II SA/Wr 267/24

II SA/Wr 267/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 904
art. 6 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2024 roku sprawy ze sprzeciwu M. B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2023 r. Nr SKO 4116.10.2023 w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz M. B. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 20.12.2023 r. (nr SKO 4116.10.2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu - dalej "Kolegium" uchyliło w całości decyzję Prezydenta Wrocławia z 06.11.2023 r. (nr 21/2023) - dalej "Prezydent", ustalającą opłatę jednorazową z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], związanej z odrębną własnością lokalu nr [...].
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Zaświadczeniem z 08.12.2021 r. (nr [...]) Prezydent potwierdził, z dniem 01.01.2019 r., przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego we W., przy ul. [...], związanego z własnością lokalu niemieszkalnego nr [...]. W zaświadczeniu poinformowano o obowiązku wnoszenia opłaty przekształceniowej przez okres 33 lat (niepodlegającej VAT). Dodatkowo organ poinformował o możliwości złożenia wniosku w oparciu o art. 7 ust. 6d ustawy z 29.07.2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r., poz. 904) – dalej: "ustawa", tj. o zmianę okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej na okres 20 lat, pod warunkiem złożenia równocześnie wniosku o udzielenie pomocy publicznej z dokumentami.
Wnioskiem z 14.12.2021 r. M. B. – dalej: "skarżąca / wnioskodawczyni" wystąpiła o zmianę okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy publicznej. W ramach procedury przyznania pomocy publicznej wnioskodawczyni złożyła w dniu 10.05.2023 r. dodatkowe oświadczenie potwierdzające aktualność złożonego formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.
Zaświadczeniem z 01.08.2023 r. (nr [...]) Prezydent potwierdził wysokość i okres pozostały do wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej w wysokości 1638,40 zł (zawierającej 23% VAT) rocznie przez okres 16 lat, począwszy od 2023 r. Poinformowano również o możliwości zgłoszenia zamiaru jednorazowego wniesienia opłaty pozostałej do spłaty oraz - w przypadku kwestionowania treści zaświadczenia - możliwości złożenia wniosku o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty w drodze decyzji. Zaświadczenie zostało doręczone skarżącej w dniu 07.08.2023 r.
W piśmie z 08.08.2023 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że w związku z otrzymanym zaświadczeniem nr [...] w sprawie wysokości i okresu wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej dotyczącej lokalu użytkowego nr [...] przy ul. [...], nie zgadza się z jej wysokością w kwocie 1638,40 zł brutto. Wskazała, że od dwóch lat otrzymuje faktury dotyczące tego lokalu na kwotę 1332,03zł brutto, które opłaca w terminie. Dlatego wnosi o skorygowanie zaświadczenia.
W związku z takiej treści oświadczeniem Prezydent przystąpił do ustalenia wysokości opłaty przekształceniowej w drodze decyzji administracyjnej. Po nieskorzystaniu przez wnioskodawczynię z możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiale dowodowym, decyzją z 06.11.2023 r. (nr 21/2023), Prezydent ustalił opłatę jednorazową z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], związanej z odrębną własnością lokalu nr [...], przez okres 16 lat, począwszy od 2023 r. w wysokości 1638,40 zł.
Pismem z 29.11.2023 r. wnioskodawczyni wniosła odwołanie od decyzji, zarzucając Prezydentowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1, 2 i 3, art. 7 ust. 1, 2, 6, 6b, 6d, art. 11 ust. 2, art. 14 ust. 1 ustawy, a także art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, a ponadto art. 104 i art. 107 k.p.a.), co wynika z tego, że organ wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu doliczył podatek VAT w kwocie 23 % do opłaty przekształceniowej, podczas gdy brak jest podstaw do zwiększenia opłaty przekształcenowej o stawkę VAT, albowiem opłata ta jest już kwotą brutto.
Kolegium, opisaną na wstępie decyzją z 20.12.2023 r. (nr SKO 4116.10.2023), uchyliło decyzję Prezydenta z 06.11.2023 r. oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jako przyczynę przekazania sprawy wskazało na brak dostatecznego wyjaśnienia przez Prezydenta charakteru żądania zawartego w piśmie wnioskodawczyni z 08.08.2023 r. W tym zakresie Kolegium zauważyło, że art. 6 ust. 1 ustawy ustanawia wprost określony wymóg co do składanego wniosku. Dlatego wezwanie odwołującej się do sprecyzowania żądania oraz wyjaśnienie jej intencji znajduje uzasadnienie w treści art. 64 § 2 k.p.a. Wskazująca na brak uprawnienia do konwalidowania na etapie postępowania odwoławczego - w trybie art. 64 § 2 k.p.a. - wadliwości złożonego wniosku, Kolegium uznało, że powinien to uczynić organ I instancji, w przeciwnym razie doszłoby do naruszenia zasadny dwuinstancyjności postępowania odwoławczego.
Od tej decyzji, sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła M. B., zarzucając Kolegium naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. przez uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw, a w szczególności braku wystąpienia w niniejszej sprawie konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie, zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że w oparciu o zebrany w sprawie materiał i okoliczności sprawy, a przede wszystkim treść pisma z 08.08.2023 r., należy jednoznacznie przyjąć, że skarżąca wnioskowała o ustalenie w drodze decyzji wysokości rocznej opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, albowiem nie zgadzała się z wysokością opłaty przekształceniowej określonej zaświadczeniem z 01.08.2023 r., ponieważ opłata ta została podwyższona o podatek VAT;
2) art. 64 § 2 w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i w zw. z art. 140 k.p.a., przez przyjęcie, że wniosek z 08.08.2023 r. nie spełniał wymagań ustalonych w przepisach prawa, podczas gdy:
- w oparciu o zebrany w sprawie materiał i okoliczności sprawy, a przede wszystkim treść pisma z 08.08.2023 r. należało jednoznacznie przyjąć, że skarżąca wnioskowała o ustalenie w drodze decyzji wysokości rocznej opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, albowiem nie zgadzała się z wysokością opłaty przekształceniowej określonej zaświadczeniem z 01.08.2023 r., ponieważ opłata ta została podwyższona o podatek VAT;
- organ I instancji nie miał wątpliwości co do intencji skarżącej;
3). art. 139 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. przez naruszenie zakazu reformationis in peius - a to uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy w odwołaniu od tej decyzji skarżąca kwestionowała wysokość opłaty przekształceniowej, a nie okres wnoszenia opłaty (16 lat), zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że:
- decyzja z 06.11.2023 r. dotyczyła nie tylko wysokości opłaty przekształceniowej, ale dotyczyła również okresu wnoszenia tej opłaty, który to okres nie był kwestionowany przez skarżącą;
- zaświadczenie z 01.08.2023 r. w związku z którym została wydana decyzja z 06.11.2023 r. zostało wystawione na skutek wniosku o zmianę okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy publicznej;
4). art. 8 § 1, art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 140, a także art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. - przez wydanie decyzji kasatoryjnej z przyczyn w ogóle niepodnoszonych przez skarżącą czy organ I instancji, a tym samym zaniechanie niezwłocznego załatwienia sprawy przez merytoryczne ustosunkowanie się do uzasadnionych zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu, a dotyczących bezprawnego podwyższania opłaty przekształceniowej o podatek VAT.
W odpowiedzi na sprzeciw, Kolegium wniosło o jego oddalenie, jako bezzasadnego, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z 20.12.2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw jest zasadny.
Zgodnie z art. 64a ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl art. 64e p.p.s.a., sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Szczególną cechą postępowania zainicjowanego sprzeciwem od decyzji kasacyjnej jest ograniczony zakres kontroli tej decyzji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się w takim postępowaniu jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest zatem dopuszczalne jedynie wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: po pierwsze, decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania; po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W sprawie sprzeciw został wywiedziony od decyzji Kolegium uchylającej decyzję Prezydenta, która została wydana po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ustalenia w drodze decyzji administracyjnej wysokość i okres wnoszenia opłaty przekształceniowej. Mocą decyzji administracyjnej, wydanej m.in. na podstawie art. 6 ust. 1 , 2, i 3 ustawy, Prezydent ustalił skarżącej opłatę jednorazową z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], związanej z odrębną własnością lokalu nr [...], przez okres 16 lat, począwszy od 2023 r. w wysokości 1638,40 zł. Powołując się na treść art. 6 ust. 1 ustawy, Kolegium uznało, że Prezydent nie sprecyzował żądania zawartego w piśmie skarżącej z 08.08.2023 r. oraz nie wyjaśnił jej intencji, czym naruszył art. 64 § 2 k.p.a. Kolegium uznało przy tym, że nie jest uprawnione do konwalidowania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wadliwości złożonego wniosku, gdyż powinien to uczynić organ I instancji.
W ocenie Sądu, Kolegium wydając zaskarżoną decyzję naruszyło regulację art. 64 § 2 k.p.a., błędnie uznając, że wobec oświadczenia zawartego w piśmie skarżącej z 08.08.2023 r. należało zastosować tryb przewidziany w tym przepisie. Oceniając wniosek skarżącej z perspektywy art. 6 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym: "Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji", a także biorąc pod uwagę argumenty powołane w odwołaniu, jednoznacznie należy stwierdzić, że skarżąca wnioskowała o ustalenie w drodze decyzji wysokości rocznej opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, albowiem nie zgadzała się z wysokością opłaty przekształceniowej określonej w zaświadczeniu z 01.08.2023r. W ocenie Sądu, intencje skarżącej były jasne i nie można mówić w tym przypadku o jakiejkolwiek wadliwości złożonego wniosku. Dlatego nie było potrzeby zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 64 § 2 k.p.a. Tym samym w okolicznościach sprawy nie było również podstaw do wydania przez Kolegium decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając o tym w punkcie I wyroku, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium zobligowane będzie do merytorycznego rozpozna złożonego odwołania i wydania stosowanego rozstrzygnięcia.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do art. 64d § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.