II SA/Wr 2505/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Wojewody, uznając, że prawo własności gruntu pod drogę gminną przechodzi na gminę z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział, niezależnie od wpisu w księdze wieczystej, co umożliwia ustalenie odszkodowania.
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za grunt przejęty przez gminę pod drogę gminną. Wojewoda uchylił decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie, argumentując, że brak wpisu Gminy jako właściciela w księdze wieczystej uniemożliwia ustalenie odszkodowania. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że przejście własności następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział, a wpis w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny i nie jest warunkiem koniecznym do ustalenia odszkodowania.
Przedmiotem skargi Z. C. była decyzja Wojewody D. uchylająca decyzję Starosty K. o ustaleniu odszkodowania za działkę przejętą przez Gminę P. Z. pod drogę gminną. Wojewoda uznał, że brak wpisu Gminy jako właściciela w księdze wieczystej uniemożliwia ustalenie odszkodowania, powołując się na przepisy o księgach wieczystych i domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący Z. C. argumentował, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, własność gruntu przechodzi na gminę z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział, a wpis w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Wojewody, podzielając stanowisko skarżącego. Sąd podkreślił, że art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przepisem szczególnym, który określa zasady przejścia własności i ustalania odszkodowania, a wpis w księdze wieczystej nie jest warunkiem koniecznym do ustalenia odszkodowania. Sąd stwierdził, że decyzja Wojewody narusza prawo, ponieważ nie uwzględnia faktu przejścia własności z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział, co umożliwia ustalenie odszkodowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny i nie jest warunkiem koniecznym do ustalenia odszkodowania za grunt przejęty pod drogę gminną z mocy prawa.
Uzasadnienie
Przejście własności gruntu pod drogę gminną na gminę następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Art. 98 ustawy jest przepisem szczególnym, który określa zasady przejścia własności i ustalania odszkodowania, a wpis w księdze wieczystej nie jest warunkiem koniecznym do ustalenia odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna.
u.g.n. art. 98 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
u.k.w.i.h. art. 1 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości.
u.k.w.i.h. art. 3 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę orzeczeń administracyjnych.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność lub uchyla zaskarżony akt.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie uwzględnienia skargi przysługuje zwrot kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejście własności gruntu pod drogę gminną na gminę następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny i nie jest warunkiem koniecznym do ustalenia odszkodowania. Art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przepisem szczególnym, który określa zasady przejścia własności i ustalania odszkodowania. Organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Brak wpisu Gminy jako właściciela w księdze wieczystej uniemożliwia ustalenie odszkodowania. Organ pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego (art. 7, 77, 80 k.p.a.) i nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
przejść z mocy prawa wpis w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny nie ma podstaw do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma kompetencji do dokonania we własnym zakresie oceny nie zachodziły przesłanki do wydania przez Wojewodę decyzji kasacyjnej
Skład orzekający
Halina Kremis
przewodniczący
Julia Szczygielska
sprawozdawca
Alicja Palus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne z mocy prawa, znaczenie wpisu do księgi wieczystej w postępowaniu administracyjnym, stosowanie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podział nieruchomości nastąpił na wniosek właściciela i grunt został przejęty pod drogę publiczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, którzy tracą prawo do dysponowania gruntem pod drogi publiczne. Wyjaśnia, że formalności związane z księgami wieczystymi nie powinny blokować prawa do odszkodowania.
“Własność gruntu pod drogę gminną przechodzi z mocy prawa – wpis do księgi wieczystej nie jest przeszkodą do odszkodowania!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 2505/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2005-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-11-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Alicja Palus Halina Kremis /przewodniczący/ Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 618 Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/, Asesor WSA Alicja Palus, Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę P. Z. prawa własności gruntu, oznaczonego jako działka nr [...], AM-5, obręb Centrum, położonego w P. Z. przy ul. K. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego Z. C. kwotę 773 zł /siedemset siedemdziesiąt trzy złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi Z. C. jest w/w decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. - wydana na podstawie art.138 & 2 k.p.a., orzekająca uchylenie decyzji Starosty K. z dnia [...] r., Nr [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżącego za działkę nr [...] o pow. [...] ha położoną w P. Z. przy ul.J. K., przejętą z mocy prawa na własność Gminy P. Z. pod drogę gminną i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z dnia [...] r., sygn. [...] Starosta K., po rozpoznaniu wniosku Burmistrza P. Z., orzekł o ustaleniu dla Z. C. odszkodowania w wysokości [...] zł za utratę na rzecz gminy P. Z. własności nieruchomości wydzielonej pod drogę, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], AM-5, obręb Centrum o pow. [...] ha, położonej w P. Z. przy ul. K . W uzasadnieniu podano, że do wniosku o ustalenie odszkodowania dołączona została prawomocna decyzja Burmistrza Miasta P. Z. z dnia [...] r. zatwierdzająca projekt podziału działki nr [...], w wyniku którego wydzielona została działka nr [...], stanowiąca drogę gminą. Podziału dokonano na wniosek dotychczasowego właściciela Do wniosku dołączono także protokół z przeprowadzonych rokowań z dnia [...] r., z którego wynikało, że strony, tj. Z. C. oraz Burmistrz Miasta P. Z. nie doszli do porozumienia w sprawie należnego odszkodowania. W tym stanie faktycznym, zdaniem organu pierwszej instancji, zaistniały przesłanki do wydania decyzji określającej wysokość odszkodowania. Wobec dużej rozbieżności wartości nieruchomości określonej w przedłożonych przez strony operatach szacunkowych, po ich przeanalizowaniu, organ pierwszej instancji postanowił zlecić sporządzenie nowej wyceny nieruchomości, a następnie przyjąć ją za podstawę ustalonego odszkodowania. Od w/w decyzji Starosty K. odwołanie wniósł Burmistrz Miasta P. Z., wnosząc o jej uchylenie. Zakwestionował ustaloną w decyzji wysokość odszkodowania. Jego zdaniem wartość gruntu w wysokości [...] zł. będącego przedmiotem odszkodowania odpowiada wartości gruntu pod zabudowę mieszkaniową w tej części miasta. Natomiast jest za wysoka jako wartość należnego odszkodowania za grunt przejęty pod drogę z mocy prawa, powstały w wyniku podziału nieruchomości na wniosek właściciela. Zwrócił też uwagę, że w latach [...] - [...] Gmina P. Z. wypłacała odszkodowania za grunty przejęte z mocy prawa pod drogi na terenie całego miasta, ale nie w wysokości [...] zł. za 1 nr, ale w granicach [...] - [...] zł. Zdaniem skarżącego, cena [...] zł. za 1 m2 wynikająca z operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego G. K. jest adekwatna dla wartości tego gruntu. Mając na uwadze powyższe, Burmistrz Miasta P. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził, iż jak wynika z przepisu art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podstawową przesłanką ustalenia odszkodowania jest, aby działka gruntu wydzielona pod drogę publiczną przeszła z mocy prawa na podmiot publiczny, w tym przypadku - gminę. Przejście następuje z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału staje się ostateczna, a organ gminy ma obowiązek złożenia wniosku o ujawnienie praw gminy w księdze wieczystej. Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1368 ze zm.) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 ustawy domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości obejmującej między innymi działkę nr [...], wynika, że w dziale drugim tej księgi, jako właściciel nieruchomości, wpisany jest Z. C . W tym stanie rzeczy, skoro dowodem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym na przejście prawa własności nieruchomości z osoby fizycznej na podmiot publicznoprawny jest odpis z księgi wieczystej, a z tego znajdującego się w aktach wynika, że prawo własności działki gruntu wydzielonej pod drogę przysługuje Z. C., to zdaniem organu odwoławczego nie ma podstaw do ustalenia wysokości odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Warunkiem niezbędnym do ustalenia odszkodowania dla Z. C. jest ujawnienie w księdze wieczystej jako właściciela działki nr [...] Gminy P. Z . Zmianę właściciela poświadczyć może zaś tylko odpowiedni wpis w księdze wieczystej. Postępowanie to ma charakter cywilnoprawny i podlega kognicji sądów powszechnych. Organ administracyjny nie posiada kompetencji do dokonania we własnym zakresie oceny, czy na postawie decyzji podziałowej określona działka gruntu została zajęta pod drogę publiczną i tym samym doszło do zmiany właściciela tej działki. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ w pierwszej instancji całkowicie pominął treść księgi wieczystej, której odpis z dnia [...] r. znajduje się w aktach sprawy. Nie powziął też w konsekwencji czynności wyjaśniających polegających na ustaleniu, czy po dacie jaką nosi odpis z księgi wieczystej organ wykonawczy Gminy P. Z. (działając w oparciu o art. 98 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), bądź Z. C., podjęli działania zmierzające do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Gminy P. Z. do działki gruntu oznaczonej numerem [...]. Niewyjaśnienie powyższej kwestii w trakcie postępowania administracyjnego wskazuje na to w ocenie organu odwoławczego, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie powzięte zostało na podstawie niewystarczającego do tego materiału dowodowego. Naruszone zostały tym samym przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a., w związku z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skutkuje to uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdzie wyjaśniona zostać powinna kwestia nabycia przez Gminę P. Z. własności działki gruntu wydzielonego pod drogę publiczną. W związku z tym, że ponowne rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co wiązać się może z koniecznością aktualizacji lub sporządzenia nowego operatu szacunkowego wyceny nieruchomości, na obecnym etapie bezprzedmiotowe jest dokonywanie oceny opinii rzeczoznawcy majątkowego znajdującej się w aktach sprawy. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy orzekł jak wyżej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. C. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody D. Nr [...] z dnia [...] r. - z powodu jej niezgodności z prawem i utrzymanie w mocy decyzji Nr [...] Starosty K. z dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi, Z. C. podkreślił, że brzmienie art. 98 ust 1 ustawy, wyraźnie wskazuje, że wpis w księdze wieczystej w tym przypadku ma charakter deklaratoryjny tzn. że prawo rzeczowe istnieje niezależnie od wpisu w KW. Wskazanie w art. 98 ust. 2 właściwego organu uprawnionego do złożenia wniosku o uwidocznienie nabytych przez gminę praw do nieruchomości zajętej pod drogę, nie może oznaczać, że ustawodawca uzależnił tym samym skuteczność wykonania art. 98 ust. 1 od wpisu w księdze wieczystej. Należy zauważyć, że ustawodawca w art. 98 ust. 1 określił precyzyjnie, kiedy i w jakim trybie nieruchomość zajęta pod drogi publiczne staje się własnością gminy. Zapisano, bowiem w art. 98 ust. 1 ustawy, że nieruchomość zajęta pod drogi publiczne staje się z mocy prawa własnością gminy z dniem, kiedy decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości stała się ostateczna. Skarżący stwierdził, że z dniem, kiedy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości słała się ostateczna, pozbawiono go skutecznie prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością zajętą pod drogi gminne, z tym dniem, bowiem właścicielem przedmiotowej nieruchomości stała się z mocy prawa gmina P. Z . Z tym też dniem, winno mu zostać wypłacone odszkodowanie na zasadach określonych w art. 98 ust.3 ustawy. Pozbawienie dotychczasowego właściciela prawa do dysponowania nieruchomością lub jego częścią jest niczym innym jak swego rodzaju wywłaszczeniem, taki bowiem charakter ma art. 98 ust. 1 ustawy. W art. 98 ust. 3 ustawodawca wskazał nawet, iż w sytuacji, kiedy wysokość odszkodowania nie może być ustalona pomiędzy właścicielem a właściwym organem, jego wysokość ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości. Ponadto skarżący stwierdził, że Starosta K. wszczynając postępowanie administracyjne z jego wniosku w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za grunt, który z mocy prawa stał się własnością gminy P. Z., prowadził je w sposób zgodny z zasadami określonymi zarówno w ustawie o gospodarce nieruchomościami jak i przepisami k.p.a. Z uwagi na istniejące rozbieżności dotyczące wysokości proponowanego przez zainteresowane strony odszkodowania, jak i z braku możliwości doprowadzenia do ugody, Starosta K. zlecił rzeczoznawcy majątkowemu, aby określił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości, czym wypełnił wymogi określone w art. 130 ustawy. Starosta K. prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie należnego skarżącemu odszkodowania, prowadził je w sposób zapewniający każdemu z jego uczestników, możliwość dochodzenia swych racji na każdym jego etapie a w szczególności w trakcie zwołanej rozprawy administracyjnej w czasie, której strony postępowania miały możliwość przedstawiania własnych dowodów i opinii - czym w przekonaniu skarżącego wypełnił zapisy art. 6,8,9,10,13 k.p.a. jak i przywoływane przez Wojewodę art. 7,77 i 80 k.p.a. Skarżący podkreślił również, że w trakcie całego postępowania Gmina P. Z. nigdy nie kwestionowała samego faktu, że z dniem, kiedy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna z mocy prawa nabyła własność gruntu zajętego pod drogi gminne. Przedmiotem sporu była jedynie wysokość należnego odszkodowania za utraconą własność. W świetle przytoczonych faktów jak i istniejącego stanu prawnego, niezrozumiałym zdaniem skarżącego są zarzuty stawiane przez Wojewodę D. jakoby Starosta K. podejmując decyzje w przedmiotowej sprawie podejmował ją naruszając przepisy prawa procesowego a w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a., których naruszenie zdaniem Wojewody D. stanowiło podstawę uchylenia decyzji. Nadto skarżący wskazał, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna w dniu [...] r. Z tym też dniem gmina P. Z. stała się z mocy prawa właścicielem gruntu zajętego pod drogi i winna wypłacić skarżącemu należne odszkodowanie. W ocenie skarżącego akceptacja przyjętego przez organ II instancji stanowiska, uzależniałaby wypłatę należnego mu odszkodowania od dobrej woli gminy, która mogłaby odwlekać w nieskończoność moment złożenia wniosku o uwidocznienie w księdze wieczystej praw do nieruchomości i tym samym skutecznie blokować postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 & 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja Wojewody D. z dnia [...] r., Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody D. z dnia [...] r., Nr [...] narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 & 1 pkt.1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, co powoduje, iż decyzja ta podlega usunięciu z obrotu prawnego. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że Wojewoda D. powołując się na przepis art.138 & 2 k.p.a. , uchylił w całości decyzję Starosty K. z dnia [...] r., Nr [...] i przekazał sprawę ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Oznacza to zatem, że skarżona decyzja Wojewody D. z dnia [...] r., Nr [...] podlega kontroli Sądu co do zgodności z w/w przepisem art.138 & 2 k.p.a. W myśl zaś art.138 & 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zatem przesłankami do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie cyt. wyżej art.138 & 2 k.p.a. jest przeprowadzenie postępowania w pierwszej instancji z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a co ma miejsce wtedy, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub w części, albo postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania przez Wojewodę D. w oparciu o przepis art.138 & 2 k.p.a. decyzji kasacyjnej z dnia [...] r., Nr [...]. Sąd nie podziela w tym względzie argumentacji organu odwoławczego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co powoduje, że nie może uznać za zasadne zapadłego rozstrzygnięcia Wojewody D . Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U z 2000r., Nr 46, poz.543 ze zm./ , a przede wszystkim jej przepis art.98, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z tym przepisem, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne /art.98 ust.1 ustawy/. W myśl zaś art.98 ust.3 omawianej ustawy, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Postanowienia cyt. wyżej art.98 ust.1 i 3 ustawy określają zatem obowiązujący tryb postępowania w sprawie odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, które przeszły na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. I tak z cyt. wyżej przepisu art.98 ust.3 w związku z art.98 ust.1 ustawy wynika, że odszkodowanie za działki gruntu, które przeszły na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa, ustala się po dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Burmistrz Miasta P. Z. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P. Zdroju przy ulicy K., AM-5, obręb Centrum oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], na działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w sposób przedstawiony na załączonej mapie w skali 1:500, która stanowi integralna część decyzji. Z akt sprawy niewątpliwie również wynika, że w chwili wydawania przez Starostę K. decyzji z dnia [...] r., Nr [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżącego za działkę nr [...] przejętą z mocy prawa na własność Gminy P. Z. pod drogę gminną , w/wyżej decyzja Burmistrza Miasta P. Z. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], była już decyzją ostateczną. Z powyższych ustaleń wynika zatem, że przedmiotowa działka nr [...] jako przeznaczona pod drogę publiczną przeszła z mocy prawa na własność Gminy P. Z. z dniem, w którym w/w decyzja Burmistrza Miasta P. Z. z dnia [...] r., Nr [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] stała się decyzją ostateczną. Lektura akt sprawy wskazuje, że w chwili wydawania przez Starostę K. decyzji z dnia [...] r., Nr [...] o ustaleniu na rzecz skarżącego odszkodowania za przejętą z mocy prawa działkę nr [...] na rzecz Gminy pod drogę gminną , działka ta była już własnością Gminy P. Z . W ustalonym stanie faktycznym i prawnym, Sąd nie podziela zatem stanowiska organu odwoławczego, że warunkiem niezbędnym do ustalenia odszkodowania dla skarżącego jest ujawnienie w księdze wieczystej jako właściciela działki nr [...] Gminy P. Z., z tej to przyczyny, że warunek ten nie wynika z omawianego art.98 ustawy. Wprawdzie przepis ten nakłada na właściwy organ obowiązek złożenia wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne, jednakże z przepisu tego nie wynika, że przedmiotowe odszkodowanie przysługuje dopiero z chwilą ujawnienia w księdze wieczystej praw Gminy do działki gruntu wydzielonej pod drogę gminną. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie jest także zasadne powoływanie się organu odwoławczego na zapisy ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece, skoro jak to już wyżej Sąd podkreślił, cyt. wyżej przepis art.98 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przepisem szczególnym, określającym tak zasady przechodzenia z mocy prawa na rzecz gminy określonych działek gruntu jak i ustalania za te działki odszkodowania. Powyższe ustalenia wskazują zatem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 & 1 pkt.1 lit.a i c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt.I i II sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że przedwczesne jest zatem w chwili obecnej rozpatrywanie przez Sąd sprawy wysokości odszkodowania za przejęte przez Gminę grunty, stąd podnoszone przez skarżącego w tym względzie zarzuty Sąd zmuszony był pominąć.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI