II SA/WR 2373/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-11-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęzagrożenieuzasadnienie decyzjipostępowanie administracyjneWSA

WSA we Wrocławiu uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę kiosku z powodu niewystarczającego uzasadnienia zagrożenia dla ludzi i mienia.

Sprawa dotyczyła skargi T. G. na decyzję nakazującą rozbiórkę kiosku wybudowanego bez pozwolenia na terenie dworca PKP. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę, powołując się na samowolę budowlaną i potencjalne zagrożenie dla ludzi i mienia. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnione zostały przesłanki do nakazu rozbiórki z powodu zagrożenia, co narusza przepisy K.p.a. dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę T. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę kiosku zlokalizowanego na terenie dworca PKP w L. Kiosk został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały, że obiekt stanowi samowolę budowlaną i nakazały rozbiórkę, powołując się na przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. oraz na naruszenie przepisów technicznych, które miały powodować niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego oraz niewskazanie konkretnego zagrożenia. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że choć obiekt został wybudowany bez pozwolenia, organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnione zostały przesłanki do nakazu przymusowej rozbiórki z powodu zagrożenia dla ludzi lub mienia, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd podkreślił, że nakaz rozbiórki jako środek dotkliwy powinien być stosowany tylko w ostateczności, gdy nie ma możliwości usunięcia zagrożeń przez zmiany i przeróbki. Ponadto, organy nie uzasadniły decyzji w sposób należyty, nie wskazując konkretnych okoliczności składających się na stan zagrożenia, co narusza przepisy K.p.a. dotyczące ustalania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., co stanowi podstawę do nakazu rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy ograniczyły się do przytoczenia przepisów i ogólnego wskazania na naruszenie przepisów technicznych, nie podając konkretnych okoliczności składających się na stan zagrożenia dla ludzi i mienia w danym miejscu. Brak wystarczającego uzasadnienia stanowi naruszenie przepisów K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 37 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Nakaz przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami, gdy powoduje lub spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Stosowany jako środek ostateczny, gdy nie ma możliwości usunięcia zagrożeń przez przeróbki.

u.p.b. art. 103 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów ustawy z 1974 r. do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy z 1994 r.

u.p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.b. art. 40

Ustawa - Prawo budowlane

Nakaz wykonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, jeśli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37.

u.p.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do rozpoznania przez właściwe WSA.

u.p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

u.p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wydania decyzji merytorycznej.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska art. § 119 § pkt 8 i 9

Warunki techniczne budynków - dotyczące m.in. bezpieczeństwa pożarowego.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska art. § 169 § ust. 1 pkt 4

Warunki techniczne budynków - dotyczące m.in. instalacji.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska art. § 208 § ust. 1

Warunki techniczne budynków - dotyczące m.in. bezpieczeństwa użytkowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie w sposób niebudzący wątpliwości spełnienia przesłanek do nakazu rozbiórki z powodu zagrożenia dla ludzi lub mienia. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji organów administracji, naruszające przepisy K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Nakaz przymusowej rozbiórki [...] powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Anna Siedlecka

sprawozdawca

Halina Filipowicz-Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie, że nakaz rozbiórki z powodu zagrożenia wymaga szczegółowego udowodnienia, a nie tylko ogólnego wskazania przepisów. Podkreślenie znaczenia prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., choć zasady dotyczące uzasadnienia decyzji są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w przypadku oczywistej samowoli budowlanej. Podkreśla, że prawo wymaga dowodów, a nie tylko stwierdzeń.

Samowola budowlana to nie koniec świata? Sąd uchyla nakaz rozbiórki z powodu błędów formalnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2373/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Anna Siedlecka /sprawozdawca/
Halina Filipowicz-Kremis
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kiosku zlokalizowanego na terenie holu dworca PKP S.A. w L. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz skarżącej T. G. kwotę 265, 00 zł( słownie: dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
Uzasadnienie
Syga akt IISA/Wr 2373/02 1
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L., powołując się na przepisy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( j.t Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., nakazał T. G. dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego - kiosku, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie holu dworca PKP w L. o pow. ok. 12,00 m2 oraz nakazał uporządkowanie terenu po rozbiórce.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazane zostało, że "właściciel obiektu dworca i dzierżawca kiosku nie posiadają stosownej decyzji pozwolenia na budowę wydanej przez organ architektoniczno-budowlany. Obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz.U. Nr 17, poz. 62 ), w tym między innymi : § 119 pkt 8 i 9, § 169 ust. 1 pkt 4, § 208 ust. 1. Zgodnie z oświadczeniem T. G. złożonym do protokołu przesłuchania strony, kiosk w obecnej formie o pow. ok. 12,00 m2, konstrukcji drewnianej postawiony został za zgodą PKP w 1981 r. przez poprzedniego dzierżawcę, a T. G. przejęła obiekt w 1997 r.
T. G. jest następcą prawnym poprzedniego inwestora obiektu (kiosku) i z tego tytułu obowiązek rozbiórki został nałożony na nią jako obecnego dzierżawcę.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez T. G. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia wyjaśnił, że w trakcie postępowania w sposób jednoznaczny i bezsprzeczny ustalono, iż przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany z naruszeniem obowiązujących przepisów. Inwestor nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w związku z czym działał w warunkach samowoli budowlanej. Samowolnie zrealizowany obiekt podlega sankcjom zawartym w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, jako ustawy właściwej ze względu na czas realizacji obiektu. Niemożliwe okazało się wdrożenie procedury umożliwiającej usankcjonowanie samowoli, ponieważ
Sygn. akt IISA/Wr 2373/02 2
przedmiotowy obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi imienia, z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zawarta w przepisach sankcja znajduje pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Również adresat decyzji jakim jest inwestor, został wskazany prawidłowo.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. G., reprezentowana przez adwokata, wnosi :
* o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem ze względu na błędne ustalenie stanu faktycznego "odnośnie jaki podmiot powinien być stroną postępowania oraz nie wskazanie na czym polega zagrożenie dla ludzi i zdrowia obiekt, którego dotyczy decyzja",
* o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi stwierdzając jej bezprzedmiotowość, z uwagi na udokumentowane fakty ujawnione w trakcie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawmy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm,).
Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z normami prawa materialnego, jak i normami prawa procesowego. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje, że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.
Sygn. akt IISA/Wr 2373/02
3
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi przepis art 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ( Dz.U, Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zwdązku z art. 103 ust, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce , gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt lub jego część :
- znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu
przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowa albo przeznaczony
jest pod innego rodzaju zabudowa , lub
- powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo
dla ludzi lub mienia albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie
warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia"'. Wystąpienie jednak jednego z tych stanów powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy podać, że nastąpiło na przykład zagrożenie dla ludzi; niezbędne jest podanie, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. W rozpatrywanej sprawie w wydanej decyzji organu I instancji, wykazane i umotywowane zostały jedynie okoliczności dotyczące naruszenia prawa spowodowane brakiem legitymowania się przez skarżącą stosownym pozwoleniem na budowę oraz ustalono datę postawienia kiosku bez zezwolenia. W uzasadnieniu tej decyzji ograniczono się tylko do przytoczenia przepisów w postaci wskazania odpowiednich paragrafów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, bez wskazania oraz bez podania okoliczności, które składają się na stan zagrożenia dla ludzi i mienia posadowieniem w tym konkretnym miejscu przedmiotowego kiosku. Tych okoliczności nie wyjaśnił również organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
Nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., jako środek dla inwestora bardzo dotkliwy, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40 prawa budowlanego, który stanowi, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeśli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawieni. Należy więc uznać, że w wypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. ł pkt 2 znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wtedy gdy występuje taka konieczność.
Sygn. akt IISA/Wr 2373/02 4
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art, 7 i art. 77 K.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie, których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówiono wiarygodności mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć, a nie domyślać się, i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadninie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji.
Skoro więc w postępowaniu przed organami administracyjnymi nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, uznać należy, że zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, bez pełnej prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz, że te naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI