II SA/Wr 266/24

II SA/Wr 266/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Władysław Kulon /przewodniczący/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r., nr 174/2024 w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego części obiektu budowlanego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 lutego 2024 r. (nr 174/2024) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania D. S. (dalej jako: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej jako: "PINB") nr 140/2023 z dnia 12 grudnia 2023 r. nakazującej skarżącej przywrócenie stanu poprzedniego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Z. (dz. nr [...] obr. ewid. [...] Z., AM-[...], jedn. ewid. [...] Miasto Z.), poprzez przywrócenie poprzedniego przebiegu wewnętrznej instalacji gazowej oraz przeniesienie pieca gazowego w miejsce sprzed samowolnie dokonanej przebudowy tej instalacji w lokalu mieszkalnym nr [...], w terminie 60 dni od dnia otrzymania decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy nakazał skarżącej przywrócenie stanu poprzedniego części obiektu budowlanego tj. lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w Z., w zakresie wykonanej przebudowy instalacji gazowej wynikającego z projektu modernizacji instalacji załączonego do decyzji o pozwoleniu na budowę Burmistrza Miasta Z. nr 115/99 z dnia 3 grudnia 1999 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 1.12.2020 r. do PINB wpłynęło pismo I. M. (uczestniczki) informujące o przeprowadzeniu przez D. i Ł. S. prac budowlanych, polegających na przebudowie części budynku oraz w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym dwulokalowym położonym w Z. przy ul. [...].
Pismem z dnia 11.02.2021 r. PINB zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Z. o udzielenie informacji, czy w posiadanych rejestrach widnieją zapisy dotyczące wykonanych robót budowlanych w rzeczonym budynku, których inwestorem jest D. M. (poprzednie nazwisko skarżącej). Starostwo Powiatowe w Z. poinformowało o wpłynięciu w dniu 18 czerwca 2020 r. zgłoszenia budowy lub przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego D. M., obejmujący przebudowę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwulokalowego na potrzeby przebudowy wejścia na strych przy ul. [...], [...] Z., na dz. ew. nr [...]. Dnia 22 czerwca 2020 r. Starosta Z. postanowieniem nr AB.6740.6.17.2020.2 nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia doręczenia. Inwestor nie usunął wskazanych nieprawidłowości. W związku z powyższym, Starosta Z. dnia 22 października 2020 r. zgłosił sprzeciw do zgłoszenia budowy, o którym mowa w art. 30 ustawy Prawo budowlane (dalej jako: "p.b."). Decyzja stała się ostateczna.
W wyniku przeprowadzonych dnia 16.02.2021 r. oględzin PINB stwierdził, że w lokalu mieszkalnym nr [...], w budynku położonym przy ul. [...] w Z. zlikwidowano ścianę między kuchnią i łazienką oraz dostawiono ścianę działową powiększając łazienkę; zlikwidowano wcześniej istniejące wejście na strych w korytarzu oraz wykonano nowy otwór w stropie w pokoju, łącząc w ten sposób lokal mieszkalny z częścią strychu. Strych podczas oględzin nie był użytkowany, nie posiadał schodów. Według informacji właściciela lokalu, istniejącą instalację gazową uszczelniono, bez naruszenia wcześniejszego układu. Okno przynależne do lokalu nr [...] zabudowano bloczkami ceramicznymi. Inwestor podał, że prace dotychczas zrealizowane zostały wykonane od czerwca do lipca 2020 r.
PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie prac remontowo-budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku położonym w Z. przy ul. [...], zawiadamiając strony pismem z dnia 16.02.2021 r. Następie, postanowieniem nr 13/2021 z dnia 23.02.2021 r., wstrzymał D. M. prowadzenie prac remontowo-budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku położonym w Z. przy ul. [...], oraz nałożył obowiązek przedłożenia następujących dokumentów:
1. ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych, polegających na: wyburzeniu ściany między kuchnią i łazienką oraz dostawieniu nowej ściany, powiększając w ten sposób łazienkę; zamurowaniu wcześniej istniejącego w korytarzu otworu w stropie, prowadzącego na strych i wykonaniu nowego otworu w stropie w pokoju, wymianie podłogi;
2. protokołu szczelności instalacji gazowej,
3. protokołu kominiarskiego;
4. protokołu sprawdzenia instalacji elektrycznej.
Po rozpoznaniu zażalenia I. M. na to postanowienie, DWINB w dniu 30.03.2021 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej obowiązku przedłożenia protokołu szczelności instalacji gazowej, protokołu kominiarskiego, protokołu sprawdzenia instalacji elektrycznej, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Dnia 02.06.2021 r. skarżąca złożyła do akt sprawy kopię wniosku złożonego do Sądu Rejonowego w Z., o wydanie zgody zastępczej na przebudowę wejścia na strych w budynku przy ul. [...].
Wobec powyższego PINB w Z. postanowieniem 55/2021 z dnia 07.06.2021 r. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o wyrażenie zgody na wykonanie prac. Wniosek skarżącej został zwrócony przez sąd, a zarządzenie w tym przedmiocie stało się prawomocne. Wobec pozyskania tej informacji, PINB podjął zawieszone postępowanie i w dniu 7.02.2022 r. wydał decyzję, którą umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych prac remontowo-budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku położonym w Z. przy ul. [...],
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła uczestniczka I. M., po rozpoznaniu którego, DWINB decyzją z dnia 11 marca uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zwracając w jej uzasadnieniu uwagę, na okoliczność niewykazania przez inwestora zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane oraz wpływu tej okoliczności na treść rozstrzygnięcia, jakie może zapaść w postępowaniu naprawczym.
Wniesiony przez skarżącą sprzeciw od tej decyzji, został oddalony wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 14 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 273/22. Sąd przesądził w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, że kluczową okolicznością, jaka musi zostać ustalona w postępowaniu przez organy, jest jednoznaczne ustalenie, czy doszło do zmiany lokalizacji instalacji gazowej w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych oraz wyjaśnienie kwestii własności/współwłasności nieruchomości.
W dniu 26 września 2022 r. PINB ponownie zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Z. o przekazanie dokumentacji dotyczącej przebudowy części budynku. Po uzyskaniu części dokumentów, w dniu 4 listopada 2022 r. organ I instancji zwrócił się jeszcze o informację czy dokonywane były zgłoszenia lub udzielone pozwolenie na budowę dotyczące wewnętrznej instalacji gazu dla badanej nieruchomości, w szczególności lokalu nr [...], w odpowiedzi na powyższe w dniu 17 listopada 2022 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej poinformował, że takich zapisów dotyczących instalacji gazu nie odnalazł.
Dnia 28 listopada 2022 r. PINB pozyskał dokumenty dotyczące wykonania wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...].
Następnie dnia 5 grudnia 2022 r. PINB pozyskał ze Starostwa Powiatowego w Z. kopie dokumentacji dotyczącej przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej.
Dnia 15 marca 2023 r. organ I instancji dokonał oględzin nieruchomości, z których sporządzony został protokół, w którym stwierdzono, że: "w lokalu nr [...] obecnie piec dwufunkcyjny gazowy znajduje się w pomieszczeniu łazienki przy zewnętrznej ścianie budynku (szczytowej), wyrzut spalin na zewnątrz ściany (bocznej-szczytowej). Według informacji uczestniczki I. M. piec wcześniej znajdował się na strychu, a spaliny odprowadzane były przewodem kominowym ponad połacią dachową, na co przedłożone są fotografie. W pokoju lokalu nr [...] został wykonany otwór w stropie stanowiący wejście na strych. Na strychu znajduje się instalacja elektryczna. Mieszkanie zostało przebudowane poprzez wyburzenie ścian, zmieniono powiększono pomieszczenia łazienki i kuchni. Według informacji D. S., piec gazowy znajdował się w kuchni na ścianie szczytowej. Stary otwór wejściowy na strych został zamurowany. Strych obecnie nie jest użytkowany. Wymiary otworu w stropie ok. 142cm x 244cm. W lokalu nr [...] instalacja centralnego ogrzewania znajduje się w korytarzu wyprowadzona jest pionowo na strych". Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.
W dniu 14 kwietnia 2023 r. PINB w Z. wydał decyzję, którą nakazał skarżącej przywrócenie stanu poprzedniego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] nr [...] w Z. poprzez: 1. zamurowanie samowolnie wykonanego otworu w stropie prowadzącego na strych w lokalu mieszkalnym nr [...]; 2. przywrócenie wcześniej istniejącego otworu w korytarzu; 3. przywrócenie poprzedniego przebiegu wewnętrznej instalacji gazowej oraz przeniesienie pieca gazowego w miejsce sprzed przebudowy tej instalacji w lokalu mieszkalnym nr [...]. Równocześnie organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej wyburzenia ściany działowej pomiędzy kuchnią i łazienką, wybudowania nowej ściany działowej w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym położonym w Z. przy ul. [...]. Ponadto nałożono termin wykonania obowiązków 60 dni od dnia otrzymania decyzji.
Decyzja ta została uchylona przez DWINB, który rozstrzygnięciem z dnia 14 czerwca 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na katalog decyzji, jakie mogą zostać wydane przez organ nadzoru budowalnego, prowadzący postępowanie na podstawie przepisów art. 50-51 p.b.
Stosując się do wytycznych wynikających z decyzji kasacyjnej, PINB w dniu 7 sierpnia 2023 r. wydał decyzję częściową, nr 88/2023, którą w zakresie wykonania otworu w stropie prowadzącym na strych budynku i zlikwidowania otworu wejściowego na strych poprzednio znajdujący się na korytarzu nakazał D. S. przywrócenie stanu poprzedniego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Z. poprzez: zlikwidowanie samowolnie wykonanego otworu w stropie prowadzącego na strych w lokalu mieszkalnym nr [...], przywrócenie wcześniej istniejącego otworu w korytarzu. Decyzją z dnia 14 września 2023 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzonych prac remontowo-budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku położonym w Z. przy ul. [...]) w zakresie przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej.
W dniu 6 listopada 2023 r. DWINB uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na wystąpienie przesłanek do zastosowania art. 50-51 p.b.
Dnia 12 grudnia 2023 r. PINB wydał decyzję nr 140/2023, którą nakazał D. S. przywrócenie stanu poprzedniego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Z., poprzez przywrócenie poprzedniego przebiegu wewnętrznej instalacji gazowej oraz przeniesienie pieca gazowego w miejsce sprzed samowolnie dokonanej przebudowy tej instalacji w lokalu mieszkalnym nr [...], w terminie 60 dni od dnia otrzymania decyzji.
Uchylając tę decyzję i orzekając co do istoty sprawy, decyzją z dnia 6 lutego 2024 r., opisaną w części wstępnej uzasadnienia, DWINB podniósł w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie zapadło prawomocne rozstrzygnięcie sądu, który w wyroku z dnia 14 czerwca 2022 r. o sygn. akt II SA/Wr 273/22 wskazał, że organ I instancji nie ustalił jednoznacznie czy roboty budowlane obejmowały zmianę miejsca usytuowania instalacji gazowej, czy też nie oraz kwestii własności/współwłasności nieruchomości, co ma fundamentalne znaczenie dla przyjęcia czy inwestor (tu dopuszczający się samowoli budowlanej) dysponuje, czy też nie nieruchomością na cele budowlane. Wskazał przy tym, że zaskarżoną decyzję PINB wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, równocześnie stosując art. 51 ust. 7 p.b, zgodnie z którym, w przypadku gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób określony w art. 50 ust. 1, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 należy stosować odpowiednio. Jak stanowi natomiast art. 50 ust. 1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. DWINB wyjaśnił również, że organy nadzoru budowalnego zobowiązane są do wydania decyzji opisanych w art. 50-51 p.b. w przypadku spełnienia się wynikających z nich przesłanek, przy czym zobowiązane są jednocześnie do stosowania możliwie najmniej dotkliwych środków.
Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. II OPS2/10, internetowa baza orzeczeń sądów administracyjnych) DWINB podniósł, że w postępowaniu naprawczym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest zbadanie, czy inwestor wykonanych robót budowlanych posiadał zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Wyjaśnił również, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze współwłasnością budynku mieszkalnego w częściach ułamkowych nieruchomości, oceniając więc w świetle prawa cywilnego, wykonywanie robót budowlanych w częściach wspólnych takiej nieruchomości należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną, która wykracza poza zakres zwykłego zarządu i w takim przypadku potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, bądź zastępującego taką zgodę orzeczenia sądu. Brak zgody wszystkich współwłaścicieli (współużytkowników) jest równoznaczny z brakiem prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgoda ta stanowi zarówno warunek zalegalizowania samowoli budowlanej, jak i udzielenia pozwolenia na budowę, a jej brak rażąco narusza prawo uzasadniając stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Zakwestionowanie przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji legalizacyjnej, jak i pozwalającej na budowę.
Dalej DWINB wskazywał, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 1 p.b. przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Niewątpliwe taką instalacją będzie instalacja gazowa, której częścią jest również urządzenie gazowe, jakim jest gazowy podgrzewacz wody, co wynika z § 156 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe ma znaczenie dla wskazania, że dokonano przebudowy instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] w badanym budynku, równocześnie ingerując w część wspólną obiektu tj. ścianę szczytową. W tym zakresie koniecznym było uzyskanie zgody współwłaściciela obiektu na dokonanie robót budowlanych. Jak wynika ze składanych żądań i oświadczeń stron postępowania, nie wyrażono zgody na wykonanie robót budowlanych w częściach wspólnych budynku tj. ścianie szczytowej, polegających na wybiciu w niej otworu od gazowego podgrzewacza wody i wyprowadzaniu rury odprowadzającej spaliny. W związku z powyższym wypełniona została przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., tj. roboty wykonano w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Jak wynika wprost z art. 4 p.b., każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Na gruncie badanej sprawy inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i takiego prawa aktualnie nie mogą uzyskać ani zastępczo przez właściwy Sąd, ani poprzez zgodę na wykonane roboty wyrażoną przez współwłaściciela obiektu, co stanowi naruszenie przepisów uniemożliwiające doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem.
Po drugie, jak wyjaśnił organ odwoławczy, PINB ustalił w postępowaniu, że ostatnim legalnym stanem instalacji gazowej, był stan wynikający z decyzji o pozwoleniu na budowę Burmistrza Miasta Z. nr 115/99 z dnia 3 grudnia 1999 r. Wynika z niej, że wykonana była w kuchni lokalu mieszkalnego nr [...], przy kominach, doprowadzona została do pieca przy kominie a następnie do kuchenki gazowej znajdującej się za piecem. Aktualnie po przesunięciu ścian działowych i powiększeniu pomieszczenia łazienki kosztem kuchni, jak wynika z projektu przebudowy lokalu w zakresie wejścia na strych oraz protokołu z oględzin z dnia 15 marca 2023 r., w szczególności zdjęć załączonych do protokołu z piecem przy oknie, instalacja gazowa lokalu mieszkalnego nr [...], została przebudowana w taki sposób, że wydłużono ją i zmieniono całkowicie lokalizację. Na skutek wykonanych robót budowlanych przeprowadzono instalację gazową prawdopodobnie od komina przy kuchni przy którym znajdował się też licznik gazowy, przez pomieszczenie kuchni do łazienki po przesuniętej ścianie działowej po wewnętrznej stronie od łazienki do ściany szczytowej budynku, a następnie dokonano przebicia przez tą ścianie dla odprowadzania spalin. W związku z powyższym w sprawie zaistniała konieczność wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego stanu obiektu w zakresie wykonanej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] nr [...] w Z.. Poprzedni stan to ten wynikający z projektu modernizacji instalacji załączonego do decyzji o pozwoleniu na budowę Burmistrza Miasta Z. nr 115/99 z dnia 3 grudnia 1999 r.
Końcowo DWINB odniósł się do faktu wydania przez organ pierwszej instancji decyzji częściowych i wskazał, że w sprawie wystąpiły przesłanki pozwalające podzielić prowadzone postępowanie na części i w tym zakresie podjąć właściwe rozstrzygnięcia tj. zastosować art. 104 § 2 Kpa, co w sprawie uczyniono w zakresie przebudowy strychu, a następnie w zakresie instalacji gazowej, czego odzwierciedleniem jest aktualnie zaskarżona decyzja PINB. Jednakże, w związku z tym, że organ I instancji błędnie określił nałożony obowiązek w sentencji decyzji, jak również wskazał termin wykonania robót budowlanych, co na gruncie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b., jest niedopuszczalne, koniecznym było uchylenie decyzji PINB w całości i orzeczenie w sprawie merytorycznie przez organ odwoławczy.
Wyjaśniono również, że skarżąca jest adresatem decyzji, albowiem była ona nie tylko inwestorem samowolnie przeprowadzonych robót budowalnych, ale również jest właścicielem nieruchomości, której dotyczy wydana decyzja.
W odniesieniu do zarzutów odwołania podniesiono, że w budynku istnieje komin z 3 przewodami, z czego dwa są przeznaczone dla wentylacji odpowiednio lokalu mieszkalnego nr [...] i [...], z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby nie było możliwości podłączenia z powrotem gazowego podgrzewacza wody do przewodu spalinowego systemowego, który był wykonany i nadal istnieje w budynku, a z którego może korzystać jedynie użytkownik lokalu nr [...], co wynika z projektów do decyzji z 1999 r. Kwestie związane z wykonanymi robotami budowlanymi przez drugą współwłaścicielkę budynku nie były przedmiotem niniejszego postępowania.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do tutejszego sądu wniosła D. S., domagając się jego uchylenia. W skardze podniosła, że sprawa w istocie dotyczy konfliktu sąsiedzkiego pomiędzy nią, a uczestniczką postepowania, a nie stanu faktycznego budynku. Wskazała, że jako matka małych dzieci zmuszona była niejako do zainstalowania kotła c.o. aby móc korzystać z ciepłej bieżącej wody i ogrzewania. Dodatkowo podniosła, że na skutek działań podejmowanych przez uczestniczkę postępowania, nie ma już możliwości powrotu do stanu poprzedniego instalacji gazowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strony postępowania nie sprzeciwiły się wnioskowi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Jak wynika z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 p.b., w okolicznościach określonych w art. 50 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że w lokalu nr [...] w budynku przy ulicy [...] w Z., doszło do wykonania szeregu robót budowlanych, bez wymaganego w ich przypadku zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. W związku z wielowątkowością prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania, przedmiotem niniejszej sprawy są roboty budowlane wykonane przez skarżącą w zakresie przebudowy instalacji gazowej, ingerujące nie tylko w należący do niej lokal, ale także w części wspólne budynku (ściana szczytowa). Skarżąca nie zaprzecza, że roboty te zostały wykonane bez pozwolenia na budowę, nie kwestionuje również ustalanego przez organy sposobu ich wykonania, koncentrując zarzuty skargi na okoliczności braku możliwości przywrócenia stanu poprzedniego, z uwagi na inne, wykonane w budynku roboty budowlane, w tym także przez uczestniczkę postępowania. Zwraca również uwagę na przyczyny przeprowadzenia modernizacji instalacji gazowej w budynku.
W tym kontekście przypomnieć należy, co prawidłowo zaakcentowane zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepisy art. 50-51 p.b. zawierają normy bezwzględnie obowiązujące, tzn. nie pozostawiają organom administracji swobody w ich stosowaniu, w przypadku ziszczenia się przesłanek określonych w tych przepisach. W szczególności organy nie mogą przy wydawaniu rozstrzygnięcia w prowadzonych postępowaniach naprawczych kierować się względami słuszności, zasadami współżycia społecznego czy szkodliwości społecznej. Obowiązkiem organów nadzoru budowalnego jest działanie w sposób legalny, to znaczy zgodny z normami prawa. Z natury rzeczy, normy przepisów prawa budowlanego i przepisów technicznych, są normami bezwzględnie obowiązującymi.
Organy ustaliły w postępowaniu zakres wykonanych samowolnie robót w zakresie modernizacji instalacji gazowej, jak również ostatni legalny przebieg tej instalacji. Co ważne, w toku postępowania ustalono, że pomimo przeprowadzonej ingerencji w części wspólne budynku, skarżąca na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła zgody współwłaścicielki budynku (uczestniczki postepowania), na wykonanie prac. Nie zdołała również uzyskać – pomimo podjętych prób – sądowej zgody zastępczej w tym przedmiocie.
Nie ulega zaś wątpliwości, że kwestia posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele przeprowadzenia robót budowlanych ma istotne znaczenie w postępowaniu w sprawach samowolnej realizacji robót budowlanych, warunkując możliwość ich legalizacji (zob. wyrok NSA z 21 II 2018 r., II OSK 1084/16 – publ. CBOSA).
Wykonane przez skarżącą roboty budowlane, będące przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia, stanowią niewątpliwie "przebudowę" instalacji gazowej, przez którą należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których, następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.
Jest również bezsporne, że roboty wykonano w obrębie pionu kanalizacyjnego, w stropie pomiędzy kondygnacjami, a zatem w częściach wspólnych nieruchomości. Wobec nieustalenia inwestora i wykonawcy robót, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów nadzoru budowalnego w odniesieniu do adresata decyzji, a w konsekwencji adresata nałożonego obowiązku.
Wobec braku zgody współwłaścicieli na przeprowadzone roboty budowalne oraz braku pozwolenia na budowę, jedyną możliwą decyzją było wydanie przez organ rozstrzygnięcia restytucyjnego z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., a więc nakazującego doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Nie mają przy tym znaczenia argumenty podnoszone przez skarżącą co do konieczności wykonania kotła centralnego ogrzewania z powodu dzieci zamieszkujących lokal czy też innych prac, wykonanych przez uczestniczkę postępowania. Wbrew zarzutom skargi, organy posiadają kompleksową wiedzę w przedmiocie robót wykonywanych w budynku, albowiem ten sam organ prowadził wszystkie dotyczące go postępowania. Potwierdza to analiza akt administracyjnych. Co więcej, sama skarżąca przy skardze przedstawiła decyzję PINB, zobowiązującą uczestniczkę do przywrócenia stanu poprzedniego, co do robot wykonanych przez I. M. Okoliczności dla których wykonano prace, jak i fakt, że w budynku dokonano innych samowolnych robót budowlanych, nie ma wpływu na legalność prac w zakresie instalacji gazowej i nie może prowadzić do legalizacji samowoli budowlanej.
Jako prawidłowe należy także ocenić wskazanie adresata zaskarżonej decyzji. Wobec ustalenia w postępowaniu, że inwestorką robót była skarżąca, która jednocześnie jest właścicielką lokalu nr [...], w którym wykonano prace, skierowanie nakazu przywrócenie stanu poprzedniego musiało zostać skierowane do skarżącej.
Odnośnie do zarzutu skargi Sąd zwraca uwagę, że prawidłowo DWINB wskazał, że zgodnie z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy, że w budynku istnieje komin z 3 przewodami, z czego dwa są przeznaczone dla wentylacji odpowiednio lokalu mieszkalnego nr [...] i [...], z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby nie było możliwości podłączenia z powrotem gazowego podgrzewacza wody do przewodu spalinowego systemowego, który był wykonany i nadal istnieje w budynku, a z którego może korzystać jedynie użytkownik lokalu nr [...], co wynika z projektów do decyzji z 1999 r. Skoro zatem ustalono w postępowaniu, ze ostatnim legalnym stanem w zakresie lokalizacji i przebiegu instalacji gazowej był ten wynikający z decyzji o pozwoleniu na budowę Burmistrza Miasta Z. nr 115/99 z dnia 3 grudnia 1999 r., rozstrzygnięcie merytoryczne wydane przez DWINB należy ocenić jako prawidłowe, a poprzedzono jego wydanie niewadliwym ustaleniem stanu faktycznego.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.