II SA/WR 258/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-07-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneantresolakondygnacjaroboty budowlanenadzór budowlanyplan zagospodarowania przestrzennegowarunki technicznerozbiórkadecyzja nakazowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę ścian działowych na antresoli, uznając, że roboty te przekształciły antresolę w dodatkową kondygnację, naruszając przepisy prawa budowlanego i plan zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący M. J. zaskarżył decyzję nakazującą rozbiórkę ścian działowych na antresoli, demontaż urządzeń sanitarnych oraz odtworzenie balustrady i poręczy. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonane roboty budowlane przekształciły antresolę w dodatkową kondygnację, naruszając definicję antresoli zawartą w przepisach techniczno-budowlanych oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę i uznając, że roboty te naruszyły przepisy prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę ścian działowych na antresoli, demontaż urządzeń sanitarnych oraz odtworzenie balustrady i poręczy. Organy nadzoru budowlanego uznały, że skarżący, wydzielając na antresoli dwa pokoje i łazienkę za pomocą ścianek z płyt GK, przekształcił ją w dodatkową kondygnację, co jest niezgodne z definicją antresoli zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 3 pkt 19 RWT). Podkreślono, że antresola powinna być otwarta na wnętrze, z którego jest wydzielona, a jej powierzchnia mniejsza od kondygnacji poniżej. W ocenie organów, wykonane roboty naruszyły również miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza zabudowę do 3 kondygnacji, a także przepisy dotyczące minimalnej szerokości korytarzy (§ 95 ust. 2 RWT) i przewietrzania (§ 91 RWT). Skarżący zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych, twierdząc, że antresola zachowała swój otwarty charakter i nie stała się dodatkową kondygnacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że wyodrębnienie zamkniętych pomieszczeń na antresoli narusza jej definicję i prowadzi do powstania dodatkowej kondygnacji, co jest sprzeczne z przepisami prawa budowlanego i planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że kluczową cechą antresoli jest "jednoprzestrzenność" z dolną częścią pomieszczenia, która została utracona przez skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyodrębnienie zamkniętych pomieszczeń na antresoli za pomocą ścian działowych, które posiadają drzwi wejściowe, narusza jej charakter jako otwartej przestrzeni i prowadzi do powstania dodatkowej kondygnacji, co jest niezgodne z przepisami prawa budowlanego i planem zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczową cechą antresoli jest jej 'jednoprzestrzenność' z dolną częścią pomieszczenia. Wyodrębnienie zamkniętych pokoi i łazienki na antresoli za pomocą ścianek z płyt GK narusza tę zasadę, przekształcając ją w dodatkową kondygnację. Jest to sprzeczne z definicją antresoli w RWT, ustaleniami MPZP dopuszczającymi maksymalnie 3 kondygnacje oraz przepisami dotyczącymi szerokości korytarzy i przewietrzania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

PB art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zakres zastosowania postępowania naprawczego obejmuje przypadki wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.

PB art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

RWT art. 3 § pkt 19

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja antresoli jako górnej części kondygnacji lub pomieszczenia, znajdującej się nad przedzielającym ją stropem pośrednim o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, niezamkniętej przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona.

MPZP art. 32 § ust. 3 pkt 4

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru M. we W.

Na terenie tym dopuszcza się realizację zabudowy do 3 kondygnacji nadziemnych.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.

Pomocnicze

PB art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy przypadków wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.

RWT art. 3 § pkt 16

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja kondygnacji.

RWT art. 91

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wymagania dotyczące przewietrzania mieszkań.

RWT art. 95 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Minimalna szerokość korytarzy stanowiących komunikację wewnętrzną w mieszkaniu (co najmniej 1,2 m).

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie umorzyć postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyodrębnienie zamkniętych pomieszczeń na antresoli za pomocą ścian działowych przekształca ją w dodatkową kondygnację, naruszając przepisy prawa budowlanego. Wykonane roboty naruszają definicję antresoli zawartą w RWT, która wymaga jej otwartości na wnętrze. Powstanie dodatkowej kondygnacji jest sprzeczne z ustaleniami MPZP dopuszczającymi maksymalnie 3 kondygnacje. Szerokość korytarza na antresoli (1 m) jest mniejsza niż wymagana przepisami (min. 1,2 m). Brak odpowiedniego przewietrzania pomieszczeń na antresoli.

Odrzucone argumenty

Antresola nie traci swojego charakteru przez wykonanie w jej głębi ścianek działowych, zwłaszcza przy zachowaniu otwartego charakteru na kondygnację poniżej i mniejszej powierzchni. Wykonane roboty nie doprowadziły do powstania dodatkowej kondygnacji. Dokumentacja zdjęciowa potwierdza otwartość antresoli. Przepisy prawa budowlanego należy wykładać na korzyść właściciela.

Godne uwagi sformułowania

Istotą antresoli jest "otwartość", a więc widoczność tego elementu wnętrza z pomieszczenia, z którego antresolę wydzielono. Charakter górnej części pomieszczenia (kondygnacji) jako antresoli może być zachowany wyłącznie pod warunkiem zachowania "jednoprzestrzenności" z dolną częścią pomieszczenia (kondygnacji). W okolicznościach sprawy cecha jednoprzestrzenności nie została zachowana. Układ techniczno-funkcjonalny mieszkania nr [...] jest aktualnie typowy dla mieszkania dwukondygnacyjnego.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Adam Habuda

członek

Gabriel Węgrzyn

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji antresoli w kontekście przepisów Prawa budowlanego, RWT oraz MPZP, a także ocena robót budowlanych polegających na wydzieleniu pomieszczeń na antresoli."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych przepisów, w tym definicji antresoli i kondygnacji. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie antresola jest inaczej zaaranżowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu aranżacji przestrzeni w mieszkaniach z antresolą i pokazuje, jak organy nadzoru budowlanego oraz sądy interpretują przepisy w takich przypadkach. Jest to ciekawe dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem budowlanym.

Czy Twoja antresola to legalna dodatkowa kondygnacja? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 258/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 50 ust. 1 pkt 4,  art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 91,  par. 95 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 marca 2023 r. nr 230/2023 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z 16 III 2023 r., (nr 230/2023) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB") - po rozpatrzeniu odwołania M. J. (dalej jako "skarżący"), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej "PINB") z 17 I 2023 r. (nr 143/2023) nakazującej skarżącemu jako właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] we W., celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, wykonanie następujących robót: rozbiórkę ścian działowych (przegród budowlanych), które posiadają drzwi wejściowe do pomieszczeń wydzielonych na antresoli wraz z osadzoną stolarką drzwiową, demontaż urządzeń sanitarnych na antresoli, odtworzenie w miejscu ściany przy schodach balustrady zabezpieczającej krawędzie stropu antresoli o wysokości min. 1,1 m i odtworzenie poręczy przy schodach – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej demontażu urządzeń sanitarnych na antresoli i w tym zakresie umorzył postępowanie PINB, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Jak wynika z akt administracyjnych powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach:
W dniu 14 VI 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się w budynku przy ul. [...] we W. Jak wynika z protokołu kontroli stwierdzono, że na antresoli znajdują się wydzielone pomieszczenia, tj.: dwa pokoje oraz łazienka. Pomieszczenia te wydzielono za pomocą ścianek lekkiej konstrukcji z płyt GK. Pomieszczenia posiadają drzwi wejściowe. W pomieszczeniach pokoi oraz łazienki są okna. Korytarz znajdujący się na antresoli jest szerokości wynoszącej 1 m. Szerokość biegu schodowego prowadzącego na antresolę wynosi 85 cm. Brak balustrady przy schodach prowadzących na antresolę i brak balustrady zabezpieczającej krawędź antresoli nad schodami. Skarżący obecny w trakcie kontroli oświadczył, że pomieszczenia na antresoli wydzielono około września 2018 r.
Zawiadomieniem z 26 VIII 2022 r. PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] we W.
Po zgromadzeniu materiału dowodowego PINB, decyzją z 17 I 2023 r. (nr 143/2023), nakazał skarżącemu rozbiórkę ścian działowych (przegród budowlanych), które posiadają drzwi wejściowe do pomieszczeń wydzielonych na antresoli wraz z osadzoną stolarką drzwiową, demontaż urządzeń sanitarnych na antresoli, odtworzenie w miejscu ściany przy schodach balustrady zabezpieczającej krawędzie stropu antresoli o wysokości min. 1,1 m i odtworzenie poręczy przy schodach, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. W ocenie PINB zastosowanie w sprawie znajdzie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.) dalej jako "PB", co oznacza konieczność wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. PINB zwrócił uwagę, że na skutek wykonanych robót budowlanych nastąpiło wyodrębnienie zamkniętych pomieszczeń w obrębie antresoli lokalu mieszkalnego, co w istocie doprowadziło do utworzenia dodatkowej czwartej kondygnacji. Taki stan rzeczy sprzeczny jest z charakterem antresoli rozumianej jako górna część kondygnacji niezamknięta od strony wnętrza, z którego jest wydzielona. Zwrócono również uwagę na niezgodność wykonanych robót z warunkami techniczno-budowlanymi dotyczącymi minimalnej szerokości korytarza komunikacji wewnętrznej mieszkania (jest 1 m, zaś powinno być co najmniej 1,2 m) oraz brak odpowiedniego przewietrzenia wymaganego w przypadku mieszkań zawierających powyżej dwóch pokoi. Na skutek wykonanych robót z mieszkania jednopokojowego z antresolą uczyniono mieszkanie trzypokojowe. Nadto PINB powołał się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru M. we W. (Dz.Urz. Woj.Doln. z 2014 r., poz. [...]) – dalej jako "MPZP". Podkreślił, że MPZP na przedmiotowym terenie dopuszcza realizację zabudowy do 3 kondygnacji. W rezultacie, w ocenie PINB, należało nakazać rozbiórkę tych przegród budowlanych w obrębie antresoli, które są usytuowane od strony wnętrza (ze stolarką drzwiową), z którego jest wydzielona antresola. Pozostałe ściany antresoli mogą pozostać jako tzw. przepierzenia. Zdaniem PINB zasadne też było nakazanie demontażu urządzeń sanitarnych zamontowanych w pomieszczeniu łazienki umieszczonej na antresoli.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie podnosząc w szczególności, że przeprowadzone roboty budowlane nie zmieniły dotychczasowego charakteru antresoli i nie doprowadziły do utworzenia czwartej kondygnacji.
DWINB, decyzją z 16 III 2023 r., (nr 230/2023), uchylił zaskarżoną decyzję PINB w części dotyczącej demontażu urządzeń sanitarnych na antresoli i w tym zakresie umorzył postępowanie PINB, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.
W motywach decyzji odwoławczej DWINB zaznaczył, że podziela zasadnicze oceny faktyczne i prawne zawarte w decyzji PINB. Na wstępie zaznaczono, że jakkolwiek roboty budowalne wykonane przez skarżącego nie podlegały obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, to jednak należało przeprowadzić ocenę ich zgodności z prawem na zasadzie art. 50 i art. 51 PB. DWINB powołał się też na definicję legalną "antresoli" z § 3 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, ze zm.) – dalej jako "RWT", z której wynika, że jest to górna część kondygnacji lub pomieszczenia znajdująca się nad przedzielającym je stropem pośrednim, niezamknięta przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona. W ocenie DWINB antresola stanowi pewną znacznie mniejszą przestrzeń wydzieloną z większej, górnej przestrzeni i jest otwarta na tą przestrzeń, z której została wydzielona. Antresoli nie można traktować jako osobnego pomieszczenia, gdyż antresola sama w sobie nie jest pomieszczeniem, lecz jest częścią przestrzeni konkretnego wysokiego pomieszczenia lub określonej i wysokiej kondygnacji, zwymiarowaną powierzchnią stropu pośredniego, który jednakże nie jest stropem wyższej kondygnacji lub jej części. DWINB podkreślił również, że antresola zakłada "otwartość", a więc widoczność tego elementu wnętrza z pomieszczenia, z którego antresolę wydzielono. Wymóg ten nie będzie więc spełniony w sytuacji, gdy powierzchnia antresoli odpowiada w przybliżeniu powierzchni pomieszczenia, z którego jest ona wydzielana. Zdaniem DWINB wymóg ten nie będzie również spełniony w sytuacji, w której antresola zabudowana zostanie od strony wnętrza, z którego została wydzielona, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. W rezultacie DWINB stwierdził, że PINB prawidłowo ocenił, iż wprowadzenie w lokalu nr [...] podziału antresoli przegrodami ściennymi (ściany działowe z lekkiej konstrukcji płyt GK), w taki sposób, że została ona w znacznej części takimi przegrodami zamknięta spowodowało, iż nie zachowuje ona już prawnego charakteru antresoli. Nadto koliduje z ustaleniem MPZP dopuszczającymi zabudowę do 3 kondygnacji. Niezależnie jednak od powyższego DWINB zaznaczył, że uznał za właściwe w sprawie zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2, kpa tj. uchylenie zaskarżonej decyzji PINB w części dotyczącej demontażu urządzeń sanitarnych na antresoli i w tym zakresie umorzenie postępowania PINB, bowiem brak jest przepisów prawa zakazujących sytuowania urządzeń sanitarnych na antresoli, wobec czego obowiązek taki jest niezasadny i nie służy doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o: uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania decyzji. W skardze zarzucono przy tym naruszenie:
1) art. 6, 7, 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i wadliwe uznanie, że wykonanie ścianek działowych w obrębie antresoli przy jednoczesnym zachowaniu jej otwartego charakteru na kondygnację poniżej oraz posiadania powierzchni mniejszej niż kondygnacja poniżej, prowadzi do powstania dodatkowej kondygnacji budynku;
2) art. 78 kpa, poprzez zignorowanie istniejących dowodów, w postaci dokumentacji zdjęciowej z czynności kontrolnych obrazujących otwarcie antresoli na znajdującą się poniżej część lokalu skarżącego, na potwierdzenie stanowiska skarżącego co do zachowania otwartego charakteru antresoli, pomimo wykonania ścianek działowych;
3) art. 107 § 3 kpa, poprzez brak zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego w zakresie wskazania faktów, które organ - na podstawie zebranego materiału dowodowego - uznał za udowodnione oraz brak wskazania dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - w szczególności w zakresie uznania, iż doszło do zabudowy antresoli pomimo zachowania jej otwartego charakteru;
4) art. 6 kpa - zasady praworządności polegającej na braku dostatecznego wyjaśnienia stanu prawnego, polegające na uznaniu, iż zabudowa antresoli już po zakończeniu procesu inwestycyjnego, budowlanego, może doprowadzić do powstania nowej kondygnacji;
5) art. 8 kpa - zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej poprzez brak prawidłowego uzasadnienia zastosowanej zasady wykładni przepisów prawa budowlanego, zakazującej właścicielowi lokalu mieszkalnego przeprowadzenie jego aranżacji zgodnej z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać lokale mieszkalne, zgodnej z wszelkimi odrębnymi przepisami oraz niezmieniającej sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego;
6) § 3 pkt 16 i pkt 19 RWT, poprzez bezzasadne i sprzeczne z definicją legalną kondygnacji i antresoli zakwestionowanie, iż na skutek ustawienia w głębi antresoli ścianek działowych - przy jednoczesnym zachowaniu jej otwartego charakteru na wnętrze znajdujące się poniżej i powierzchni mniejszej niż kondygnacji znajdującej się poniżej, doszło do przekształcenia antresoli w dodatkową kondygnację budynku.
W motywach skargi skarżący podkreślił, że w przypadku lokalu nr [...] występuje niezamknięta od strony wnętrza przestrzeń antresoli co znajduje jednoznaczne potwierdzenie w protokole kontroli przeprowadzonej przez PINB. Antresola nie traci swojego charakteru przez to, że wykonano w jej głębi ścianki działowe. Częściowe zamknięcie powierzchni antresoli ścianami działowymi nie zmienia jej charakteru. W szczególności powyższe nie powoduje możliwości uznania antresoli za dodatkową kondygnację. Zdaniem skarżącego w okolicznościach sprawy nie można uznać, że antresola po częściowym podzieleniu jej powierzchni przegrodami budowlanymi, może być uznana za dodatkową kondygnację w rozumieniu przepisu § 3 pkt 16 RWT, pomimo, że nadal pozostaje otwarta od strony wnętrza, z którego jest wydzielona, jak również jej powierzchnia jest mniejsza od kondygnacji znajdującej się poniżej. Skarżący podkreślił, że w czasie kontroli PINB ustalił, iż wykonano między innymi balustradę zabezpieczającą. Balustrada ta zabezpiecza antresolę w części, w której antresola ta otwiera się na kondygnację znajdującą się poniżej. W aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy w postaci zdjęć z czynności kontrolnych, który zaprzecza w całości ustaleniom dokonanym przez organy. W skardze podkreślono, że osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w zakresie obowiązującego prawa w sposób dowolny. Co prawda musi to czynić zgodnie z warunkami określonymi w przepisach prawa, jednak przepisy te należy wykładać na korzyść uprawnień właścicielskich.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 15 V 2023 r., (nr 410/2023) DWINB wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Jak wynika z art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine w zw. z art. 51 ust. 7 PB, zakresem zastosowania postępowania naprawczego objęte są m.in. przypadki wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w "przepisach".
Pojęciem "przepisów" w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine PB należy przy tym objąć nie tylko regulacje powszechnie obowiązujące, w tym warunki techniczno-budowlane, ale również ustalenia wynikające z planu miejscowego, będącego aktem prawa miejscowego.
W przypadku stwierdzenia niezgodności wykonanych robót budowalnych z przepisami, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest wydać jedną z decyzji określonych w art. 51 ust. 1 PB, celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Zaskarżona decyzja oparta została na regulacji z art. 51 ust. 1 pkt 2 PB, według której organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zarówno PINB jak i DWINB stwierdziły bowiem niezgodność wykonanych przez skarżącego robót budowalnych z § 3 pkt 19 RWT oraz ustaleniami MPZP w zakresie maksymalnej ilości kondygnacji dla zabudowy wielorodzinnej, a tym samym stwierdziły potrzebę przeprowadzenia określonych robót celem przywrócenia zgodności z powołanymi przepisami.
Z materiału dowodowego sprawy wynika jednoznacznie, że stanowiący własność skarżącego lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] we W. stanowił mieszkanie wyposażone w górnej części w antresolę. Potwierdza to decyzja PINB z 12 II 2018 r. (nr 278/2018) udzielająca pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku wielorodzinnego. Okoliczność ta nie była zresztą w sprawie przez skarżącego kwestionowana. Istotą sporu jest zaś ocena robót budowlanych polegających na wydzieleniu przez skarżącego w górnej części mieszkania dwóch pokoi oraz łazienki, co w ocenie organów nadzoru budowlanego zmieniło charakter tej części mieszkania. Zdaniem PINB oraz DWINB z dotychczasowej "antresoli" uczyniono w istocie dodatkową "kondygnację" mieszkaniową, z czym z kolei nie zgadza się skarżący.
Jak wynika z § 3 pkt 19 RWT, "antresola" to górna część kondygnacji lub pomieszczenia znajdująca się nad przedzielającym je stropem pośrednim o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, niezamknięta przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona.
Zgodnie zaś z § 3 pkt 16 RWT, "kondygnacja" to pozioma część budynku, zawarta pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie lub warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, centrala klimatyzacyjna, obudowa wyjścia z klatki schodowej, kotłownia lub inne pomieszczenia techniczne.
Z zestawienia powyższych definicji wynika, że zasadniczą różnicą pomiędzy antresolą a kondygnacją jest istnienie tzw. stropu pośredniego, a więc górnej części kondygnacji lub pomieszczenia o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, niezamkniętej przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że istotą antresoli jest "otwartość", a więc widoczność tego elementu wnętrza z pomieszczenia, z którego antresolę wydzielono. Wymóg ten nie będzie więc spełniony w sytuacji, gdy powierzchnia antresoli odpowiada w przybliżeniu powierzchni pomieszczenia, z którego jest ona wydzielana. Różnica w powierzchni pomieszczenia oraz antresoli powinna zapewniać widoczność otwartej na to pomieszczenie jego części w postaci antresoli. Przy czym różnica ta nie może wiązać się wyłącznie z koniecznością realizacji schodów prowadzących do tej części pomieszczenia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 I 2014 r., II SA/Gd 716/13 – publ. CBOSA). Antresola to górna część kondygnacji lub pomieszczenia mieszkalnego wydzielona z jednej przestrzeni. Właśnie to zdanie wskazujące na "jednoprzestrzenność" pomieszczenia lub kondygnacji z antresolą, wyprowadzone z definicji zawartej w § 3 pkt 19 RWT, najlepiej charakteryzuje analizowane pojęcie (zob. wyrok NSA z 24 I 2018 r., II OSK 671/17 – publ. CBOSA).
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela powyższe stanowisko. Charakter górnej części pomieszczenia (kondygnacji) jako antresoli może być zachowany wyłącznie pod warunkiem zachowania "jednoprzestrzenności" z dolną częścią pomieszczenia (kondygnacji). Warunek ten nie zostanie spełniony w przypadku zabudowania górnej części pomieszczenia i wydzielenia tam odrębnych, zamkniętych pomieszczeń (pokoi).
W kontrolowanej sprawie skarżący w górnej części mieszkania będącego dotychczas antresolą wyodrębnił za pomocą ścian z płyt kartonowo-gipsowych dwa pokoje i łazienkę. W protokole kontroli zapisano m.in., że pomieszczenia te posiadają drzwi wejściowe o wymiarach ok. 80x200 cm, zaś szerokość prowadzącego do nich korytarza wynosi 1 m. Do protokołu kontroli załączona jest też dokumentacja zdjęciowa, z której wynika jednoznacznie, że otwartość górnej części mieszkania ogranicza się wyłącznie do klatki schodowej.
W skardze wielokrotnie podkreślano, że górna części mieszkania nr [...] nadal funkcjonuje jako "niezamknięta od strony wnętrza przestrzeń", co dowodzić ma zachowania przez tę część mieszkania charakteru antresoli. Oczywiście nie ulega wątpliwości, że górna część lokalu skarżącego połączona jest z dolną częścią lokalu klatką schodową, jednak okoliczność ta nie konstytuuje cechy "jednoprzestrzenności" (otwartości) typowej dla antresoli. Klatka schodowa łączy bowiem także kondygnacje, tak więc sam fakt otwartości od strony klatki schodowej nie może przesądzać o tym, czy in concreto mamy do czynienia z kondygnacją czy antresolą. Jak już wyżej wyjaśniono, istotą antresoli jest jednoprzestrzenność, stąd też nierzadko antresolę określa się jako półpiętro, gdzie dolna i górna część pomieszczenia tworzą jedną przestrzeń. W okolicznościach sprawy cecha ta nie została zachowana. Jak słusznie wyjaśnił DWINB, skoro skarżący wydzielił z górnej przestrzeni mieszkania (dotychczasowej antresoli) odrębne pokoje oraz łazienkę, to tym samym wykluczył możliwość traktowania górnej części mieszkania jako antresoli. Układ techniczno-funkcjonalny mieszkania nr [...], powstały na skutek wykonanych przez skarżącego robót budowlanych, jest aktualnie typowy dla mieszkania dwukondygnacyjnego, a więc zawierającego dwa połączone klatką schodową poziomy, w obrębie których występują poszczególne (wyodrębnione) pomieszczenia.
Powyższa okoliczność pozostaje również w sprzeczności z ustaleniami MPZP. Jak wynika z § 32 ust. 3 pkt 4 MPZP, w przypadku terenu o funkcji [...]U-MW/5 liczba kondygnacji nadziemnych nie może być większa niż 3. Budynek wielorodzinny przy ul. [...] we W. jest budynkiem o 3. kondygnacjach nadziemnych, przy czym mieszkania w obrębie 3. kondygnacji wyposażono w antresolę. W świetle wymagań z § 32 ust. 3 pkt 4 MPZP wykluczyć więc należy możliwość realizacji w obrębie antresoli takich robót budowalnych, w rezultacie których w miejsce antresoli powstałaby w istocie kolejna kondygnacja. Stanowiłoby to bowiem obejście ustaleń wynikających z MPZP.
Zasadne są także oceny zawarte w motywach decyzji PINB wskazujące dodatkowo na naruszenie wymagań techniczno-budowlanych z § 91 i § 95 ust. 2 RWT. Skoro bowiem na skutek wykonanych robót budowlanych w miejsce lokalu jednopokojowego z antresolą utworzono mieszkanie dwupoziomowe trzypokojowe, to w myśl § 91 RWT powinno ono być przewietrzane na przestrzał lub narożnikowo. Nadto wykonany w obrębie drugiego poziomu lokalu korytarz prowadzący do dwóch pokoi oraz łazienki posiada szerokość 1 m, co koliduje z minimalną szerokością określoną w § 95 ust. 2 RWT. Zgodnie z powołanym przepisem, korytarze stanowiące komunikację wewnętrzną w mieszkaniu powinny mieć szerokość w świetle co najmniej 1,2 m, z dopuszczeniem miejscowego zwężenia do 0,9 m na długości korytarza nie większej niż 1,5 m.
Odnosząc się do argumentu skargi, jakoby antresola nie traciła swojego charakteru przez to, że wykonano w jej głębi ścianki działowe, to w konkretnej sprawie nie mógł on zostać uwzględniony. Jeśli bowiem wykonanie w głębi antresoli ścianek działowych polegać ma na utworzeniu całkowicie wyodrębnionych (zamkniętych) pomieszczeń, zajmujących zdecydowaną większość powierzchni dotychczasowej antresoli, jak ma to miejsce w kontrolowanej sprawie, to tego rodzaju rozwiązania nie można zaakceptować. Podważają one bowiem istotę antresoli jako przestrzeni wspólnej z wnętrzem, z którego ją wydzielono. Nieuzasadnione jest przy tym powoływanie się w skardze na tezy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 25 V 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 284/11. Dotyczył on bowiem okoliczności, w których znaczna część powierzchni antresoli nie była zamknięta przegrodami, gdy tymczasem w kontrolowanej sprawie większość powierzchni górnego poziomu ma charakter zamknięty. W obrębie antresoli dopuszczalne są przegrody o charakterze tzw. przepierzeń, które nie wydzielają całkowicie poszczególnych pomieszczeń, co zresztą jednoznacznie wynika z decyzji PINB. Podkreślić należy, że w ramach zaskarżonej decyzji nie nakazano rozbiórki wszystkich ścian działowych górnego poziomu mieszkania, ale wyłącznie rozbiórkę tych ścian działowych (przegród budowlanych), które posiadają drzwi wejściowe do pomieszczeń wydzielonych na antresoli oraz odtworzenie balustrady i poręczy przy schodach. Zakresem ostatecznego nakazu objęto więc ściany, które całkowicie wyodrębniają utworzone w obrębie górnego poziomu mieszkania pomieszczenia ze wspólnej przestrzeni. Celem tak sformułowanego nakazu jest przywrócenie górnemu poziomowi mieszkania cech istotnych dla antresoli.
Niezrozumiała jest argumentacja skargi odwołująca się do faktu stwierdzenia w toku kontroli przez PINB istnienia balustrad w obrębie górnego poziomu lokalu skarżącego. Tymczasem zarówno z protokołu kontroli, jak i z motywów decyzji PINB oraz DWINB wynika jednoznacznie, że nie stwierdzono istnienia balustrad. W miejscu balustrady stwierdzono istnienie ściany, co też zresztą objęte zostało zakresem nakazanych robót naprawczych, polegających na odtworzeniu balustrady w miejscu ściany przy schodach.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że ustalone w postępowaniu administracyjnym okoliczności przesądzały o konieczności wydania decyzji nakazowej z art. 51 ust. 1 pkt 2 PB. Organy obu instancji zasadnie zakwestionowały zgodność z prawem przeprowadzonych przez skarżącego robót z uwagi na ich sprzeczność z dotychczasowym charakterem górnego poziomu lokalu nr [...] zaprojektowanego i wykonanego pierwotnie jako antresola, sprzeczność z wymaganiami określonymi w § 91 i § 95 ust. 2 RWT oraz niezgodność z ustaleniami MPZP.
W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI