II SA/Wr 2458/03

II SA/Wr 2458/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus /sprawozdawca/
Andrzej Cisek
Anna Siedlecka /przewodniczący/
Zygmunt Wiśniewski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Andrzej Cisek, Asesor WSA Alicja Palus (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie łącznika lokali użytkowych oraz przyległych do niego lokali położonych w poziomie piwnic i parteru I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasadza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr 17/03 Prezydent W. działając na podstawie art. 59 ust. 5 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) odmówił A. T. wydania pozwolenia na użytkowanie łącznika lokali użytkowych zrealizowanego na wewnętrznym dziedzińcu oraz przyległych do niego lokali położonych w poziomie piwnic i parteru w budynku przy ul. S. L. [...] (poprzedni adres ul. O.O. [...]) we W .
W uzasadnieniu tego orzeczenia Prezydent W. wyjaśnił, że inwestor jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, gdyż inwestycja była realizowana jako samowola budowlana na podstawie decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych z dnia [...]r. Nr [...]. Podał następnie, że ponieważ do wniosku nie dołączono wszystkich wymaganych przepisami prawa dokumentów oraz z uwagi na fakt, że przedłożona dokumentacja nie wyjaśniała wszystkich kwestii związanych z inwestycją wezwano inwestora postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] do uzupełnienia wniosku o protokół pomiarów skuteczności działania wentylacji mechanicznej, stanowiska Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Straży Pożarnej wobec wykonanej inwestycji lub oświadczenia inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony tych organów oraz dostarczenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej kanalizacji deszczowej i decyzji zezwalających na użytkowanie lokali handlowo-usługowych, będących integralną częścią łącznika (w poziomie piwnic i parteru).
Inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku, którego termin wykonania upłynął z dniem [...]r.
W dniu [...]r. i w dniu [...]r. uzupełniono dokumenty o opinię kominiarską z dnia [...]r. (nie zawierającą pomiarów skuteczności działania wentylacji mechanicznej), o inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (zawierającą informację, że kanalizacja deszczowa znajduje się wewnątrz budynku), a także o informację, że inwestor w chwili obecnej nie wie jaką będzie prowadził w lokalu działalność. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zezwalająca na wznowienie robót zezwala na realizację obiektu kubaturowego dobudowanego do budynku położonego przy ul. S. L. [...] – od strony wnętrza blokowego, natomiast projekt będący załącznikiem do w/w decyzji swym zakresem obejmuje również przyległe lokale usługowe (w zakresie różnym, w różnych branżach, pomimo zaznaczenia jednolitego zakresu opracowania). W wyniku przebudowy miał powstać jednoprzestrzenny, dwukondygnacyjny lokal handlowo-usługowy, pełniący funkcję sklepu i wypożyczalni kaset video, zatrudniający 5 osób. Zważywszy, że projekt ten jest załącznikiem do decyzji, który precyzuje jej zakres i formę uznano, że postępowaniem w powyższej sprawie należy również objąć przyległe lokale użytkowe. Inwestor dysponuje postanowieniem Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...]r. oraz postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. wyrażającymi zgodę na lokalizację pomieszczeń stałej pracy poniżej poziomu otaczającego teren i na odstępstwo od wymogu zapewnienia oświetlenia naturalnego pod warunkiem zapewnienia skutecznej wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej, dostatecznego oświetlenia sztucznego oraz wykonania projektu budowlanego adaptacji lokalu zaopiniowanego przez Inspekcję Sanitarną lub uprawnionego rzeczoznawcę.
W aktach Wydziału brak zatwierdzonego projektu tych lokali oraz pozwoleń na ich realizację, wydanych w wyniku odrębnych postępowań, natomiast projekt w oparciu o który realizowano inwestycję nie rozwiązuje w ogóle sposobu oświetlenia lokali użytkowych, problem wentylacji rozwiązuje częściowo, nie określając parametrów i sposobu przebudowy adaptowanych pomieszczeń w celu przystosowania ich na stały pobyt ludzi.
Projekty inwestycji (zatwierdzony i zamienny) nie zawierają ani inwentaryzacji ani projektu kanalizacji deszczowej w obrębie budynku (informację na ten temat ograniczono do stwierdzenia w opisie, że "odprowadzenie wody opadowej wykonano poprzez wewnętrzną, istniejącą instalację kanalizacji deszczowej").
Natomiast oba te projekty przewidują przeciwległe położenie rury spustowej. Okoliczność ta koniecznie wymaga wyjaśnienia, zwłaszcza, że użytkownicy sąsiedniej posesji skarżą się na zalewanie przyległego podwórka i piwnic przez wody opadowe.
Należałoby również rozważyć zasadność lokalizacji inwestycji na granicy działki i w jej bezpośrednim sąsiedztwie bez wymaganej (w trakcie jej realizacji) zgody sąsiada, z naruszeniem § 12 ust. 6 i § 270 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 140).
Nowoprojektowane wejście narusza również § 63 powołanego wyżej rozporządzenia. Ponadto zwrócono w uzasadnieniu uwagę na fakt, że w aktach Wydziału znajduje się pismo Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]r. o sygn. [...] zawierające prośbę o podanie dodatkowych informacji na temat zgłaszanego do odbioru lokalu.
Wobec powyższego inwestor nie może oświadczyć, że organ ten nie wniósł uwag.
W dniu [...]r. przeprowadzono oględziny inwestycji zgłoszonej do użytkowania i stwierdzono, że inwestycja nie została zakończona (brak części stropu w poziomie parteru, w przejściu pomiędzy łącznikiem a przyległym lokalem: nie zakończono prac przy sanitariatach, przy posadzkach, instalacji elektrycznej oraz wentylacji), a jej zakres uległ rozszerzeniu (zlikwidowano schody i drzwi prowadzące do klatki schodowej w budynku przy ul. S. L. oraz połączono dodatkowym otworem lokale użytkowe w poziomie piwnicy, nie zabezpieczając powstałego otworu pomimo różnicy poziomów).
Ponadto stwierdzono, że lokal jest nieuporządkowany.
Zwrócono również uwagę na fakt, że lokal jest niedostępny dla osób niepełnosprawnych. Powyższy stan faktyczny jest naruszeniem warunków określonych w art. 59 ust.1 ustawy – Prawo budowlane, powoduje również konieczność stwierdzenia, że oświadczenie kierownika budowy dotyczące tej inwestycji jest niezgodne ze stanem faktycznym.
Prawidłowość opisanej powyżej decyzji została zakwestionowana przez inwestora – A. T., reprezentowaną przez pełnomocnika radcę prawnego M. K. w trybie art. 127 kodeksu postępowania administracyjnego. W petitum odwołania pełnomocnik inwestora wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie zezwolenia na użytkowanie łącznika lokali użytkowych zrealizowanego na wewnętrznym dziedzińcu w budynku przy ul. S. L. [...] (poprzedni adres ul. O. O. [...]) we W . Uzasadniając tak sformułowane żądanie pełnomocnik inwestora zarzuciła przede wszystkim, że podejmując zaskarżoną czynność orzeczniczą Prezydent W. wykroczył poza zakres złożonego wniosku, który dotyczył tylko łącznika lokali użytkowych, a nie obejmował lokali przyległych, położonych w poziomie piwnic i parteru. Wskazała przy tym, że wniosek inwestora był precyzyjnie określony i nie wymagał działania organu ex officio w warunkach art. 61 § 1 i § 2 kpa z jednoczesnym naruszeniem art. 54 ustawy – Prawo budowlane.
Działania organu w przyjętym zakresie nie można też uzasadnić ważnym interesem stron. W odwołaniu podniesiono także, że ustalenia faktyczne organu orzekającego są niepełne, a zarzut częściowego tylko uzupełnienia wniosku o pozwolenie na użytkowanie przez inwestora, niezasadny. Zarzucono też niewłaściwą ocenę projektu załączonego do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz nadinterpretację stanu faktycznego, przejawiającą się w zamieszczonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzeniu określającym funkcje i charakter lokalu, którego dotyczył wniosek.
W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik odwołującej się wskazała na niewłaściwe i niezgodne z przepisem art. 57 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane kwalifikowanie pisma Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]r. oraz zarzuciła, że zasadnicza część argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnosi się do lokali, które nie były objęte żądaniem wniosku, a których dotyczy to orzeczenie. Ponadto odwołując się do treści art. 59 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane stwierdziła, że lokal wskazany we wniosku spełnia wszystkie ustawowo wymagane przesłanki, zatem odmowa udzielania pozwolenia na jego użytkowanie nastąpiła z naruszeniem prawa wobec czego zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym.
Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (właściwy w sprawie po zmianie przepisów kompetencyjnych) decyzją z dnia [...]r. Nr [...] stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i udzielił A. T. pozwolenia na użytkowanie łącznika lokali użytkowych, zrealizowanego na wewnętrznym dziedzińcu oraz przyległych do niego lokali położonych w poziomie piwnic i parteru w budynku przy ul. S. L. [...] (poprzedni adres ul. O. O. [...]a we W.).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy obszernie opisał stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem orzeczeń, jakie wydane zostały przez właściwe organy w toku procesu inwestycyjnego oraz skutków ich weryfikacji w toku instancyjnym i w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uznał ponadto, że zaskarżona decyzja stanowiąca negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie wynika z błędnego toku rozumowania i niewłaściwej oceny stanu faktycznego. Precyzując stwierdzone uchybienia organu I instancji wskazał przede wszystkim, że inwestor zabiegając o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedłożył wymagane dokumenty, a stwierdzenie, że są one niekompletne nie zasługuje na akceptację.
Jak wskazuje plik dokumentów załączonych do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwestor w dniu [...]r. dokonał zawiadomienia o zakończeniu inwestycji następujących organów: Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej. Bezsporną pozostaje konieczność uzyskania pozytywnych opinii tych jednostek przy ubieganiu się o pozwolenie na użytkowanie obiektu, a obowiązek ten wynika wprost z dyspozycji art. 56 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.
Znaczące w sprawie pozostaje uregulowanie zawarte w art. 56 ust. 2 wskazanej ustawy o brzmieniu: "nie zajęcie stanowiska przez organy wymienione w ust. 1 w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak nie zgłoszenie sprzeciwu lub uwag". Z akt sprawy wynika, że wszystkie wymienione służby otrzymały zawiadomienie o zakończeniu inwestycji w dniu [...]r. W terminie dwutygodniowym żadna ze służb nie złożyła sprzeciwu, ani nawet nie zażądała uzupełnienia zgłoszenia. Odnośnie tego zagadnienia inwestor otrzymał dwa pisma: pierwsze opatrzone datą [...]r. od Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w którym wskazano, ze zakres robót budowlanych opisany w zawiadomieniu nie podlega odbiorowi pod względem spraw sanitarno higienicznych oraz drugie z dnia [...]r. (tj. po 29 dniach od otrzymania zawiadomienia), w którym Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej prosi o uzupełnienie danych o przedmiotowym obiekcie. Zdaniem organu odwoławczego w świetle powoływanego przepisu art. 56 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane na zgodne z prawem należy uznać twierdzenie, że wobec upływu czternastodniowego terminu od dnia dokonania zawiadomienia zasadne jest postawienie tezy o "domniemaniu nie zgłoszenia sprzeciwu lub uwag" przez te organy. Wobec zaprezentowanego stanowiska zarówno postanowienie nakazujące uzupełnić wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, jak też decyzja negatywnie odnosząca się do wniosku strony obarczone są błędem w postaci zastosowania sankcji w stosunku do inwestora, pomimo wywiązania się przez niego z obowiązku na skutek nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i niewłaściwej interpretacji przepisów prawa. Zaskarżona decyzja jako kolejną przesłankę negatywnego rozstrzygnięcia wymienia brak inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej kanalizacji deszczowej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w zasadzie dostarczenie tego dokumentu nie koreluje ze stanem faktycznym. W inwentaryzacji powykonawczej oraz w projekcie budowlanym zamiennym elementów niewykonanych, które stanowi podstawę decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót (zastępującej w przedmiotowej sprawie pozwolenie na budowę) zapisano, że "odprowadzenie wody deszczowej wykonano poprzez wewnętrzną istniejącą instalację kanalizacji deszczowej". Ów zapis interpretować należy jako wykorzystanie do odprowadzania wody już istniejącej kanalizacji deszczowej. Skoro nie wykonywano nowej kanalizacji, to niezrozumiały jest argument o konieczności inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej tej kanalizacji. Ponadto za zasadniczy uznać należy pogląd prezentowany w sprawie przez uprawnionego geodetę, zgodnie z którym działki nr [...]oraz [...] są zabudowane budynkami, stąd żadna kanalizacja nie podlega inwentaryzacji.
Kolejnym argumentem powołanym w zaskarżonej decyzji była kwestia wentylacji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pomimo szerokiego opisu tego zagadnienia nie został uwzględniony przez organ I instancji dokument w postaci opinii sporządzonej przez Spółdzielnię Usług Kominiarskich [...], z której wynika, że wentylacje wywiewne działają prawidłowo i stwierdzono prawidłowe ciągi wentylacyjne.
Ponadto projekt budowlany zamienny odnośnie wentylacji wskazuje realizację wentylacji grawitacyjnej łącznika przez wywietrzniki dachowe. Wentylacja mechaniczna – istniejąca – łącznik nie jest oddzielony od pozostałej części lokalu użytkowego żadnymi drzwiami. Wywiew przez sąsiednie pomieszczenia. Nadmieniono też, że inwestor związany jest wzmiankowanym postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego obligującym go do zapewnienia skutecznej wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej jako warunku adaptacji pomieszczeń piwnicznych na lokal handlowo-usługowy. Konfrontując projekt zamienny oraz opinię kominiarską w postanowieniu nie stwierdzono rozbieżności, które wg organu I instancji spowodowały wydanie odmownej decyzji.
Ostatnim uchybieniem inwestora, które ostatecznie przesądziło o negatywnym dla niego rozstrzygnięciu był brak decyzji zezwalających na użytkowanie lokali handlowo-usługowych będących integralną częścią łącznika (w poziomie piwnic i parteru). Organ odwoławczy stwierdził, że nie do końca jest przekonany o słuszności założeń przyjętych przez organ I instancji. Teoretycznie istnieją w tym względzie dwie możliwości: budowany łącznik jako pewien zakres zamierzenia inwestycyjnego zawiera realizację lokali użytkowych lub też lokale użytkowo-handlowe znajdują się w pomieszczeniach już istniejących. W pierwszym przypadku to właśnie wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obejmuje przedmiotowe pomieszczenia, zaś w drugim niewłaściwe okazuje się obejmowanie zakresem rozpoznania sprawy pomieszczeń znajdujących się w istniejącym budynku, gdy inwestor zgłasza wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie łącznika.
Prezydent W. za właściwe przyjął to drugie założenie i uzależnił udzielenie pozwolenia na użytkowanie łącznika od uzyskania pozwoleń na użytkowanie poszczególnych lokali handlowo-usługowych. Przy takim toku rozumowania w sposób istotny przekroczony został wniosek strony, co w sposób bezpośredni wpłynęło na zakres przeprowadzonych oględzin i rodzaj żądanych dokumentów, natomiast w sposób pośredni spowodowało wydanie decyzji odmiennej.
Dokonując w dniu [...]r. oględzin przedmiotowego łącznika i faktycznie zrealizowanej inwestycji wskazano nieprawidłowości i mało istotne szczegóły dotyczące pomieszczeń przyległych. Gruntowna analiza protokołu sporządzonego na okoliczność oględzin prowadzi do konkluzji, iż w zasadzie nie wykazano żadnego uchybienia występującego w samym łączniku, skutkującego odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Przeprowadzając oględziny organ I instancji w sporządzonym na tę okoliczność protokole opisał badany stan faktyczny lecz nie odniósł się do spraw, które winien zbadać z urzędu. Przepis art. 59 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy – Prawo budowlane obwarowuje możliwość udzielenia pozwolenia na użytkowanie koniecznością protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonanego obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu zabudowy. Badany protokół oględzin nie spełnia w sposób jednoznaczny tych wymogów. Wprawdzie opisano nieuporządkowanie terenu, ale niemożliwe jest ustalenie, czy mowa jest o terenie budowy, czy też terenie lokali przyległych. W zakresie zgodności wykonanego obiektu kubaturowego z decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót opierającą się na inwentaryzacji powykonawczej oraz projekcie budowlanym zamiennym elementów niewykonanych w projekcie oględzin brak stosownej notatki.
Organ odwoławczy po stwierdzeniu konieczności wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności ściśle związanych ze zrealizowaną inwestycją w dniu [...]r. wydał postanowienie Nr [...] którym – na podstawie art. 136 kpa, nałożył na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dodatkowych oględzin. Czynność ta została przeprowadzona w dniu [...]r., a sporządzony protokół przekazano organowi odwoławczemu wraz z pismem z dnia [...]r. Pismo zawiera stwierdzenie "obiekt nie jest użytkowany, teren budowy został uporządkowany". Analiza protokołu oględzin z dnia [...]r. oraz poprzedniego z dnia [...]r. prowadzi do stwierdzenia, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...]r. udzielającą pozwolenia na wznowienie robót, a sam teren budowy został uporządkowany. Tym samym uznano, że ustały wszystkie przesłanki negatywne powodujące odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Z tego względu organ odwoławczy korzystając z uprawnień, jakie przysługują mu na gruncie przepisów proceduralnych uchylił zaskarżoną decyzję i uwzględniając udokumentowany stan faktyczny orzekł co do istotny w sprawie.
Na opisaną powyżej decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu wniósł S. S., domagając się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji w całości poprzez stwierdzenie jej niezgodności z prawem. Uzasadniając tak sformułowane żądanie, skarżący zarzucił przede wszystkim, że decyzją wydaną w postępowaniu administracyjnym wkroczono na grunt prawa własności, pozbawiając skarżącego władztwa nad częścią nieruchomości, której jest współwłaścicielem oraz prawa do swobodnego dysponowania tą nieruchomością, a poprzez to ograniczono prawo własności, mimo, że działania orzecznicze ingerujące w taki sposób w prawo własności zastrzeżone są wyłącznie dla sądów powszechnych, a nie dla organu nadzoru budowlanego.
Dodatkowo podał, że zaskarżona decyzja uniemożliwia mu czerpanie pożytków z zawłaszczonych części nieruchomości, a ponadto została wydana mimo nie zaistnienia żadnej z konstytucyjnych przesłanek dopuszczających ograniczenie praw i wolności obywatelskich, w tym prawa własności.
Wskazał w tym kontekście na prowadzone przed Sądem Okręgowym we W. postępowanie w sprawie ochrony naruszonej własności i odszkodowania.
Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany w ramach samowoli budowlanej, bez pozostającej w obiegu prawnym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w sposób naruszający prawa sąsiedzkie inwestora oraz ład przestrzenny.
Przedstawił też – z zachowaniem porządku chronologicznego – czynności wyjaśniające oraz orzecznicze podejmowane w sprawie przez organy nadzoru budowlanego, a także czynności sądu administracyjnego podejmowane dotychczas w związku z prowadzoną inwestycją na skutek skarg wnoszonych na orzeczenia organów budowlanych.
W dalszej części uzasadnienia skargi S. S. zarzucił, że zaskarżona decyzja wydana została nie tylko dla obiektu zrealizowanego w ramach samowoli budowlanej, ale objęła również inne lokale przyległe do obiektu w poziomie piwnic i parteru, mimo nieuwzględnienia ich we wniosku, przez co organ orzekający samowolnie poszerzył i wykroczył swoją decyzją poza żądania wnioskodawczyni.
Skarżący podniósł również, że organ nadzoru budowlanego na żadnym etapie postępowania nie domagał się od inwestora przedłożenia właściwych dokumentów, świadczących o tym, że dalsze kontynuowanie realizacji obiektu oraz przyjęte rozwiązania architektoniczno-budowlane, a w dalszej kolejności użytkowanie obiektu nie będzie naruszać praw własności innych osób i praw sąsiedniej nieruchomości. Obiekt powstał na terenie, który zgodnie z mapą ewidencji gruntów i symbolem sposobu użytkowania określony jest jako "teren mieszkaniowy". Przedmiotowa inwestycja na pewno nie jest inwestycją mieszkaniową, a więc zrealizowana została niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Miejskiej Rady Narodowej Nr [...]. W opracowanym projekcie planu dla bloku urbanistycznego ograniczonego ulicami: O. O., Ś., K. W. i G., który przeszedł już całą wymaganą procedurę formalno-prawną, nie przewiduje się żadnej zabudowy wewnętrznych dziedzińców, w tym również dziedzińca, na którym wybudowano samowolnie przedmiotowy obiekt dla prowadzenia działalności gospodarczej, a nie dla celów mieszkaniowych.
W zakończeniu skargi skarżący wyjaśnił, że motywem jej wniesienia było również przekonanie, iż nie można czerpać korzyści z łamania przepisów, a państwo nie może sankcjonować naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę d. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stwierdzając jednocześnie, że treść skargi nie daje podstaw do jej uwzględnienia.
Dodatkowo podał, że zarzuty skargi oparte są w większości na błędnej interpretacji ustawy – Prawo budowlane, a jej konstrukcja wskazuje na niezrozumienie przez skarżącego zagadnień leżących w kompetencji organu administracyjnego.
Wskazał przy tym, że szeroko opisywane zagadnienia cywilistyczne podlegają kognicji sądu powszechnego, co wielokrotnie akcentowano w trakcie postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego (w dniu [...]r.) S. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo oznaczone jako "wniosek uzupełniający skargę na decyzję nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (nazywanego przez organ łącznikiem) oraz przyległych do niego lokali użytkowych". W piśmie podtrzymał skargę złożoną w dniu [...]r. rozszerzając argumentację przedstawioną poprzednio w jej uzasadnieniu, a ponadto wniósł o poddanie kontroli sądowoadministracyjnej merytorycznej zasadności i zgodności z prawem ostatecznej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] oraz o stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, wskazując, że została ona wydana w granicach tej sprawy. Wniosek w tym zakresie został przez skarżącego obszernie uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z przepisu tego wynika, że w rozpoznawanej sprawie w której skarga wniesiona została przed wskazaną datą zastosowanie ma powołana wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Ponadto w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej) formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych stwierdził konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 tej regulacji, zgodnie z którym "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
W ocenie Sadu w rozpoznawanej sprawie okolicznością o znaczeniu zasadniczym dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia, znaną Sądowi z urzędu jest uchylenie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2003r. (w sprawie sygn. akt II SA/Wr 182/02) decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z dnia [...]r. Nr [...] dotyczących pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z samowolną realizacją obiektu kubaturowego dobudowanego do budynku położonego przy ul. S. L. [...] we W .
Do ostatecznej decyzji wydanej w tym przedmiocie (wskazanej powyżej) parokrotnie odwołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., określając ją jako orzeczenie zastępujące pozwolenie na budowę i wskazując jednoznacznie, że ocena możliwości uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie dokonywana była w odniesieniu do tej właśnie decyzji, stanowiącej konsekwencję ustalenia, że inwestor zrealizował obowiązki wcześniej nałożone w celu doprowadzenia wykonywanych przy inwestycji robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w sytuacjach, gdy w toku realizowania budowy inwestor zostaje zobligowany w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie wynika z treści art. 55 ust. 1 pkt 3 tej samej ustawy. Jednocześnie z treści art. 59 ust. 1 omawianego aktu wyprowadzić należy wniosek – przy zastosowaniu wykładni logicznej i systemowej, że okolicznością determinującą rozstrzygnięcie w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, w stosunku do którego wykorzystywane były instrumenty prawne określone w art. 50 i 51 ustawy – Prawo budowlane, jest wynik ustaleń co do zgodności z prawem wykonywanych robót budowlanych, niejako "zmaterializowany" w decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót. Z tych względów – zdaniem Sądu – bezwzględnym warunkiem prawnym jaki musi spełniać wnioskodawca ubiegający się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest legitymowanie się ostateczną decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Takie określenie zależności obu decyzji powoduje, że wyeliminowanie z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych skutkuje koniecznością uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, zrealizowanego w efekcie tych robót.
W ocenie Sądu w tak określonych warunkach należy uznać, że pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji przy braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych jest niewłaściwe, bowiem mogłoby stworzyć sytuację, w której inwestor legitymowałby się prawem do użytkowania obiektu, w stosunku do którego brak jest ustalenia o zrealizowaniu go zgodnie z prawem. To zaś powinno być kwalifikowane jako naruszenie prawa materialnego.
Wskazać dodatkowo należy że wobec zaistniałej sprawie sytuacji przedwczesne należy uznać odnoszenie się do podniesionych w skardze zarzutów.
Ponadto wyjaśnić należy, że wobec zaistniałej w sprawie sytuacji za przedwczesne należy uznać odnoszenie się do podniesionych w skardze zarzutów.
Ponadto wyjaśnić należy – niezależnie od tego, iż wbrew twierdzeniom skarżącego decyzja ostateczna D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...], której dotyczy wniosek kasacyjny zawarty w piśmie z dnia [...]r. nie mieści się w granicach sprawy, że odrzucenie przez Sąd skargi na tę decyzję prawomocnym postanowieniem z dnia 2 grudnia 2003r. (sygn. akt II SA/Wr 79/2001) i uzyskanie przez nią w trybie waloru prawomocności pozbawia sąd administracyjny prawa do poddania jej kontroli w ramach wykonywanej jurysdykcji.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.
Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przepisu art. 152 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji.