II SA/WR 2668/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2005-04-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałykryterium dochodowedochód rodzinyniepełnosprawnośćinteres prawnyskarżącystrona postępowaniaodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę S.W. jako wniesioną przez podmiot nieuprawniony, mimo że dotyczyła ona decyzji o zasiłku stałym dla A.B.

Sprawa dotyczyła skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję MOPS przyznającą A.B. zasiłek stały wyrównawczy. S.W. zarzucał błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez wliczenie jego dochodu do dochodu rodziny A.B. Sąd uznał jednak, że S.W. nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniesienia skargi, ponieważ decyzja dotyczyła A.B., a S.W. nie był stroną postępowania administracyjnego. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako wniesiona przez podmiot nieuprawniony.

Sprawa wywodzi się ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przyznającą A.B. zasiłek stały wyrównawczy. Organ pierwszej instancji przyznał A.B. zasiłek w wysokości 19 zł miesięcznie, uwzględniając jego umiarkowany stopień niepełnosprawności i dochód rodziny. S.W. wniósł odwołanie, zarzucając błędne wliczenie jego dochodu do dochodu rodziny A.B., twierdząc, że nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że o istnieniu rodziny decydują okoliczności wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego. S.W. następnie wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując zarzut braku wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając sprawę, stwierdził, że skarga została wniesiona przez podmiot nieuprawniony. Sąd wyjaśnił, że interes prawny do wniesienia skargi musi wynikać z przepisów prawa materialnego i wiązać się z indywidualnymi prawami lub obowiązkami skarżącego. W ocenie sądu, S.W. nie wykazał takiego interesu prawnego, ponieważ decyzja dotyczyła A.B., a S.W. nie był stroną postępowania administracyjnego. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie ma interesu prawnego, jeśli nie wykaże związku między zaskarżonym aktem a swoimi indywidualnymi prawami lub obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny do wniesienia skargi musi mieć charakter materialnoprawny i wynikać z przepisów prawa, które przewidują możliwość wydania określonego aktu w odniesieniu do danego podmiotu. Skarżący S.W. nie wykazał takiego interesu, gdyż decyzja dotyczyła A.B., a S.W. nie był stroną postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

PPSA art. 50 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Legitymacja skargowa, interes prawny.

PPSA art. 58 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi.

Pomocnicze

u.p.s. art. 27 § 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 2a § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja całkowitej niezdolności do pracy oraz pojęcie dochodu i rodziny.

u.p.s. art. 4 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. nr 153 poz. 1271 art. 97 § 1

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 1 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący S.W. nie wykazał interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ nie był stroną postępowania administracyjnego, a decyzja dotyczyła A.B.

Odrzucone argumenty

Zarzut S.W. dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez wliczenie jego dochodu do dochodu rodziny A.B. nie został merytorycznie rozpatrzony z uwagi na odrzucenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny ma charakter materialnoprawny skarga musi być wniesiona we 'własnej sprawie administracyjnej' o tym, że istnieje rodzina decydują okoliczności wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego

Skład orzekający

Elżbieta Kmiecik

przewodniczący

Ewa Janowska

sprawozdawca

Grażyna Jeżewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz definicja interesu prawnego w kontekście świadczeń z pomocy społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skarżącego niebędącego stroną postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą legitymacji skargowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny jest stosunkowo prosty.

Kto może skarżyć decyzję administracyjną? Sąd wyjaśnia kluczowe znaczenie interesu prawnego.

Dane finansowe

WPS: 19 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2668/03 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2005-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/
Ewa Janowska /sprawozdawca/
Grażyna Jeżewska
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Janowska – spraw. Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przyznano A. B. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 19 zł miesięcznie od dnia 1 lipca 2003r., świadczenia zdrowotnego oraz składki zdrowotnej w wysokości 8 % od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji podał, że strona kwalifikuje się do przyznania świadczenia z uwagi na orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania i Niepełnosprawności z dnia 22 lipca 2003r. o zaliczeniu strony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na trwałe oraz nieprzekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Organ pierwszej instancji na podstawie wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia siostry wnioskodawcy ustalił, że mieszkał on i prowadził wspólnie gospodarstwo domowe z matką, siostrą, jej mężem S. W. i dwojgiem dzieci siostry. Wnioskodawca i jego siostra mieli status bezrobotnych bez prawa do zasiłku. Dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej stanowiły: emerytura matki, wynosząca 798,82 zł, zasiłek dla bezrobotnych S. W. w kwocie 526,97 zł, alimenty na córkę siostry wnioskodawcy w kwocie 200 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 85 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 156,97 zł. Organ ustalił zatem, że łączny dochód rodziny w lipcu 2003r. wyniósł 1.761,76 zł, a dochód na osobę w rodzinie – kwotę 293,63 zł
Organ I instancji wskazał, iż przedmiotowy zasiłek przysługuje w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie wynoszącym 300,67 zł, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie wynoszącym 293,63 zł co stanowi kwotę 7,04 zł , jednak przy uwzględnieniu treści przepisu art. 27 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64 poz. 414 ze zm.) przyjęto, że zasiłek stały wyrównawczy nie może być niższy ok. od kwoty 19 zł i w takiej wysokości organ I instancji przyznał świadczenie. Z powyższą decyzją nie zgodził się A. B. wnosząc odwołanie i zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na wliczeniu dochodu męża siostry – S. W. do dochodu rodziny. Wyjaśnił, że S. W. jest zameldowany w O. i pobiera zasiłek dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy w O., choruje, sam musi kupować leki i nie jest w stanie wspierać finansowo rodzinę wnioskodawcy. Nadto podniósł, że kwota 19 zł jest niewystarczająca na kupno leków, dojazdy na rehabilitację i konsultacje lekarskie.
Organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 27 ust 4 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1 ustawy. Zaakcentował że zasiłek stały wyrównawczy, który nie może być niższy od kwoty 19 zł, ustala się w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie , ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. Wyjaśnił, że z definicji całkowitej niezdolności do pracy zawartej w art. 2a ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej wynika, że osobą całkowicie niezdolną do pracy jest osoba uznana za taką w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo posiadająca znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji niepełnosprawnych. Organ odwoławczy stwierdził, że kryterium dochodowe określające wysokość dochodu uprawniającego osobę lub rodzinie do świadczeń z pomocy społecznej od 1 czerwca 2003r. wynosi na pierwszą osobę rodzinie kwotę 418 zł na drugą lub dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat – 294 zł, na każą osobę rodzinie poniżej 15 lat – 210 zł. Podkreślił , że pojecie dochodu zostało zdefiniowane w art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, a za rodzinę w myśl art. 2a ust. 1 pkt 1 uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że rodzina A. B., która wspólnie zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo składa się z sześciu osób. Organ drugiej instancji uznał fakt zameldowania S. W. w O. i pobierani zasiłku dla bezrobotnych w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., za nie mający znaczenia w rozpatrywanej sprawie. W rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej o tym, że istnieje rodzina decydują okoliczności wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego rodziny pod wskazanym adresem. Rekapitulując organ potwierdził, że A. B. spełniał kryteria do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, bowiem miał ustalony stopień niepełnosprawności a osiągany dochód na rodzinę był niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie – co oznacza , iż decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i nie narusza obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy o pomocy społecznej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z adresatem decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej – A. B. W uzasadnieniu skargi przyznał, że czasami przebywa z rodzina w B., ale SA to wizyty w celu służeniu pomocą dzieciom w nauce i różnych sprawach życiowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
najpierw odnotować należy, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. to w oparciu o art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę o – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. W tym przypadku jest to z mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72 poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Legitymację skargową określono w art. 50 cyt. ustawy przez wyróżnienie interesu prawnego ( legitymacja materialna ) oraz wskazanie podmiotów, które mimo braku takiego interesu, są uprawnione do wniesienia skargi (legitymacja formalna)
W doktrynie przyjmuje się, ze pojęcie interesu prawnego występujące w art. 28 k.p.a. oraz takie samo pojęcie w art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie są ze sobą tożsame, różnią się pod względem treści i zakresu. Nie mniej jednak regulacja zawarta w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zrywa łączności między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, że o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Kryterium interesu prawnego, na którym oparta jest ta legitymacja ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie od obowiązku. Pojęcie interesu prawnego należy ujmować w kategoriach obiektywnych, istnieje on wtedy gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Zatem należy przyjąć, że skarga musi być wniesiona we "własnej sprawie administracyjnej" rozumianej jako możliwość administracyjnym konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron w administracyjnym stosunku, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. W tym znaczeniu interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter materialnoprawny. Powtórzyć należy, że interes ten jest oparty na normach prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (decyzji lub postanowienia).
W rozpoznawanej sprawie skarżący S. W., nie wykazał na czym miałby polegać jego interes prawny w wyeliminowaniu z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Z wywodów skargi wynika, że ma on interes faktyczny w tym, aby przyznane świadczenia pomocy społecznej dla składającego wniosek o takie świadczenie – A. B. – było najwyższej wysokości. Brak jest jednak przepisów w ustawie o pomocy społecznej pozwalających na stwierdzenie, że adresatem decyzji o przyznanie świadczenia nie wnosząc o jego przyznanie, oprócz wnioskodawcy, są również osoby, których sytuacja faktyczna (osiągane dochody, wspólne gospodarowanie) jest przedmiotem badania przez organ przy wydawaniu decyzji dotyczących osób uprawnionych do uzyskania opieki z zakresu pomocy społecznej.
Mając na uwadze, że skargę wniesiona przez S. W. należało uznać jako skargę wniesioną przez podmiot nieuprawniony, a więc taki, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w powołanym art. 50 § 1 cyt. Wyżej ustawy, zatem skargę wniesiona przez S. W. należało odrzucić w oparciu o art. 58 § 1 pkt. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI