II SA/Wr 2619/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-04-28
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkanadzór budowlanydecyzjaskarga administracyjnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej, podkreślając rygorystyczne traktowanie przepisów Prawa budowlanego w takich przypadkach.

Skarżący E. i K. M. domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę rozpoczętej budowy domu i garażu, argumentując, że złożyli wniosek o pozwolenie na budowę i posiadali decyzję o warunkach zabudowy. Organy nadzoru budowlanego uznały jednak inwestycję za samowolę budowlaną, ponieważ prace rozpoczęto bez wymaganego pozwolenia. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej są bezwzględne i nie dopuszczają łagodzących okoliczności.

Sprawa dotyczyła skargi E. i K. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. nakazującą rozbiórkę rozpoczętej budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego i garażu. Organy uznały inwestycję za samowolę budowlaną, gdyż prace rozpoczęto bez wymaganego pozwolenia na budowę, mimo posiadania decyzji o warunkach zabudowy i złożenia wniosku o pozwolenie. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 7 i 8, wskazując na zaniedbanie wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyważenie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Podnosili również, że rozpoczęli budowę w przekonaniu o rychłym uzyskaniu pozwolenia, a także ze względu na umowę przedwstępną dotyczącą nowego mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego), organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nakazania rozbiórki. Sąd powołał się na orzecznictwo (glosę do wyroku NSA oraz wyrok TK), wskazując, że przepis ten jest rygorystyczny i nie dopuszcza uwzględniania okoliczności łagodzących, takich jak bezczynność organu czy zbliżający się termin opuszczenia dotychczasowego lokum. Sąd stwierdził, że skarżący potwierdzili fakt budowy bez pozwolenia, a okoliczności te nie mają wpływu na konieczność rozbiórki wynikającą z przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoczęcie budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 48, traktują rygorystycznie przypadki samowoli budowlanej, nakazując bezwzględną rozbiórkę obiektu. Prawo nie dopuszcza uwzględniania okoliczności łagodzących, takich jak złożenie wniosku o pozwolenie, posiadanie decyzji o warunkach zabudowy, czy nawet bezczynność organu w wydaniu pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

P.b. art. 48

Prawo budowlane

Nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź taż pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

P.b. art. 28

Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30.

P.b. art. 151

Ustawa - Prawo budowlane

Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i w każdym stadium postępowania podejmować czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoczęcie budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej są rygorystyczne i nie dopuszczają okoliczności łagodzących. Konieczność rozbiórki wynika z przepisów prawa, niezależnie od subiektywnego przekonania strony o nieracjonalności decyzji.

Odrzucone argumenty

Złożenie wniosku o pozwolenie na budowę wraz z dokumentacją i posiadanie decyzji o warunkach zabudowy powinno wykluczać nakaz rozbiórki. Naruszenie przez organy art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i niewyważenie interesów. Naruszenie art. 107 k.p.a. przez brak uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Prawo w tym wypadku jest szczególnie bezwzględne, nie dopuszcza stosowania jakichkolwiek "łagodzących" okoliczności, uwzględniania nawet oczywistych racji strony. Stwierdzenie "samowoli budowlanej" obliguje właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub będącego w budowie. Jedyną konieczną przesłanką wydania nakazu rozbiórki jest fakt stwierdzenia niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Nawet spełnienie materialnoprawnych przesłanek warunkujących uzyskanie pozwolenia na budowę nie stanowi okoliczności łagodzących w tej sprawie.

Skład orzekający

Anna Siedlecka

przewodniczący sprawozdawca

Julia Szczygielska

sędzia

Mieczysław Górkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia do samowoli budowlanej i bezwzględnej konieczności rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia, niezależnie od innych okoliczności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu jego wydania. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje surowe konsekwencje samowoli budowlanej, co może być pouczające dla inwestorów. Podkreśla prymat prawa budowlanego nad innymi okolicznościami.

Samowola budowlana: nawet złożenie wniosku o pozwolenie nie chroni przed rozbiórką!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2619/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Siedlecka /przewodniczący sprawozdawca/
Julia Szczygielska
Mieczysław Górkiewicz
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Sygn. powiązane
II OSK 840/05 - Wyrok NSA z 2006-05-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca / Sędzia NSA - Julia Szczygielska Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i K. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki rozpoczętej budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego i garażu wykonanych na działce nr [...] w W. oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt IISA/Wr 2619/02 1
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał E. i K. M. dokonać rozbiórki rozpoczętej budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego i garażu wykonanych na działce nr [...] w W.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej na przedmiotowej działce stwierdził, że inwestor rozpoczął prowadzenie prac budowlanych bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, czy naruszono art. 48 Prawa budowlanego. Wobec tego, że inwestycja jest samowolą budowlaną orzeczono o jej rozbiórce.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. i K. M. zarzucają:
1. naruszenie art. 8 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę rozpoczętej budowy domu mieszkalnego i garażu, pomimo złożenia przez strony wniosku o wydanie pozwolenia budowlanego wraz z wymaganą dokumentacją i posiadania przez strony decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
2. naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na zaniedbaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniedbania wyważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli poprzez niewyjaśnienie okoliczności związanych z postępowaniem w sprawie wydania stronom pozwolenia budowlanego i wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo nieukończenia w terminie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia budowlanego.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji.
Skarżący wskazują, że w dniu 10 października 2001 r. otrzymali decyzję Wójta Gminy S. K. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zaś w dniu 23 kwietnia 2002 r. złożyły w Starostwie Powiatowym w J. G. wniosek o wydanie pozwolenia budowlanego, uzupełniony o brakujące dokumenty w dniu [...]. Zważywszy na to, że skoro złożyli wszystkie wymagane dokumenty i nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, sprawa o wydanie pozwolenia budowlanego powinna zostać załatwiona niezwłocznie. Tym samym skoro strony nie otrzymały zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 k.p.a., sądziły, że doręczenie pozwolenia budowlanego jest tylko kwestią czasu i rozpoczęły roboty budowlane. Dodatkowo należy także uwzględnić, na fakt nieodległego terminu wydania mieszkania stron wynikający z umowy przedwstępnej.
Sygn. akt IISA/Wr 2619/02 2
Organ I instancji nie dokonując ustaleń faktycznych w tym zakresie dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że jak wynika z ustaleń materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę, o czym odwołujący poinformowani zostali w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Uznanie zatem samej czynności złożenia wniosku o wydanie takiego pozwolenia nie może stanowić spełnienia obowiązków ciążących na inwestorach, czego domagają się w swoim odwołaniu.
W świetle ustaleń organu I instancji zostały wyczerpane przesłanki zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego, w związku z brakiem wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tych warunkach organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego.
Należy podkreślić, że w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego ocenie podlega przede wszystkim kwestia legalności, tj. wybudowania obiektu zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostaje zatem fakt poruszony przez skarżących odnośnie naruszenia przez organy architektoniczno-budowlane art. 36 k.p.a, bowiem inwestor ma prawo rozpocząć roboty budowlane jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję E. i K. M. zarzucają:
- naruszenie art. 7 k.p.a. pomimo złożenia przez strony wniosku o wydanie pozwolenia na budowę wraz z wymaganą dokumentacją
- naruszenie art. 8 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyjaśnienia całego stanu faktycznego i zaniedbaniu wyważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu stron przez niewyjaśnienie okoliczności związanych z postępowaniem w sprawie wydania pozwolenia budowlanego,
- naruszenie art. 107 k.p.a., tj brak w treści uzasadnienia decyzji
podania faktów i dowodów, które organ uznał za udowodnione,
dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których
innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi, wskazując
jednocześnie, że szersze merytoryczne uzasadnienie zawarto w zaskarżonej decyzji.
Sygn. akt IISA/Wr 2619/02 3
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
W przypadku stwierdzenia tzw. "samowoli budowlanej", tj. okoliczności zaistniałych w art. 48 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź taż pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Jak z powyższego wynika, stwierdzenie "samowoli budowlanej" obliguje właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub będącego w budowie. Jedyną konieczną przesłanką wydania nakazu rozbiórki jest fakt stwierdzenia niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę.
Jak wskazał S. Jędrzejewski w glosie do wyroku z 12.12.1996r.(IISA/Wr 236/96; OSP 1997, Nr 11, poz. 202), prawo w tym wypadku jest szczególnie bezwzględne, nie dopuszcza stosowania jakichkolwiek "łagodzących" okoliczności, uwzględniania nawet oczywistych racji strony. Udaremnia stosowanie obligatoryjnych zasad Kpa, w szczególności zasady "uwzględniania słusznego interesu strony"( art. 7 kpa).
Komentowany przepis poddany został również kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12.11.1999r. (P.2/98; OTK 1999, Nr 1, poz. 2) orzekł, że art. 48 jest zgodny z przepisami Konstytucji RP. Wskazał jednoczenie, iż nie ma on legitymacji do ingerowania w sferę politycznej swobody działania władzy ustawodawczej i nie może oceniać celowości doboru przez ustawodawcę takiej właśnie - bezwarunkowej i zdecydowanej - metody działania organów administracji publicznej.
Jak z powyższego wynika, Prawo budowlane ( w dacie wydania zaskarżonej decyzji) w sposób rygorystyczny traktuje wypadki tzw. "samowoli budowlanej" i wymaga bezwzględnie, w wypadku jej stwierdzenia, usunięcia skutków sprzecznych w prawem działań.
Tym samym ustawa nie uzależnia nakazu rozbiórki od innych przyczyn, takich jak np. braku decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu bezczynności organu architektoniczno-budowlanego w jej wydaniu, czy też zbliżającego się terminu opuszczenia dotychczasowego mieszkania na skutek jego sprzedaży. Nawet spełnienie materialnoprawnych przesłanek warunkujących uzyskanie pozwolenia na budowę nie stanowi okoliczności łagodzących w tej sprawie.
Sygn. akt IISA/Wr 2619/02 4
Skarżący w toku wizji lokalnej w dniu 1 lipca 2002 r. wyjaśnił do protokołu z tej czynności, że rozpoczął budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem stykającym się ścianą z garażem A. K., bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ponadto zarówno w odwołaniu jak i w skardze, a także na rozprawie przed Sądem potwierdził fakt budowy domu i garażu bez pozwolenia na budowę i wyjaśnił okoliczności z tym związane, które nie mogą mieć wpływu na treść zapadłych rozstrzygnięć administracyjnych. O konieczności rozbiórki decyduje bowiem konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i powodów wybudowania domu.
Ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI