II SA/Ol 770/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił sprzeciw spółki P. od decyzji Wojewody, uznając, że uchylenie decyzji pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione naruszeniem przepisów o wyłączeniu pracownika.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu P. Sp. z o.o. od decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która uchyliła decyzję Prezydenta O. odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda uznał, że decyzja Prezydenta została wydana z naruszeniem przepisów o wyłączeniu pracownika (art. 24 § 1 pkt 5 Kpa), ponieważ ten sam pracownik brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji odmawiającej jej uchylenia. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, podzielając stanowisko Wojewody, że naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprzeciw P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 września 2024 r. Decyzją tą Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta O. z dnia 14 czerwca 2024 r., która odmawiała uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia 28 listopada 2023 r., udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Podstawą uchylenia przez Wojewodę była stwierdzona wada postępowania przed organem pierwszej instancji, polegająca na naruszeniu art. 24 § 1 pkt 5 Kpa (wyłączenie pracownika). Wojewoda wskazał, że ten sam pracownik, E. B., podpisała z upoważnienia Prezydenta zarówno decyzję z 28 listopada 2023 r., jak i decyzję z 14 czerwca 2024 r. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw, skupił się na ocenie legalności zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 2 Kpa (wydanie decyzji kasatoryjnej). Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika jest ciężkim naruszeniem przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie jest władny konwalidować takiej wady, a jej wystąpienie stanowi podstawę do zastosowania art. 138 § 2 Kpa. Dodatkowo, Sąd zauważył, że Wojewoda prawidłowo wskazał inne wady postępowania pierwszej instancji, w tym konieczność dokładnego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji i zgodności z przepisami technicznymi. W związku z tym, Sąd oddalił sprzeciw spółki, uznając decyzję Wojewody za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika jest ciężkim naruszeniem przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa jest kwalifikowanym naruszeniem przepisów postępowania, które uniemożliwia konwalidację wady przez organ odwoławczy i stanowi podstawę do zastosowania art. 138 § 2 Kpa. Podkreślono, że celem instytucji wyłączenia pracownika jest zapewnienie bezstronności i obiektywizmu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Kpa art. 24 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Dotyczy to również pracownika orzekającego w postępowaniach w trybach nadzwyczajnych, który wcześniej brał udział w wydaniu decyzji będącej przedmiotem kontroli.
Kpa art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli postępowanie przed organem pierwszej instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 Kpa.
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa.
Pomocnicze
Kpa art. 145 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego stanowi wydanie decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24.
Kpa art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 146 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 149 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 138 § 2a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przekazując sprawę organowi I instancji, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów, organ odwoławczy określa wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r.
w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów o wyłączeniu pracownika (art. 24 § 1 pkt 5 Kpa) stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 Kpa.
Odrzucone argumenty
Zarzut skarżącej, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 Kpa poprzez nierozpoznanie sprawy co do istoty, został odrzucony przez sąd.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika jest ciężkim, kwalifikowanym naruszeniem przepisów postępowania instytucja wyłączenia pracownika ma charakter procesowy, gwarantuje stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy organ odwoławczy nie jest władny konwalidować wady postępowania polegającej na udziale pracownika podlegającego wyłączeniu
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu pracownika (art. 24 Kpa) w kontekście decyzji kasatoryjnych organu odwoławczego (art. 138 § 2 Kpa) oraz zasady kontroli sądowej nad działalnością administracji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika w postępowaniu administracyjnym, które doprowadziło do wydania decyzji kasatoryjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury administracyjnej – wyłączenia pracownika, co ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezstronności. Interpretacja sądu w tym zakresie jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.
“Naruszenie wyłączenia pracownika: Klucz do uchylenia decyzji administracyjnej?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 770/24 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-10-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Przemysław Krzykowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 253/25 - Wyrok NSA z 2025-04-01 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono sprzeciw od decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 24 par. 1 pkt 5, art.138 par.2, art. 145 par.1 pkt 3, art.149 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 64e, art. 151a par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w dniu 21 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 września 2024 r., nr WIN-II.7840.4.73.2024 MN w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę oddala sprzeciw. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 3 września 2024 r. Wojewoda Warmiński-Mazurski (dalej "Wojewoda") po rozpatrzeniu odwołania A. Z. uchylił decyzję Prezydenta O. (dalej "Prezydent") z 14 czerwca 2024 r., odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta O. z 28 listopada 2023 r., zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. wraz z infrastrukturą radiokomunikacyjną i infrastrukturą zasilającą. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z 28 listopada 2023 r., Prezydent zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielił P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. ( dalej "Spółka", "skarżąca") pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. Nr [...] wraz z instalacją radiokomunikacyjną i infrastrukturą zasilającą przy ul. [...] na działce nr [...] obręb [...]. A. Z. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, wskazując na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz.572), dalej Kpa. Postanowieniem z 3 kwietnia 2024 r., Prezydent wznowił postępowanie, które zostało zakończone decyzją z 14 czerwca 2024 r., odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 28 listopada 2023 r., o pozwoleniu na budowę. W podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia Prezydent przywołał art. 151 § 2 i art. 146 § 2 Kpa. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wnioskująca powinna otrzymać przymiot strony w pierwotnym postępowaniu, ale w obecnym stanie faktycznym zagospodarowania terenu sąsiedniego (dz. nr [...] obręb [...]) mogłaby zapaść wyłącznie taka sama decyzja. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda w zaskarżonej decyzji uchylił na podstawie art. 138 § 2 Kpa decyzję Prezydenta w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja z 14 czerwca 2024 r., wydana została w postępowaniu wznowieniowym, które prowadzone było z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Wojewoda zwrócił uwagę, że zarówno na ww. decyzji Prezydenta z 28 listopada 2023 r., jak i zaskarżonej decyzji tego organu z 14 czerwca 2024 r., wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę, widnieje pieczęć i podpis E. B. - [...], działającej z upoważnienia Prezydenta. Wojewoda zwrócił uwagę, że uregulowana w art. 24 Kpa instytucja wyłączenia pracownika dotyczy również sytuacji, gdy decyzja, przy wydawaniu której uprzednio dany pracownik uczestniczył, poddawana jest następnie kontroli – zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i nadzwyczajnym. Rozpatrując ponownie sprawę, organ I instancji powinien również uwzględnić, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę ustalenie stron zawiera element potencjalności, gdyż ocena wpływu jakiejś inwestycji na otoczenie obejmuje całą gamę zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w jego otoczeniu. Dlatego właśnie stroną takiego postępowania są nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale także takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeżeli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego. Na etapie prowadzenia postępowania wznowieniowego, Prezydent ma obowiązek ustalić faktyczny stan zainwestowania na działkach znajdujących się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, uwzględniając również ostateczne decyzje dające prawo do ich zabudowy. Następnie ustalić, czy lokalizacja stacji bazowej telefonii komórkowej, wynikająca z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Prezydenta z 28 listopada 2023 r., nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w tym przepisów: rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225). Zatwierdzony decyzją Prezydenta O. z 28 listopada 2023 r., projekt zagospodarowania terenu zawiera informację o obszarze oddziaływania projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej niezgodną z ustaleniami organu I instancji, nie pokazuje również zasięgu ograniczeń związanych z budową przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Dlatego też dokonując w postępowaniu wznowieniowym ponownie kontroli dokumentacji projektowej, objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę, organ I instancji winien uzasadnić swoje ustalenia w zakresie zgodności wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Prezydent powinien również ustalić jaki charakter posiada dokument zatytułowany "Dane charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko oraz prezentacja obszaru ponadnormatywnego oddziaływania" opracowany przez mgr inż. J. S., który nie jest elementem zatwierdzonego projektu. Jedynie z tego dokumentu wynika przewidywany obszar pól elektromagnetycznych o poziomie wyższym od dopuszczalnych, który również obejmuje działkę wnioskującej o wznowienie postępowania. Za nieprawidłowe organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta z 14 czerwca 2024 r., którą jedynie odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z 28 listopada 2024 r. o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy organ dokonał ustaleń adekwatnych do przywołanych w podstawie prawnej art. 151 § i art. 146 § 2 Kpa. Spółka składając sprzeciw na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego wniosła o: - uchylenie w całości decyzji Wojewody, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt. 2 Kpa poprzez nierozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy, który powinien co do zasady rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Zdaniem skarżącej, przepis art. 138 § 2 Kpa nie może być zastosowany, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy został zgromadzony, a kwestią sporną będzie tylko jego ocena lub gdy zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego będzie możliwy do zrealizowania przy wykorzystaniu art. 136 Kpa, który daje organowi odwoławczemu uprawnienie do uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie i jednocześnie określa granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 Kpa umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też gdy nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 Kpa stanowi naruszenie tego przepisu. W odpowiedzi na sprzeciw, organ wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a). W sprzeciwie od decyzji Wojewody z dnia 3 września 2024 r. strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego podniosła w uzasadnieniu, że w związku z odwołaniem od decyzji Prezydenta O. z dnia 14 czerwca 2024 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednakże zasadą jest, że organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności rozpatrzyć sprawę co do meritum. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 Kpa umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też gdy nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 Kpa uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu. Przystępując do rozpoznania sprzeciwu należy na wstępie podkreślić, iż zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zatem w myśl w/w przepisu i art. 151a § 1 p.p.s.a., postępowanie sądowe dotyczące sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, ogranicza się do badania jedynie kwestii podstaw do zastosowania art. 138 § 2 Kpa i jedynie w przypadku, gdy sąd stwierdzi, że decyzja kasatoryjna narusza ten przepis, skutkuje to uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zatem kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw na decyzję kasacyjną będzie więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 Kpa, a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 Kpa, sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Podkreślić należy, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 Kpa, gdy wystąpią łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie przed organem I instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania; b) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Inne wady postępowania lub inne wady decyzji organu I instancji nie mogą być uznane za normatywną podstawę do wydania przez organ odwoławczy decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa. Powyższy przepis nie zawiera unormowań dotyczących istoty i treści tych przesłanek. Ich stwierdzenie pozostawiono właściwemu organowi odwoławczemu, który dokona w tym zakresie stosownych ustaleń na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy. Uzasadnione jest jednak stanowisko, że naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym przyjęcie, iż wystąpiła pierwsza przesłanka, zachodzi: a) gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego; b) gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych (np. czynności przeprowadził pracownik wyłączony ze sprawy, stronę pozbawiono udziału w postępowaniu); c) gdy nastąpiło naruszenie przepisów postępowania przez nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kpa Komentarz 2017, s. 728-729; J.P. Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 Kpa (w:) Analiza i oceny zmian Kpa w latach 2010-2011, red. M. Błachucki, T. Górzyńska, G. Sibiga, Warszawa 2012, s. 231). Wobec powyższego organ odwoławczy orzekając na podstawie art. 138 § 2 Kpa jest zobowiązany wykazać, że postępowanie przed organem pierwszej instancji, w którym została wydana decyzja, było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie - niezbędnym jest wykazanie istnienia niE.jaśnionego przez organ pierwszej instancji zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dodać także należy, że decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 Kpa (wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2561/19, CBOSA). Zaznaczyć przy tym należy, iż przekazując sprawę organowi I instancji, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ I instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a Kpa). Wymaga podkreślenia, że wydanie decyzji kasacyjnej jest możliwe w sytuacjach wyjątkowych, gdyż działanie organu odwoławczego nie ma tylko charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym i co do zasady obowiązkiem tego organu jest ponowne rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem postępowania. Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji w omawianym trybie jest zatem stwierdzenie, że sprawa nie może być załatwiona w sposób merytoryczny przez organ drugiej instancji. Wydając taką decyzję, organ odwoławczy powinien w jej uzasadnieniu nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował art. 136 Kpa (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 1166/20, CBOSA). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na względzie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w świetle art. 138 § 2 Kpa konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, sąd powinien oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego, które mogą mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, straciłaby swoje znaczenie. Oznacza to, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa, ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Do takiego twierdzenia uprawnia m. in. dyspozycja art. 138 § 2a Kpa. Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji kasacyjnej nie może sprowadzać tej kontroli do fikcji, co ma miejsce, jeśli sąd administracyjny "ucieka" od przepisów prawa mających w danej sprawie zastosowanie. Takiego działania nie można uznać za sprawowanie kontroli legalności wydanej decyzji, lecz za uchylenie się od zbadania zgodności z prawem zaskarżonej do sądu decyzji (zob. wyroki z 24 sierpnia 2021 r., II OSK 1484/21, z 13 lutego 2019 r., II OSK 132/19; z 26 listopada 2019 r" II OSK 3311/19; z 19 lutego 2021 r., II OSK 286/21). Ponadto, art. 64e p.p.s.a. nie eliminuje stosowania art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji nie może oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej czy też negatywnej, ale musi ocenić, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy (zob. wyroki NSA: z 6 marca 2019 r., II OSK 392/19; z 24 listopada 2020 r., II OSK 2785/20). W kontrolowanej przez Sąd decyzji Wojewody z dnia 3 września 2024 r. organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzji Prezydenta O. z 14 czerwca 2024 r., wydana została w postępowaniu wznowieniowym, które prowadzone było z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Organ wskazał, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Prezydenta O. z 14 czerwca 2024 r.,, jak również objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji Prezydenta O. z 28 listopada 2023 r., o pozwoleniu na budowę brał udział ten sam pracownik Urzędu Miasta O., tj. Pani E. B., która podpisała obie decyzje z upoważnienia organu - Prezydenta O.. Własnoręczny podpis Pani E. B. na pieczęci służbowej z podanej stanowiska służbowego widnieje na obu wyżej wymienionych decyzjach (por. k. 3 akt administracyjnych postępowania odwoławczego i k. 65 akt administracyjnych II-306/2023). Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Dla dokonania prawidłowej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, należy mieć na uwadze cel wprowadzenia tej przesłanki wyłączenia pracownika organu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 22 lipca 2007 r., II GSP 2/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że istotą tego unormowania, podobnie zresztą jak odpowiadających mu przesłanek wyłączenia sędziego w procedurze cywilnej (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.) i karnej (art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.), jest wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu określonej sprawy, na co w swoim orzecznictwie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (np. wyroki z dnia 20 lipca 2004 r. SK 19/02 – OTK ZU Nr 7/A/2004, poz. 67 i z dnia 13 grudnia 2005 r. SK 53/04 – OTK-A 2005/11/137). Oceniając zgodność art. 24 w związku z art. 141 § 1 Kpa z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji, w wyroku z dnia 7 marca 2005 r. P 8/03 (OTK-A-2005/3/20) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że instytucja wyłączenia pracownika ma charakter procesowy, gwarantuje stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy przez jej poddanie kontroli w postępowaniu administracyjnym, a następnie – kontroli sądowej. Z wyjątkiem podejmowania czynności niecierpiących zwłoki z uwagi na interes społeczny lub ważny interes strony (art. 24 § 4 Kpa), podlegający wyłączeniu pracownik nie może dokonywać innych czynności niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji ani w nich uczestniczyć, a tym bardziej wydawać decyzji w imieniu organu administracji publicznej lub za ten organ. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko, iż wyłączenie pracownika w oparciu o przepis art. 24 § 1 pkt 5 Kpa dotyczy również pracownika orzekającego w postępowaniach w trybach nadzwyczajnych, który wcześniej brał udział w wydaniu decyzji będącej przedmiotem kontroli w trybie nadzwyczajnym (zwłaszcza w trybie wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji, por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., II OSK 2886/17, z dnia 12 lipca 2016 r., II OSK 2469/15, z dnia 9 czerwca 2016 r., II GSK 135/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać trzeba, że jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego stanowi wydanie decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 (art. 145 § 1 pkt 3 Kpa). W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości okoliczność, że zarówna decyzja Prezydenta O. z 14 czerwca 2024 r., znak: [...], jak również decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym Prezydenta O. z 28 listopada 2023 r., została podpisana z upoważnienia tego organu przez tego samego pracownika. W świetle przedstawionej argumentacji nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 2 Kpa. Przywołany przepis wyznacza przesłanki wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości fakt, że naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika jest ciężkim, kwalifikowanym naruszeniem przepisów postępowania. Taka kwalifikacja wynika z naruszenia zasady prawdy obiektywnej co do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z tego względu stanowi to jedną z przesłanek wznowienia postępowania, aby stworzyć możliwość prawną ponownego ustalenia stanu faktycznej tej sprawy. To ponowne ustalenie stanu faktycznego może dopiero stanowić podstawę do oceny prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu zwykłym. W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko Wojewody, że tej wady postępowania poprzedzającego wydanie decyzji Prezydenta O. z 14 czerwca 2024 r., organ odwoławczy nie mógł konwalidować w swoim postępowaniu. Trafnie wskazaną problematykę wyeksponował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2886/17 wskazując, że: "Organ II instancji nie jest władny wydać jakiegokolwiek orzeczenia reformatoryjnego wobec skutków naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa. Zatem Sąd I instancji słusznie oddalił sprzeciw uznając, że art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego został prawidłowo zastosowany przez organ w sprawie administracyjnej wobec naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika i kwalifikacji skutków procesowych tego naruszenia". W świetle przywołanej argumentacji w ocenie Sądu, w rzeczonej sprawie organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 Kpa, gdyż miał uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Dodatkowo zauważyć należy, że poza wskazaną wadliwością decyzji Prezydenta O. z 14 czerwca 2024 r. polegającą na oczywistym naruszeniu art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji szczegółowo opisał także inne wady decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że na etapie prowadzenia postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa, Prezydent O. ma obowiązek ustalić faktyczny stan zainwestowania na działkach znajdujących się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, uwzględniając również ostateczne decyzje dające prawo do ich zabudowy. Następnie ustalić, czy lokalizacja stacji bazowej telefonii komórkowej, wynikająca z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Prezydenta O. z 28 listopada 2023 r., Nr [...], znak: [...] nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Dodatkowo Wojewoda podkreślił, że w szczególności organ winien ustalić jaki charakter posiada dokument zatytułowany "Dane charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko oraz prezentacja obszaru ponadnormatywnego oddziaływania" opracowany przez mgr inż. J. S., który nie jest elementem zatwierdzonego projektu. Natomiast jedynie z tego dokumentu wynika przewidywany obszar pól elektromagnetycznych o poziomie wyższym od dopuszczalnych, który również obejmuje działkę wnioskującej o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu, lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ kasacyjny, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, konkretnie wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu, a są to okoliczności o charakterze rozstrzygającym dla niniejszego postępowania, od których zależy jego wynik. Zastosowanie art. 138 § 2 Kpa poprzedzone było wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 Kpa będzie w stanie faktycznym tej sprawy niewystarczające. Nie może być zatem mowy o naruszeniu tego przepisu, ani też innych wskazanych w sprzeciwie przepisów Kpa. Finalnie należy zaznaczyć, że zarówno decyzja organu odwoławczego, jak też niniejszy wyrok, nie przesądzają ostatecznego sposobu zakończenia sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., Sąd oddalił sprzeciw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI