II SA/WR 2287/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-05-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd gminnyuchwała rady gminydodatek specjalnywynagrodzeniekompetencje radyprawo administracyjnekontrola administracyjnawojewoda

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził niezgodność z prawem uchwały Rady Gminy i Miasta w B. w sprawie przyznania przewodniczącemu zarządu dodatku specjalnego, uznając, że rada nie miała takich kompetencji.

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Gminy i Miasta w B. przyznającej przewodniczącemu zarządu dodatek specjalny w wysokości 40%. Wojewoda D. zaskarżył uchwałę, argumentując, że rada gminy nie miała kompetencji do przyznania takiego dodatku na podstawie obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady Ministrów. Sąd administracyjny przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając niezgodność uchwały z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Wojewody D. na uchwałę Rady Gminy i Miasta w B. z dnia [...] dotyczącą ustalenia wysokości dodatku specjalnego dla przewodniczącego Zarządu Gminy i Miasta B. Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych. Rada przyznała przewodniczącemu dodatek specjalny w wysokości 40% na określony okres, uzasadniając to szerokim zakresem obowiązków. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie przepisów rozporządzenia, wskazując, że dodatek specjalny był ograniczony do pracowników, w stosunku do których obowiązki pracodawcy wykonuje kierownik urzędu, a nie rada gminy. Sąd podzielił argumentację Wojewody, stwierdzając, że rada gminy nie miała prawnych kompetencji do przyznawania przewodniczącemu zarządu (wójtowi/burmistrzowi) dodatku specjalnego na podstawie § 7 rozporządzenia w ówczesnym brzmieniu. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia nie przewidywały takiego dodatku dla tej grupy stanowisk, a późniejsza nowelizacja rozporządzenia z 2002 r. wprowadziła odrębne regulacje w tym zakresie. Sąd nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi z powodu braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa, powołując się na zmianę przepisów ustawy o samorządzie gminnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy nie miała takich kompetencji na podstawie § 7 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2002 r.

Uzasadnienie

Rozporządzenie ograniczało możliwość przyznania dodatku specjalnego do pracowników, w stosunku do których obowiązki pracodawcy wykonuje kierownik urzędu. Wójt/burmistrz jest kierownikiem urzędu, a nie pracownikiem, któremu dodatek przyznaje kierownik urzędu. Kompetencje rady gminy w zakresie ustalania wynagrodzeń przewodniczącego zarządu nie obejmowały przyznawania dodatku specjalnego na podstawie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wyłącznej właściwości rady gminy należy ustalanie wynagrodzeń przewodniczącego zarządu.

rozp. RM z 26.07.2000 r. art. 7 § ust. 1, 2, 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich

Przepisy te nie uprawniały rady gminy do przyznania przewodniczącemu zarządu dodatku specjalnego; dodatek mógł być przyznany przez kierownika urzędu innym pracownikom.

Pomocnicze

u.s.g. art. 26 § ust. 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Organem wykonawczym gminy jest zarząd, w skład którego wchodzi wójt/burmistrz jako przewodniczący.

u.s.g. art. 33 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Kierownikiem urzędu gminy jest wójt lub burmistrz.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Organ nadzoru może stwierdzić nieważność uchwały organu gminy w terminie 30 dni od doręczenia.

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, jeśli nie stwierdził jej nieważności w terminie.

u.s.g. art. 102a

Ustawa o samorządzie gminnym

W sprawach skarg organu nadzoru do sądu administracyjnego nie stosuje się art. 34 ust. 3 ustawy o NSA.

u.p.s. art. 4

Ustawa o pracownikach samorządowych

Czynności z zakresu prawa pracy wobec wójta gminy dokonuje organ stanowiący (rada) lub jego przewodniczący.

rozp. RM z 03.12.2002 r. art. 7 § ust. 1a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych...

Nowelizacja wprowadziła możliwość przyznania dodatku specjalnego wójtowi/burmistrzowi przez organ stanowiący, ale dotyczy to okresu po wejściu w życie nowelizacji (lub z mocą wsteczną od 27.10.2002 r.).

u.n.s.a. art. 34 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Wymagał wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi, ale jego stosowanie zostało wyłączone w tym przypadku przez późniejszą ustawę.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Gminy nie miała kompetencji do przyznania dodatku specjalnego przewodniczącemu zarządu na podstawie § 7 rozporządzenia z 2000 r. Przepisy rozporządzenia z 2000 r. dotyczyły pracowników, którym dodatek przyznawał kierownik urzędu, a nie wójta/burmistrza. Skarga organu nadzoru była dopuszczalna mimo braku wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ze względu na zmianę przepisów.

Odrzucone argumenty

Argumentacja strony przeciwnej (Gminy B.) o niedopuszczalności skargi z powodu braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Argumentacja strony przeciwnej, że organ nadzoru nie zakwestionował uchwały w terminie 30 dni. Argumentacja strony przeciwnej, że kwestie wynagrodzenia burmistrza należą do sfery pracowniczej wykraczającej poza kompetencje organu nadzoru.

Godne uwagi sformułowania

Rada Ministrów ustalając w powołanym rozporządzeniu [...] składniki wynagrodzenia wielu pracowników samorządowych, nie przewidziała dodatku specjalnego dla przewodniczącego zarządu. Wykładnia systemowa i językowa omawianego przepisu wskazują, że możliwość przyznania dodatku specjalnego nie dotyczy pracowników samorządowych, dla których obowiązki pracodawcy spełnia rada gminy, a zatem w konsekwencji nie dotyczy wójtów gmin.

Skład orzekający

Henryka Łysikowska

przewodniczący

Anna Moskała

członek

Barbara Adamiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji rady gminy w zakresie ustalania wynagrodzeń wójta/burmistrza oraz stosowania przepisów o dodatkach specjalnych przed nowelizacją rozporządzenia z 2002 r. Dopuszczalność skargi organu nadzoru."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji rozporządzenia z 2002 r. i zmian w ustawie o samorządzie gminnym z 2001 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konkretnych kompetencji organów samorządowych i interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzeń, co jest istotne dla prawników i samorządowców. Pokazuje ewolucję prawa w tym zakresie.

Czy rada gminy może przyznać wójtowi dodatek specjalny? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2287/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała
Barbara Adamiak /sprawozdawca/
Henryka Łysikowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
OSK 1379/04 - Wyrok NSA z 2005-04-12
Skarżony organ
Inne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryka Łysikowska, Sędzia NSA - Anna Moskała, Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Protokolant - Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Gminy i Miasta w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dodatku specjalnego dla przewodniczącego Zarządu Gminy i Miasta B. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
Rada Gminy i Miasta w B. podjęła w dniu [...] uchwałę Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości dodatku specjalnego dla przewodniczącego Zarządu Gminy i Miasta B. Uchwałę tę podjęto na podstawie art. 18 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.) oraz § 7 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 61 poz. 707 z późn. zm.). W uchwale postanowiono:
§ 1
1. Przyznać przewodniczącemu Zarządu Gminy i Miasta Panu G. S. - w związku z wykonywaniem przez niego szerokiego zakresu zadań zarówno przewodniczącego jak i kierownika urzędu, a także obowiązkiem reprezentowania gminy w stosunkach zewnętrznych, utrzymywanie niezbędnych kontaktów między gminnych i prowadzenie różnorodnych działań i negocjacji w sprawach dot. gminy, koordynowanie czynności związanych z realizacją inwestycji prowadzonych przez gminę, reprezentowaniem gminy we współpracy przygranicznej w ramach Euroregionu [...] oraz Związku Gmin Ziemi Z., pełnieniem funkcji Gminnego Komisarza Spisowego Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań i Spisu Rolnego i dalszymi obowiązkami z tej funkcji płynącymi oraz uwagi na zakres wykonywanych zadań i pracy, których rozmiar nie jest ilościowo ani godzinowo ograniczony - dodatek specjalny.
2. Dodatek, o którym mowa w ust. 1 udziela się w wysokości 40% na okres od dnia [...] do dnia [...]
§ 2
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązującą od [...]
Wojewoda D. wniósł na uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu wywodził, że Rada Gminy i Miasta w B. podjęła w dniu [...] uchwałę w sprawie ustalenia wysokości dodatku specjalnego dla przewodniczącego Zarządu Gminy i Miasta B. Uchwała wpłynęła do organu nadzoru w dniu [...] (pismo przewodnie podpisane z up. Burmistrza przez Sekretarz K. F. nr pisma [...] z dnia [...] z potwierdzeniem daty wpływu do Urzędu Wojewódzkiego). W toku badania legalności przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził, iż została ona podjęta z istotnym naruszeniem § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 26 lipca 2000r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U nr 61, poz. 707). Badaną uchwałą Rada przyznała Przewodniczącemu Zarządu dodatek specjalny w wysokości 40% na okres od dnia [...] do [...]. W podstawie prawnej Rada powołała się na art. 18 ust 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym i na § 7 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia.
Z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie wynika, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy ustalanie wynagrodzeń przewodniczącego zarządu. § 7 powołanego rozporządzenia stanowi, iż:
,,ust. 1. Z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności kierownik urzędu może przyznać pracownikowi na czas określony, nie dłuższy niż rok, dodatek specjalny, z zastrzeżeniem ust. 4.
ust. 2. Dodatek specjalny może być przyznawany na czas określony, nie dłuższy niż rok, również ze względu na zakres wykonywanych zadań i charakter pracy.
ust. 3. Dodatek specjalny jest wypłacany w ramach posiadanych środków na wynagrodzenia, w kwocie nie przekraczającej 40% łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego pracownika, a w urzędach: miasta stołecznego W., miast (miast na prawach powiatu) powyżej 300 tys. mieszkańców i gminy W.- Centrum - w kwocie nie przekraczającej 50% łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego pracownika.
ust. 4. Przepisy ust. 1-3 nie dotyczą pracowników zatrudnionych na stanowiskach pomocniczych i obsługi".
Z przepisów tych wynika, że dodatek specjalny został w powołanym rozporządzeniu ograniczony do tych pracowników, w stosunku do których obowiązki pracodawcy wykonuje, wymieniony w ustępie 1 § 7 rozporządzenia kierownik urzędu.
Jak stanowi art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym organem wykonawczym gminy jest zarząd, zaś ust. 2 przywołanego przepisu wyjaśnia, że w skład zarządu wchodzą: wójt albo burmistrz (prezydent miasta) jako przewodniczący zarządu, ich zastępcy oraz pozostali członkowie. Art. 33 ust. 1 z kolei wyjaśnia, że zarząd wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy, a kierownikiem urzędu jest wójt lub burmistrz. Skoro rada nie jest kierownikiem urzędu, to w granicach upoważnienia płynącego z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, do ustalania wynagrodzenia przewodniczącego zarządu, nie ma ona prawnych kompetencji do przyznawania przewodniczącemu zarządu (wójtowi, burmistrzowi) dodatku specjalnego.
Inaczej można powiedzieć, że Rada Ministrów ustalając w powołanym rozporządzeniu, stanowiącym podstawę materialno - prawną zakwestionowanej uchwały, składniki wynagrodzenia szeregu pracowników samorządowych, nie przewidziała dodatku specjalnego dla przewodniczącego zarządu. Organ nadzoru podziela w tym zakresie identyczne stanowisko jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Oddział Zamiejscowy we Wrocławiu (wyrok z dnia 28 maja 2002r., sygn. akt II SA/Wr 581/02 nieopubl.).
W odpowiedzi na skargę Gmina B. wniosła o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wywodziła, że w dniu [...] Rada Gminy i Miasta w B. podjęła uchwałę w sprawie ustalenia wysokości dodatku specjalnego dla przewodniczącego Zarządu Gminy i Miasta B. Na mocy tej uchwały Rada Gminy i Miasta w B. przyznała Przewodniczącemu Zarządu dodatek specjalny w wysokości 40% na okres od dnia [...] do dnia [...]. Podstawę prawną podjętej uchwały stanowił art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 roku w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gminy, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich.
Organ nadzoru, po otrzymaniu uchwały Rady Gminy i Miasta, nie zakwestionował jej w trybie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym jako sprzecznej z prawem.
W dniu [...] Wojewoda złożył bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę opierającą się na art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym.
Stanowisko skarżącego zawarte w skardze z dnia [...] nie jest zasadne. Zgodnie z postanowieniami ustawy o samorządzie gminnym organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1.
Zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 1996 roku, sygn. akt III SA 838/96 "Orzeczenie o nieważności uchwały organu gminy może nastąpić nie później niż w terminie 30 dni od daty doręczenia uchwały organowi nadzoru. Po upływie tego terminu organ ten traci kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy i w myśl art. 93 ust. 1 ustawy o samorządnie terytorialnym, chcąc doprowadzić do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, może zaskarżyć ją do sądu administracyjnego".
Występując ze skargą do Sądu Administracyjnego organ nadzoru winien jednak mieć na uwadze także brzmienie art. 34 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu Jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi należy przed jej wniesieniem do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa". Wniesiona przez Wojewodę skarga nie spełnia tego wymogu, gdyż organ nadzoru nie wystąpił do Rady Gminy i Miasta w B. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Stanowisko strony przeciwnej w tej kwestii w pełni znajduje oparcie m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2000 roku, sygn. akt I SA 2476/99, w którym stwierdził on, iż: "Do wnoszenia skargi organu nadzoru na uchwałą organu powiatu należy stosować przepis art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym".
Wskazując na treść powołanego wyżej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego trzeba mieć także na uwadze uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 1999 roku, sygn. akt OPS 5/99. W uchwale tej Sąd stwierdził, iż: "Warunkiem dopuszczalności skargi wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę organu związku międzygminnego jest uprzednie wezwanie przez wojewodą organu związku międzygminnego do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku".
Treść powołanych wyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego będzie miała w pełni zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym i będzie skutkować niedopuszczalnością złożenia skargi przez organ nadzoru w świetle art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Skoro zaś Wojewoda przed wniesieniem skargi nie wezwał Gminy B. do usunięcia naruszenia prawa, uznać ją należy za niedopuszczalną, co winno skutkować jej odrzuceniem w trybie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Zarzut taki czyni w zasadzie dalszą polemikę ze stanowiskiem Wojewody bezprzedmiotową, jednakże z ostrożności procesowej strona przeciwna chce wskazać na poniższe okoliczności:
- po pierwsze - organ nadzoru w toku badania legalności przedmiotowej uchwały (w terminie 30 dni od daty wpływu do organu) nie stwierdził, iż została ona podjęta z istotnym naruszeniem przepisów prawa, )
- po drugie - stanowisko organu nadzoru wskazujące na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 maja 2002 roku, sygn. akt II SA/Wr 581/01 nie jest jednolite, co potwierdza treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 11 października 2001 roku, sygn. akt SA/Sz 2836/00,
- po trzecie - kwestie dot. wynagrodzenia burmistrza należą do sfery pracowniczej, o czym wprost stanowią przepisy ustawy o pracownikach samorządowych z dnia 22 marca 1990 roku i zdaniem strony przeciwnej wykraczają poza zakres uprawnień organu nadzoru do kwestionowania tej sfery funkcjonowania burmistrza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lipca 2000r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. nr 61, poz. 707 ze zm.), który stanowi, iż z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności kierownik urzędu może przyznać pracownikowi na czas określony, nie dłuższy niż rok, dodatek specjalny, z zastrzeżeniem ustępu 4. Ponadto zgodnie z ust. 2 dodatek specjalny może być przyznawany na czas określony, nie dłuższy niż rok, również ze względu na zakres wykonywanych zadań i charakter pracy. Ograniczenia co do wysokości tego dodatku zawarto w ust. 3 cytowanego przepisu.
Zagadnienie, czy powołany § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26.07.2000r., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 27.10.2002r., mógł być podstawą przyznania wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) przez radę gminy dodatku specjalnego było już niejednokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok NSA z dnia 28.05.2002r sygn. akt II SA/Wr 581/02). W wyrokach wskazywano, że w/w rozporządzenie jest aktem wykonawczym do art. 20 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1593). W myśl art. 4 pkt 1 tej ustawy, czynności z zakresu prawa pracy wobec wójta gminy dokonuje organ stanowiący czyli rada, lub w zakresie ustalonym przez radę w odrębnej uchwale jej przewodniczący. Przy dokonywaniu tych czynności organ stanowiący powinien stosować się do wymogów, które ustanawia rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich. Zakres podmiotowy rozporządzenia określa § 1 w ustępie 1, w myśl którego rozporządzenie reguluje zasady wynagradzania i wymagania kwalifikacyjne pracowników samorządowych, zwanych dalej "pracownikami", zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych, urzędach marszałkowskich oraz biurach (odpowiednikach biur), o których mowa w art. 1 pkt 4 i 5 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Z powyższych rozważań wyprowadzić można, zdaniem Sądu, wniosek, iż wójt należy do pracowników samorządowych, do których ma zastosowanie omawiane rozporządzenie.
Pracownikom zatrudnionym w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru, a także innym pracownikom samorządowym przysługuje wynagrodzenie określone według stawki wynagrodzenia zasadniczego właściwej dla danej kategorii zaszeregowania oraz dodatki - takie jak dodatek funkcyjny, służbowy, za wysługę lat -w wysokości właściwej dla danego stanowiska, określonej w załącznikach do omawianego rozporządzenia. Na wynagrodzenie wójta składa się zatem: wynagrodzenie zasadnicze wraz z dodatkiem funkcyjnym, ustalonym zgodnie z kategorią zaszeregowania oraz stawką dodatku funkcyjnego, wynikającą z tabel stanowiących załączniki do rozporządzenia.
Natomiast rozważenia wymaga kwestia, czy w przypadku określonym w § 7 rozporządzenia rada gminy może przyznać także, w razie zaistnienia przesłanek przewidzianych w tym przepisie, na czas określony, nie dłuższy niż rok, dodatek specjalny.
Wykładnia systemowa i językowa omawianego przepisu wskazują, że możliwość przyznania dodatku specjalnego nie dotyczy pracowników samorządowych, dla których obowiązki pracodawcy spełnia rada gminy, a zatem w konsekwencji nie dotyczy wójtów gmin. Wskazać bowiem wypada, że w ustępie pierwszym § 7 rozporządzenie posługuje się wyrażeniem "kierownik urzędu może przyznać" (dodatek specjalny) przy zaistnieniu określonych w tym przepisie okoliczności. Ustęp drugi nie określa wprost podmiotu, który może przyznać omawiany dodatek, natomiast podaje inne niż w ustępie pierwszym okoliczności, które również uprawniają pracodawcę do przyznania dodatku specjalnego. Zdaniem Sądu, analiza tych dwóch przepisów jednoznacznie wskazuje, że dodatek specjalny został w rozporządzeniu ograniczony do tych pracowników, w stosunku do których obowiązki pracodawcy wykonuje wymieniony w ustępie pierwszym kierownik urzędu.
Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591), organem wykonawczym gminy był zarząd, zaś ustęp 2 tego przepisu wyjaśniał, że w skład zarządu wchodził: wójt albo burmistrz (prezydent miasta) jako jego przewodniczący, ich zastępcy i pozostali członkowie. Zadania wykonywał zarząd gminy przy pomocy urzędu gminy. Zgodnie z obowiązującym w dniu podjęcia art. 33 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, kierownikiem urzędu (jak i obecnie) był wójt lub burmistrz. Kierownik urzędu wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych (art. 33 ust. 5 powołanej ustawy o samorządzie gminnym).
Skoro zatem w myśl art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy ustalanie wynagrodzeń przewodniczącego zarządu, to nie ma ona prawnych kompetencji do przyznawania przewodniczącemu zarządu (wójtowi, burmistrzowi) dodatku specjalnego. Identyczne sformułowanie zawiera wskazany wcześniej art. 4 ustawy o pracownikach samorządowych, który powiela to postanowienie, wskazując, iż czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za podmioty określone w art. 1, zwane dalej "pracodawcami samorządowymi", dokonuje za organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego lub w zakresie ustalonym przez ten organ w odrębnej uchwale jego przewodniczący - wobec przewodniczącego tej jednostki - w formie uchwały.
Inaczej można powiedzieć, że Rada Ministrów ustalając w rozporządzeniu, stanowiącym podstawę materialnoprawną zakwestionowanej uchwały, składniki wynagrodzenia wielu pracowników samorządowych, nie przewidziała dodatku specjalnego dla przewodniczącego zarządu.
Można jeszcze zwrócić uwagę na fakt, że omawiany przepis znajduje się w grupie przepisów, które wskazują także na inne kompetencje "kierownika urzędu" (§ 4 i § 5). Powyższe potwierdza więc wyłączną kompetencję do przyznawania wskazanego dodatku podmiotowi tam wymienionemu.
Warto zauważyć, że na podstawie § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 03.12.2002r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 210, poz. 1784) omawiany § 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich zmienił brzmienie. Dodany został ust. 1a, stwierdzający, iż dodatek specjalny przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), staroście oraz marszałkowi województwa w kwocie wynoszącej co najmniej 20% i nieprzekraczającej 40% łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego, a w urzędach: miasta stołecznego Warszawy, miast (miast na prawach powiatu) powyżej 300 rys. mieszkańców - w kwocie nieprzekraczającej 50% łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego. Dodatek przyznaje właściwy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Nowelizacja weszła w życie z datą wsteczną, tj. z dniem 27.10.2002r, wraz z początkiem kadencji nowowybranych organów samorządu.
Porównanie treści przepisu przed i po nowelizacji potwierdza dotychczasowe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymane również w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w kwestii dopuszczalności przyznania przewodniczącemu zarządu dodatku specjalnego przez radę gminy. Po pierwsze, można uznać że dopiero dodając ust. 1a w brzmieniu przytoczonym wyżej, ustawodawca wyraził wolę przyznania dodatku specjalnego osobom na stanowiskach wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty i marszałka województwa - przez co należy rozumieć, że wcześniej regulacje § 7 osób tych nie dotyczyły. Po drugie, analiza treści znowelizowanego § 7 prowadzi do wniosków, że zasady przyznawania przedmiotowego składnika wynagrodzenia zostały zupełnie odmiennie sformułowane w stosunku do osób piastujących powyższe funkcje niż w odniesieniu do pozostałych. Przede wszystkim dodatek specjalny przyznawany na podstawie § 7 ust la nie ma charakteru uznaniowego, ale przysługuje on z mocy prawa, a jego przyznanie nie jest uzależnione od żadnych dodatkowych przesłanek. Wyraźnie zaznaczono też, że kompetencję do przyznania dodatku ma organ inny niż wymieniony w ust. 1 kierownik urzędu. Ponadto brak w tym przypadku ograniczenia czasowego pobierania dodatku, które znajduje się w pozostałych ustępach (nie dłużej niż rok), osobno określono też zasady ustalania wysokości tego dodatku. Powyższe przesądza, że problematyka dodatku specjalnego dla osób pełniących w samorządach naczelne funkcje została całościowo i odrębnie uregulowana w nowym ust. la, zaś ust 1, 2. 3 i 4, składające się na całkowitą treść § 7 przed nowelizacją, dotyczą wyłącznie innych pracowników samorządowych, którym dodatek przyznaje kierownik urzędu.
Sąd nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi z powodu nie spełnienia przesłanki dopuszczalności skargi – wezwania do usunięcia prawa. Zgodnie z art. 102a powołanej ustawy o samorządzie gminnym, dodanym przez ustawę z 11 kwietnia 2001r. o zmianie ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie, oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 45, poz. 497), obowiązującej od 30 maja 2001r. w sprawach skarg organu nadzoru do sądu administracyjnego nie stosowało się art. 34 ust. 3 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.).
W tym stanie rzeczy, zaskarżona uchwała jest niezgodna z przepisami obowiązującymi w dniu jej podjęcia. Z tego powodu na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270( w związku z art. 94 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI