II SA/Wr 254/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące rozbudowę budynku mieszkalnego i nakazujące usunięcie stanu zagrożenia. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonanie nowej, większej lukarny jednospadowej w miejsce dotychczasowej stanowiło rozbudowę wymagającą zgłoszenia, która została wykonana bez wymaganego prawem zgłoszenia i stwarzała zagrożenie. W postanowieniu PINB nakazano usunięcie stanu zagrożenia poprzez wykonanie wskazanych robót budowlanych, kierując je do wszystkich właścicieli budynku, w tym skarżącego. DWINB, rozpatrując zażalenie, uchylił postanowienie PINB w części określającej osoby zobowiązane i ustalił nowy krąg zobowiązanych, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Skarżący J. K. zarzucił, że nakazy zostały skierowane do niego niesłusznie, gdyż nie był inwestorem ani wykonawcą samowoli budowlanej, a jedynie współwłaścicielem, z którym inwestor J. K.(2) nie uzgadniał prac. Podniósł również, że prace dotyczyły adaptacji strychu, a nie tylko rozbudowy lukarny, oraz że nie zostały zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że organy naruszyły art. 52 Prawa budowlanego, kierując nakazy do współwłaścicieli, mimo ustalenia inwestora (J. K.(2)), który powinien być adresatem tych nakazów. Sąd podkreślił, że skierowanie nakazów do osób niebędących sprawcami samowoli jest nieuzasadnione i naraża ich na niepotrzebne koszty. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie przepisów procesowych, polegające na pominięciu przez organy kwestii adaptacji strychu na pomieszczenie użytkowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i podważało ustalenia organów co do zakończenia robót. W związku z tym sprawa została uchylona do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 52 Prawa budowlanego w kontekście odpowiedzialności za samowolę budowlaną, zwłaszcza gdy inwestor jest znany, a roboty zakończone. Znaczenie prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego w sprawach budowlanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego zasady dotyczące odpowiedzialności inwestora i zakresu postępowania dowodowego są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Kto powinien być adresatem postanowienia o wstrzymaniu budowy i nakazie usunięcia stanu zagrożenia w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor jest znany, a roboty zostały zakończone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Adresatem postanowienia o wstrzymaniu budowy i nakazie usunięcia stanu zagrożenia powinien być przede wszystkim inwestor, nawet jeśli roboty zostały zakończone, o ile jest znany i dysponuje tytułem do nieruchomości. Skierowanie nakazów do współwłaścicieli, którzy nie są sprawcami samowoli, jest naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 52 Prawa budowlanego nakłada obowiązek skierowania nakazów w pierwszej kolejności na inwestora. Nawet po zakończeniu budowy, jeśli inwestor jest znany i ma tytuł do nieruchomości, nie ma przeszkód, aby to on był adresatem nakazów. Obciążanie odpowiedzialnością właścicieli, którzy nie mają związku z samowolą, jest nieuzasadnione.
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, pomijając dowody wskazujące na adaptację strychu jako szerszy zakres prac niż tylko rozbudowa lukarny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia przepisów procesowych, pomijając dowody wskazujące na zamiar adaptacji strychu na pomieszczenie użytkowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i podważać ustalenia co do zakończenia robót.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy pominęły dowody (zeznania inwestora, ocenę techniczną, stanowisko skarżącego) wskazujące na szerszy zakres prac obejmujący adaptację poddasza, a nie tylko wymianę lukarny. Niewyjaśnienie tej kwestii stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.
Przepisy (18)
Główne
p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 29 § ust. 7 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe skierowanie nakazów do współwłaścicieli zamiast do ustalonego inwestora. • Pominięcie przez organy dowodów wskazujących na adaptację strychu jako szerszy zakres prac. • Niewłaściwa ocena zakończenia robót budowlanych.
Godne uwagi sformułowania
Nie może jednak czynić tego bezrefleksyjnie, nie bacząc na racjonalność takiego podejścia w indywidualnych okolicznościach danej sprawy gdyż, skierowanie nakazu do współwłaścicieli nieruchomości, niemających z samowolną inwestycją nic wspólnego – a nie inwestora - zdejmowałoby odpowiedzialność za samowolę budowlaną z faktycznego sprawcy i narażałoby na dodatkowe i nieuzasadnione koszty współwłaścicieli nieruchomości niebędących sprawcami samowoli.
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący
Malwina Jaworska-Wołyniak
sprawozdawca
Władysław Kulon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 52 Prawa budowlanego w kontekście odpowiedzialności za samowolę budowlaną, zwłaszcza gdy inwestor jest znany, a roboty zakończone. Znaczenie prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego zasady dotyczące odpowiedzialności inwestora i zakresu postępowania dowodowego są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania i zakresu prac w kontekście samowoli budowlanej. Pokazuje też, jak sądy korygują błędy organów administracji.
“Kto odpowiada za samowolę budowlaną? Sąd wyjaśnia, dlaczego nakazy nie mogą trafiać do niewinnych współwłaścicieli.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.