II SA/Wr 218/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-10-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rozbiórkaparkingnadzór budowlanypostępowanie administracyjnewyjaśnienie decyzjielementy odwodnieniapochylnia

WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie DWINB odmawiające wyjaśnienia treści decyzji nakazującej rozbiórkę parkingu, uznając, że organy nieprawidłowo odmówiły wyjaśnienia wątpliwości strony.

Strona skarżąca zwróciła się o wyjaśnienie treści decyzji nakazującej rozbiórkę części parkingu, pytając o zakres pojęcia "elementy odwodnienia" oraz czy pochylnia dojazdowa również podlega rozbiórce. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wyjaśnienia, uznając decyzję za jednoznaczną. WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie DWINB, stwierdzając, że organy nieprawidłowo odmówiły wyjaśnienia, mimo że w uzasadnieniach postanowień faktycznie odniosły się do wątpliwości strony, co jest niedopuszczalne w przypadku odmowy wyjaśnienia.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki Z. sp. j. o wyjaśnienie treści decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części parkingu naziemnego. Strona chciała dowiedzieć się, co należy rozumieć pod pojęciem "elementy odwodnienia" oraz czy pochylnia dojazdowa również podlega rozbiórce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) odmówił wyjaśnienia, uznając decyzję za jednoznaczną i wskazując, że wyjaśnienie nie może prowadzić do nowych ustaleń. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (DWINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB, również odmawiając wyjaśnienia i podkreślając jednoznaczność decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez odmowę wyjaśnienia wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie DWINB. Sąd uznał, że postępowanie o wyjaśnienie treści decyzji (art. 113 § 2 k.p.a.) nie jest postępowaniem merytorycznym i nie może prowadzić do nowych ustaleń ani zmiany decyzji. Jednakże, w sytuacji gdy organy odmawiając wyjaśnienia, w uzasadnieniach swoich postanowień faktycznie odnoszą się do wątpliwości strony i przedstawiają własną interpretację, tworzy to rozdźwięk między formalnym rozstrzygnięciem a jego uzasadnieniem. Sąd podkreślił, że wyjaśnienie treści decyzji ma skutek ex tunc, a odmowa wyjaśnienia powinna być poparta przekonującym uzasadnieniem braku obiektywnych wątpliwości, bez umieszczania dodatkowych treści merytorycznych. W związku z tym, Sąd uchylił postanowienie DWINB, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej Sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odmawiając wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji, powinien jedynie przekonująco uzasadnić, że nie zachodzą obiektywnie wątpliwości co do tej treści, bez umieszczania w wydanym postanowieniu dodatkowej treści merytorycznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozdźwięk między formalną odmową wyjaśnienia a merytorycznym odniesieniem się do wątpliwości w uzasadnieniu jest niedopuszczalny, ponieważ wyjaśnienie treści decyzji ma skutek ex tunc i trwale wiąże się z decyzją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 113 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Wyjaśnienie ma na celu usunięcie niejasności co do znaczenia zawiłych lub niejednoznacznych sformułowań zawartych w osnowie decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 113 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego, odmawiając wyjaśnienia treści decyzji, nie powinny w uzasadnieniu postanowienia dokonywać merytorycznej wykładni kwestii spornych, gdyż prowadzi to do rozdźwięku między formalnym rozstrzygnięciem a jego uzasadnieniem. Wyjaśnienie treści decyzji ma skutek ex tunc, a odmowa wyjaśnienia powinna być poparta przekonującym uzasadnieniem braku obiektywnych wątpliwości, bez umieszczania dodatkowych treści merytorycznych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, które nie mogły zostać naruszone w postępowaniu o wyjaśnienie treści decyzji.

Godne uwagi sformułowania

„Ten jednak rozdźwięk pomiędzy formalnym rozstrzygnięciem sprawy, a jego uzasadnieniem nie jest dopuszczalny, zważywszy na skutki, jaki tak dla skarżącej, jak i samego organu, może to rozstrzygnięcie wywrzeć.” „Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie może stanowić konkurencji, ani alternatywy dla określenia praw i obowiązków strony na podstawie prawa materialnego, bądź też dokonywać ustaleń poza treścią decyzji.” „Odmawiając zatem wyjaśnienia treści decyzji, biorąc pod uwagę ewentualne dalsze skutki wypowiedzi wkraczających w zakres wydanej decyzji, organ powinien jedynie przekonująco uzasadnić, że nie zachodzą obiektywnie wątpliwości co do tej treści, bez umieszczenia w wydanym przez siebie postanowieniu dodatkowej treści merytorycznej.”

Skład orzekający

Dominik Dymitruk

sprawozdawca

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Wojciech Śnieżyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania o wyjaśnienie treści decyzji administracyjnej, w szczególności niedopuszczalność merytorycznej wykładni w przypadku odmowy wyjaśnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o wyjaśnienie treści decyzji administracyjnej, a nie meritum sprawy rozbiórki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – wyjaśniania treści decyzji. Choć fakty są dość techniczne, kwestia proceduralna jest istotna dla prawników procesualistów.

Czy odmowa wyjaśnienia decyzji może być błędem proceduralnym? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 218/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 113 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 10 października 2024 r. sprawy skargi Z. sp. j. z siedzibą w Ś. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2024 r. Nr 120/2024 w przedmiocie odmowy wyjaśnienia treści decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części parkingu nadziemnego I. uchyla zaskarżone postanowienie w całości; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej: DWINB), prawomocną decyzją z dnia 12 września 2019 r. (nr 1097/2019), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB) z dnia 7 maja 2019 r. (nr 879/2019) nakazującą spółce Z. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w Ś. (aktualnie Z.(1) sp. j; dalej: skarżąca) rozbiórkę rozbudowanej części parkingu naziemnego, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], AM-[...], obręb P. przy ul. [...] we W. (obejmującej wszystkie elementy składowe - krawężniki, nawierzchnię, podbudowę, elementy odwodnienia).
Wnioskiem z dnia 30 listopada 2023 r. skarżąca wystąpiła do PINB o wyjaśnienie treści wyżej opisanej decyzji z dnia 7 maja 2019 r. (nr 879/2019) w następującym zakresie: co należy rozumieć pod pojęciem "elementy odwodnienia" wskazane jako składowe części obiektu budowlanego, który podlega obowiązkowej rozbiórce oraz czy części utwardzenia terenu kostką brukową zlokalizowana w południowym skrzydle działki nr [...], stanowiąca pochylnię dojazdową, również podlega nakazowi rozbiórki.
Uzasadniając swoje żądanie, skarżąca w pierwszej kolejności wyjaśniła, że przystąpiła do realizacji rozbiórki rozbudowanej części parkingu zlokalizowanego na działce nr [...], dalej natomiast wskazała, iż na działce tej znajduje się wybrukowana pochylnia dojazdowa, która stanowi przedłużenie części parkingu. Nigdy nie była ona wykorzystywana jako parking z uwagi na pochyłość powierzchni, a także konieczność pozostawienia wolnej powierzchni na potrzeby komunikacji (przedmiotowa powierzchnia stanowi całość wraz z pochylnią komunikacyjną zlokalizowaną na działce nr [...]). Skarżąca podała także, że dokonanie rozbiórki powyższego utwardzenia pochylni komunikacyjnej doprowadziłoby do zamknięcia dojazdu na "dolny" poziom parkingu, a po tej drodze poruszają się nie tylko samochodu osobowe, ale również duże pojazdy obsługi technicznej. Wprawdzie – jak dalej argumentowano – w decyzji wskazano jednoznacznie na "część parkingu", a opisane wyżej utwardzenie nie stanowiło i nie stanowi parkingu, jednakże skarżąca chciała uzyskać pewność, że pozostawienie tej powierzchni nie naruszy ustaleń decyzji. W odniesieniu natomiast do elementów odwodnienia, skarżąca stwierdziła, że część parkingu znajdująca się na działce nr [...], jej zdaniem, nie posiada elementów odwodnienia, dlatego też w tym zakresie chciałaby uzyskać pewność co do sposobu rozumienia nakazów określonych w decyzji.
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2023 r. (nr 2459/2023) PINB, działając na podstawie art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści swojej decyzji z dnia 7 maja 2019 r. (nr 879/2019).
W uzasadnieniu organ przytoczył stanowiska zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazując, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie polega na interpretacji gramatycznej, logicznej czy celowościowej, lecz jedynie na objaśnieniu, jak organ wydający decyzję rozumiał jej sens. Przy pomocy wykładni organ nie może dokonywać nowych ustaleń prowadzących do rozstrzygnięć nie objętych decyzją, którą poddał tej wykładni. Wykładnia taka nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia ani do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia; nie może być oparta na nowych dowodach i nowych ustaleniach. Ma bowiem służyć wyłącznie wyjaśnieniu decyzji w zakresie, w jakim została ona wydana i niczemu więcej. Na tej podstawie stwierdził, że wątpliwości wyrażone we wniosku nie są uzasadnione.
W dalszej części uzasadnienia, po przytoczeniu odpowiednich fragmentów uzasadnienia decyzji z dnia 7 maja 2019 r. (nr 879/2019), PINB wyjaśnił, że rozbudowana część parkingu, objęta nakazem rozbiórki, posiada odwodnienie, które stanowią odwodnienie liniowe znajdujące się w miejscu załamania powierzchni rozbudowanej części parkingu, w obrębie działki nr [...]. Jest to odwodnienie liniowe znajdujące się znajdujące się przy "pochylni" w obrębie wskazanej działki, przy miejscy, w którym usunięta została już częściowo kostka brukowa, będąca elementem rozbudowanej części parkingu naziemnego objętego nakazem rozbiórki. PINB wyjaśnił przy tym, że część przedmiotowego odwodnienia liniowego znajduje się także w obrębie działki nr [...]. Ta jednak część, podobnie jak 3 wpusty (kratki stalowe), znajdujące się również na działce nr [...], nie jest objęta nakazem rozbiórki. PINB wskazał także, że "pochylnia" na działce nr [...], powstała w ramach robót budowlanych, których dotyczy decyzja objęta wnioskiem o wyjaśnienie, i stanowi fragment rozbudowanej części parkingu zlokalizowanego na działce nr [...]. Stanowi bowiem dojazd do wykonanych miejsc parkingowych, a zatem również jest objęta nakazem rozbiórki.
DWINB, postanowieniem z dnia 24 stycznia 2024 r. (nr 120/2024), utrzymał w mocy postanowienie PINB. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ, przytaczając treść art. 113 § 2 k.p.a., podkreślił, że wydana przez PINB decyzja z dnia 7 maja 2019 r. (nr 879/2019) jest jednoznaczna i czytelna w zakresie części obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce oraz jego elementów, jak również miejsca, w którym ten obiekt się znajduje. DWINB zwrócił uwagę, że uzasadnienie wskazanego rozstrzygnięcia co do części parkingu podlegającej rozbiórce została szczegółowa opisana. W ocenie organu, zawarte we wniosku pytanie co do rozumienia pojęcia "element odwodnienia" nie stanowi w istocie wątpliwości możliwych do wyjaśnienia w drodze wykładni treści decyzji. Odnosząc się z kolei do zgłaszanych przez skarżącą wątpliwości dotyczących pochylnie dojazdowej zlokalizowanej na działce nr [...] DWINB stwierdził, że nie odnoszą się one do treści decyzji z dnia 7 maja 2019 r., gdyż z zawartego w niej rozstrzygnięcia jasno wynika, iż rozbiórce podlega nawierzchnia parkingu na działce nr [...]. W tej sytuacji, posługiwanie się pojęciem innym niż zawartym w decyzji nie zmienia charakteru czy funkcji fragmentu parkingu, a stanowi jedynie próbę zbędnej polemiki z tym, co należy rozebrać. W końcowej części uzasadnienia, odnosząc się do stanowiska skarżącej przedstawionego w zażaleniu, DWINB wskazał, że wpusty na działce nr [...] nie podlegają rozbiórce, skoro decyzja dotyczyła jedynie części parkingu na działce nr [...], co PINB doprecyzował również w wydanym postanowieniu. Natomiast kwestia interpretacji tego, do czego służy fragment działki nazwany przez skarżącą "pochylnią" nie zmienia faktu, że podlega rozbiórce jako część parkingu, o którym mowa w wydanym przez PINB rozstrzygnięciu.
W skardze do tutejszego Sądu, wnosząc o uchylenie postanowienia DWINB oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżącą zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całego materiału dowodowego;
2) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;
3) art. 113 § 2 k.p.a. poprzez odmowę wyjaśnienia wątpliwości, dokonując jednocześnie własnej wykładni poruszonych kwestii jako niepodlegających jakimkolwiek wątpliwościom.
Skarżąca argumentowała w uzasadnieniu, że jej wniosek zmierzał do uniknięcia rozbieżności co do rozumienia zakresu prac, które muszą być wykonane w toku realizacji decyzji. Najistotniejszą kwestią sporną pozostaje – jej zdaniem – rozumienie pojęć części składowych parkingu opisanych w § 3 pkt 25 warunków technicznych. Wszelkie bowiem utwardzone powierzchnie działki, nie stanowiące stanowisk postojowych, a także dojazdów łączących te stanowiska, nie mogą podlegać nakazowi rozbiórki. Skoro więc pochylnia dojazdowa, po której odbywa się ruch pojazdów nie tylko do parkingu, ale też samochodów technicznych do urządzeń infrastruktury, nie stanowi dojazdu łączącego stanowiska postojowe, to nie może być ona objęta nakazem rozbiórki. Skarżąca zarzuciła także, że organu nadzoru budowlanego nie wykazały, na czym polega zgodność przeznaczenia wskazanej pochylni z pojęciami zawartymi w definicji parkingu, natomiast autorytatywnie stwierdził, iż nie istnieje najmniejsza wątpliwość co do takiego, a nie innego rozumienia poruszanego zagadnienia. Zwróciła także uwagę na wewnętrzną sprzeczność organów, które odmówiły wyjaśnienia wątpliwości przy jednoczesnym odmiennym przedstawieniu swojego punktu widzenia w odniesieniu do poruszanej przez skarżącą kwestii.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, chociaż Sąd nie podzielił wszystkich sformułowanych w niej zarzutów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakresem kognicji sądów administracyjnych, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., objęte są m.in. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia DWINB z dnia 24 stycznia 2024 r., stwierdził, że jako naruszające prawo, podlegało ono wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 113 § k.p.a., zgodnie z którym organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Na podstawie art. 113 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że postępowanie, o jakim mowa w powyższym artykule, nie jest odrębnym postępowaniem, w którym organ zbiera i ocenia na nowo materiał dowodowy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że w postępowaniu o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji, niedopuszczalne jest dokonywanie nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, a także, iż postępowanie to nie może prowadzić do merytorycznych zmian rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2372/10 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach jedynym materiałem dowodowym, który może być brany pod uwagę przy wydawaniu postanowienia w trybie art. 113 § 2 k.p.a., jest treść rozstrzygnięcia decyzji podlegającej wyjaśnieniu oraz jej uzasadnienie. Skoro bowiem w ramach postępowania kończącego się postanowieniem wydanym w trybie art. 113 § 2 k.p.a. nie można dokonywać ponownej oceny stanu faktycznego, to tym bardziej nie można brać pod uwagę nowych dowodów, należało uznać, że nie mogły zostać naruszone powołane w skardze przepisy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Wykładnia decyzji, o jakiej mowa w art. 113 § 2 k.p.a. ma prowadzić do usunięcia niejasności co do treści decyzji administracyjnej, w szczególności wtedy, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością, utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem wyjaśnienia mogą być zatem w szczególności niejednoznaczne lub niejasne sformułowania zawarte w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji, które utrudniają jednoznaczne ustalenie sensu rozstrzygnięcia. Wyjaśnienie wątpliwości nie może powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3090/17). Dlatego też organy winny ocenić, czy decyzja została sformułowana w sposób jasny, pozwalający na zrozumienie jej sensu lub zrozumienie go w sposób, który prowadziłby do różnych wykluczających się wyników wykładni.
Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie może stanowić konkurencji, ani alternatywy dla określenia praw i obowiązków strony na podstawie prawa materialnego, bądź też dokonywać ustaleń poza treścią decyzji. Na drodze stosowania instytucji wyjaśnienia treści decyzji nie można osiągnąć uzupełnienia treści decyzji, czy też jej poprawienia, nie można zmieniać decyzji, nie można dokonywać nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego. Merytoryczna zmiana decyzji może być osiągnięta wyłącznie w trybie odwoławczym, ewentualnie w jednym z trybów nadzoru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 240/17).
Określony przepisem art. 113 § 2 k.p.a. zakres działania organu jest więc ograniczony wyłącznie do wyjaśniania wątpliwości co do znaczenia zawiłych lub niejednoznacznych sformułowań zawartych w osnowie decyzji i po części w jej uzasadnieniu, ale tylko wówczas gdy jest to konieczne do odkodowania treści jej sentencji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 2114/98; z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 211/08; z dnia z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4715/16).
Zaakcentować należy wreszcie, że do wyjaśnienia treści decyzji właściwy jest organ, który wydał akt budzący wątpliwości. Zasadniczo zatem organ wyższego stopnia, rozpatrując zażalenie, nie jest uprawniony do wydania postanowienia reformatoryjnego. Jedynie bowiem organ pierwszej instancji jest w stanie wyjaśnić motywy, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i formułowaniu uzasadnienia. Organ wyższego stopnia może więc jedynie kontrolować jego działanie w drodze aktu o charakterze kasatoryjnym, względnie utrzymania go w mocy (zob. K. Klonowski, (w:) H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 819). W konsekwencji istotne znaczenie ma przede wszystkim argumentacja zawarta w uzasadnieniu organu pierwszej instancji, który wydał budzącą wątpliwości decyzję.
W przedmiotowej sprawie – co należy zaakcentować – przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie DWINB utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wyjaśnienia treści decyzji. Koncentrując się zatem na sposobie rozstrzygnięcia wniosku skarżącej, Sąd uznał, że w istocie brak było uzasadnionych podstaw do usunięcia wątpliwości co do treści decyzji z dnia 7 maja 2019 r. (nr 879/2019) w przewidzianym do tego trybie.
Podnoszona przez skarżącą wątpliwości co do treści wskazanej decyzji dotyczą zasadniczo zakresu robót budowlanych koniecznych do wykonania w ramach rozbiórki rozbudowanej części parkingu naziemnego. Wyjaśnić więc należy, że analiza decyzji PINB z dnia 7 maja 2019 r. (nr 879/2019) nie nasuwa w tym zakresie żadnych wątpliwości podlegających wyjaśnieniu w trybie art. 113 § 2 k.p.a., co też zaakcentował organ w wydanym przez siebie postanowieniu. Jak wynika ze wskazanej decyzji, nakaz rozbiórki obejmował wszystkie elementy składowe parkingu, m.in. elementy odwodnienia. W uzasadnieniu decyzji wskazano natomiast, że rozbudowana część parkingu, objęta nakazem rozbiórki, posiada odwodnienie wspólne z parkingiem przy budynku ul. [...] w formie 3 wpustów (kratek stalowych) oraz odwodnienia liniowego znajdującego się w miejscu załamania powierzchni rozbudowanej części parkingu, w obrębie działki nr [...]. Skoro przedmiotem decyzji objęto jedynie rozbudowaną części parkingu naziemnego, zlokalizowanego na działce nr [...], nie było wątpliwości co do wynikającego z tej decyzji zakresu robót rozbiórkowych, w tym dotyczących elementów odwodnienia, nawet w sytuacji, w której jego część znajduje się w obrębie działki nr [...]. Ta bowiem nie była objęta przedmiotową decyzją.
Z kolei żądanie wyjaśnienia przez PINB wątpliwości, czy części utwardzenia terenu kostką brukową zlokalizowana w południowym skrzydle działki nr [...], stanowiąca pochylnię dojazdową, również podlega nakazowi rozbiórki, stanowiło w gruncie rzeczy próbę doprecyzowania treści decyzji, wychodzącej poza jej zakres. W decyzji z dnia 7 maja 2019 r. PINB wskazał wprost, co stanowi jej przedmiot, a zatem zakres koniecznych do wykonania robót budowlanych. Pośród nich wskazał m.in. na rozbiórkę nawierzchni rozbudowanej części parkingu naziemnego – i co należy podkreślić – w granicach działki nr [...]. Doprecyzowanie zatem tego, co wchodzi w skład określonych w ww. decyzji robót, biorąc pod uwagę użyte przez PINB sformułowania, nie jest możliwe, ani też celowe. Organ ten nie wprowadził bowiem wyrażeń, sformułowań lub skrótów niejasnych, co dopiero umożliwiłoby uruchomienie trybu określonego w art. 113 § 2 k.p.a.
Niezależnie od powyższego, w zaskarżonym postanowieniu, a także poprzedzającym je postanowieniu PINB, organy pomimo formalnej odmowy wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji PINB z dnia 7 maja 2019 r. (nr 879/2019), w istocie rozważyły wątpliwości przywołane przez skarżącą w złożonym wniosku. W uzasadnieniach wydanych postanowień organy zawarły bowiem stanowiska co do wątpliwości zgłaszanych przez skarżącą, czyniąc tym samym zadość jej żądaniu. Ten jednak rozdźwięk pomiędzy formalnym rozstrzygnięciem sprawy, a jego uzasadnieniem nie jest dopuszczalny, zważywszy na skutki, jaki tak dla skarżącej, jak i samego organu, może to rozstrzygnięcie wywrzeć. Należy mieć w tym wypadku na względzie, że wyjaśnienie treści decyzji przez organ wywołuje ten skutek, iż decyzja już od daty jej wydania posiada treść nadaną jej przez organ dokonujący wyjaśnienia. Jest to skutek ex tunc, a to powoduje, że w zakresie, w jakim chodzi o wykonanie decyzji i korzystanie z uprawnień z niej płynących, wyjaśnienie wątpliwości co do jej treści mieć będzie cechy elementu trwale złączonego z decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 241/10). Opisany skutek nie wywoła natomiast postanowienie, którego przedmiotem jest odmowa wyjaśnienia treści decyzji, choć strona może jego zaistnienia oczekiwać w sytuacji, gdy organ – jak w przedmiotowej sprawie – umieści w jego uzasadnieniu treści wpływające na sposób wykładni decyzji. Odmawiając zatem wyjaśnienia treści decyzji, biorąc pod uwagę ewentualne dalsze skutki wypowiedzi wkraczających w zakres wydanej decyzji, organ powinien jedynie przekonująco uzasadnić, że nie zachodzą obiektywnie wątpliwości co do tej treści, bez umieszczenia w wydanym przez siebie postanowieniu dodatkowej treści merytorycznej.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszenia przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I sentencji). Sąd doszedł do przekonania, że usunięcie dostrzeżonych wadliwości procesowych w wydanych postanowieniach będzie możliwe przez uchylenie jedynie zaskarżonego postanowienia DWINB, który – w ponownie prowadzonym postępowaniu – uwzględniając ocenę prawną tutejszego Sądu, podda kontroli instancyjnej postanowienie PINB z dnia 8 grudnia 2023 r. (nr 2459/2023).
O kosztach postępowania (pkt II sentencji), na które składa się kwota 100 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI