II SA/WR 269/21

II SA/Wr 269/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/
Olga Białek /przewodniczący/
Władysław Kulon
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Sygn. powiązane
II OSK 372/22 - Wyrok NSA z 2024-11-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 49b ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi K. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2021 r., nr SKO 4121/4/21 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności wykonanej przydomowej oczyszczalni ścieków z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 II 2021 r. (SKO 4121/4/21) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej jako "SKO"), po rozpatrzeniu zażalenia K. Ł. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza S. z dnia 28 XII 2020 r. (znak: WPN.6727.761.2020.KW) odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności wykonanej przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w obrębie Ś. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] VIII 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ś. rejon ulicy [...], gmina S. - ETAP I (Dz.Urz. Woj.Doln., poz. [...]) – dalej jako "MPZP".
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, SKO stwierdziło prawidłowość zastosowania przez organ I instancji art. 219 kpa w zw. z art. 48b ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm.) – dalej jako "PB", bowiem inwestycja zrealizowana samowolnie przez skarżącego polegająca na wykonaniu przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w obrębie Ś. jest niezgodna z MPZP. SKO wyjaśniło, że niezależnie od daty zrealizowania przez skarżącego inwestycji istotne znaczenie dla oceny jej zgodności z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego ma plan miejscowy obowiązujący aktualnie (w chwili wydawania zaświadczenia). Według zaś obowiązującego od 5 X 2018 r. MPZP, nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 2MNI, którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca, bliźniacza, szeregowa lub zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna licząca maksymalnie 12 lokali mieszkalnych w budynku (§ 14 ust. 1 MPZP). Z kolei przepis § 12 ust. 4 MPZP, określający zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej terenu objętego planem, w zakresie kanalizacji sanitarnej ustanawia nakaz odprowadzania ścieków do zbiorczej kanalizacji sanitarnej. SKO zwróciło też uwagę na art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 IX 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2020 r. poz. 1439, z późn. zm.) – dalej jako "UCzP". Zaznaczyło, że w świetle powołanego przepisu, jeśli funkcjonuje sieć kanalizacyjna, do której istnieje techniczna możliwość podłączenia określonej nieruchomości, to niedopuszczalne jest wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast podłączenia nieruchomości do sieci. Tymczasem w okolicznościach sprawy na nieruchomości skarżącego od strony drogi znajduje się budynek mieszkalny podłączony do istniejącej w przyległej drodze sieci kanalizacyjnej, zaś jesienią 2018 r. skarżący wybudował przydomową oczyszczalnię ścieków obsługującą budynek gospodarczy położony na zapleczu działki. W momencie wybudowania na ww. nieruchomości budynku gospodarczego oraz przydomowej oczyszczalni ścieków istniała więc sieć kanalizacyjna a istniejący na niej budynek mieszkalny był już do niej podłączony. SKO zaznaczyło, że wprawdzie skarżący wskazał na brak możliwości podłączenia budynku gospodarczego do istniejącej sieci niemniej jednak uzasadnił to względami ekonomicznymi. W ocenie SKO zawarty w § 12 ust. 4 MPZP nakaz odprowadzania ścieków do zbiorczej kanalizacji sanitarnej oznacza, przy uwzględnieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 UCzP, że lokowanie na terenach nim objętych przydomowych oczyszczalni ścieków w sytuacji gdy istnieje sieć kanalizacyjna i podłączenie do niej jest technicznie wykonalne, jest sprzeczne z MPZP.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postepowania. W skardze zarzucono naruszenie:
1) art. 49b ust. 2 PB, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że wybudowana przydomowa oczyszczalnia ścieków jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego,
2) art. 5 ust. 1 pkt 2 UCzP, poprzez pominięcie przesłanek odstąpienia od konieczności podłączenia się do kanalizacji z przyczyn technicznych lub ekonomicznych.
W uzasadnieniu skargi skarżący potwierdził, że dom mieszkalny jest podłączony do sieci kanalizacyjnej natomiast przydomowa oczyszczalnia obsługuje wyłącznie budynek gospodarczy, w którym nie jest używana żadna chemia gospodarcza, a woda jest używana niemal w całości na potrzeby pojenia zwierząt. W skardze podniesiono, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 UCzP przydomowa oczyszczalnia może być realizowana, gdy przyłączenie do sieci jest nieuzasadnione technicznie lub ekonomicznie. Według zaś kosztorysu sporządzanego na zlecenie skarżącego koszt podłączenia budynku gospodarczego do sieci wyniósłby 62 484 zł. Skarżący nadmienił, że odmawia mu się prawa do posiadania przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji, gdy polityka gminy w zakresie korzystania z sieci kanalizacyjnej jest niekonsekwentna (odmówiono przyłączenia do sieci właścicielowi działki sąsiedniej nr [...]).
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Jak wynika z art. 49b ust. 2 pkt 3 PB (w wersji Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 – zob. art. 25 ustawy z 13 II 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2020 r., poz. 471), jeżeli budowa bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z powyższego wynika, że w przypadku nałożenia na inwestora przez organ nadzoru budowalnego opisanego wyżej obowiązku – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - inwestor będzie posiadał interes prawny w uzyskaniu od wójta zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z art. 49b ust. 2 pkt 3 PB wynika exspressis verbis, że przedmiotem zaświadczenia jest zgodność budowy z ustaleniami "obowiązującego" miejscowego planu. Abstrahując od oceny trafności wyrażonej przez SKO tezy o braku znaczenia w postępowaniu legalizacyjnym wcześniej obowiązujących planów miejscowych, należy się jednak z całą pewnością zgodzić, że przedmiotem zaświadczenia wójta wydanego na podstawie art. 49b ust. 2 pkt 3 PB może być wyłącznie zgodność budowy z planem miejscowym "obowiązującym", a więc aktualnym na chwilę wydania zaświadczenia, a nie na chwilę realizacji budowy.
Trafnie SKO zaznaczyło, że w świetle ustaleń z § 12 ust. 4 MPZP wprowadzono dla wszystkich terenów nakaz odprowadzania ścieków do zbiorczej kanalizacji sanitarnej. A contrario, MPZP nie dopuszcza możliwości wykorzystywania alternatywnych form pozbywania się ścieków, w tym w formie przydomowej oczyszczalni.
Zasadna jest również przeprowadzona w zaskarżonym postanowieniu wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 2 UCzP. Wynika z niego, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Przepis powyższy – podobnie jak MPZP – przewiduje więc generalny obowiązek przyłączania nieruchomości do sieci kanalizacyjnej zastrzegając przy tym dwa wyjątki. Wyjątek pierwszy dotyczy sytuacji, gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje (jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona). Wyjątek drugi obejmuje przypadki, gdy w chwili realizacji sieci kanalizacyjnej nieruchomość jest już wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W tej sytuacji ustawodawca zagwarantował możliwość kontynuowania tego sposobu odprowadzania ścieków nawet po zrealizowaniu sieci kanalizacyjnej (zob. np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 II 2020 r., II SA/Ol 3/20; wyroki NSA z 30 V 2016 r., II OSK 2276/14 i z 25 IX 2019 r., II OSK 1417/18 – CBOSA).
Skoro w okolicznościach sprawy MPZP jednoznacznie nakazywał odprowadzenie ścieków do zbiorczej kanalizacji sanitarnej, a zarazem nie zachodził żaden z wyjątków przewidzianych w art. 5 ust. 1 pkt 2 UCzP, organ I instancji nie miał podstaw do wydania zaświadczenia stwierdzającego zgodność budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z MPZP. Zgodnie zaś z art. 219 kpa, odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Nie mają dla sprawy istotnego znaczenia podnoszone w skardze kwestie związane z wysokimi kosztami wykonania przyłącza do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Zaprezentowana w skardze wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 2 UCzP w sposób nieuprawniony utożsamia pojęcie "przyłącza kanalizacyjnego" z pojęciem "sieci". "Przyłącze kanalizacyjne" to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. "Sieć" to zaś przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (zob. art. 2 pkt. 5 i 7 ustawy z 7 VI 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków – Dz.U. z 2020 r., poz. 2028). Przepis z art. 5 ust. 1 pkt 2 UCzP określając wyjątek od obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej odwołuje się do sytuacji, gdy technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona jest budowa "sieci", a nie budowa "przyłącza kanalizacyjnego". W rezultacie wysokie koszty budowy przyłącza na nieruchomości skarżącego do istniejącego budynku gospodarczego nie mogą stanowić podstawy dla zastosowania wyjątku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 UCzP. Tym bardziej nie może mieć dla sprawy znaczenia rodzaj ścieków, jakie odprowadzane są z budynku gospodarczego. Zaś co do podnoszonej w skardze odmowy wydania warunków przyłączenia dla właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], to z pisma przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego wynika jednoznacznie, że w tamtym rejonie nie występuje "sieć" kanalizacyjna, stąd też nie ma możliwości podłączenia inwestycji do sieci. W przypadku nieruchomości skarżącego taka sieć występuje, nie są to więc sytuacje porównywalne.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.