II SA/Wr 272/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Środzie Śląskiej dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że organ przekroczył swoje kompetencje planistyczne, wkraczając w materię regulowaną przepisami prawa geologicznego i górniczego.
Wojewoda Dolnośląski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Środzie Śląskiej dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając istotne naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawa geologicznego i górniczego. Wojewoda wskazał, że Rada wkroczyła w kompetencje organu koncesyjnego, wprowadzając do planu ustalenia dotyczące sposobu prowadzenia działalności wydobywczej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zakwestionowanych przepisów uchwały, ponieważ Rada przekroczyła swoje władztwo planistyczne.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Środzie Śląskiej w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Głównym zarzutem Wojewody było istotne naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawa geologicznego i górniczego, polegające na wprowadzeniu do planu ustaleń właściwych dla koncesji na poszukiwanie i wydobywanie kopalin, co stanowiło wkroczenie w kompetencje organu koncesyjnego. Wojewoda argumentował, że Rada Miejska, uchwalając plan, naruszyła zasady sporządzania planu miejscowego. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że projekt planu uzyskał wymagane opinie i uzgodnienia, a zakwestionowane zapisy nie wpłyną na indywidualne decyzje koncesyjne. Sąd, rozpoznając skargę, ocenił zgodność uchwały z prawem, opierając się na art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że istotne naruszenie właściwości organów powoduje nieważność uchwały. Sąd uznał zarzut Wojewody za zasadny, stwierdzając, że Rada Miejska wykroczyła poza delegację ustawową. W szczególności, ustalenia dotyczące sposobu zdejmowania nadkładu i jego hałdowania wykraczały poza zakres kompetencji planistycznych gminy, które dotyczą przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Sąd podkreślił, że sposób prowadzenia działalności wydobywczej jest regulowany przepisami prawa geologicznego i górniczego, a konkretnie w decyzji o koncesji. Sąd odrzucił argumentację Rady, że uchwała nie wpłynie na decyzje koncesyjne, wskazując, że potencjalna sprzeczność między planem miejscowym a decyzją koncesyjną może prowadzić do wątpliwości prawnych. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność § 17 ust. 2 pkt 6 lit. b i c zaskarżonej uchwały i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może wprowadzać do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustaleń dotyczących sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, które wykraczają poza jej kompetencje planistyczne i wkraczają w materię regulowaną przepisami szczególnymi. Takie działania stanowią istotne naruszenie właściwości organów i powodują nieważność uchwały w części.
Uzasadnienie
Kompetencje planistyczne gminy obejmują ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Sposób prowadzenia działalności gospodarczej, w tym wydobycia kopalin, jest regulowany przepisami szczególnymi (np. prawo geologiczne i górnicze) i powinien być określony w decyzji o koncesji. Wprowadzenie takich regulacji do planu miejscowego stanowi przekroczenie władztwa planistycznego gminy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (17)
Główne
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 50 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu ogólnego lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie musi być ocenione jako istotne, czyli takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
u.p.g.g. art. 30 § 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Koncesja określa rodzaj i sposób wykonywania zamierzonej działalności.
u.p.g.g. art. 30 § 2
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Koncesja może określać inne wymagania dotyczące wykonywania działalności objętej koncesją, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa powszechnego i ochrony środowiska.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Miejska w Środzie Śląskiej wkroczyła w kompetencje organu koncesyjnego, wprowadzając do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalenia dotyczące sposobu prowadzenia działalności wydobywczej, które powinny być regulowane przepisami prawa geologicznego i górniczego oraz decyzją o koncesji. Wprowadzone do planu miejscowego regulacje dotyczące sposobu zdejmowania nadkładu i jego hałdowania wykraczają poza zakres władztwa planistycznego gminy, które ogranicza się do przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej, że zakwestionowane zapisy nie wpłyną na indywidualne decyzje koncesyjne i że projekt planu uzyskał wymagane opinie i uzgodnienia.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie właściwości organów wykroczyła poza delegację ustawową poza zakresem kompetencji organów planistycznych leży zamieszczanie w planie miejscowym regulacji skierowanych do podmiotów - stron postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia koncesji potencjalna sytuacja sprzeczności uregulowań planu miejscowego i decyzji koncesyjnej w tym samym zakresie nie będzie sprzyjać pewności i transparentności prawa
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący sprawozdawca
Dominik Dymitruk
asesor
Adam Habuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic kompetencji organów planistycznych w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów szczególnych, takich jak prawo geologiczne i górnicze. Podkreślenie zasady istotności naruszenia dla stwierdzenia nieważności uchwały."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia kompetencji przez radę gminy w zakresie planowania przestrzennego w odniesieniu do działalności wydobywczej. Ogólne zasady dotyczące istotności naruszeń mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie granic kompetencji organów administracji publicznej i jak istotne naruszenia mogą prowadzić do nieważności uchwał. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o planowaniu przestrzennym i kontroli sądowej nad aktami prawa miejscowego.
“Plan zagospodarowania przestrzennego nie może zastąpić koncesji na wydobycie – sąd unieważnia uchwałę rady gminy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 272/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-10-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda Dominik Dymitruk Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku *Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 977 art. 4 ust. 1, art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Sędziowie: asesor WSA Dominik Dymitruk, sędzia WSA Adam Habuda, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Środzie Śląskiej z dnia 28 grudnia 2023 r. nr LXXXIII/753/23 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w obrębach miasto Środa Śląska i Chwalimierz I. stwierdza nieważność § 17 ust. 2 pkt 6 lit. b i c zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Miejskiej w Środzie Śląskiej na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewoda Dolnośląski – działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40) oraz art. 50 § 2, art. 54 § 1, art. 119 pkt 2 i art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej p.p.s.a. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Środzie Śląskiej Nr LXXXIII/753/23 z 28.12.2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w obrębach miasto Środa Śląska i Chwalimierz. W skardze organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności § 17 ust. 2 pkt 6 lit. b i c zaskarżonej uchwały wraz ze skierowaniem sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewoda zarzucił Radzie Miejskiej podjęcie § 17 ust. 2 pkt 6 lit. b i c uchwały z istotnym naruszeniem art. 28 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.) – dalej: u.p.z.p. oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 09.06.2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 633 ze zm.) – dalej: u.p.g.g., polegającym na wprowadzeniu do planu miejscowego ustaleń właściwych dla koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie złóż kopalin, i tym samym wkroczenie w kompetencje organu koncesyjnego. Wojewoda dokonał oceny zgodności uchwały pod kątem art. 28 ust. 1 u.p.z.p., która pozwoliła stwierdzić, że Rada Miejska uchwalając plan zagospodarowania przestrzennego, naruszyła w sposób istotny zasady sporządzania planu miejscowego. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z 24.04.2024 r. Rada Miejska w Środzie Śląskiej wniosła o oddalenie skargi. Zdaniem organu, projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na etapie opinii/uzgodnień otrzymał stosowne opinie i uzgodnienia zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Główna Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna zaopiniowała projekt z uwagami. Po przeanalizowaniu uwag Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej ustalono w § 17 ust. 1 pkt 6 zaskarżonej uchwały szczególne warunki zagospodarowania terenów i ograniczeń w ich użytkowaniu. Autor odpowiedzi na skargę wskazał przy tym, że ten organ nie miał wątpliwości w zakresie zgodności zakwestionowanych przez wojewodę zapisów z przepisami u.p.g.g. Przyznano przy tym jednocześnie, że w istocie regulacja zastosowana przez Radę wykracza poza przepisy szczególne, tj. u.p.g.g. Jednakże w żaden sposób nie będzie miała wpływu na indywidualne decyzje wydawane przez uprawniony organ w toku postępowania koncesyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Rozpoznając skargę na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd przeprowadza ocenę zgodności zaskarżonej uchwały z prawem pod kątem art. 28 ust. 1 u.p.z.p., który stanowi, że istotne naruszenie zasad sporządzania planu ogólnego lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Jednak nie każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Naruszenie takie musi zostać ocenione jako istotne, czyli takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego. Uwzględniając powyższe i mając na względzie zarzut Wojewody wobec zaskarżonej uchwały wskazać należy, że Sąd uznał zarzut skargi za zasadny, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zakwestionowanego fragmentu uchwały. Sąd doszedł do przekonania, że Rada Miejska w Środzie Śląskiej wykroczyła poza delegację ustawową. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, że w kwestionowanym § 17 uchwały Rada zawarła uregulowania dotyczące terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1G (teren górnictwa i wydobycia). W ustępie 2 pkt 6 tego przepisu określono szczególne warunki zagospodarowania tego terenu i ograniczenia w jego użytkowaniu. W § 17 ust. 2 pkt 6 lit. b uchwały Rada ustaliła, że nadkład nad złożem należy zdejmować selektywnie (oddzielnie gleba i skała płonna), a w §17 ust. 2 pkt 6 lit. c uchwały, że nadkład należy hałdować poza granicami udokumentowanego złoża i po zakończeniu eksploatacji. Zakres regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został określony precyzyjnie w art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. Żadne ze wskazanych tam obowiązkowych i fakultatywnych ustaleń planu miejscowego nie odnosi się do sposobu prowadzenia działalności gospodarczej na terenie o określonym przeznaczeniu i określonych zasadach zagospodarowania. Pozostają one w sprzeczności z samą istotą planu miejscowego określoną w art. 4 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kompetencja do ustalenia przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, tzw. władztwo planistyczne gminy, nie uprawnia rady gminy do określenia sposobu prowadzenia określonej działalności gospodarczej na objętym planem terenie. Dalej przyjdzie zgodzić się z organem nadzoru, że w przypadku działalności polegającej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, sposób prowadzenia tej działalności może być ustalony w decyzji zezwalającej na jej prowadzenie, tj. koncesji uregulowanej w przepisach u.p.g.g. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.g.g. to koncesja określa rodzaj i sposób wykonywania zamierzonej działalności. Ponadto, jak stanowi ust. 2 tego artykułu, koncesja może określać inne wymagania dotyczące wykonywania działalności objętej koncesją, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa powszechnego i ochrony środowiska. Z powołanej regulacji jednoznacznie wynika, że poza zakresem kompetencji organów planistycznych leży zamieszczanie w planie miejscowym regulacji skierowanych do podmiotów - stron postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż. Stanowi to przekroczenie zakresu gminnego władztwa planistycznego. Odnosząc się do wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę, zgodzić się należało z Wojewodą, który słusznie stwierdził, że zalecenie Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej dotyczyło jedynie wprowadzenia dla terenów 1G i 2G ustaleń co do kierunku rekultywacji i sposoby wykorzystania terenu po zakończeniu wydobycia. Ponadto raz jeszcze należy wskazać, że wbrew twierdzeniu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, kwestionowane przepisy uchwały wykraczają w sposób pozbawiony jakichkolwiek podstaw prawnych w sferę regulacji objętej u.p.g.g. Ustosunkowując się z kolei do twierdzenia, że zaskarżona uchwała nie będzie miała w żaden sposób wpływu na indywidualne decyzje wydawane przez uprawniony organ w toku postępowania koncesyjnego, w ocenie Sądu również zgodzić się należało z Wojewodą, że potencjalna sytuacja sprzeczności uregulowań planu miejscowego i decyzji koncesyjnej w tym samym zakresie nie będzie sprzyjać pewności i transparentności prawa i może powodować duże wątpliwości interpretacyjne. Uwzględniając powyższe, wniosek o stwierdzenie nieważności § 17 ust. 2 pkt 6 lit. b i c zaskarżonej uchwały należało uznać za uzasadniony. W pełni zatem podzielając zarzut i przedstawioną w skardze argumentację prawną organu nadzoru w powyższym zakresie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Skarżącemu przyznano zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI