Orzeczenie · 2025-10-21

II SA/Wr 254/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-10-21
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyzabytkimiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoroboty budowlanesamowola budowlanadecyzja nakazowauchylenie decyzjiochrona zabytkówremont budynku

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, które nakładały na spółkę P. sp. z o.o. obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w zabytkowym budynku do stanu zgodnego z przepisami. Organy nadzoru budowlanego uznały, że inwestor naruszył miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, m.in. poprzez ocieplenie elewacji, wymianę stolarki okiennej na plastikową, zmianę koloru dachu na grafitowy oraz usunięcie detali architektonicznych. Sąd stwierdził, że decyzje organów były wadliwe z powodu nieprecyzyjnego określenia zakresu wymaganych robót, zwłaszcza w zakresie kolorystyki dachu i elewacji oraz odtworzenia detali architektonicznych. Sąd podkreślił, że organy błędnie oparły się na zaleceniach konserwatora zabytków, które nie były wystarczająco uzasadnione w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie zostały należycie zintegrowane z przepisami prawa budowlanego. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny precyzyjnie określić zakres prac, uwzględniając możliwość dostosowania istniejących materiałów (np. poprzez zmianę koloru dachu) oraz opierając się na przepisach planu miejscowego, a nie jedynie na zaleceniach konserwatora.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Precedensowe rozstrzygnięcie dotyczące precyzji decyzji administracyjnych w sprawach budowlanych, zwłaszcza w kontekście ochrony zabytków i zgodności z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Wskazuje na konieczność właściwego uzasadniania decyzji i integracji przepisów prawa budowlanego z przepisami o ochronie zabytków.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji remontu zabytku ujętego w gminnej ewidencji zabytków i interpretacji przepisów prawa budowlanego w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zaleceń konserwatorskich.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja nakładająca obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami jest wystarczająco precyzyjna w określeniu zakresu prac?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja była nieprecyzyjna w określeniu zakresu robót, zwłaszcza w kwestii kolorystyki dachu i elewacji oraz odtworzenia detali architektonicznych, co narusza zasady postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzje organów nadzoru budowlanego były wadliwe z powodu nieprecyzyjnego określenia zakresu wymaganych robót, co uniemożliwiało ich jednoznaczne wykonanie i kontrolę.

Czy zalecenia konserwatora zabytków mogą być automatycznie podstawą do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych, jeśli kolidują z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego nie mogą mechanicznie przyjmować zaleceń konserwatora, jeśli nie są one wystarczająco uzasadnione w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie zostały należycie zintegrowane z przepisami prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy błędnie oparły się na zaleceniach konserwatora zabytków, które nie były wystarczająco uzasadnione w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie zostały należycie zintegrowane z przepisami prawa budowlanego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Czy roboty budowlane polegające na remoncie budynku, który jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków, ale nie jest wpisany do rejestru zabytków, wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?

Odpowiedź sądu

Nie, roboty budowlane polegające na remoncie budynków, których budowa wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę - w zakresie przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych, nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, nawet jeśli budynek jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że gminna ewidencja zabytków nie jest rejestrem zabytków, a zatem nie stosuje się przepisów wymagających pozwolenia na budowę dla obiektów wpisanych do rejestru. Niemniej jednak, roboty budowlane muszą być zgodne z przepisami, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Przepisy (26)

Główne

p.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 29 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 3 § 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.o.z.o.z. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z.o.z. art. 7

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z.o.z. art. 27

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.p.z.p. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17 § 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 1 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Robotami budowlanymi prowadzonymi w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach są także roboty wykonane niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

p.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprecyzyjne określenie zakresu robót budowlanych w decyzji organu. • Błędne oparcie decyzji na zaleceniach konserwatora zabytków bez należytego uzasadnienia w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja inwestora dotycząca braku zaburzenia bryły budynku przez ocieplenie elewacji. • Argumentacja inwestora o tymczasowym charakterze zainstalowanych okien. • Argumentacja inwestora o możliwości zmiany koloru dachówki zamiast jej wymiany.

Godne uwagi sformułowania

Organy nadzoru budowlanego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszyły przepisy postępowania. • Zaskarżona decyzja narusza również art. 107 § 3 k.p.a. oraz określoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. • W postępowaniu tym nie ma jednak miejsca na rozważanie jakichkolwiek kwestii poza zgodnością wykonywanych robót z prawem, a już tym bardziej do kwestionowania zapisów samego planu miejscowego, co może nastąpić wyłącznie w odrębnym postępowaniu sądowym. • Mechaniczne przyjmowanie zaleceń konserwatora, bez dokonania takiej oceny, stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Skład orzekający

Wojciech Śnieżyński

przewodniczący

Władysław Kulon

członek

Dominik Dymitruk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Precedensowe rozstrzygnięcie dotyczące precyzji decyzji administracyjnych w sprawach budowlanych, zwłaszcza w kontekście ochrony zabytków i zgodności z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Wskazuje na konieczność właściwego uzasadniania decyzji i integracji przepisów prawa budowlanego z przepisami o ochronie zabytków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji remontu zabytku ujętego w gminnej ewidencji zabytków i interpretacji przepisów prawa budowlanego w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zaleceń konserwatorskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między potrzebą ochrony zabytku a prawem właściciela do remontu, a także pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie decyzji administracyjnych. Pokazuje też złożoność przepisów dotyczących ochrony zabytków.

Sąd uchyla decyzje nadzoru budowlanego ws. remontu zabytku: kluczowa precyzja decyzji i zgodność z planem miejscowym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst