dalej Wojewoda wyjaśnił, że decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, co skutkowało koniecznością wstrzymania jej wykonania. Międzyczasie inwestor zawnioskował o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Rozpoznając ten wniosek Wojewoda wyjaśnił, że inwestor jest podmiotem realizującym cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Realizowanie bowiem sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego (zob. wyroki NSA z 12.10.2016 r., sygn. akt I OSK 697/15 i sygn. akt I OSK 796/16). Wojewoda zaznaczył także, że istniejąca linia napowietrzna WN [...]kV została wybudowana w roku 1926 według ówczesnych standardów technicznych i do obecnych czasów nie była przebudowywana. Modernizacja infrastruktury staje się tym samym niezbędna ze względu na aktualne wymagania dla sieci energetycznych, przede wszystkim dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji wsporczych. Realizacja planowanego przedsięwzięcia zwiększy niezawodność pracy linii oraz poprawi pewność zasilania odbiorców (gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw) na terenie obsługiwanym przez T.(1) SA Oddział J. Zniwelowane zostanie zagrożenie wywołane przerwaniem dostaw energii, na przykład wskutek awarii wyeksploatowanej już linii, czy też wywołane działaniem siły wyższej. Wojewoda dodał przy tym, że inwestycja dotyczy infrastruktury krytycznej, pełniącej szczególna rolę. Polski sektor energetyczny stoi przed poważnymi wyzwaniami spowodowanymi wysokim zapotrzebowaniem na energię, przy nieadekwatnym poziomie infrastruktury wytwórczej i transportowej paliw i energii oraz znacznym uzależnieniem od zewnętrznych dostaw. We wskazanym zakresie również zobowiązania dotyczące ochrony środowiska, w tym klimatu, powodują konieczność podjęcia zdecydowanych działań zapobiegających pogorszeniu się sytuacji odbiorców paliw i energii. Realizacja projektów z zakresu energetyki, w tym efektywności energetycznej, jest odpowiedzią na te wyzwania. Pozwoli także wypełnić zobowiązania ekologiczne, które zostały zdefiniowane w następujących dokumentach: Strategia Europa 2020, Strategia "Energia 2020", Krajowy Program Reform na rzecz realizacji strategii Europa 2020. Aktualizacja 2020/2021, Country — Specific Recommendations for 2019, 2020 and 2021, Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, Strategia Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko. W konsekwencji, w ocenie Wojewody, wniosek inwestora zasługiwał na uwzględnienie.
Ponadto Wojewoda wskazał, że Starosta zasadnie postanowieniem z 29.12.2020 r. odmówił zawieszenia prowadzonego postepowania. Nie zaistniała bowiem żadna z obligatoryjnych i fakultatywnych przesłanek warunkujących dokonanie tej czynności, a wynikających z art. 97 oraz art. 98 k.p.a. Wojewoda zwrócił także uwagę, że prawidłowo w sentencji rozstrzygnięcia zezwalającego na niezwłoczne zajęcie nieruchomości została wymieniona skarżąca, gdyż na dzień wydawania tego orzeczenia była ona właścicielką działki nr [...]. Zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta B. z 05.07.2019 r. nr MiG.IV.6831.37.2019 (zatwierdzającej podział działki [...]), z mocy prawa na rzecz Gminy Miejskiej B. przeszło jedynie prawo własności działki nr [...], jako przeznaczonej pod publiczną drogę gminną.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda stwierdził, że nie miały one związku z przedmiotem niniejszego postepowania. Przypomniano, że w sprawie dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości bada się spełnienie 3 przesłanek. Jednakże, wbrew obawom skarżącej, na nieruchomości stanowiącej jej własność zlokalizowane będą 2 słupy elektroenergetyczne (stan tak jak dotychczas), a nie 9 jak podnosi skarżąca. Wynika to z dokumentacji mapowej, która była przedkładana odwołującej się na etapie cywilnoprawnych negocjacji, poprzedzających wydanie decyzji ograniczeniowej. Natomiast odszkodowanie zostanie ustalone dopiero po zakończeniu inwestycji, w zainicjowanym przez stronę, odrębnym, nowym postepowaniu. Bowiem jak stanowi art. 128 ust. 4 u.g.n., rekompensata powinna odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek zdarzenia, o którym mowa w art. 124 u.g.n., zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Na samym końcu wydanej decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że z uwagi na uchylenie przez Wojewodę decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i wydanie w to miejsce decyzji merytorycznej, także w niniejszej sprawie konieczne było zastosowanie rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
M. F. nie zgodziła się z decyzją Wojewody wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzuciła Wojewodzie naruszenie:
1) art. 10 § 1 k.p.a., tj. zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, a także zagwarantowania stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań wskazując, że zasada czynnego udziału strony stanowi realizację konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego;
2) art. 52 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) – dalej: u.p.z.p., poprzez jego niezastosowanie i uznanie tym samym przez Wojewodę, że przedsięwzięcie prowadzone przez T. jest inwestycją celu publicznego.
Uzasadniając pierwszy ze wskazanych zarzutów skarżąca wskazała, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie otrzymała pisma – zawiadomienia o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Organ administracji, w jej ocenie, również miał wiedzę o wysłanym w tej kwestii e-mailu.
Natomiast argumentując drugi z przedstawionych zarzutów, skarżąca podniosła, że na str. 5 zaskarżonej decyzji wskazano zgodnie z pismem spółki z 06.11.2020 r., że: ,,przedmiotowa inwestycja służy zapewnieniu zasilania obiektów objętych kategorią I wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.06.2003r. w sprawie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa i obronności Państwa oraz ich szczególnej ochrony". Zdaniem skarżącej dostarczanie (dystrybucja) energii elektrycznej jest kluczowa zarówno dla indywidualnych odbiorców jak i tych o charakterze instytucjonalnym. Powyższe wskazuje tym samym nie tylko na ważny interes społeczny prowadzonej inwestycji, ale także na to, że planowane przedsięwzięcie ma także służyć innym potencjalnym odbiorcom energii elektrycznej. Tym samym, w ocenie skarżącej, korzystanie w przyszłości z przeprowadzonej inwestycji przez potencjalnych odbiorców nie przesądza w sposób automatyczny, że jest to ważny interes strony (inwestycja celu publicznego).
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do pierwszego z podniesionych przez skarżącą zarzutów Wojewoda wskazał, że na etapie postępowania odwoławczego do akt sprawy, oprócz uwierzytelnionego egzemplarza pełnomocnictwa do występowania w imieniu inwestora w sprawie administracyjnej, Wojewoda nie pozyskał żadnych dokumentów. Jednocześnie, organ pierwszej instancji prawidłowo doręczył stronom zawiadomienie z 08.12.2020 r., pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. Jednocześnie skarżąca skorzystała z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym przez Starostę, na co wskazuje e-mail z 14.12.2020 r. Dodatkowo, formułując zarzut skargi strona nie wskazała, jaki wpływ na wynik sprawy miałoby wywrzeć niepoinformowanie jej o zakończeniu postępowania.
Odnosząc się natomiast do drugiego z postawionych zarzutów organ odwoławczy zaznaczył, że nie miał on związku z niniejszym postępowaniem. Przywołując brzmienie art. 124 ust. 1 u.g.n., zaznaczono że powołany przez skarżącą art. 52 u.p.z.p., reguluje kwestie związanie z uzyskaniem ww. decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie decyzji ograniczeniowej. Inaczej mówiąc, aby można było wydać rozstrzygnięcie w oparciu o art. 124 u.g.n., teren którego dotyczy wniosek inwestora, musi być objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją lokalizacyjną.
Prawomocnym postanowieniem z 05.08.2022 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Nieprawomocnym wyrokiem z 29.11.2022 r., sygn. akt II SA/Wr 77/22 Sąd oddalił skargę na decyzję Wojewody z 17.11.2021 r. nr NRŚ-OR.7536.34.2020.KMa w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 02.02.2023 r. skarżąca podtrzymała zarzut zawarty w skardze dotyczący naruszenia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym polegający na tym, że nie mogła zapoznać się z dokumentacją planowanej inwestycji ze względu na równoległe prowadzenie dwóch postępowań administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n., który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, w przypadkach gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony albo w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzja z art. 124 ust. 1a u.g.n. w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości wydawana jest zatem w przypadku kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) uprzedniego wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości; 2) złożenia wniosku o na niezwłoczne zezwolenie na zajęcie przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny; 3) niezbędności zajęcia ze względu na szczególny interes, tj. ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony albo ważny interes gospodarczy.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy wystąpiły wszystkie wskazane przesłanki.
Przede wszystkim ostateczną decyzją Wojewody z 17.11.2021 r. nr NRŚ-OR.7536.34.2020.KMa ograniczono sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, poprzez zezwolenie T. SA z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie na częściach działek nr [...], nr [...] i nr [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) odcinka jednotorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej WN [...] kV [...] relacji [...] - słup nr [...]. Jakkolwiek decyzja ta została zaskarżona, to jednak wyrokiem z 29.11.2022 r., sygn. akt II SA/Wr 77/22 tutejszy Sąd skargę oddalił. W takich uwarunkowaniach nie było podstaw do uznania, że pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek nie została spełniona.
Nie ma również podstaw do zanegowania drugiej przesłanki. Inwestor wnioskiem z 06.11.2020 r., uzupełnionym w dniu 30.11.2020 r. wystąpił o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Charakter realizowanej inwestycji wskazuje zaś bezsprzecznie, że jest to inwestycja celu publicznego w rozumieniu u.g.n. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W konkretnym przypadku inwestycja dotyczy budowy odcinka jednotorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej WN [...] kV [...] relacji [...] - słup nr [...]. Jak wynika z wniosku inwestycja jest niezbędna ze względu na aktualne wymagania dla sieci energetycznych, w szczególności dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji wsporczych.
Trafna okazała się również ocena organów pod kątem wystąpienia w sprawie szczególnego interesu uzasadniającego zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W szczególności w decyzji odwoławczej zawarto obszerne wyjaśnienia wskazujące, z jakich przyczyn zamierzoną inwestycję należało uznać za uzasadnioną ważnym interesem społecznym i gospodarczym. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, że inwestycja zapewni zwiększenie niezawodności pracy linii elektroenergetycznej [...] kV oraz poprawi warunki ruchowe pracy sieci [...]kV, tym samym zwiększy bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej oraz poprawi pewność zasilania odbiorców na terenie T.(1) SA Oddział J. Przedmiotowa linia zostanie wykonana według nowych norm, co zwiększy jej niezawodność. Wyeliminowanie sytuacji zagrożenia ciągłości dostaw energii będzie niewątpliwie służyło zabezpieczeniu interesu społecznego. Rację ma również Wojewoda podkreślając, że inwestycja dotyczy tzw. infrastruktury krytycznej, kluczowej dla funkcjonowania i bezpieczeństwa państwa. Nadto polski sektor energetyczny stoi przed poważnymi wyzwaniami spowodowanymi wysokim zapotrzebowaniem na energię, przy nieadekwatnym poziomie infrastruktury wytwórczej i transportowej paliw i energii oraz znacznym uzależnieniem od zewnętrznych dostaw. Realizacja projektów z zakresu energetyki, w tym efektywności energetycznej, jest odpowiedzią na te wyzwania. Pozwoli także wypełnić zobowiązania ekologiczne, które zostały zdefiniowane w następujących dokumentach: Strategia Europa 2020, Strategia "Energia 2020", Krajowy Program Reform na rzecz realizacji strategii Europa 2020. Aktualizacja 2020/2021, Country - Specific Recommendations for 2019, 2020 and 2021, Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, Strategia Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko.
Odnosząc się do argumentacji skargi, Sąd zwraca uwagę, że sama okoliczność złożenia skargi na wcześniejszą decyzję z art. 124 ust. 1 u.g.n., ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, i związany z tym skutek w postaci wstrzymania jej wykonania, nie stanowią przeszkody do wydania decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. Ustawodawca uzależnił bowiem możliwość udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości od uprzedniego "wydania" decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n., a nie od jej prawomocności czy wykonalności. Zresztą, gdyby było inaczej, decyzja z art. 124 ust. 1a u.g.n. byłaby zbędna. Ratio legis decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości polega właśnie na zapewnieniu inwestorowi w szczególnych okolicznościach możliwości realizacji inwestycji, mimo zaskarżenia (a więc i niewykonalności) decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Rację ma skarżący stwierdzając, że w przypadku uchylenia decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. nie będzie podstaw do zaakceptowania decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. W okolicznościach sprawy taki stan rzeczy jednak nie wystąpił. Na moment wydania przez Wojewodę zaskarżonej decyzji, jak również na dzień wyrokowania, decyzja Wojewody w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie miała statusu decyzji uchylonej.
Niezasadny jest też zarzut skargi kwestionujący stanowisko organów w zakresie wystąpienia w sprawie ważnego interesu strony. Wbrew argumentacji skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest skonkretyzowane i szczegółowe. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że inwestycja "ma także służyć innym potencjalnym odbiorcom energii elektrycznej", nie może być odczytywana jako okoliczność przemawiająca za brakiem ważnego interesu społecznego. Z materiału dowodowego sprawy wynika przecież, że celem inwestycji jest zapewnienie stabilności (ciągłości) dostaw energii i w tym też należy upatrywać wymiernych korzyści społecznych i gospodarczych.
Odnośnie natomiast podnoszonego w skardze argumentu dotyczącego naruszenia na etapie postępowania odwoławczego zasady czynnego udziału strony, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji, to przede wszystkim należy wskazać, że utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych na tle stosowania art. 10 § 1 k.p.a. ukształtowała pogląd, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy - por. np. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05; wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., I OSK 1691/18; z 12 marca 2019 r., II OSK 1022/17, z 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2908/17; wyrok NSA z 9 czerwca 2022 r., I OSK 841/19. W realiach kontrolowanego postępowania Sąd nie dopatrzył się takiego skutku. Przede wszystkim dlatego, że na etapie postępowania odwoławczego do akt sprawy, oprócz uwierzytelnionego egzemplarza pełnomocnictwa do występowania w imieniu inwestora w sprawie administracyjnej, Wojewoda nie pozyskał żadnych dokumentów. Nie sposób wobec tego uznać, że przedmiot postępowania nie był znany skarżącej i został skonkretyzowany dopiero na etapie odwoławczym. Ponadto skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonania konkretnych czynności procesowych.
Konkludując, zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Wojewoda prawidłowo zastosował przy tym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mając na uwadze, że wcześniejsza decyzja starosty w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości została zmieniona na etapie odwoławczym. To zaś wymagało reformatoryjnego rozstrzygnięcia również w kontrolowanej sprawie dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI