II SA/Wr 235/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w budynku gospodarczym, uznając, że organy nie rozważyły prawidłowo możliwości zastosowania przepisów o rozbiórce obiektu w sytuacji braku zamiaru jego remontu przez właściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję nakazującą właścicielowi usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zignorowały oświadczenie właściciela o braku zamiaru remontu obiektu i nie rozważyły zastosowania przepisów dotyczących nakazu rozbiórki. Zdaniem Sądu, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i nie oceniając możliwości zastosowania art. 67 Prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi F. N. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego. Właściciel obiektu, mimo stwierdzenia przez organy licznych wad technicznych, w tym uszkodzeń dachu, stropów, instalacji elektrycznej i kanalizacyjnej, złożył na etapie postępowania odwoławczego oświadczenie o braku zamiaru remontu obiektu. Organy uznały to oświadczenie za spóźnione i wydały decyzję nakazującą remont. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek rozważyć zastosowanie art. 67 Prawa budowlanego, który przewiduje nakaz rozbiórki obiektu, gdy nie nadaje się on do remontu lub właściciel nie ma zamiaru doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu, organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a jedynie uznały oświadczenie właściciela za spóźnione, co jest nieprawidłowe. Sąd wskazał, że organy powinny kompleksowo zbadać sytuację, uwzględniając zarówno stan techniczny obiektu, jak i zamiar właściciela, a następnie podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie właściciela o braku zamiaru doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, złożone nawet na etapie postępowania odwoławczego, powinno być rozważone przez organ odwoławczy pod kątem zastosowania art. 67 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, nie rozważając prawidłowo możliwości zastosowania art. 67 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności, ale także do braku zamiaru właściciela. Organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, zamiast uznawać oświadczenie za spóźnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.b. art. 66 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, gdy obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
p.b. art. 67 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - organy podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
Pomocnicze
p.b. art. 61
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 67 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 67 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zadanie organu odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli decyzja wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od strony przegrywającej zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego nie rozważyły prawidłowo możliwości zastosowania art. 67 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki) w sytuacji, gdy właściciel zadeklarował brak zamiaru remontu obiektu. Oświadczenie właściciela o braku zamiaru remontu, złożone na etapie postępowania odwoławczego, nie było spóźnione i powinno zostać uwzględnione. Organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przedwczesne zastosowanie przepisów.
Godne uwagi sformułowania
zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" (...) odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady zobowiązany jest rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący sprawozdawca
Adam Habuda
sędzia
Malwina Jaworska-Wołyniak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 67 Prawa budowlanego w kontekście braku zamiaru remontu przez właściciela oraz obowiązków organu odwoławczego w zakresie uzupełniania postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zamiaru remontu obiektu budowlanego i konieczności rozważenia przez organy nakazu rozbiórki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zamiaru strony przez organy administracji, a także jak sąd administracyjny może skorygować ich błędy proceduralne, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Czy brak chęci remontu budynku może oznaczać nakaz rozbiórki? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 235/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-08-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/ Malwina Jaworska-Wołyniak Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61, art. 67 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi F. N. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 stycznia 2024 r., nr 61/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie F. N. (dalej: skarżący, strona skarżąca) zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy) z 16 stycznia 2024 r. (Nr 61/2024), którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wołowie (dalej: PINB, organ I instancji) z 15 listopada 2023 r. (Nr 116/23) nakazującą skarżącemu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego oznaczonego nr [...] wg ewidencji gruntów i budynków przy ul. [...] w W. dz. nr [...] AM-[...] (dalej: obiekt) poprzez wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych, w terminie do 28 czerwca 2024 r. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W dniu 11 lipca 2023 r. organ I instancji przeprowadził oględziny obiektu. W protokole z oględzin wskazano, że na terenie działki istnieją historyczne zabudowania gospodarcze dawnego [...]. Obecnie nieużytkowane. Wzdłuż ulicy [...] istnieje budynek gospodarczy. Obiekt wolno stojący, murowany z cegły z dachem drewnianym dwuspadowym, pokrytym dachówką ceramiczną. Posiada dwie kondygnacje (parter i poddasze użytkowe). Instalacja elektryczna wg oświadczenia właściciela nieczynna. Budynek wyeksploatowany i nieremontowany w okresie dziesięcioleci. Zużyciu uległy elementy wykończeniowe i częściowo konstrukcyjne. Pokrycie dachowe wybrakowane, uszkodzone. Elementy pokrycia spadają na przyległy teren (ciągi komunikacji publicznej - droga i chodnik). Pokrycie dachowe wymaga remontu lub całkowitej wymiany. Wody opadowe wnikają do wewnątrz, powodując zniszczenia elementów konstrukcji więźby oraz drewnianych stropów. W budynku uszkodzone oszklenie, częściowo wybrakowane. Uszkodzona i częściowo zniszczona instalacja odgromowa. Przed budynkiem występuje przypadkowa, nieuporządkowana roślinność. Pismem z 12 lipca 2023 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie utrzymania obiektu. Decyzją z 17 lipca 2023 r. (nr 70/23) PINB nakazał skarżącemu przeprowadzenie kontroli z art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia (kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez DWINB decyzją z 7 sierpnia 2023 r. (Nr 726/2023). Kolejno 6 września 2023 r. skarżący przedłożył protokół z okresowej 5-letniej kontroli stanu technicznego obiektu (25 września 2023 r., skarżący dostarczył protokół uzupełniony w zakresie instalacji kanalizacji sanitarnej z bezodpływowym zbiornikiem na ścieki). Natomiast 3 października 2023 r. oraz 9 października 2023 r. skarżący przedłożył protokoły z okresowej 5-letniej kontroli stanu technicznego instalacji elektrycznej i piorunochronnej obiektu. W przedłożonym protokole z 2 września 2023 r. sporządzonym przez K. J., w którym kontrolujący wskazał działania zabezpieczające, które należy wykonać w trybie natychmiastowym polegające na zabezpieczeniu terenu wokół budynku w szczególności od strony drogi publicznej taśmą ostrzegawczą oraz podjęciu działań mających na celu usunięcie luźnych elementów pokrycia dachowego wraz z wykonaniem tymczasowego zabezpieczenia zalewania drewnianej konstrukcji dachu i stropu wodami opadowymi, usunięciu uszkodzonych, luźnych elementów oszklenia stolarki z ram okiennych. Ponadto kontrolujący zalecił wymianę/naprawę pokrycia dachowego (do 31 maja 2024 r.), oszklenie stolarki okiennej w lukarnie od strony południowej lub wykonanie zabezpieczenia, zabudowę otworów okiennych z płyt OSB (do 30 września 2024 r.), uporządkowanie terenu wokół obiektu z przypadkowej roślinności (do 30 września 2024 r.), zdemontowanie uszkodzonej instalacji odgromowej (do 31 maja 2024 r.). We wzmiankowanym protokole kontrolujący wskazał nieprawidłowości w zakresie instalacji kanalizacji sanitarnej, która jest uszkodzona poprzez pęknięcia rur PCV, korozję żeliwa. Ponadto bezodpływowy zbiornik na ścieki wyłączony z użytkowania ze względu na zły stan techniczny (nieszczelne, popękane ściany zbiornika). Z kolei w przedłożonym przez skarżącego protokole kontroli okresowej 5-letniej kontroli stanu technicznego instalacji elektrycznej i piorunochronnej z 29 września 2023 r. stwierdzono brak napięcia instalacji elektrycznej, przez co niemożliwe było dokonanie pomiarów oraz prób. Instalacja elektryczna nie nadaje się do eksploatacji, jest nieczynna. Instalacja piorunochronna jest uszkodzona, zwody pionowe oraz poziome są skorodowane, przerwane (brak ciągłości). Instalacja nie nadaje się do eksploatacji. Pismem z 9 października 2023 r. organ zawiadomił stronę postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i zamiarze wydania decyzji administracyjnej. Decyzją z 15 listopada 2023 r. (Nr 116/23) PINB nakazał skarżącemu usunięcie, w terminie do 28 czerwca 2024 r. nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu poprzez: remont pokrycia dachowego, remont drewnianej konstrukcji dachowej, remont uszkodzonych stropów międzykondygnacyjnych, remont stolarki okiennej, naprawę stolarki drzwiowej, zewnętrznej od strony wschodniej, wymianę instalacji piorunochronnej, wymianę uszkodzonej instalacji kanalizacji sanitarnej, wymianę uszkodzonej instalacji elektrycznej, uporządkowanie terenu wokół budynku z przypadkowej roślinności. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. W odwołaniu zarzucono decyzji PINB naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., art. 67 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie w uzasadnieniu podkreślono, że właściciel nie chce i nie zamierza użytkować obiektu w przyszłości. Jak wskazano oświadczenie to zostało złożone na etapie odwołania, bowiem organ I instancji nie skierował stosownego zapytania do strony. Strona skarżąca wskazała, że brak postępowania wyjaśniającego w tym zakresie stanowi uchybienie procesowe. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, DWINB decyzją z 16 stycznia 2024 r. (Nr 61/2024) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wskazał DWINB z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego bezspornie wynika, że rozmiar i charakter nieprawidłowości występujących w obiekcie oraz urządzeniach z nim związanych - wskazuje na jego nieodpowiedni stan techniczny. Organ odwoławczy wskazał na prawidłowość stanowiska PINB. W zakresie zarzutów odwołania DWINB podkreślił, że złożone na etapie postępowania odwoławczego oświadczenie o zamiarze rozbiórki rzeczonego obiektu jest spóźnione. Tym samym nie było podstaw do zastosowania w sprawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie wskazano, że strona mając na uwadze dbałość o własne interesy powinna współpracować z organem prowadzącym postępowanie. Skarżący pismem z 9 października 2023 r. został przez PINB w Wołowie powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i zgłaszania uwag lub żądań. Organ odwoławczy podkreślił, że pismo to zostało przez skarżącego odebrane osobiście dzień później. Do dnia wydania skażonej decyzji organu I instancji, w toku trwającego ponad pół roku postępowania skarżący nie zgłosił jakichkolwiek uwag. Akceptacja stanowiska skarżącego prowadziłaby do skutków trudnych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawodawcy i istotnego ograniczenia kompetencji organów nadzoru budowlanego w stosunku do obiektów wyłączonych z użytkowania. Biorąc pod uwagę cel regulacji zawartej w ustawie Prawo budowlane, takie twierdzenie nie znajduje podstaw prawnych. Końcowo DWINB stwierdził, że organ I instancji był upoważniony i jednocześnie zobowiązany do podjęcia decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w obiekcie, a adresat tej czynności władczej jest zobowiązany do zrealizowania tego nakazu. W skardze na powyższą decyzję DWINB zarzucono naruszenie: art. 136 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej: k.p.a., poprzez przyjęcie, że złożone przez skarżącego oświadczenie o zamiarze rozbiórki obiektu na etapie postępowania odwoławczego jest spóźnione, podczas gdy zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzenie sprawy; art. 138 § 2 k.p.a, w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez to, że pomimo iż organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że budynek nie jest użytkowany, nie pełni przypisanej mu funkcji gospodarczej, nie jest związany z żadnym innym obiektem i znajduje się w stanie technicznym wymagającym interwencji, to nie przypisał tym ustaleniom należytego zastosowania i nie przeprowadził postępowania pod kątem zastosowania art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; art. 67 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w okolicznościach sprawy nie ma podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu, podczas gdy skarżący jako właściciel obiektu znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym nie miał zamiaru doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, co stanowi obiektywną niemożność przeprowadzenia jego remontu, odbudowy lub wykończenia; art. 66 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przychylenie się przez organ odwoławczy do zbyt daleko posuniętych obowiązków, nałożonych na skarżącego przez organ I instancji, związanych z pracami mającymi na celu usunięcie nieprawidłowości budynku, podczas gdy skarżący zabezpieczył dachówkę i dach w celu usunięcia zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, a zatem wykonał konieczne prace dla osiągnięcia tego celu. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in, że stanowisko organu odwoławczego wskazujące na zbyt późne złożenie oświadczenia o zamiarze rozbiórki jest błędne. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie określonych dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady zobowiązany jest rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. W rezultacie wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania; skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935) - dalej: p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega opisana na wstępie decyzja DWINB z 16 stycznia 2024 r. (Nr 61/2024), utrzymująca w mocy decyzję PINB z 15 listopada 2023 r. (Nr 116/23), którą nakazano skarżącemu usunięcie, w terminie do 28 czerwca 2024 r., nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu poprzez: remont pokrycia dachowego, remont drewnianej konstrukcji dachowej, remont uszkodzonych stropów międzykondygnacyjnych, remont stolarki okiennej, naprawę stolarki drzwiowej, zewnętrznej od strony wschodniej, wymianę instalacji piorunochronnej, wymianę uszkodzonej instalacji kanalizacji sanitarnej, wymianę uszkodzonej instalacji elektrycznej, uporządkowanie terenu wokół budynku z przypadkowej roślinności. Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682) – dalej: p.b. Zgodnie z art. 66 ust. 1 p.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W okolicznościach sprawy przyjdzie jeszcze uwzględnić art. 67 ust. 1 p.b., zgodnie z którym jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Nie może bowiem umknąć z pola widzenia, że w ramach odwołania od decyzji PINB skarżący zawarł oświadczenie, w którym wyraźnie wskazano, że właściciel nie chce i nie zamierza użytkować obiektu w przyszłości. W okolicznościach sprawy DWINB stwierdził, że oświadczenie skarżącego o zamiarze rozbiórki obiektu było spóźnione, a w rezultacie brak było możliwości wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 67 ust. 1 p.b. W ocenie Sądu w składzie orzekającym stanowisko to jest nieprawidłowe. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że: "(...) art. 67 ust. 1 p.b. odnosi się do (...) sytuacji, w której obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia (...)". Jak natomiast słusznie wskazuje się w orzecznictwie (na co zresztą zwrócił uwagę DWINB) zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" o którym mowa w art. 67 ust. 1 p. b. odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (zob. np. wyrok WSA w Rzeszowie z 7 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 857/23, publ. CBOSA; por. wyroki NSA z 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08 oraz z 11 września 2013 r., sygn. akt II OSK 890/12, publ. CBOSA). Organ nadzoru budowlanego powinien zatem w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie, czy dany obiekt jest użytkowany, czy nadaje się do remontu, ale także czy właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia czy też nie ma takiego zamiaru. Trzeba bowiem pamiętać, że stosownie do treści art. 7 kpa, statuującego zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Trzeba zauważyć, że PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie utrzymania obiektu (budowlanego). Nie określił w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania konkretnego przepisu prawa, a swoje postępowanie sam określił jako prowadzone w zakresie utrzymania obiektów budowlanych, czyli brał pod uwagę wszelkie rozwiązania, jakie ustawodawca przewidział w rozdziale 6 Prawa budowlanego. Zatem strona nie była świadoma z jakiego konkretnie przepisu postępowanie zostało wszczęte, więc na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie miała podstaw do składania wniosku o rozbiórkę budynku. Nadto w sytuacji, w której strona złożyła ostatecznie, wprawdzie na etapie postepowania odwoławczego, oświadczenie o braku zamiaru doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem zadaniem DWINB było kompleksowe rozważenie na podstawie całokształtu sprawy, czy nie zachodziły podstawy do orzeczenia rozbiórki. Kwestii tej nie rozważał także organ pierwszej instancji, choć ma ustawowy obowiązek ustalić stan faktyczny sprawy. Zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego orzekające w kontrolowanej sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), co może mieć wpływ na wynik postępowania. W związku z powyższym Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a w konsekwencji błędnego, a przynajmniej przedwczesnego, zastosowania art. 66 p. b., zasługują na uwzględnienie. Nie może znaleźć akceptacji Sądu sytuacja, w której organ poprzestał na stwierdzeniu, że oświadczenie skarżącego było spóźnione i w rezultacie nie przeprowadził dalszych ustaleń w tym zakresie. Przy uwzględnieniu celu art. 66 ust.1 pkt 3 w zw. z art. 61 p. b., którym jest doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, organy winny przed nałożeniem konkretnych obowiązków wyjaśnić wszelkie kwestie, aby mieć pewność, że ich wykonanie doprowadzi do skutecznego i trwałego rezultatu. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego urzeczywistnia się poprzez nałożenie na organ obowiązku wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a następnie dokonanie oceny znaczenia i wartości tego materiału i oceny czy dana okoliczność została udowodniona. Tak więc organ administracji publicznej zobligowany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenić na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wobec dotychczasowych uwag, w ocenie Sądu, decyzja organu odwoławczego została wydana co najmniej przedwcześnie. Na marginesie należy wskazać, że Sąd dostrzega, że w treści protokołu kontroli z 11 lipca 2023 r. pojawia się data 11 lipca 2022 r. Jednak tego rodzaju błąd należy traktować w kategoriach drobnej i oczywistej omyłki pisarskiej, który nie miał żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że skarżący podpisał protokół kontroli, bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Nadto zawiadomienie z 23 maja 2023 r. oraz dokumentacja zdjęciowa z przeprowadzonej kontroli nie pozostawia wątpliwości, że miała ona miejsce 11 lipca 2023 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Nie przesądzając w żaden sposób ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy Sąd wskazuje, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy weźmie pod uwagę rozważania i wskazania opisane powyżej w odniesieniu do oświadczenia skarżącego o braku zamiaru użytkowania obiektu w przyszłości złożone na etapie odwołania. Organ uwzględni nadto, czy w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 67 ust. 2 oraz 3 p.b. O kosztach postępowania sądowego, na które złożyły się: wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI