II SA/Wr 2626/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-12-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznaplacówka opiekuńczo-wychowawczadyrektorkwalifikacjeuchwałazarząd powiatunaruszenie prawaprawo administracyjneorzecznictwo

WSA we Wrocławiu stwierdził niezgodność z prawem uchwały Zarządu Powiatu w W. o powołaniu Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G., gdyż osoba ta nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych.

Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ "Solidarność" zaskarżyła uchwałę Zarządu Powiatu w W. o powołaniu Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G., zarzucając niespełnienie przez nią wymogów kwalifikacyjnych określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając niezgodność uchwały z prawem, ponieważ Ł. O. nie posiadała wymaganego wykształcenia kierunkowego ani specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, a ponadto ustawa nie przewidywała instytucji 'pełniącego obowiązki dyrektora'.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w B. D. na uchwałę Zarządu Powiatu w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie powołania Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. Skarżąca organizacja zarzuciła, że Ł. O. nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych określonych w § 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych, a mianowicie nie posiada wykształcenia wyższego magisterskiego na wymaganych kierunkach ani specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Zarząd Powiatu odmówił uchylenia uchwały, argumentując, że Ł. O. została powołana jedynie na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia wykonawczego, dyrektor placówki musi spełniać wszystkie wymogi łącznie, w tym posiadać odpowiednie wykształcenie i specjalizację. Sąd podkreślił, że organ nie podjął próby zakwestionowania zarzutów skargi dotyczących braku kwalifikacji, co sugeruje ich zasadność. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że przepisy nie przewidują powołania osoby na stanowisko 'pełniącego obowiązki dyrektora', w związku z czym uchwałę należy traktować jako powołanie dyrektora. Stwierdzono niezgodność uchwały z prawem, a ponieważ moc uchwały wyczerpała się z dniem 31 sierpnia 2004r., sąd nie orzekał w przedmiocie jej wykonania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli powołanie dotyczy stanowiska pełniącego obowiązki dyrektora, osoba ta musi spełniać wymogi kwalifikacyjne określone dla dyrektora.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy nie rozróżniają wymogów kwalifikacyjnych dla dyrektora i osoby pełniącej obowiązki dyrektora, a ponadto ustawa nie przewiduje instytucji 'pełniącego obowiązki dyrektora'.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

u.p.s. art. 51 a § 1

Ustawa o pomocy społecznej

W dniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie osoby kierujące jednostkami pomocy społecznej są zobowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Osoby kierujące placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi powinny ukończyć specjalizację nie później niż do końca 2005 r.

rozp. MPiPS art. 19 § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych

Dyrektorem placówki może być osoba, która posiada wyższe wykształcenie kierunkowe, specjalizację z zakresu zarządzania organizacją opieki społecznej i 3 lata stażu pracy.

Pomocnicze

u.s.p. art. 32 § 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Określa kompetencje Zarządu Powiatu, w tym w zakresie powoływania i odwoływania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu.

u.s.p. art. 82

Ustawa o samorządzie powiatowym

Reguluje kwestię stwierdzania nieważności uchwał organów powiatu po upływie roku od dnia ich podjęcia.

u.s.p. art. 78 § 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Określa obowiązek przedkładania uchwał organów powiatu do organu nadzoru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołana osoba nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych (wykształcenie, specjalizacja) określonych w przepisach prawa. Ustawa o pomocy społecznej oraz przepisy wykonawcze nie przewidują instytucji 'pełniącego obowiązki dyrektora' w placówkach opiekuńczo-wychowawczych.

Odrzucone argumenty

Argument organu, że powołanie dotyczyło jedynie 'pełniącego obowiązki dyrektora', a nie dyrektora, co zwalniałoby z wymogów kwalifikacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Jednoznaczną intencją ustawodawcy było bez wątpienia w tym przypadku konieczne spełnienie wszystkich trzech podanych wyżej przesłanek. Wykładnia językowa cytowanych przepisów nie budzi, zdaniem Sądu wątpliwości. Dyrektor jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, w tym konkretnym przypadku domu dziecka powinien spełniać wszystkie wymogi łącznie. Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, iż powołanie Ł. O. na stanowisko pełniącej obowiązki dyrektora placówki odbyło się wbrew obowiązującym kryterium prawnym. W tym konkretnym przypadku należy uwypuklić jeszcze jedną kwestię. Zarząd Powiatu powołał osobę pełniącą obowiązki. Ani ustawa o pomocy społecznej, ani wydane na jej podstawie akty wykonawcze nie przewidują powołania osoby pełniącej obowiązki dyrektora. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż uchwałą powołano dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej.

Skład orzekający

Tadeusz Kuczyński

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kamieniecka

członek

Alojzy Wyszkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji na stanowiska kierownicze w placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz stosowanie przepisów o samorządzie powiatowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w czasie wydania orzeczenia. Kwestia 'pełniącego obowiązki' może być różnie interpretowana w zależności od specyfiki danej jednostki i przepisów wewnętrznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów kwalifikacyjnych przy powoływaniu na stanowiska kierownicze, nawet w przypadku tymczasowych pełnomocnictw. Jest to istotne dla zarządzających i pracowników sektora publicznego.

Nawet 'pełniący obowiązki' dyrektora musi mieć kwalifikacje – sąd wyjaśnia zasady powoływania.

Sektor

opieka społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2626/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski
Ewa Kamieniecka
Tadeusz Kuczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Treść wyniku
*Stwierdzono wydanie uchwały z naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w B. D. na uchwałę Zarządu Powiatu w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie powołania Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. I. orzeka o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
Uchwałą Zarządu Powiatu w W. z dnia [...]r. nr [...]w sprawie powołania Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. na podstawie art. 32 ust. 2, pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym /tekst jednolity z 2001r. Dz.U. Nr 142, poz. 1592 z późniejszymi zmianami/, art. 47 a ust. 5 b ustawy z dnia 20 listopada 1990r. o pomocy społecznej oraz § 16 ust. 2 pkt 5 Statutu Powiatu w. Zarządu Powiatu powołano Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. na okres od [...]r. do [...]r.
Skargę na powyższą uchwałę wniosła Międzyzakładowa Organizacja związkowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w B. D.. W jej treści stwierdzono, że zgodnie z § 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych /Dz.U. nr 80, poz. 900/ "Dyrektorem placówki, z zastrzeżeniem ust. 2, może być osoba, która posiada: 1) wykształcenie wyższe magisterskie na kierunkach pedagogika, psychologia lub politologia i nauki społeczne w zakresie o specjalności resocjalizacja 2) specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej 3) trzyletni staż w placówce". Jednoznaczną intencją ustawodawcy było bez wątpienia w tym przypadku konieczne spełnienie wszystkich trzech podanych wyżej przesłanek. Skoro nawet jedna z nich nie zostałaby spełniona, osoba nie ma uprawnień do kierowania placówką opiekuńczo-wychowawczą. Stwierdzono, że desygnowana przez Zarząd Powiatu w W. uchwałą nr [...]Ł. O. nie spełnia kryteriów zawartych w pkt. 1 i 2 cytowanego powyżej przepisu. Nie posiada wykształcenia magisterskiego na żadnym z wymaganych kierunków, nie posiada również specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej.
W dniu [...]r. Komisja Międzyzakładowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w W. zwróciła się do Starosty Powiatu w W. oraz do Zarządu Powiatu w W. o podjęcie decyzji usuwającej stan naruszenia prawa. W dniu [...]r. z analogicznym pismem zwróciła się do Starosty i Zarządu Powiatu Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Starosta Powiatu w W. pismem z dnia [...]r. odmówił uchylenia wyżej wymienianej uchwały powołując się na fakt, iż Ł. O. nie została powołana na stanowisko dyrektora Domu Dziecka, a jedynie powierzono jej pełnienie obowiązków dyrektora.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Starosty Powiatu w W. wniósł o jej oddalenie. Podniesiono, że w dniu [...]r. odbyło się zaplanowane posiedzenie Zarządu Powiatu w W.. Fakt ten dokumentuje protokół Nr [...]z posiedzenia Zarządu Powiatu z dnia j.w.
Jednym z elementów założonego porządku obrad /punkt nr 5/ była sprawa rozpatrzenia projektu oraz podjęcia uchwały w sprawie powołania Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G..
Po przeprowadzeniu dyskusji Zarząd Powiatu w W. w dniu j.w. stosunkiem głosów 3 - "za", brak głosów "przeciwnych" przy 1 głosie wstrzymującym się, podjął uchwałę nr [...]w sprawie powołania Ł.O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. /kopia uchwały w załączeniu/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należy uznać za zasadną /Dz.U. z 1998r. nr 64, poz. 414 ze zm./
Zgodnie z art. 51 a ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, w dniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie osoby kierujące jednostkami pomocy społecznej są zobowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Osoby kierujące placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi powinny ukończyć specjalizację nie później niż do końca 2005 r. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych, które jest regulacją szczegółową do ustawy, w § 19 ust. 1 stanowi, że dyrektorem placówki może być osoba, która posiada wyższe wykształcenie kierunkowe, specjalizację z zakresu zarządzania organizacją opieki społecznej i 3 lata stażu pracy. Wykładnia językowa cytowanych przepisów nie budzi, zdaniem Sądu wątpliwości. Dyrektor jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, w tym konkretnym przypadku domu dziecka powinien spełniać wszystkie wymogi łącznie.
W skardze NSZZ "Solidarność" postawiono zarzut, że desygnowana na stanowisko pełniącego obowiązki Dyrektora Domu Dziecka w G. Ł.O. nie spełnia kryteriów posiadania wyższego wykształcenia kierunkowego oraz nie posiada specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Mimo, że są to kryteria zobiektywizowane i poddające się łatwej weryfikacji /poprzez przedstawienie stosownych dokumentów obrazujących spełnienie ustalonych wymagań/, pełnomocnik organu zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i w żaden inny sposób nie podjął próby zakwestionowania zarzutów skargi. Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, iż powołanie Ł. O. na stanowisko pełniącej obowiązki dyrektora placówki odbyło się wbrew obowiązującym kryterium prawnym.
W tym konkretnym przypadku należy uwypuklić jeszcze jedną kwestię. Zarząd Powiatu powołał osobę pełniącą obowiązki. Ani ustawa o pomocy społecznej, ani wydane na jej podstawie akty wykonawcze nie przewidują powołania osoby pełniącej obowiązki dyrektora. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż uchwałą powołano dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej.
Zgodnie z art. 82 ustawy o samorządzie powiatowym, powołanej wyżej, nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie 1 roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.
Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przestanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 51 "a" ustawy o pomocy społecznej oraz § 19 ust. 1 powołanego rozporządzenia wykonawczego. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji.
W związku z indywidualnym i konkretnym charakterem przedmiotowej uchwały, której moc wyczerpała się w dniu 31 sierpnia 2004r., Sąd nie orzekał w przedmiocie jej wykonania.