Orzeczenie · 2025-07-15

II SA/Wr 256/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-07-15
NSAbudowlaneWysokawsa
inwestycje drogoweZRIDochrona zabytkówwycinka drzewkonserwator zabytkówukład urbanistycznyprawo budowlaneprawo administracyjnedecyzja ZRID

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę E. F. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego utrzymującą w mocy decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Głównym zarzutem skarżącej było naruszenie przepisów dotyczących ochrony zabytków, w szczególności brak uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew z terenu wpisanego do rejestru zabytków oraz nieuwzględnienie przez organy warunków wynikających z ochrony zabytków. Wojewoda argumentował, że opinia konserwatora zabytków zastępuje wymagane zezwolenia, a specustawa drogowa w art. 21 ust. 2 wyłącza stosowanie przepisów o ochronie przyrody w zakresie zezwoleń na wycinkę drzew, z wyjątkiem nieruchomości zabytkowych. Sąd nie podzielił tej argumentacji. Stwierdził, że opinia konserwatora zabytków, zwłaszcza negatywna, nie zastępuje zezwolenia na wycinkę drzew z terenu zabytkowego. Podkreślił, że art. 11d ust. 3 specustawy dotyczy wyłącznie opinii pozytywnych. Ponadto, sąd wskazał, że art. 21 ust. 2 specustawy, mimo wyłączenia stosowania przepisów o ochronie przyrody, zawiera wyjątek dla nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, co oznacza, że w takich przypadkach nadal wymagane jest zezwolenie konserwatora. Sąd uznał, że pominięcie stanowiska konserwatora zabytków narusza art. 11f ust. 1 pkt 3 specustawy, który nakazuje uwzględnienie warunków ochrony zabytków w decyzji ZRID. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz strony skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy drogowej w kontekście ochrony zabytków, zwłaszcza w zakresie wycinki drzew z terenów zabytkowych oraz roli opinii konserwatora zabytków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji drogowych realizowanych w trybie specustawy, z uwzględnieniem ochrony zabytków.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opinia organu ochrony zabytków w sprawie inwestycji drogowej, nawet negatywna, zastępuje zezwolenie na usunięcie drzew z terenu wpisanego do rejestru zabytków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opinia organu ochrony zabytków, zwłaszcza negatywna, nie zastępuje zezwolenia na usunięcie drzew z terenu wpisanego do rejestru zabytków. Tylko pozytywna opinia może być traktowana jako substytut uzgodnienia lub pozwolenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 11d ust. 3 specustawy drogowej odnosi się wyłącznie do opinii pozytywnych. Negatywna opinia konserwatora zabytków nie anuluje obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew z terenu zabytkowego, a art. 21 ust. 2 specustawy zawiera wyjątek dla nieruchomości zabytkowych.

Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) musi zawierać warunki wynikające z ochrony zabytków, nawet jeśli organ ochrony zabytków wydał negatywną opinię w sprawie usunięcia drzew?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja ZRID musi zawierać warunki wynikające z potrzeb ochrony zabytków, a pominięcie negatywnej opinii konserwatora zabytków w tym zakresie stanowi naruszenie art. 11f ust. 1 pkt 3 specustawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że art. 11f ust. 1 pkt 3 specustawy nakazuje uwzględnienie w decyzji ZRID warunków ochrony zabytków. Pominięcie negatywnej opinii konserwatora zabytków w sprawie wycinki drzew z terenu zabytkowego skutkuje postąpieniem wbrew temu przepisowi.

Czy wyłączenie stosowania przepisów o ochronie przyrody w zakresie zezwoleń na usunięcie drzew przez specustawę drogową dotyczy również drzew na nieruchomościach wpisanych do rejestru zabytków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyłączenie stosowania przepisów o ochronie przyrody w zakresie zezwoleń na usunięcie drzew przez specustawę drogową nie dotyczy drzew znajdujących się na nieruchomościach wpisanych do rejestru zabytków.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 21 ust. 2 specustawy drogowej zawiera wyjątek dla drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, co oznacza, że w takich przypadkach nadal stosuje się przepisy o ochronie przyrody dotyczące zezwoleń na ich usunięcie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 lutego 2025 r. nr IF-O.7821.11.2022.MMJ w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

Przepisy (12)

Główne

specustawa drogowa art. 11a § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 11d § ust. 1 pkt 8 lit. f

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Wniosek o ZRID zawiera opinię konserwatora zabytków w odniesieniu do dóbr kultury.

specustawa drogowa art. 11d § ust. 1 pkt 9

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Do wniosku o ZRID należy dołączyć wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne.

specustawa drogowa art. 11d § ust. 3

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Opinie konserwatora zabytków zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska wymagane odrębnymi przepisami, ale tylko opinie pozytywne.

specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 3

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Decyzja ZRID musi zawierać warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków.

specustawa drogowa art. 21 § ust. 2

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Do usuwania drzew i krzewów na nieruchomościach objętych ZRID nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody, z wyjątkiem nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków.

Pomocnicze

u.o.z. art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Układ urbanistyczny wpisany do rejestru zabytków jest chroniony.

u.o.p. art. 83a § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

Wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa z terenu wpisanej do rejestru zabytków jest kompetencją wojewódzkiego konserwatora zabytków.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez brak uzyskania zezwolenia konserwatora zabytków na wycinkę drzew z terenu wpisanego do rejestru zabytków. • Błędna interpretacja przez organy specustawy drogowej w zakresie zastępowania zezwoleń przez opinie konserwatora zabytków. • Niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 2 specustawy drogowej, który nie wyłącza obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew z nieruchomości zabytkowych. • Niedostateczne uwzględnienie przez organy warunków wynikających z ochrony zabytków w decyzji ZRID.

Godne uwagi sformułowania

Opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 8, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami. Odnosi się to wyłącznie do opinii pozytywnej. • Stanowisko przeciwne - akceptujące, że każda opinia, niezależnie od jej kierunku, anuluje obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa, byłaby niespójna z pozostałymi przepisami specustawy, a także pomijałaby przepisy o ochronie zabytków oraz przepisy o ochronie przyrody. • Decyzja ZRID musi zawierać warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków. • Do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z wyjątkiem drzew i krzewów usuwanych z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie.

Skład orzekający

Adam Habuda

sprawozdawca

Olga Białek

przewodniczący

Dominik Dymitruk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej w kontekście ochrony zabytków, zwłaszcza w zakresie wycinki drzew z terenów zabytkowych oraz roli opinii konserwatora zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji drogowych realizowanych w trybie specustawy, z uwzględnieniem ochrony zabytków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między szybką realizacją inwestycji drogowych a ochroną dziedzictwa narodowego (zabytków i zieleni), co jest tematem budzącym duże zainteresowanie i kontrowersje.

Czy droga ważniejsza niż zabytek? Sąd administracyjny rozstrzyga spór o wycinkę drzew w strefie chronionej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst