II SA/WR 234/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2019-06-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanesamowola budowlanastan zgodny z prawemnadzór budowlanydrogi publicznewarunki techniczneodwodnieniezalewanie posesjiocena techniczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję nakładającą obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia przebudowy drogi do stanu zgodnego z prawem.

Skarżący kwestionowali decyzję nakładającą na Gminę P. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia przebudowy drogi do stanu zgodnego z prawem. Zarzucali m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, a także błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego podniesienia poziomu jezdni i wpływu na zalewanie posesji. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, a zebrany materiał dowodowy i dokonane ustalenia są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi P. i M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na Gminę P. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia przebudowy drogi ul. [...] do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego podniesienia poziomu jezdni i wpływu na zalewanie ich posesji, a także naruszenie art. 51 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał ją za zgodną z prawem. Podkreślono, że postępowanie prowadzone było w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, a celem było doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Sąd zaakceptował ustalenia faktyczne organów, ocenę materiału dowodowego oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Uznano, że ocena techniczna wykonana przez uprawnionego specjalistę jest rzetelna, a organy prawidłowo zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku WSA. Sąd oddalił skargę, stwierdzając prawidłowość zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 51 Prawa budowlanego, a zebrany materiał dowodowy i dokonane ustalenia są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postępowanie naprawcze zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami, a nałożone obowiązki wynikały z oceny technicznej sporządzonej przez uprawnionego specjalistę, mającej na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego (art. 51) i k.p.a. Zebrany materiał dowodowy i dokonane ustalenia faktyczne są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Ocena techniczna wykonana przez uprawnionego specjalistę jest rzetelna i stanowi podstawę do nałożenia obowiązków. Wykonane roboty budowlane, w części przekraczającej zgłoszenie, stanowiły samowolę budowlaną.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i błędne ustalenie stanu faktycznego. Naruszenie art. 51 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Brak zbadania przyczyn zalewania posesji skarżących. Niewłaściwe zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego wobec istniejącego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia.

Godne uwagi sformułowania

celem postępowania prowadzonego na podstawie przepisu art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem zakres ewentualnych robót naprawczych powinien ściśle dotyczyć zakresu robót już wykonanych w warunkach samowoli nie można twierdzić, że nie podniesiono poziomu jezdni, tym bardziej, że skarżący konsekwentnie zarzucają, że w czasie remontu jezdni jej poziom został podniesiony

Skład orzekający

Alicja Palus

sprawozdawca

Halina Filipowicz-Kremis

sędzia

Władysław Kulon

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, a także stosowania przepisów dotyczących warunków technicznych dróg publicznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przebudową drogi i jej wpływem na posesje sąsiednie. Interpretacja przepisów technicznych może być zależna od konkretnych parametrów i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór sąsiedzki dotyczący robót budowlanych i ich wpływu na posesję, ilustrując złożoność procedur administracyjnych i sądowych w takich przypadkach.

Sąsiedzki spór o drogę: jak samowola budowlana prowadzi do lat procesów sądowych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 234/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2019-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus /sprawozdawca/
Halina Filipowicz-Kremis
Władysław Kulon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3056/19 - Wyrok NSA z 2022-10-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. W. i M.W. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót wynikających z oceny technicznej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją ([...] z dnia [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem wniesionym przez M. i P. W. oraz Gminę P. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] Nr [...] nakładającą na Gminę P., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, obowiązek wykonania, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się ww. decyzji, na podstawie projektu technicznego opracowanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności
i przynależnej do odpowiedniej izby samorządu zawodowego, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności
i przynależnej do odpowiedniej izby samorządu zawodowego, następujących robót, wynikających z oceny technicznej autorstwa mgr inż. Z. Z. tj.:
1. Przebudować zjazd na posesję nr [...] w taki sposób, aby spełniał wymagania, Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, odnośnie pochylenia podłużnego;
2. Wymienić istniejący przepust o średnicy 400 mm na przepust o średnicy 600 mm;
3. W cieku z kostki kamiennej (korycie), na odcinku, gdzie przechodzi on w rodzaj umocnionego rowu zamontować wpust deszczowy, a na dalszym odcinku wykonać przykrycie rowu lub zastosować elementy prefabrykowane wraz z wykonaniem pobocza i montażem bariery ochronnej i oznakowaniem poziomym pokazującym przebieg krawędzi jezdni;
4. Na ścianach przepustu zamontować balustrady o wysokości min. 1,10 m;
5. Wykonać nową ściankę czołową dolnej wody przepustu wraz z zakotwieniem jej
w gruncie;
6. Przebudować chodniki po przeciwnej stronie ulicy niż zjazd na teren posesji nr [...],
w celu doprowadzenia ich do zgodności z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
w zakresie dopuszczalnego spadku poprzecznego.
W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że administracyjne postępowanie instancyjne prowadzone w tej sprawie było konsekwencją pisma skierowanego w dniu 20 sierpnia 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. przez P. W., który zwrócił się z prośbą o "sprawdzenie poprawności wykonania, zgodnie z przepisami prawa budowlanego i budowy dróg, budowy ul. [...] w P., w odcinku między ul. [...] i [...]".
W toku podjętych czynności wstępnych powiatowy organ nadzoru budowlanego ustalił, że w dniu 23 marca 2009 r. Gmina P. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie odcinka drogi ul. [...] (działki nr [...] i [...]) w P., obejmującego wykonanie nakładki nawierzchni mineralno-bitumicznej oraz wymianę nawierzchni odcinka chodnika na kostkę betonową o grubości 8 cm, które zostało przyjęte bez sprzeciwu przez Starostę D. Organ administracji architektoniczno-budowlanej potwierdził to pismem z dnia 27 marca 2009 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. uzyskał też wyjaśnienia przedstawiciela Gminy P., złożone do protokołu w dniu
16 października 2012 r., z których wynika, że roboty były wykonane przez specjalistyczną firmę i nadzorowane przez osobę, posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Po ich zakończeniu wykonawca przedłożył operat kolaudacyjny i pomiar geodezyjny, a roboty zostały odebrane bez uwag. Obejmowały one wymianę nawierzchni ulicy [...] i były wykonane w granicach starej drogi.
Nie zmieniła się ani geometria drogi, ani jej szerokość, nie zostały też zlikwidowane ani wymienione na nowe korytarze odprowadzające wody opadowe. Nie był również podnoszony poziom jezdni.
Ponadto w dniu 4 lutego 2013 r. organ przeprowadził kontrolę przedmiotowego obiektu, a następnie pismem z dnia 28 lutego 2013 roku zawiadomił podmioty uznane za strony o wszczęciu na wniosek P. W. postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej niezgodności wykonanych robót budowlanych, polegających na remoncie ul. [...] w P. ze zgłoszeniem dokonanym przez Gminę P. do Starosty D.
Po wszczęciu postępowania w dniu 20 marca 2013 r. przeprowadzony został dowód z oględzin, podczas których powiatowy organ nadzoru budowlanego stwierdził, że "... przy ogrodzeniu posesji [...] P. W. widoczny jest betonowy krawężnik. Między tym krawężnikiem a jezdnią wykonane jest korytowanie wyłożone kostka skierowane spadem w kierunku przepustu znajdującego się przy wjeździe na posesję nr [...] należąca do [...] W. Woda z topiącego się śniegu spływa wykorytowaniem w kierunku przepustu przy wjeździe na nieruchomość nr [...].
Nie stwierdzono podczas oględzin aby woda z roztopionego śniegu spływała na nieruchomość [...] W. Powierzchnia jezdni przy nieruchomości [...] W. jest nachylona w kierunku nieruchomości nr [...] znajdującej się naprzeciwko nieruchomości nr [...]. Przy jezdni od strony nieruchomości [...] W. nie ma wykonanego chodnika. Chodnik jest wykonany po przeciwnej stronie jezdni od strony nieruchomości nr [...]. Chodnik wykonany jest z kostki betonowej i skierowany jest spadem w kierunku nieruchomości nr [...]."
Obecna przy tej czynności dowodowej przedstawiciel Gminy ponownie oświadczyła (poprzednio w czasie kontroli w dniu 4 lutego 2013 r.), że nieruchomość wnioskodawcy nie jest zalewana ponieważ spadek jezdni skierowany jest na stronę przeciwną od jego nieruchomości. Wody opadowe i roztopowe z ulicy [...] skierowane są nie w ulicę [...], ale w ulicę [...] i dalej kanałem
w stronę rzeki, przy czym gdyby poziom drogi został podwyższony o 40 cm, jak twierdzi wnioskodawca, to przed remontem jezdni na moście musiałby istnieć uskok drogi o 40 cm, bo przebudowa obejmowała odcinek drogi do mostu. Ponadto przy nieruchomości wnioskodawcy została tylko wymieniona rura, a inne roboty nie były wykonywane. Wszystkie roboty były wykonywane na nieruchomości gminnej i nie wykraczały poza zakres zgłoszenia, a ponadto wnioskodawca nie "przesuwał" wjazdu na swoją posesje po remoncie drogi.
Kontynuując postępowanie wyjaśniające organ pierwszej instancji zmierzał do ustalenia, czy istotnie – jak zarzucał wnioskodawca – w toku realizowania przedmiotowych robót dokonano podwyższenia poziomu jezdni. W ramach podjętych
w tym zakresie czynności organ przesłuchał świadków wnioskowanych przez strony postępowania, w tym kierownika budowy oraz osobę nadzorująca prace remontowe, uzyskał wyjaśnienia wnioskodawcy oraz przedstawiciela Gminy P. oraz dokumentację zdjęciową odcinka drogi ul. [...] na wysokości budynku wnioskodawcy, sporządzoną podczas obfitych opadów deszczu.
Dysponując takim materiałem sprawy i po podjęciu czynności w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją z dnia
[...] Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, rozstrzygnięciem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], w którym organ odwoławczy wskazał na konieczność ustalenia zakresu faktycznie wykonanych robót remontowych ulicy [...] oraz konieczność uzupełnienia akt sprawy o określoną przez organ dokumentację.
W toku ponownie prowadzonego postępowania powiatowy organ nadzoru budowlanego uzyskał wskazane przez organ odwoławczy dokumenty od Gminy P. oraz ponownie przesłuchał świadków w celu wyjaśnienia rozbieżności
w wyjaśnieniach wnioskodawcy i przedstawiciela Gminy P., co do zakresu wykonanych robót budowlanych. Następnie decyzją z dnia [...]
Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, a D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to orzeczenie, decyzją z dnia [...] Nr [...]. Wskazane decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Wr 380/15), w którego uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę na brak ustaleń faktycznych co do prawidłowości technicznej i zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych, w szczególności brak oceny technicznej i inwentaryzacji wykonanych robót, opracowanych przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.
Kontynuując czynności procesowe organ pierwszej instancji zastosował się do wskazań Sądu zawartych w wyroku kasacyjnym i zobowiązał Gminę P. do przedłożenia wymaganych dokumentów. Dokumenty został złożone w dniu 19 lipca 2016 r. i uzupełnione w dniu 5 października 2016 r.
Z przedłożonej przez inwestora oceny technicznej wraz z inwentaryzacją, wynika, że roboty budowlane wykonano na odcinku ww. ulicy od granicy działki nr [...] obręb Północ i obejmowały całą działkę nr [...]. Inwestor w trakcie realizacji robót budowlanych przekroczył zakres zgłoszonych prac remontowych i zrealizował w istocie przebudowę ww. drogi publicznej. W szczególności doszło do zmiany parametru drogi w postaci jej wysokości, w wyniku zwiększenia grubości warstwy nawierzchni drogi. Nadto wykonano utwardzenie terenu masą bitumiczną części działki nr [...], przy bramie, stanowiącej wjazd na posesję wnioskodawcy przy nieruchomości nr [...], wybudowano koryto wyłożone kostką wraz z krawężnikiem przy korycie do spływu wody z jezdni, przebudowano przepust przy nieruchomości nr [...]. Jednocześnie organ I instancji ustalił, iż inwestor wymienił nawierzchnię na posesji nr [...] przy ul. [...] w P. - w ramach bieżącej konserwacji.
Powołana ocena techniczna zawierała zalecenia wynikające ze stwierdzonych nieprawidłowości w wykonanych robotach budowlanych. Treść tych zaleceń została wprowadzona do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w D. z dnia [...] Nr [...] nakazującej G. wykonać w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z remontem ulicy [...] w P., określonych robót budowlanych w terminie 1-6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. Opisana decyzja została uchylona decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając to orzeczenie organ odwoławczy wskazał na wadliwie ustalony krąg stron postępowania, niewyjaśnienie kwestii zgodności z prawem wykonanych samowolnie robót budowlanych, z uwzględnieniem przepisów techniczno-budowlanych i brak
w przedłożonej ocenie technicznej danych dotyczących obecnego pochylenia poprzecznego i podłużnego przebudowanej jezdni, chodnika, zjazdu, oraz pochylenia podłużnego przepustu, dla ścieków i jego wymiarów, jako urządzenia odwadniającego ulicy [...], co jest istotne wobec zasadniczego zarzutu M.
i P. W., dotyczącego zalewania ich posesji wodami deszczowymi.
Stosując się do wskazań organu odwoławczego zawartych w decyzji kasacyjnej powiatowy organ nadzoru budowlanego dokonał ustaleń dotyczących prawa własności działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] przy ul. [...] w P., a ponadto postanowieniem z dnia [...] Nr [...] nałożył na Gminę P. obowiązek dostarczenia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na:
– utwardzeniu części działki o nr ew. gr. [...] obręb P., przy bramie, stanowiącej wjazd na posesję [...] W. nr [...],
– wykonaniu i wyłożeniu kostką koryta wraz z krawężnikiem przy korycie, odprowadzającego wodę z jezdni przy nieruchomości nr [...],
– wymianie starego przepustu na nowy większy,
– wykonaniu grubszej niż pierwotna warstwy nawierzchni ul. [...] zwiększającej jej wysokość - rzędną drogi, pod względem zgodności
z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, tj. wymaganiami Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124), sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności drogowej i przynależnej do odpowiedniej izby samorządu zawodowego, zawierającej w szczególności:
– ocenę obecnego pochylenia podłużnego i poprzecznego jezdni i chodnika przy ul. [...], w szczególności przy nieruchomości nr [...] i zjeździe na tę nieruchomość, należącą do [...] M. i P. W. oraz obecnego pochylenia podłużnego i poprzecznego zjazdu na tę nieruchomość;
– ocenę pochylenia podłużnego przepustu i dna ścieku oraz jego wymiarów, jako urządzenia odwadniającego ul. [...];
– ocenę odprowadzenia wód deszczowych z pasa drogowego ul. [...] i ochrony przed zalewaniem nieruchomości sąsiednich, w szczególności nieruchomości [...], ul. [...], ul. [...] w kierunku posesji przy ul. [...] [...] oraz zalecenia wraz z ewentualnym zakresem niezbędnych robót, celem doprowadzenia ww. robót do stanu zgodnego z przepisami, a także oceny wysokości jezdni ul. [...],
w szczególności przy posesji nr [...] i zjeździe na tę posesję, określającej o ile inwestor podniósł wysokość tej jezdni, w świetle wskazanych przez DWINB istniejących sprzeczności pomiędzy rysunkami [...],[...],[...], sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności drogowej i przynależnej do odpowiedniej izby samorządu zawodowego.
W dniu 29 maja 2018 r. żądana ocena techniczna została przedłożona.
W dalszej części uzasadnienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego motywując zaskarżoną decyzję wyjaśnił, że w dacie wykonywania utwardzenia części działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb P. w P. tj. w 2009 roku na podstawie materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa stwierdził co następuje.
Podstawę prawną podjętej przez PINB w D. decyzji nr [...]
z dnia [...] stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. uwzględnił przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wytyczne organu drugiej instancji zawarte w decyzji nr [...] z [...] roku.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdzono, że wykonane zostały następujące roboty budowlane, nie objęte zgłoszeniem do Starosty D.:
– wykonanie utwardzenia terenu masą bitumiczną części działki o nr ew. gr. [...] obręb [...] przy bramie, stanowiący wjazd na posesję [...] W. nr [...], znajdujący się poza działką drogową o nr ew. gr. [...];
– wykonanie koryta wraz z krawężnikiem przy korycie do spływu wody z jezdni, wyłożonego kostką i przebudowa przepustu, przy nieruchomości nr [...];
– wykonanie grubszej niż pierwotna warstwy nawierzchni ul. [...] zwiększającej jej wysokość - rzędną drogi;
Roboty te zwolnione były z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 5 P.b., który mówił, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Natomiast wymagały one zgłoszenia do Starosty D.
W chwili obecnej wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia o ile jest dokonane na działkach budowlanych. W rozpatrywanym przypadku na wykonanie utwardzenia terenu znajdującego się poza działką drogową oznaczoną nr ew. gr. [...], na terenie działki o nr ew. gr. [...] obręb P. stanowiącego wjazd na posesję nr [...] przy ul. [...] w P., przed rozpoczęciem tych robót budowlanych, wymagane było zawiadomienie Starosty D. o zamiarze wykonania takich robót budowlanych na 30 dni przed ich rozpoczęciem. Zgłoszenia tego inwestor nie dokonał, a więc roboty wykonano samowolnie.
Ponadto, z zebranego materiału dowodowego wynika, że teren przed posesją skarżącego nie był przed remontem utwardzony oraz, że utwardzenie gruntu wykonała gmina.
Z oceny technicznej wykonanych robót budowlanych na ul. [...] w obrębie zjazdu na posesję nr [...] w P. wynika, że: "istniejące pochylenie podłużne zjazdu na posesję nr [...], na odcinku 5 m (od krawędzi zjazdu w kierunku posesji nr [...], nie jest zgodne z wymaganiami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie." Pochylenie podłużne zjazdu w obrębie pasa drogowego (na długości 3 m) wynosi 12,9 %, a pochylenie podłużne zjazdu pomiędzy granicą pasa drogowego a bramą wjazdową (na długości 3,20 m) wynosi 11,4 %. W świetle ww. przepisów na długości nie mniejszej niż 5 m od krawędzi korony drogi pochylenie podłużne winno być nie większe niż 5 %, a w dalszym odcinku nie większe niż 15 %.
Wykonane roboty budowlane polegające na wykonaniu i wyłożeniu kostką koryta wraz z krawężnikiem przy korycie odprowadzającego wodę z jezdni przy nieruchomości nr [...] ul. [...] oraz wymianie starego przepustu na nowy, większy,
w ocenie organów nadzoru budowlanego należy traktować jako przebudowę.
Bowiem art. 3 pkt 7a ww. ustawy mówi, że ilekroć w ustawie jest mowa o przebudowie - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego,
z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
Zakres wykonanych robót wypełnia przesłanki tego przepisu, gdyż w wyniku wykonanych robót budowlanych zmieniły się parametry użytkowe i techniczne drogi
w ul. [...] w zakresie wykonania koryta wraz z krawężnikiem przy korycie odprowadzającego wodę z jezdni przy posesji nr [...] i przebudowy przepustu. Zmiana parametrów użytkowych i technicznych polega na tym, że wykonano koryto wyłożone kostką, którego wcześniej nie było i wykonano nowy w miejsce starego, większy przepust pod zjazdem na posesję nr [...]. Wykonane roboty budowlane nie wpłynęły na zmianę granic pasa drogowego.
W toku prowadzonego postępowania, na podstawie dokonanych ustaleń, stwierdzono, że inwestorem robót polegających na wykonaniu koryta z kostki przy posesji nr [...] i przepustu pod zjazdem na nieruchomość [...] jest Gmina P. Przebudowa, ani roboty budowlane polegające na wykonaniu koryta do spływu wody
z jezdni ani powiększenie przepustu, nie zostały wymienione w ustawie Prawo budowlane, jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, Organ wyjaśnił, że zakres robót budowlanych, zgłoszonych do Starosty D. przez Gminę P., nie obejmował wykonania przedmiotowego koryta wraz
z krawężnikiem i przebudowy przepustu pod zjazdem na posesję nr [...]. Odrębnego pozwolenia na przebudowę drogi w powyższym zakresie, Gmina P. nie posiada, w związku z czym uznać należy, że roboty te zostały wykonane w trybie samowoli budowlanej.
Z oceny technicznej wykonanych robót budowlanych na ul. [...] w obrębie zjazdu na posesję nr [...] w P. wynika, że istniejący przepust pod zjazdem na posesję nr [...] ma średnicę 400 mm i wykonany jest z PVC oraz, że ww. przepust nie spełnia wymagań rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w zakresie dopuszczalnej minimalnej średnicy. Zgodnie z ww. przepisami średnica przepustów powinna być nie mniejsza niż 60 cm. Ponadto część ścieku przed przepustem jest wykonana nieprawidłowo pod względem technicznym (brak skrajni, brak zakotwień w gruncie - niestabilność, brak wykończenia górnej części).
Odnosząc się do wykonania grubszej niż pierwotna warstwy nawierzchni
ul. [...] zwiększającej jej wysokość - rzędną drogi, organ odwoławczy stwierdził, że dokonano w tym zakresie przebudowy.
W rozpatrywanym przypadku w wyniku wykonanych robót budowlanych zwiększyła się grubość nawierzchni drogi w ul. [...], co z kolei wpłynęło na zwiększenie wysokości-rzędnej tej drogi. Doszło bowiem do zmiany jednego z charakterystycznych parametrów drogi, jakim jest wysokość - rzędna drogi. W ustawie Prawo budowlane przebudowa, ani roboty budowlane polegające na podwyższeniu poziomu nawierzchni drogi nie zostały wymienione jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a inwestor nie uzyskał pozwolenia na wykonanie przebudowy tej drogi w powyższym zakresie, co w konsekwencji zakwalifikować należy jako samowolnie wykonane roboty budowlane.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu, że nie stwierdzono niezgodności z przepisami w zakresie wykonania grubszej niż pierwotna warstwy nawierzchni ul. [...]. Istniejące pochylenia podłużne i poprzeczne jezdni na wysokości posesji nr [...] i na wysokości zjazdu na posesję nr [...] są zgodne
z wymogami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne
i ich usytuowanie.
Organ wskazał również, że Gmina P. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie odcinka drogi ul. [...] (działki o nr ew. gr. [...] i [...]) w P., obejmujących wykonanie nakładki nawierzchni mineralno-bitumicznej oraz wymianę nawierzchni odcinka chodnika na kostkę betonowa gr. 8 cm, zatem roboty w zakresie chodnika zostały wykonane legalnie, jednakże nie są zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Z oceny technicznej wykonanych robót budowlanych na ul. [...] w obrębie zjazdu na posesję nr [...] w P. wynika, że: "istniejące pochylenie poprzeczne chodnika na wysokości posesji nr [...] i na wysokości zjazdu na posesję nie jest zgodne
z wymaganiami ww. rozporządzenia." Pochylenie poprzeczne chodnika (od krawężnika w kierunku posesji [...]) wynosi 6 %, a pochylenie poprzeczne chodnika (po przeciwnej stronie zjazdu na posesję [...]) wynosi 14,7%. W świetle ww. przepisów dopuszczalne pochylenie poprzeczne chodnika wynosi 1-3 %.
Powołując się na ustalone w sprawie okoliczności i obowiązujący stan prawny D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepis art. 50 i 51 ustawy – Prawo budowlane, wskazując jednocześnie, że celem postępowania prowadzonego na podstawie przepisu art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, rozumianego jako zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi.
W tym kontekście organ odwoławczy podał, że ostateczna decyzja wydana w tej sprawie ma na celu doprowadzenie wykonanych samowolnie robót do zgodności
z prawem w tym znaczeniu, że po jego wykonaniu zostaną usunięte stwierdzone niezgodności z przepisami Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej
z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Następnie – odnosząc się do zawartych w odwołaniu rozważań dotyczących pochylenia poprzecznego i podłużnego jezdni organ wyjaśnił, że zgodnie z § 17 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, pochylenie poprzeczne jezdni, z zastrzeżeniem ust. 3, powinno wynosić nie mniej niż 2,0 % przy nawierzchni twardej ulepszonej; zachowanie pochyleń poprzecznych, o których mowa w ust. 2, nie jest wymagane na krzywych przejściowych i na prostych przejściowych przed i za łukiem kołowym, na których następuje zmiana kierunku pochylenia poprzecznego jezdni, jeżeli:
1) pochylenie podłużne osi i krawędzi jezdni są większe od dodatkowego pochylenia podłużnego, o którym mowa w § 18 ust. 3, nie mniej niż o 0,2 %,
2) są spełnione warunki, o których mowa w § 18 ust. 3,
oraz w uzasadnionych wypadkach na skrzyżowaniu albo przy przebudowie lub remoncie ulicy, jeżeli pochylenie ukośne jezdni nie będzie mniejsze niż 0,7 %.
Ponadto zwrócił uwagę, że w ocenie technicznej wskazano, iż przedmiotowe pochylenia są zmienne z uwagi na usytuowanie posesji nr [...] przed mostem na rzece P. oraz pomiędzy dwoma zakrętami, jeden w prawo, drugi w lewo.
Natomiast zgodnie z powoływanym rozporządzeniem dopuszczalne pochylenie podłużne jezdni wynosi – 9 % (dla prędkości projektowej 50 km/h), natomiast
w niniejszej sprawie wynosi 1,3 %, a zatem spełnia wymogi rozporządzenia.
Pochylenie podłużne przepustów zgodnie z rozporządzeniem winno być nie większe niż 2 %, na drodze kategorii L i D dopuszcza się większe pochylenie niż 2 %. Przedmiotowa droga posiada kategorię L. Zatem pochylenie podłużne przepustu wynoszące 3,2 % jest zgodne z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w ramach procedury naprawczej regulowanej przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zakres ewentualnych robót naprawczych powinien ściśle dotyczyć zakresu robót już wykonanych w warunkach samowoli. Natomiast podnoszone w odwołaniu rozwiązania w celu ujęcia wód przed ulicą [...] nie dotyczą bezpośrednio zakresu robót już wykonanych
w warunkach samowoli, nie mogą zatem zostać uznane za roboty naprawcze
i orzeczone w niniejszym postępowaniu, gdyż stanowią działania polegające na wykonaniu robót mających na celu wykonanie odrębnego zamierzenia inwestycyjnego (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 2922/13).
Odnosząc się do odwołania Gminy P. organ wskazał, że kwestie
w nim podniesione pozostają bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie, bowiem Gmina nie neguje nałożonych obowiązków jednakże nie zgadza się z terminem ich wykonania. Organ wyjaśniał, iż z uwagi na to, że postępowanie toczy się od 2013 roku
i niecelowe jest utrzymywanie niezgodności z prawem i przepisami przedmiotowych robót, konieczne jest możliwie jak najszybsze usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie organu termin wskazany w decyzji jest terminem odpowiednim, a w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że na podstawie art. 51 Prawa budowlanego organ nakłada poszczególne obowiązki na inwestora, określając termin ich wykonania, który to termin ma charakter wyłącznie procesowy (zob.m.in. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2113/10 - Lex nr 1123114).
Organ orzekający podkreślił, że z chwilą upływu terminu zakreślonego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie wygasa obowiązek inwestora wykonania obowiązków nałożonych przez organ, stanowiący jednocześnie uprawnienie strony do ich wykonania. Jeżeli więc inwestor uchybił wyznaczonemu przez organ terminowi, ale wykonał nałożony na niego obowiązek, to wówczas samo niedochowanie terminu procesowego z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 tej ustawy. Przyjąć należy, że skoro obowiązek wykonania przez inwestora określonych czynności nie wygasa, to w sytuacji, gdy strona czyni mu zadość nawet po upływie wyznaczonego terminu, organ ma obowiązek uwzględnić tę okoliczność. Dla dokonania oceny realizacji obowiązku decydujące znaczenie ma natomiast data wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego.
Jeżeli bowiem inwestor uchybi wyznaczonemu przez organ terminowi, ale wykona nałożony na niego obowiązek przed wydaniem decyzji w przedmiocie stwierdzenia wykonania nałożonego obowiązku, to nie naraża się na negatywne konsekwencje
w związku z niedotrzymaniem terminu, w postaci nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych, rozbiórki obiektu lub jego części, albo doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Dopiero stwierdzenie niewykonania obowiązku przed wydaniem decyzji w trybie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego skutkuje podjęciem orzeczenia na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 tej ustawy.
Reasumując organ wskazał, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem bowiem organu odwoławczego w rozstrzyganej sprawie nie może zapaść inna decyzja, niż ta która została w sprawie podjęta przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w D. po przeprowadzeniu postępowania w sposób zgodny
z przepisami procesowymi.
Prawidłowość opisanej powyżej decyzji odwoławczej została zakwestionowana przez M. W. i P. W., którzy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi, działający imieniem skarżących pełnomocnik, zaskarżając decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...] Nr [...] w całości, zarzucił jej:
– naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędne, odbiegające od treści materiału dowodowego ustalenie, że wykonane roboty budowlane nie spowodowały znacznego podniesienia terenu przy posesji odwołującego się, a w konsekwencji nie zbadanie przyczyn jej ciągłego zalewania, które to uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,
– naruszenie art. 80 k.p.a. przez wybiórczą ocenę przez organ administracji materiału dowodowego z pominięciem kwestii istotnych dla uznania prawidłowości wydanej decyzji, w tym również bezpodstawnego przyjęcia, że dla uznania braku podniesienia jezdni wystarczające są dokonane w niej odwierty, które to uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,
– naruszenie art. 51 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i wobec istniejącego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia odwołującego się.
Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie zerwania całości drogi na spornym odcinku i przywrócenie stanu poprzedniego, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna argumentacja stanowiąca rozwinięcie poszczególnych zarzutów.
Pełnomocnik skarżących opisał w niej roboty wykonane przez gminę, których skutkiem – zdaniem skarżących – jest nieprawidłowe odprowadzenie wód opadowych oraz działanie gminy, uznane przez skarżących za próbę naprawienia błędów popełnionych przy remoncie drogi. Zarzucił tez, że przedłożona w toku postępowania inwentaryzacja robót opracowana została nieudolnie, co wyklucza jej wartość merytoryczną.
Ponadto w uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących przedstawił istotę trybu naprawczego i wskazał, że w decyzji nie orzeczono – mimo sugestii zawartej
w inwentaryzacji – o obowiązku ujęcia wód deszczowych przed ulicą [...] poprzez zastosowanie odpowiedniego rozwiązania technicznego. Opisał też metody geodezyjnych pomiarów wysokościowych, wyjaśniając jednocześnie, że w sprawie nie badano grubości podbudowy, tylko wierzchnią warstwę asfaltu, mimo, że dostępne urządzenia geodezyjne umożliwiają dokonanie prawidłowego pomiaru wysokościowego. W tych okolicznościach nie można – zdaniem pełnomocnika – twierdzić że nie podniesiono poziomu jezdni, tym bardziej, że skarżący konsekwentnie zarzucają, że w czasie remontu jezdni jej poziom został podniesiony.
W doręczonej Sądowi w dniu 8 kwietnia 2019 r. odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie i argumentacje zawartą
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podał, że po zapoznaniu się
z treścią skargi nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia w trybie samokontroli.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego złożone zostało do akt sprawy pismo procesowe uczestnika postępowania – Gminy P. oznaczone jako "odpowiedź na skargę", w którym wniesiono o oddalenie skargi, podkreślając że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie poprawnie zebranego materiału dowodowego
z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku wydanym w sprawie
II SA/Wr 380/15.
W piśmie Gmina podała, że zarzuty skarżących wynikają z niewłaściwego przekonania, że przebudowa drogi z ulicy [...] wiązała się z wymiana podbudowy, co spowodowało podwyższenie poziomu drogi. W ramach przedmiotowych robót nie była ani wymieniona ani uzupełniona warstwa podbudowy, a wykonane prace polegały na sfrezowaniu warstwy wierzchniej asfaltu i położeniu nowej warstwy nawierzchni asfaltowej, przy czym wymiana ta dotyczyła tylko jednego odcinka drogi. Ponadto Gmina wskazała – odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego zalewania ich posesji wodami opadowymi, że po podniesieniu krawężnika przy posesji skarżących do jej zalewania już nie dochodzi.
Natomiast chcąc uregulować gospodarkę wodną w tym rejonie w sposób nie budzący wątpliwości, Gmina P. podjęła działania zmierzające do wyeliminowania przelewu wody z ulicy [...] na ulicę [...]. Działania te polegają na budowie kanalizacji deszczowej w ulicy zarówno [...] jak i [...]. W ramach tych robót rozebrany zostanie także chodnik po przeciwnej stronie drogi w stosunku do posesji skarżących i wykonany zostanie nowy chodnik zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Dodatkowo w ramach przebudowy mostu drogowego w ciągu drogi ulicy [...] /km 2+809/, zaprojektowano zjazd do posesji skarżących z wymianą przepustu i montażem bariery ochronnej.
Gmina dysponuje już pozwoleniami na budowę w tych zakresach.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 4 czerwca 2019 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – Gminy P. oświadczyła, że podziela stanowisko organu oraz gminy przedstawione w odpowiedziach na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym
w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1
i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302)
i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio -
w całości albo w części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji
z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności, Sąd uznał, że postanowienie to odpowiada prawu, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem tej kontroli była decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, opisana we wstępie, orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] Nr [...], którą nałożono na Gminę P. obowiązek wykonania w określonym w decyzji terminie i w sposób w niej wskazany robót budowlanych wynikających z oceny technicznej przedłożonej w toku postępowania prowadzonego w sprawie, wymienionych w decyzji w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie drogi na ulicy [...] w P., do stanu zgodnego z prawem.
Decyzja organu pierwszej instancji utrzymana w mocy decyzją zaskarżoną do Sądu została wydana po przeprowadzeniu postępowania w sprawie niezgodności wykonanych robót budowlanych, powyżej opisanych przyjętym bez sprzeciwu, zgłoszeniem zamiaru realizowania remontu drogi i wymiany odcinka nawierzchni chodnika przy ul. [...] w P., dokonanym do Starosty D. przez Gminę P. w dniu 23 marca 2019 roku.
Orzekając w sprawie organy nadzoru budowlanego właściwe instancyjnie zastosowały się również do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartych w wyroku z dnia 4 sierpnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Wr 380/15),
w którym Sąd – uchylając decyzję umarzającą postępowanie – wskazał m.in. na konieczność dokonania ustaleń, co do poprawności i zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych oraz konieczność sporządzenia w sprawie przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane oceny technicznej i inwentaryzacji wykonanych robót.
Postępowanie w rozpoznawanej sprawie prowadzone było w trybie art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane. Wskazać zatem należy, że przepis art. 50 ust. 1 powołanej ustawy odnosi się do robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1, które zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2) lub na podstawie zgłoszenia
z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń
i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub
w przepisach (pkt 4). Ponadto stosownie do art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane,
w przypadku zakończenia robót budowlanych innych niż określone w art. 48 albo
w art. 49b wskazywanej ustawy, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty te zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50
ust. 1 ustawy.
Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – prawo budowlane, z którego wynika, że przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50
ust. 1 tej ustawy, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
(W rozpoznawanej sprawie – wobec zakończenia robót budowlanych, będących przedmiotem postępowania naprawczego zbędne było wykonanie postanowienia
w trybie art. 50 ust. 1 omawianej ustawy, orzekającego o wstrzymaniu robót budowlanych).
Wskazany powyżej przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane ma zastosowanie w przypadkach, gdy możliwe jest doprowadzenie robót budowlanych wykonanych w sposób, uwzględniony w przepisie art. 50 ust. 1 tej ustawy, do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności (zgodności z przepisami)
i jakości wykonanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z warunkami technicznymi oraz innymi przepisami prawa.
Z tych względów obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane mogą dotyczyć tylko czynności faktycznych – konkretnych robót budowlanych. Dla prawidłowego zastosowania unormowania zawartego w art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy wystarczające jest ustalenie zakresu czynności lub robót budowlanych niezbędnych dla doprowadzenia wykonanych (lub wykonywanych) robót do stanu zgodnego z prawem, czyli prac koniecznych dla uzyskania takiego stanu.
W rozpoznawanej sprawie zakres ten został określony – poprzez skonkretyzowanie obowiązków orzeczonych decyzją powiatowego organu nadzoru budowlanego, utrzymaną w mocy w trybie kontroli instancyjnej – na podstawie sporządzonej i przedłożonej w toku postępowania, stosownie do wskazań sądu
w składzie poprzednio orzekającym w sprawie, oceny technicznej opracowanej przez osobę dysponującą wszystkimi wymaganymi dla samodzielnych funkcji technicznych
w budownictwie uprawnieniami i z racji swojego statusu, będąca osobą zaufania publicznego. Autor opracowania posiada odpowiednie uprawnienia budowlane
w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, które uprawniają go również do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności drogowej
i mostowej. Ponadto przedłożył stosowne zaświadczenie o przynależności do odpowiedniej izby samorządu zawodowego.
Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie nie znalazł podstaw do podważenia treści tego opracowania i zawartych w niej wniosków. Należy przy tym zwrócić uwagę, że organy nadzoru budowlanego dysponują kadrą osób o odpowiednim dla właściwości rzeczowej tych organów stopniu przygotowania zawodowego i profesjonalizmu, które umożliwiają im dokonanie prawidłowej oceny rzetelności i przydatności merytorycznej
w danej sprawie opracowania fachowego, jakim jest ocena techniczna.
Sąd nie kwestionuje też przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych, dokonanych po przeprowadzeniu w sposób wnikliwy i szczególnie staranny postępowania wyjaśniającego.
Akceptuje również stanowisko organów właściwych instancyjnie, co do zakresu samowolnych działań inwestorskich Gminy P. przy realizowaniu zapisanych robót budowlanych, związanych z remontem drogi ul. [...] w P.
Uznaje też za prawidłową argumentację organu odwoławczego przedstawioną
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do kwestii pochylenia poprzecznego
i podłużnego jezdni oraz przepustów.
Zdaniem sądu organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w prawidłowy sposób oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących procedurę administracyjną, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a ponadto zrealizowały wytyczne sądu zawarte w wyroku poprzednio wydanym w tej sprawie. Ustalenia i ocena organów zostały przedstawione w uzasadnieniach decyzji instancyjnych, sporządzonych
w sposób staranny i profesjonalny.
W istniejących w sprawie okolicznościach faktycznych i prawnych sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów zawartych w skardze, dotyczących zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego oraz błędnego – zdaniem skarżących dokonania pomiaru wysokościowego jezdni po wykonaniu robót budowlanych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził prawidłowość zaskarżonej czynności orzeczniczej i stosownie do przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak
w sentencji.
Dodatkowo, sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że zwrócił uwagę na pominięcie
w osnowie zaskarżonej decyzji Gminy P. jako również odwołującej się strony. Treść uzasadnienia tej decyzji, w którym organ odnosi się do zarzutów zawartych w odwołaniu wniesionym w imieniu Gminy P. i czynności wstępne podejmowane w toku postępowania odwoławczego, uprawniają – zdaniem sądu – do stwierdzenia, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył również odwołanie Gminy, a niewskazanie jej w osnowie decyzji jako podmiotu odwołującego się stanowi omyłkę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI