II SA/WR 2249/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-06-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
studia zaoczneopłaty za studiazwolnienie z opłatprawo administracyjneszkolnictwo wyższedecyzja administracyjnaNSAWSApostępowanie administracyjnenieważność decyzji

WSA we Wrocławiu stwierdził nieważność decyzji odmawiającej zwolnienia z opłaty za studia zaoczne, uznając, że organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej NSA.

Sprawa dotyczyła skargi W. G. na decyzję Prorektora Uniwersytetu W. odmawiającą zwolnienia z opłaty za I semestr studiów zaocznych. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, uznając, że organ administracji nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w poprzednim wyroku. Sąd wskazał również na błędy w pouczeniu o środkach zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę W. G. na decyzję Prorektora Uniwersytetu W. odmawiającą zwolnienia z opłaty za I semestr studiów zaocznych. Sprawa była już wcześniej przedmiotem postępowania przed NSA, który w wyroku z dnia 3 lipca 2002 r. uchylił poprzednią decyzję, wskazując na brak uzasadnienia co do statusu skarżącego jako studenta oraz niejasności dotyczące obowiązku dołączenia dowodu opłaty. WSA stwierdził, że organ administracji, wydając kolejną decyzję, nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej NSA, co stanowi rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że organ jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA, a jej nieuwzględnienie prowadzi do nieważności decyzji. Dodatkowo, WSA wskazał na wadliwe pouczenie o środkach zaskarżenia zawarte w decyzji, naruszające przepisy K.p.a. i ustawy o NSA. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, zasądzając jednocześnie od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu administracyjnego, a jej nieuwzględnienie stanowi rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami wprowadzającymi ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Niezastosowanie się do tej oceny jest niedopuszczalne i prowadzi do nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (17)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające P.u.s.a. i P.p.s.a. art. 99

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające P.u.s.a. i P.p.s.a. art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 111 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.w. art. 161

Ustawa o szkolnictwie wyższym

u.s.w. art. 46 § ust. 2

Ustawa o szkolnictwie wyższym

u.s.w. art. 49 § ust. 1 i 2

Ustawa o szkolnictwie wyższym

u.NSA art. 34 § ust. 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

r.g.f.u. art. 11

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni

Uchwała Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 29 listopada 2000 r. w sprawie określenia zasad przyjmowania oraz warunków egzaminu wstępnego na I rok studiów w Uniwersytecie W. w roku akademickim 2001/2002 art. 13

Zarządzenie nr 34/2001 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 2 lipca 2001 r. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne art. 5

Zarządzenie nr 34/2001 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 2 lipca 2001 r. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne art. 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA. Decyzja została wydana z naruszeniem przepisów K.p.a. i ustawy o NSA. Pouczenie o środkach zaskarżenia było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Powyższe postępowanie organu stanowi naruszenie przepisów art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu za rażące naruszenie prawa należy uznać niezastosowanie się przez organ wydający decyzję do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skład orzekający

Henryk Ożóg

przewodniczący

Ewa Kamieniecka

sprawozdawca

Grażyna Staniszewska

członek

Krystyna Skowrońska-Pastuszko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Związanie organów administracji i sądów administracyjnych oceną prawną wyrażoną w prawomocnych orzeczeniach sądowych oraz konsekwencje naruszenia tej zasady."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczową zasadę związania organów administracji orzeczeniami sądów, co jest fundamentalne dla praworządności. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ zignorował wyrok sądu? Sąd stwierdził nieważność decyzji!

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2249/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-06-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska
Henryk Ożóg /przewodniczący/
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Symbol z opisem
614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Sygn. powiązane
I OSK 1109/05 - Wyrok NSA z 2006-09-28
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
*Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia WSA ( del. ) Grażyna Staniszewska Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Prorektora do Spraw Nauczania Uniwersytetu W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku wniesienia opłaty za I semestr studiów zaocznych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prorektora do Spraw Nauczania Uniwersytetu W .z dnia [...]r. nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, III. zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz skarżącego kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...]r. W. G. złożył do Rektora Uniwersytetu W. wniosek o zwolnienie z opłaty w wysokości [...]zł za I semestr studiów w trybie zaocznym na Wydziale Prawa i Administracji, kierunek Prawo z uwagi na trudną sytuację materialną.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Prorektor do Spraw Nauczania Uniwersytetu W. odmówił zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku wniesienia opłaty za I semestr studiów zaocznych, ponieważ zainteresowany nie jest studentem Uniwersytetu W. i nie może ubiegać się o zwolnienie z powyższej opłaty.
Po rozpatrzeniu skargi na decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2002 r. sygn. akt. II SA/Wr 2264/2001 uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ z uzasadnienia decyzji nie wynika z jakich przepisów organ wywiódł, że skarżący nie jest studentem Uniwersytetu W.. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić, jeżeli przyjąć, że skarżący dopełnił nałożonego na niego przepisem § 13 uchwały Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 29 listopada 2000 r. w sprawie określenia zasad przyjmowania oraz warunków egzaminu wstępnego na I rok studiów w Uniwersytecie W.w roku akademickim 2001/2002 obowiązku złożenia w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów i zważyć, że z wnioskiem o zwolnienie z opłaty za I semestr studiów wystąpił w dniu [...] r. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje, czy skarżący w ogóle ubiegał się o przyjęcie na I semestr zaocznych studiów Prawa, czy złożył w terminie wymagane obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami prawa dokumenty i czy został przyjęty na I rok studiów.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Prorektor do Spraw Nauczania Uniwersytetu W. odmówił zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku wniesienia opłaty za I semestr studiów zaocznych, ponieważ wnioskodawca jako kandydat na studia zwrócił się o zwolnienie z opłaty za I semestr, natomiast § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni ( Dz. U. Nr 84, poz. 380 ) daje rektorowi uprawnienie do zwolnienia studenta z obowiązku wniesienia opłaty. Warunek przyjęcia na studia zaoczne na Wydziale Prawa i Administracji w postaci przedstawienia przez kandydata na studia dowodu opłaty za I semestr został ogłoszony w części szczegółowej "Informatora dla kandydatów na I rok studiów w Uniwersytecie W. w roku akademickim 2001/2002", stanowiącej część uchwały Senatu z dnia 29 listopada 2000 r. Brak opłaty i niedotrzymanie terminu złożenia dokumentów powoduje, że podanie o przyjęcie na studia nie jest w ogóle rozpatrywane. Wnioskodawca nie mógł uzyskać zwolnienia z opłaty za I semestr, bowiem obowiązujące zasady rekrutacji zwolnienia takiego nie przewidywały.
Pismem z dnia [...]r. W. G. zwrócił się na podstawie art. 111 § 1 K.p.a. o sprostowanie zamieszczonego w decyzji z dnia [...]r. pouczenia, co do możliwości bezpośredniego zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. Wnioskodawca wezwał także Rektora do usunięcia naruszenia prawa i wycofania z obrotu tej decyzji, gdyż decyzja jest bezprawna, dowolna i arbitralna.
W piśmie z dnia 30 sierpnia 2002 r. nr DN-06/38/2002 Prorektor do Spraw Nauczania odmówił sprostowania pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia oraz zmiany decyzji i wycofania jej z obrotu.
W skardze na decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...]r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]r., zarzucając naruszenie art. 70 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 23 ust. 2 pkt 2 i art. 141 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, art. 30 i 34 ustawy o NSA, art. 106 K.p.a. w związku z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni. Podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie może stanowić wniosek rady wydziału, jak również informator dla kandydatów na studia. Uniwersytet W. nie jest uprawniony do pobierania dowolnych i arbitralnych kwot, ponieważ nie istnieje plan kosztów zajęć dydaktycznych. Ponadto wydanie decyzji w sprawie o zwolnienie z opłaty za zajęcia dydaktyczne wymaga opinii samorządu studenckiego, co narusza art. 106 K.p.a. Nie zostały też wykonane wiążące wytyczne zawarte w wyroku NSA z dnia 3 lipca 2002 r. Błędne jest także pouczenie zawarte w decyzji z [...]r., gdyż bezpośrednie wniesienie skargi narusza wymóg dwuinstancyjności rozpoznawania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prorektor do Spraw Nauczania wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, że określenie zasad i trybu przyjęć na studia ( na wniosek Rady Wydziału ) należy do uprawnień stanowiących senatu szkoły wyższej. Wewnętrzny akt normatywny określający zasady opłat za zajęcia dydaktyczne i ewentualnych zwolnień od obowiązku ich uiszczania odnosi się do studentów. Organ samorządu studentów nie obejmuje swoim działaniem kandydatów na studia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W ocenie Sądu skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prorektora do Spraw Nauczania Uniwersytetu Wrocławskiego odmawiająca zwolnienia skarżącego z obowiązku wniesienia opłaty za I semestr studiów zaocznych, ponieważ wnioskodawcy jako kandydatowi na studia nie przysługuje prawo ubiegania się o zwolnienie z opłaty za I semestr. W decyzji Prorektor do Spraw Nauczania Uniwersytetu W. wyjaśnił również, że brak dowodu opłaty za I semestr studiów powoduje, że podanie o przyjęcie na studia nie jest w ogóle rozpatrywane.
Sprawa zwolnienia skarżącego z opłaty za I semestr zaocznych studiów prawa była już przedmiotem rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku ze skargą na decyzję Prorektora do Spraw Nauczania Uniwersytetu W. z dnia [...]r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 2264/2001 stwierdził, że wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z treści § 13 uchwały Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 29 listopada 2000 r. w sprawie określenia zasad i trybu przyjmowania oraz warunków egzaminu wstępnego na I rok studiów w Uniwersytecie Wrocławskim w roku akademickim 2001/2002 nie wynika obowiązek dołączenia przez kandydata na zaoczne studia prawa do wymienionych w owym przepisie dokumentów, dowodu opłaty za I semestr. Zgodnie bowiem z § 13 uchwały Senatu Uniwersytetu W. od kandydatów na I rok studiów wymagane są następujące dokumenty: 1. wypełniony, według ustalonego wzoru, formularz zawierający podanie, życiorys i kwestionariusz statystyczny, 2. świadectwo dojrzałości w oryginale lub odpis ( absolwenci z ostatnich 3 lat ) lub duplikat w razie zaginięcia oryginału ( pozostali absolwenci ), 3. orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań u kandydata do studiów na danym kierunku zgodne z obowiązującymi przepisami. (...), 4. 4 fotografie ( na studia zaoczne i wieczorowe 3 ) o wymiarach 37 mm x 52 mm, bez nakrycia głowy, na jasnym tle, 5. dyplom licencjacki lub równoważny dokument na studia uzupełniające magisterskie, 6. dowód wniesienia opłaty za postępowanie rekrutacyjne ( z podaniem kierunku studiów ) wpłacony na konto Uniwersytetu W. (...), 7. olimpijczycy nie wnoszą opłaty rekrutacyjnej, 8. oświadczenie o przyjęciu do wiadomości informacji, że studia zaoczne, wieczorowe, a także stacjonarne dla wolnych słuchaczy są odpłatne, 9. kandydaci, którzy posiadają świadectwo dojrzałości uzyskane za granicą winni wraz ze świadectwem przedłożyć potwierdzenie ekwiwalencji świadectwa uzyskanego za granicą z matura polską dokonywane przez kuratorium oświaty właściwe dla miejsca zamieszkania kandydata. Przepis ten, jak wynika z odnośnika oznaczonego "*" nie dotyczy kandydatów na I rok Wydziału Matematyki i Informatyki.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył również, że § 5 zarządzenia nr 34/2001 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 2 lipca 2001 r. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne nakłada na studenta obowiązek uiszczenia opłaty przed rozpoczęciem każdego semestru, a § 6 reguluje kwestie dotyczące zwolnienia studenta z obowiązku uiszczenia opłaty za zajęcia dydaktyczne, obniżenia owej opłaty, a także rozłożenia jej na raty oraz termin w jakim wnioski w tym przedmiocie winny być złożone.
W omawianym orzeczeniu Sąd stwierdził, że z uzasadnienia decyzji nie wynika z jakich przepisów organ wywiódł, że skarżący nie jest studentem Uniwersytetu W.. W ocenie NSA ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić, jeżeli przyjąć, że skarżący dopełnił nałożonego na niego przepisem § 13 uchwały Senatu obowiązku złożenia w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów i zważyć, że z wnioskiem o zwolnienie z opłaty za I semestr studiów wystąpił w dniu [...]r. Uzasadnienie decyzji nie wskazywało, czy skarżący w ogóle ubiegał się o przyjęcie na I semestr zaocznych studiów prawa, czy złożył w terminie wymagane obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami prawa dokumenty czy został przyjęty na I rok studiów.
Obowiązkiem organu ponownie rozpatrującego sprawę po uchyleniu uprzednio wydanej decyzji przez sąd administracyjny jest dostosowanie się do poglądów wyrażonych w orzeczeniu sądu oraz dokładne wypełnienie zaleceń sądu co do dalszego postępowania.
Stosownie bowiem do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna dokonana w wyroku sądu administracyjnego może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Może ona dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i na sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w drodze rewizji nadzwyczajnej ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 1997 r. I SA/Po 263/97 niepubl., wyrok z 1 października 2001 r. SA/Rz 434/00, Palestra 2002/9-10/199, wyrok z 26 czerwca 2000 r. I SA/Ka 2408/99 niepubl., wyrok z 29 lipca 1999 r. IV SA 1177/97 niepubl. ).
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Konsekwencją związania samego sądu administracyjnego jest brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniejszym poglądom w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji. Naruszenie zasady związania orzeczeniem sądu przez organy administracyjne powoduje konieczność, w razie złożenia na tej podstawie skargi, wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Nieprzestrzeganie tej zasady podważa obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji publicznej.
W rozpatrywanej sprawie zarówno Rektor Uniwersytetu W., jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrujący przedmiotową sprawę związani są oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 3 lipca 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 2264/2001 Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Jak już wyżej wskazano, w wyroku tym NSA stwierdził, że z uchwały Senatu Uniwersytetu W. nie wynika obowiązek dołączenia przez kandydata na zaoczne studia prawa do wymienionych w § 13 dokumentów, dowodu opłaty za I semestr studiów, ponieważ odesłanie do części szczegółowej uchwały oznaczone "* " - informacje w szczegółowych zasadach przyjęć na Wydział - dotyczy tylko kandydatów na I rok Wydziału Matematyki i Informatyki. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że z faktu niedołączenia do złożonych w wymaganym terminie dokumentów wymienionych w § 13 uchwały Senatu dowodu opłaty za I semestr studiów, nie można wywodzić, że skarżący nie jest studentem Uniwersytetu W.. Przytaczając treść § 5 ust. 1 zarządzenia nr 34/2001 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 2 lipca 2001 r. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne, NSA zauważył, że zobowiązany do uiszczenia opłaty przed rozpoczęciem każdego semestru jest student.
W związku z powyższym za nieuprawnione i sprzeczne z oceną prawną wyrażoną przez NSA w cytowanym wyroku należy uznać twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obowiązkiem kandydata na zaoczne studia prawa, wynikającym z części szczegółowej uchwały Senatu - Informatora dla kandydatów na I rok studiów w Uniwersytecie W. w roku akademickim 2001/2002" pod hasłem "Studia zaoczne - Wydział Prawa i Administracji", jest przedstawienie dowodu opłaty za I semestr studiów.
Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu.
Powyższe postępowanie organu stanowi naruszenie przepisów art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu za rażące naruszenie prawa należy uznać niezastosowanie się przez organ wydający decyzję do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z powyższych względów Sąd orzekający w sprawie zobowiązany był do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prorektora do Spraw Nauczania Uniwersytetu W. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oprócz naruszenia art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do powyższego przepisu decyzja powinna zawierać ( ...) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Natomiast decyzja z dnia [...]r. zawiera nieprawidłowe pouczenie odnośnie trybu i terminu skorzystania z przysługującego stronie środka zaskarżenia. W decyzji tej pouczono bowiem skarżącego, że od decyzji służy skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego ( ... ) w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 65, poz. 365 z późn. zm. ) do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o zaskarżaniu decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. Natomiast stosownie do art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm. ) skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia właściwemu organowi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi. W rozpatrywanej sprawie skarga mogła być więc wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia Rektorowi Uniwersytetu W. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a nie w terminie, którego początek liczony jest od daty otrzymania decyzji.
Ponadto Sąd rozpatrujący sprawę zauważa, że z akt sprawy nie wynika, jakie przepisy stanowiły podstawę prawną do wydania zaskarżonych decyzji przez Prorektora do Spraw Nauczania Uniwersytetu W.. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym organami jednoosobowymi uczelni są rektor i dziekan. Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz. Rektor jest przełożonym pracowników oraz studentów uczelni ( art. 49 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym ). Rektor podejmuje decyzje dotyczące funkcjonowania uczelni, nie zastrzeżone dla innych organów uczelni lub dyrektora administracyjnego ( art. 49 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym ). Również § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni ( Dz. U. Nr 84, poz. 380 z późn. zm. ) upoważnia rektora do ewentualnego zwolnienia studenta z obowiązku uiszczania opłaty.
Stosownie do powyższego przepisu w uzasadnionych przypadkach rektor, na wniosek studenta zaopiniowany przez uczelniany organ samorządu studenckiego, może zwolnić studenta z obowiązku uiszczania opłaty w całości lub w części. Wydanie decyzji zwalniającej studenta z obowiązku uiszczania opłaty winno być poprzedzone zaopiniowaniem wniosku studenta przez uczelniany organ samorządu studenckiego.
Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego wysokości opłat pobieranych przez uczelnię za zajęcia dydaktyczne, należy stwierdzić, że zaskarżone akty administracyjne nie regulują kwestii wysokości tych opłat, w związku z czym kwestia ta nie stanowiła przedmiotu rozpoznania przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowi art. 200, zaś rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI