II SA/Wr 2348/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-04-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwspólnota mieszkaniowazarząd nieruchomościąuchwałasamorząd gminnyprawo cywilnesąd administracyjnydopuszczalność skargi

WSA we Wrocławiu odrzucił skargę na uchwałę Zarządu Miasta dotyczącą wypowiedzenia zarządu nieruchomościami wspólnymi, uznając ją za niedopuszczalną do kognicji sądu administracyjnego.

Skarga dotyczyła uchwały Zarządu Miasta W. w sprawie wypowiedzenia przez Gminę zarządu nieruchomościami wspólnymi we wspólnotach mieszkaniowych. Skarżący zarzucił naruszenie jego interesu prawnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że uchwała nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, lecz jest oświadczeniem woli w obrocie cywilnoprawnym, dotyczącym wypowiedzenia umowy cywilnoprawnej. W związku z tym skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. K. na uchwałę Zarządu Miasta W. z dnia [...]r. w sprawie wypowiedzenia przez Gminę zarządu nieruchomościami wspólnymi w budynkach należących do wspólnot mieszkaniowych. Skarżący domagał się uchylenia uchwały, wskazując na naruszenie jego interesu prawnego wynikające z umowy użytkowania wieczystego gruntu i sprzedaży lokalu, która przewidywała zarząd nieruchomością przez Gminę. Zarząd Miasta W. w odpowiedzi wyjaśnił, że gmina nie może zarządzać nieruchomościami, które nie stanowią jej własności, a zarządzanie nieruchomościami wspólnymi jest działalnością zawodową, nie mieszczącą się w definicji usług użyteczności publicznej. Podkreślono, że wspólnota mieszkaniowa jako samodzielny podmiot decyduje o powierzeniu zarządu nieruchomością wspólną. Sąd administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną, stwierdzając, że uchwała Zarządu Miasta nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej (imperium), lecz jest oświadczeniem woli w obrocie cywilnoprawnym, mającym na celu wypowiedzenie umowy cywilnoprawnej. Spory w tym zakresie należą do kognicji sądów powszechnych. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA, skarga została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, lecz jest oświadczeniem woli w obrocie cywilnoprawnym, a spory z nią związane należą do kognicji sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała zarządu gminy w przedmiocie wypowiedzenia umowy cywilnoprawnej dotyczącej zarządu nieruchomością wspólną nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, a jedynie oświadczeniem woli w obrocie cywilnoprawnym. W związku z tym skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

PPSA art. 58 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Pomocnicze

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 30 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

k.c. art. 137

Kodeks cywilny

Przepis stanowił, że umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokali powinna określać sposób zarządu nieruchomością wspólną. Umowy zawarte do dnia wejścia w życie ustawy o własności lokali zawierały postanowienia o zarządzie przez dotychczasowego właściciela (Gminę).

u.w.l. art. 18 § 2a

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 24

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 25

Ustawa o własności lokali

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Zarządu Miasta nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, lecz jest oświadczeniem woli w obrocie cywilnoprawnym, mającym na celu wypowiedzenie umowy cywilnoprawnej. Spory wynikające z wypowiedzenia umowy cywilnoprawnej należą do kognicji sądów powszechnych.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że uchwała narusza jego interes prawny i powinna być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

uchwała nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej (imperium), ale wyłącznie jako właściwy organ gminy będącej równocześnie osoba prawną prawa cywilnego, w celu wypowiedzenia zawartej przez nią notarialnej umowy cywilnoprawnej sama uchwała nie wywołała jeszcze skutku prawnego, bowiem skutek taki mogą wywołać dopiero stosowne oświadczenia woli osób uprawnionych w imieniu Zarządu gminy Powstałe w tym zakresie ewentualne spory należą do kognicji sądów powszechnych

Skład orzekający

Mieczysław Górkiewicz

przewodniczący

Julia Szczygielska

członek

Anna Siedlecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że uchwały organów gminy dotyczące wypowiedzenia umów cywilnoprawnych nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, a spory w tym zakresie należą do sądów powszechnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia zarządu nieruchomościami wspólnymi przez gminę na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych przed wejściem w życie ustawy o własności lokali.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między kognicją sądów administracyjnych a sądów powszechnych w kontekście działań samorządu. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.

Kiedy uchwała gminy trafia do sądu powszechnego, a nie administracyjnego? Kluczowa granica kognicji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2348/02 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Siedlecka /sprawozdawca/
Julia Szczygielska
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
I OSK 791/05 - Postanowienie NSA z 2005-08-24
Skarżony organ
Zarząd Miasta
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA - Julia Szczygielska Sędzia WSA - Anna Siedlecka/sprawozdawca/ Protokolant - Kataryna Grott po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Zarządu Miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia przez Gminę W. zarządu nieruchomościami wspólnymi w budynkach należących do wspólnot mieszkaniowych p o s t a n a w i a : odrzucić skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt IISA/Wr 2348/02 2
U Z A S A D N I E N I E
A. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę Zarządu Miasta W. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie wypowiedzenia przez Gminę W. zarządu nieruchomościami wspólnymi w budynkach należących do wspólnot mieszkaniowych, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i zasądzenie od Gminy W. zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wezwał Radę Miejską W., w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, do uchylenia ww. uchwały jako niezgodnej z prawem. W odpowiedzi na to wezwanie otrzymał odpowiedź nie od rady Miejskiej lecz z Centrum Gospodarowania Komunalnym Zasobem Mieszkaniowym. W piśmie tym stwierdzono, że wniosek nie może być merytorycznie rozpoznany, gdyż nie został skierowany do organu, który wydał przedmiotową uchwałę, wniosek ten nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, oraz że interes prawny osób trzecich nie został naruszony. Z twierdzeniami tymi skarżący zgodzić się nie może.
Podstawowym zarzutem jest wskazanie, że interes prawny skarżącego został naruszony faktem wypowiedzenia postanowienia § 5 umowy użytkowania wieczystego gruntu i sprzedaży lokalu nr [...] w budynku przy ul. B. [...] we W., zawartej w [...]r., w której ustalone zostało, że zarząd domem wielomieszkaniowym sprawować będzie właściwa administracja domów mieszkalnych, którą po komunalizacji mienia Skarbu Państwa wykonuje nadal Gmina W . Skarżący nie powierzał żadnej innej jednostce zarządu nieruchomością przy ul. B. [...]. A skoro brak jest umowy ze skarżącym, to nieprawdziwe jest stwierdzenie Gminy W., że faktyczny zarząd nad budynkiem sprawuje firma A.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Miasta W. wyjaśnił, iż zaskarżona uchwała Nr [...] z dnia [...]r. podjęta została z uwagi na to, iż gmina nie może zarządzać nieruchomościami, za wyjątkiem nieruchomości stanowiących jej własność. Zarządzanie nieruchomościami stanowi działalność zawodową i nie mieści się w definicji usługi o charakterze użyteczności publicznej, a tylko takie usługi może świadczyć gmina.
Sygn. akt IISA/Wr 2348/02 3
Dostosowując się do obowiązującego ustawodawstwa, a także mając na względzie racjonalność gospodarowania komunalnym zasobem nieruchomości, Gmina W. przygotowała i przeprowadziła reformę zarządzania komunalnym zasobem mieszkaniowym, w wyniku której zlikwidowane zostały komunalne zakłady budżetowe zajmujące się zarządzaniem nieruchomościami. Zarząd gminnym zasobem nieruchomości sprawują obecnie spółki handlowe na podstawie zawartych z Gminą umów. Dotyczy to jednak majątku gminnego. Nie ma natomiast możliwości , by Gmina działając jako jeden z właścicieli we wspólnocie mieszkaniowej podejmowała jednoosobowo decyzję o powierzeniu zarządu nieruchomością wspólną bez "pytania o zdanie pozostałych właścicieli lokali w nieruchomości". Każda wspólnota jako samodzielny podmiot praw i obowiązków decyduje samodzielnie poprzez podjęcie odpowiedniej uchwały, o tym komu i na jakich zasadach powierzyć zarząd nieruchomością wspólną.
W sytuacji, gdy sposób zarządu nieruchomością wspólną został określony w umowie sprzedaży, sposób ten obowiązuje do czasu jego zmiany. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku nieruchomości przy ul. B. [...]. Zadania te do [...]r. sprawowała Gmina W . Jednak z powodów wyżej wymienionych sytuacja uległa zmianie. Wspólnota mieszkaniowa przy ul. B. [...] ma obecnie prawo decydować samodzielnie, czy powierzyć zarząd nieruchomością wspólną wybranej firmie, czy też wybrać zarząd składający się z osób fizycznych spośród właścicieli lub spoza ich grona - zgodnie z ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Współwłaściciele nieruchomości przy ul. B. [...] ( również i inni współwłaściciele innych nieruchomości) nadal odmawiają podjęcia uchwały w sprawie zmiany sposobu zarządu, zgodnie z art. 18 ust. 2a ustawy o własności lokali. Sytuacja ta być może sprawi, że jedynym wyjściem stanie się ustanowienie zarządu przymusowego dla tych nieruchomości, których współwłaściciele nie stosują się do przepisów ustawy o własności lokali.
Z powyższych względów pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest niedopuszczalna.
Przedmiotem skargi jest uchwała Zarządu Miasta W. z dnia [...]r. Nr [...], podjęta na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. Nr z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze
Sygn. akt IISa/Wr 2348/02 4
zm.) w sprawie wypowiedzenia przez Gminę W. zarządu nieruchomościami wspólnymi w budynkach należących do wspólnot mieszkaniowych. Uchwała zawiera następująca treść : " § 1. Gmina W. wypowiada wspólnotom mieszkaniowym zarządzanie nieruchomościami wspólnymi, których jest zarządcą w oparciu o zapisy w umowach sprzedaży i wyodrębnienia własności poszczególnych lokali. § 2. Zobowiązuje się Pana A. K., Dyrektora Centrum Gospodarowania Komunalnym zasobem Mieszkaniowym do zawiadomienia wspólnot mieszkaniowych o treści przedmiotowej uchwały w terminie do [...]r. i zaproponowania wspólnotom mieszkaniowym terminu podpisania aktu notarialnego, zmieniającego zarząd wspólnoty. 3. uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia."
Z uzasadnienia uchwały wynika, co zostało zresztą rozwinięte w sposób pełniejszy w odpowiedzi na skargę, że do chwili wejścia w życie ustawy o własności lokali obowiązywał przepis art. 137 Kodeksu cywilnego, który stanowił, że umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokali powinna określać sposób zarządu nieruchomością wspólną. W związku z tym umowy zawarte do dnia [...]r. o ustanowieniu odrębnej własności lokali zawierały postanowienia, że zarząd taką nieruchomością będzie sprawowany przez dotychczasowego właściciela tzn. właściwą jednostkę organizacyjną Gminy lub państwową osobę prawną. Przepis ten został uchylony.
Ustawa o własności lokali nie zawiera przepisów przejściowych i nie odnosi się do sytuacji, w której wyodrębnienie lokalu nastąpiło przed wejściem jej w życie. Oznacza to, że postanowienia zawarte w umowie zachowują ważność do czasu podjęcia stosownej uchwały z udziałem notariusza.
W związku z tym, że gmina może wykonywać tylko swoje zadania własne, do których nie należy zarządzanie nieruchomościami wspólnot mieszkaniowych, brak jest podstaw do prowadzenia tej działalności. Stąd konieczność wypowiedzenia przez Gminę W. zarządzania, gdyż dalsze jego sprawowanie jest niezgodne z obecnie obowiązującym stanem prawnym i uniemożliwia wspólnocie wybór zarządu.
Z powyższego wynika, co stwierdził już Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 lipca 2003r. sygn. akt IIIRN 45/03 (OSNP 2004/11/185 ), z czym w pełni zgadza się skład orzekający w niniejszej sprawie, że zarówno treść zaskarżonej uchwały jak i jej prawne uzasadnienie wskazują jednoznacznie na to, iż Zarząd Gminy nie podejmował zaskarżonej uchwały w zakresie
Sygn. akt IISA/Wr 2348/02 5
sprawowanej przezeń administracji publicznej ( imperium), ale wyłącznie jako właściwy organ gminy będącej równocześnie osoba prawną prawa cywilnego, w celu wypowiedzenia zawartej przez nią notarialnej umowy cywilnoprawnej w zakresie, w jakim gmina zobowiązana się do tego, że "zarząd domem wielomieszkaniowym sprawować będzie właściwa administracja domów mieszkalnych".
W dalszych wywodach Sąd Najwyższy wskazał, że Zarząd Miasta W. w niniejszej uchwale ustalił treść oświadczenia woli, jakie w jego imieniu powinny złożyć w obrocie cywilnoprawnym upoważnione osoby, w celu wywołania zamierzonej zmiany dotychczasowych zobowiązań umownych, bowiem sama uchwała nie wywołała jeszcze skutku prawnego, bowiem skutek taki mogą wywołać dopiero stosowne oświadczenia woli osób uprawnionych w imieniu Zarządu gminy. Powstałe w tym zakresie ewentualne spory należą do kognicji sądów powszechnych ( art. 1 w związku z art. 24-26 ustawy o własności lokali oraz art. 177 konstytucji RP).
Skoro zaskarżona uchwała nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej , w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, to nie może być zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI