II SA/Wr 2301/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-03-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezagadnienie wstępnedysponowanie nieruchomościąsłużebność mieszkaniazawieszenie postępowaniasąd powszechnyadaptacja budynkuwarsztat usługowy

WSA we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie Wojewody D. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie adaptacji stodoły na warsztat, uznając potrzebę wyjaśnienia przez sąd powszechny kwestii prawa do dysponowania nieruchomością.

Sprawa dotyczyła skargi Z. C. na postanowienie Wojewody D. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich. Wojewoda zawiesił postępowanie, wskazując, że rozstrzygnięcie zależy od zagadnienia wstępnego dotyczącego prawa do dysponowania nieruchomością, które powinno zostać wyjaśnione przez sąd powszechny. Skarżący kwestionował ten obowiązek. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i zobowiązał stronę do wystąpienia do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego zgodnie z art. 100 § 1 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi Z. C. na postanowienie Wojewody D. z dnia 9 sierpnia 2001 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich. Postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ organ uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyjaśnienia zagadnienia wstępnego dotyczącego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wcześniejsze postępowanie administracyjne zostało wznowione, a decyzja uchylona, co wymagało ponownego rozpoznania sprawy. Wojewoda D., rozpatrując zażalenie, utrzymał w mocy postanowienie Starosty M. i wezwał Z. C. do wystąpienia do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, wskazując, że prawo własności skarżącego jest ograniczone umową przekazania gospodarstwa rolnego, która ustanowiła dożywotnią służebność mieszkania na rzecz E. i W. C. Brak zgody matki na zmianę użytkowania stodoły uniemożliwiał pełne dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Skarżący Z. C. wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty zbieżne z odwołaniem. Sąd administracyjny, powołując się na art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że przedmiotem kontroli jest postanowienie o zawieszeniu postępowania i zobowiązaniu do wystąpienia do sądu powszechnego. Zgodnie z art. 97 § 1 kpa, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd uznał, że organy administracji nie mają kompetencji do rozstrzygania kwestii własnościowych, a właściwe są do tego sądy powszechne. W związku z tym, organ postąpił prawidłowo, zobowiązując stronę do wystąpienia do sądu powszechnego w trybie art. 100 § 1 kpa. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ administracji publicznej nie ma kompetencji do rozstrzygania kwestii własnościowych ani prawa do dysponowania nieruchomością, a właściwym do tego jest sąd powszechny.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji nie są właściwe do rozstrzygania sporów o prawo do dysponowania nieruchomością, co leży w kompetencji sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, między innymi, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

k.p.a. art. 100 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może wezwać stronę do wystąpienia do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.

u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt.2

Ustawa - Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 w związku z § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od zagadnienia wstępnego dotyczącego prawa do dysponowania nieruchomością, które powinno być rozstrzygnięte przez sąd powszechny. Organy administracji nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów o prawo do dysponowania nieruchomością, co leży w wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Organ prawidłowo zobowiązał stronę do wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego w trybie art. 100 § 1 kpa.

Odrzucone argumenty

Obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego jest niezrozumiały i powinien zostać podjęty przez organ administracji z własnej inicjatywy.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej nie mają kompetencji do rozstrzygania kwestii własnościowy, bowiem w tym zakresie właściwymi pozostają sądy powszechne prawidłowe zastosowanie procedury administracyjnej powoduje, że zaskarżone postanowienie mieści się w obrocie prawnym

Skład orzekający

Halina Kremis

sprawozdawca

Mieczysław Górkiewicz

członek

Zygmunt Wiśniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji organów administracji do zawieszania postępowań i kierowania stron do sądów powszechnych w celu wyjaśnienia zagadnień wstępnych, zwłaszcza w kontekście prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie prawo do dysponowania nieruchomością jest ograniczone umową cywilnoprawną (służebność mieszkania) i brak jest zgody współuprawnionych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny w prawie budowlanym, gdzie spory o prawo do dysponowania nieruchomością wymagają interwencji sądu powszechnego, co wpływa na bieg postępowania administracyjnego.

Kiedy prawo budowlane wymaga wizyty w sądzie powszechnym? Sprawa o adaptację stodoły.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2301/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Kremis /sprawozdawca/
Mieczysław Górkiewicz
Zygmunt Wiśniewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Kinga Kręc po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Wojewody D. z dnia 9 sierpnia 2001 r. Nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem Starosty M. z dnia 28 czerwca 2001 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich w D. nr 41 przez Z.
Na uzasadnienie organ wskazał, że w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich w D. nr 41 przez Z. C., zakończonego ostateczną decyzją administracyjną zostało wznowione postępowanie administracyjne, w konsekwencji którego wydano decyzję uchylającą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia 16 października 1997 r. nr [...]. Ta ostatnia decyzja w trybie odwoławczym została uchylona przez Wojewodę D., a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, między innymi, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy niniejszej zależy od rozstrzygnięcia uprzedniego zagadnienia wstępnego przed sądem powszechnym. W uzasadnieniu postanowienia zawarto wezwanie inwestora do wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na opisane postanowienie zażalenie wniósł Z. C., uważając że nałożony na niego obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego jest niezrozumiały. Zdaniem odwołującego się, jeżeli urząd Starosty ma wątpliwości co do jego aktu posiadania nieruchomości w D. to winien sam zwrócić się do sądu o takie wyjaśnienie. W związku z tym wnosi o uchylenie kwestionowanego postanowienia i zobowiązanie urzędu Starosty do wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego.
Postanowieniem Wojewody D. z dnia 9 sierpnia 2001 r. (Nr [...]), wydanym na podstawie art.138 § l pkt. l w związku z art.144 kpa i art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz.1126 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia na opisane postanowienie utrzymano je w mocy wprawdzie nie w sentencji tylko w uzasadnieniu postanowienia, wzywające Pana Z. C. na podstawie przepisu art. 100 § l Kpa do wystąpienia do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, dotyczącego prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na uzasadnienie organ drugiej instancji wskazał, że Z. C., jako nabywca gospodarstwa rolnego w D. 41, na mocy umowy przekazania tego gospodarstwa, zawartej aktem notarialnym z dnia 16 grudnia 1986 r. Rep. nr [...] ustanowił na rzecz E. i W. C. na nabytej nieruchomości dożywotne i bezpłatne prawo służebności mieszkania wraz z prawem użytkowania 30 arów ogrodu przydomowego oraz prawem korzystania z zabudowań gospodarczych (§ 5 umowy). W związku z tym, prawo własności, posiadania tej nieruchomości przez wnioskodawcę jest ograniczone. Z tego względu, przy braku zgody matki - W. C. na zmianę użytkowania części stodoły na warsztat usług tapicerskich w D. 41, Z. C. nie legitymuje się w pełni prawem do dysponowania nieruchomością na zamierzone cele budowlane, czego wymagają przepisy ustawy Prawo budowlane (art.32 ust. 4 pkt.2).
Właśnie to zagadnienie, przy braku zgody, winno być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, którego orzeczenie może zastąpić wymaganą zgodę.
Do czasu wyjaśnienia kwestii dysponowania nieruchomością na cel budowlany postępowanie administracyjne dotyczące adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich winno być zawieszone.
Na ostateczne w toku postępowania administracyjnego postanowienie skargę do sądu administracyjnego złożył Z. C. W skardze podniósł zarzuty zbieżne z odwołaniem i wskazał, że jego zdaniem, organy traktują jednakowo uczestników postępowania administracyjnego i właścicieli nieruchomości.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu administracji architektoniczno - budowlanej zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie i obligujące stronę do wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego, w zakresie prawa strony do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czego (między innymi) wymaga art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2003, Nr 207, poz. 2016 ze zm.).
W myśl art. 97 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, między innymi, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych pomiędzy uczestniczką postępowania, a wnioskodawcą powstał spór, czy istotnie posiada on, wymagane prawem materialnym, a ściślej art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. 03 Nr 207, poz. 2016 ze zm.) prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z przywołanego przepisu (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania skarżonego postanowienia) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto, oprócz innych wymogów wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji publicznej nie mają kompetencji do rozstrzygania kwestii własnościowy, bowiem w tym zakresie właściwymi pozostają sądy powszechne.
W tej sytuacji organ postąpił prawidłowo, zobowiązując stronę do wystąpienia o to do właściwego sądu w trybie art. 100 § 1 kpa.
W efekcie zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Kodeks postępowania administracyjnego nie obliguje bowiem organu do działania we wskazanej kwestii we własnym zakresie i może, jak to jest w niniejszej sprawie, zobowiązać do podjęcia osobistych działań stronę postępowania.
Reasumując, prawidłowe zastosowanie procedury administracyjnej powoduje, że zaskarżone postanowienie mieści się w obrocie prawnym, a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 przywołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI