II SA/WR 2129/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-07-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowykryterium dochodowealimentypostępowanie administracyjnek.p.a.kontrola sądowauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., uznając, że organ I instancji wielokrotnie naruszał przepisy k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego.

Sprawa dotyczyła skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie zasiłku celowego. Organ I instancji wielokrotnie odmawiał przyznania zasiłku, powołując się na przekroczenie kryterium dochodowego, mimo że nie uwzględniał płaconych przez skarżącego alimentów ani nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Kolegium Odwoławcze uchylało decyzje organu I instancji, wskazując na naruszenia przepisów k.p.a. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny i nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, co uzasadniało decyzję kasacyjną organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą odmowy przyznania zasiłku celowego. Sprawa charakteryzowała się wielokrotnym uchylaniem decyzji organu I instancji (Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej) przez organ odwoławczy z powodu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w szczególności zasad dotyczących zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego (art. 7, 77, 107 k.p.a.). Organ I instancji konsekwentnie odmawiał przyznania zasiłku, błędnie interpretując dochód skarżącego i nie uwzględniając w pełni płaconych przez niego alimentów na rzecz dzieci, a także nie wyjaśniając kwestii związanych z rehabilitacją i opałem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając kolejne decyzje, wskazywało na konieczność zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia istotnych okoliczności. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że zarzuty skarżącego dotyczące jednostronności decyzji organu odwoławczego były bezpodstawne, ponieważ organ ten ma prawo wydać decyzję kasacyjną w przypadku rażącego naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji. Sąd podkreślił, że zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym ze względu na zasadę dwuinstancyjności. W związku z tym, że organ I instancji nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności, sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ I instancji wielokrotnie naruszał przepisy k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, co skutkowało uchylaniem jego decyzji przez organ odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie ustalił faktycznego dochodu rodziny, nie uwzględnił płaconych alimentów oraz nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności, co stanowiło naruszenie zasad ogólnych k.p.a. i uzasadniało decyzję kasacyjną organu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa orzeczenia sądu o oddaleniu skargi.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia faktycznego decyzji, w tym wskazanie udowodnionych faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Zakres kognicji sądu administracyjnego - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145

Podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone do naruszenia prawa.

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

Przejście spraw z NSA do WSA po zmianie przepisów.

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przejście spraw do właściwych sądów administracyjnych.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145

Podstawy uwzględnienia skargi.

Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ I instancji naruszył przepisy k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącego, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie rozstrzyga jednostronnie i nie stwierdza istnienia uprawnienia lub obowiązku.

Godne uwagi sformułowania

Organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Zaniechanie przeprowadzenia tego postępowania przez organ I instancji nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności (art. 15 kpa).

Skład orzekający

Henryk Ożóg

przewodniczący

Ewa Kamieniecka

członek

Alojzy Wyszkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przez organ administracji publicznej zasad postępowania dowodowego i ustalania stanu faktycznego, a także zakresu kognicji organu odwoławczego w przypadku wadliwego postępowania organu I instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego uchylania decyzji przez organ odwoławczy z powodu błędów proceduralnych organu I instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, gdzie błędy organu pierwszej instancji prowadzą do wielokrotnego uchylania decyzji i przedłużania postępowania. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.

Błędy proceduralne organu I instancji: jak sąd ocenia wielokrotne uchylanie decyzji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2129/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka
Henryk Ożóg /przewodniczący/
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Marzena Korokowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
Uzasadnienie
E. S. wystąpił z wnioskiem z dnia [...] r. do Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. o przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na rehabilitację i zakup opału ( węgla ), podając że jest bezrobotnym z prawem do zasiłku, z którego płaci alimenty na rzecz dzieci w kwocie [...] zł.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił E. S. przyznania zasiłku celowego uzasadniając, że jego dochód wynosi [...] zł i przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnej, a z pisma Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia [...] r. wynika, iż wierzyciel G.S. od [...] r. korzysta ze świadczeń Funduszu Alimentacyjnego, wpłaty dokonywane komornikowi przeznaczone są na spłatę zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym. Zakwestionowano fakt separacji z żoną, gdyż wnioskodawca utrzymuje stałe kontakty z żoną, a separacja nie została orzeczona przez sąd. Według organu I instancji wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która od wielu lat korzysta z dodatku mieszkaniowego, podając do wniosku, że gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób (ostatni wniosek z dnia [...] r.).
W odwołaniu od decyzji E. S. zarzucił, że z żoną nie mieszka od dwunastu lat, a komornik sądowy prowadzi egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego - ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w K. w dniu [...] r. Natomiast matka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił z jego wniosku wezwania matki w celu złożenia oświadczenia na tą okoliczność.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ organ I instancji negując fakt prowadzenia przez E. S. odrębnego gospodarstwa domowego nie ustalił faktycznego dochodu rodziny.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiając przyznania zasiłku celowego uzasadniając, że dochód E. S., prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł i przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnej. W uzasadnieniu przyjął, że żona wnioskodawcy G. S. korzysta od [...] r. ze świadczeń Funduszu
Alimentacyjnego, a wpłaty dokonywane przez E. S. komornikowi przeznaczone są na spłatę zadłużenia wobec Funduszu Alimentacyjnego. Po złożeniu oświadczenia przez W. S. – matkę wnioskodawcy przyjął, że E. S. prowadzi samodzielne jednoosobowe gospodarstwo domowe.
W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że przedstawił wiarygodne dokumenty potwierdzające fakt płacenia alimentów na rzecz dzieci, w związku czym nie prawidłowo ustalono wysokość jego dochodu.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na nie uwzględnienie płaconych przez E. S.
alimentów na rzecz dzieci, co wynika z treści pism komornika sądowego, nakazał zbadać zasadność żądania przyznania pomocy na rehabilitację zwłaszcza, że przedłożone zaświadczenie lekarskie jest nieczytelne, jak też zasadność żądania pomocy na opał o tej porze roku oraz dokonanie aktualizacji wywiadu środowiskowego.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. po kolejnym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiając przyznania zasiłku celowego uzasadniając, że dochód E. S., prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł i przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnej, a wpłaty dokonywane przez E. S. komornikowi są spłatą zadłużenia wobec Funduszu Alimentacyjnym i nie są tożsame z płaceniem alimentów.
Od powyższej decyzji E. S. wniósł odwołanie, zarzucając, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. dyskryminuje jego osobę za to, że ma obowiązek świadczenia alimentacyjnego wobec dzieci.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi, że organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę nie uwzględnił rozważań organu odwoławczego wskazanych w wymienionych decyzjach. W szczególności nie wyjaśnił tych okoliczności zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 107 kpa przez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Organ odwoławczy zarzucił Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej, że odmówił przyznania pomocy, chociaż nie znał stanu faktycznego sprawy. Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska organu I instancji w sprawie alimentów, że nie podlegają odliczeniu od dochodu .
E. S. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...] zł zarzucając zaskarżonej decyzji, że nie rozstrzyga jednostronnie i nie stwierdza istnienia uprawnienia lub obowiązku ani nie kształtuje osobowości prawnej Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z., a kierownik tego ośrodka dyskryminuje skarżącego oraz przekracza swoje kompetencje naruszając prawo.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały
wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod
względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...).
W niniejszej sprawie powyższe zasady zostały naruszone przez Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z., co zostało stwierdzone przez Kolegium Odwoławcze, które uchylało kolejne jego decyzje, wskazując rodzaj naruszenia i jakie czynności należy podjąć w celu ich usunięcia. Bezpodstawny jest zarzut skarżącego, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga jednostronnie i nie stwierdza istnienia uprawnienia lub obowiązku, bowiem organ odwoławczy nie ma takich uprawnień, nie mieści się to w jego kompetencji. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego tj. organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego (art. 7 kpa). Zaniechanie przeprowadzenia tego postępowania przez organ I instancji nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności (art. 15 kpa), której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Zgodnie z art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe, co w sprawie nie mogło mieć miejsca, bowiem nie zostały ustalone istotne mające znaczenie dla sprawy okoliczności faktyczne m.in. zasadność przyznania pomocy na rehabilitację, zakup opału o tej porze roku oraz dokonanie aktualizacji wywiadu środowiskowego.
Powyższy pogląd znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie wyrok z dnia 13.02.2002 r. sygn. akt V SA 1680/01, wyrok z dnia 28.09.2001 r. sygn. akt V SA 239/01.
W sprawie zatem nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa, które stanowiłby podstawę do uwzględnienia skargi. Nie wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności przez organ I instancji daje podstawę organowi II instancji do wydania decyzji kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI