II SA/Wr 210/05

II SA/Wr 210/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus
Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Asesor WSA Alicja Plus Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania przyłącza kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki z budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Z. L., zam. w W. przy ul. S. [...], w sprawie użytkowania przyłącza odprowadzającego ścieki z budynku mieszkalnego położonego w W. przy ul. S. [...].
Odwołanie od tej decyzji wniosła Z. L. podnosząc, że pominięto w niej przyłącza znajdujące się między budynkami. Całość przyłącza wynosi kilkanaście metrów oraz jest wadliwie wykonana i płytko usytuowana, na głębokości ok. 50 cm i w odległości ok. 20 cm od budynku M. K., a nie poniżej strefy zamarzania – (1,2 m), co powoduje pogarszanie się stanu budynku odwołującej się, szczególnie jego ściany nośnej, po której przebiega granica. Odległość między budynkami wynosi ok. 170 cm. Przez okres 2 lat nie negowano istnienia przyłącza między budynkami przy ul. S. [...] i [...], dopiero decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Nr [...]potwierdziła istnienie instalacji kanalizacyjnej biegnącej między tymi budynkami. Sprawa nie została do chwili obecnej wyjaśniona, w związku z czym strona zwróciła się o ponowne jej rozpatrzenie.
W dniu [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku wielokrotnych interwencji Z. L. dotyczących faktu postępującego zawilgocenia ścian jej budynku spowodowanego odprowadzeniem ścieków przez sąsiadkę M. K., początkowo wprost do gruntu między budynkami nr [...] i [...], a następnie do wykonanego na posesji nr [...] przyłącza, podłączonego do kanalizacji burzowej, zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Po potwierdzeniu tego faktu na wizji lokalnej, Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. nakazał M. K. likwidację samowolnie wykonanego przyłącza. Wobec kolejnych interwencji odwołującej się, organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę mieszkania, w wyniku której ustalono, że wewnętrzna instalacja odpływowa z poszczególnych urządzeń sanitarnych została zdemontowana, a M. K. wykonała nowe przyłącze kanalizacji sanitarnej do kolektora miejskiego [...] r.
W związku z kolejnymi, licznymi interwencjami Z. L., dotyczącymi wadliwości wykonania "nowego", docelowego przyłącza kanalizacyjnego, organ pierwszej instancji zobowiązał właścicielkę budynku przy ul. S. [...] do przedstawienia orzeczenia o jego stanie technicznym. Dokument sporządzony przez osobę uprawnioną potwierdził prawidłowość wykonania prac budowlanych związanych z realizacją spornego przyłącza. Mając na uwadze wskazane okoliczności organ pierwszej instancji uznał, iż postępowanie w sprawie użytkowania przyłącza kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki z budynku przy ul. S. [...] jest bezprzedmiotowe i kwestionowaną decyzją umorzył je. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż postępowanie administracyjne respektuje zasady przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego oraz w przepisach prawa materialnego. Organ administracyjny obowiązany jest do stosowania prawa i nie może w dowolny sposób dokonywać interpretacji przepisów, gdyż narusza to prawa i obowiązki stron postępowania oraz godzi w zaufanie do organów państwowych. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...]r. wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stwierdzające, iż M. K. wypełniła obowiązek wynikający z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. Nr [...] z dnia [...]r., polegający na rozbiórce samowolnie wykonanego przyłącza kanalizacyjnego. Z orzeczenia opracowanego przez Z. B. wynika też jednoznacznie, iż wykonane zostało docelowe przyłącze kanalizacyjne do budynku przy ul. S. [...] i jest ono szczelne. Reasumując organ drugiej instancji uznał, że postępowanie w sprawie przyłącza kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki z budynku stanowiącego własność M. K. jest bezprzedmiotowe.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, jak wskazał dalej organ, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a tak było w rozpoznawanym przypadku, wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Umorzenie postępowania traktowane jest jako środek ostateczny, niweczący dotychczasowe wyniki postępowania i zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron, a także kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 kpa.
Skargę na ostateczną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła Z. L. wskazując, iż sprawa toczy się od [...] r. od kiedy do budynku nr [...] przy ul. S. wprowadziła się nowa właścicielska M. K. i rozpoczęła jego modernizację. Zdaniem skarżącej instalacja kanalizacyjna, która znajduje się między budynkami nr [...] i [...], a którą sąsiadka odprowadza ścieki, została wykonana bardzo płytko – na głębokości 50 cm i w odległości ok. 20 cm od budynku sąsiadki, a nie poniżej strefy zamarzania (120 cm). Od chwili powstania wadliwej kanalizacji w [...] r. na ścianie nośnej budynku skarżącej zaczęły występować zacieki. Pogarszający się stan ściany nośnej zmusił stronę do interwencji, w konsekwencji której wydana została decyzja przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. Nr [...] z dnia [...]r. nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanego przyłącza kanalizacyjnego. Zostało ono rozebrane w [...] r. W tymże roku dokonano wpięcia przyłącza kanalizacyjnego sąsiadki do właściwego korektora i przyłącza, które istniało cały czas między budynkami nr [...] i [...]. Skarżąca podniosła nadto, że ponieważ wpięcie to nie zmieniło w niczym istniejącego stanu rzeczy, tj. zacieki nadal nie ustępowały, postanowiła zwrócić się do organu nadzoru budowlanego, który zobowiązał do dostarczenia ekspertyzy celem ustalenia jednoznaczne przyczyn zawilgocenia. Jak wskazała dalej strona, mimo uchylenia przez organ odwoławczy poprzedniej decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenia, że nie wyjaśniono w sposób wystarczający wątpliwości, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej, w dalszym ciągu nie został wyjaśniony problem istnienia między budynkami nr [...] i [...] instalacji kanalizacyjnej. Umarzając postępowanie nie wzięto pod uwagę, że budowa przyłącza sąsiadki została wykonana systemem gospodarczym bez dokumentacji i pozwolenia na budowę oraz bez inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Jest ona wprawdzie bardzo obszerna, ale strona nie podniosła w niej istotnych dla rozpoznawanej sprawy kwestii, które dałyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sama zaś obszerność skargi w przeważającej części stanowi w istocie skargę powszechną, zmierzającą do wykazania nieprawidłowości działania organów nadzoru budowlanego.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte na podstawie art. 105 kpa. Badając stan faktyczny i prawny sprawy pod kątem zastosowania tego artykułu przez organy nadzoru budowlanego, Sąd doszedł do przekonania, iż organy administracji nie naruszyły art. 105 § 1 kpa w taki sposób, by miało to istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Należy tutaj zaznaczyć, iż bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak podstaw prawnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Bezprzedmiotowość to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r.; sygn. akt III SA 2225/01; Biul. Skarb. 2003, nr 6).
Bezprzedmiotowość postępowania może mieć zarówno charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r.; sygn. akt II SA 2085/83; ONSA 1984, Nr 1, poz. 23). W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu [...]r. została wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. decyzja Nr [...], którą nakazano M. ., właścicielce budynku przy ul. S. [...] w W., rozbiórkę przyłącza odprowadzającego ścieki z pralki automatycznej i zlewu do kanalizacji burzowej. Zaświadczeniem z dnia [...] r. stwierdzono, że oględziny organu z dnia [...] r. wykazały wykonanie nałożonego tą decyzją obowiązku. Podczas tej wizji w terenie dokonano badania stanu technicznego przyłącza kanalizacyjnego i burzowego w budynku przy ul. S. [...] i [...] w W. i w protokole zapisano, iż od [...]r. kanalizacja ściekowa z domu M. K. podłączona jest do miejskiego kolektora. Przedstawiciel GZUP R. oświadczył, że przyłącze zostało wykonane w sposób zgodny ze sztuką i Polskimi Normami. Ponadto stwierdzono zawilgocenie ścian piwnic do wysokości ok. 0,7 m, ścian korytarza budynku należącego do Z. L. oraz, że bez specjalnej i jednoznacznej ekspertyzy nie można ustalić powodu przemakania ścian budynku nr [...] przy ul. S . Ustalono ponadto, że skarżąca nie podłączyła się ze swoimi ściekami do kolektora miejskiego.
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zobowiązał M. K. do dostarczenia orzeczenia o stanie technicznym nowo wykonanego do budynku zobowiązanej przyłącza kanalizacyjnego, którego celem ma być jednoznaczne potwierdzenie zgodności wykonania tego zadania ze sztuką budowlaną i Polskimi Normami. W orzeczeniu z dnia [...]r., opracowanym przez Z. B. – uprawnionego w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie instalacji sieci sanitarnych – zapisano, że nie stwierdzono dopływu wód infiltracyjnych, w wyniku czego należy uznać przyłącze za szczelne. Nie stwierdzono zawilgocenia ścian budynku nr [...], z którego wychodzą, mniemaniem Z. L., ścieki. W budynku nr [...] stwierdzono duże zawilgocenie ścian i spękania tynków wewnętrznych oraz stale utrzymującą się wodę do poziomu 5 cm w piwnicy budynku. Budynek nr [...] nie jest podpiwniczony, co sugerowałoby że zawilgocenie ścian budynku nr [...] spowodowane jest utrzymującą się wodą w piwnicy. Nadto stwierdzono w nim, że na terenie W. występuje wysoki poziom wód gruntowych nawet w wysokich partiach miasta, co potwierdzają wykonywane odkrywki fundamentów Bazyliki w celu opracowania dokumentacji odwadniającej fundamenty.
Reasumując tę część rozważań, zdaniem sądu organy nadzoru budowlanego nie naruszyły prawa umarzając postępowanie administracyjne w sprawie przyłącza kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki z budynku położonego przy ul. S. [...] w W . Zgromadzony materiał dowodowy uprawniał organy do stwierdzenia, że brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcie sprawy w sytuacji, gdy poczynione ustalenia doprowadziły kompetentny organ do wniosku, że kanalizacja ściekowa została podłączona zgodnie ze sztuką budowlaną i Polskimi Normami do miejskiego kolektora oraz, że jest we właściwym stanie technicznym. Zatem na obecnym etapie sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż zawilgocenia budynku położonego przy ul. S. [...], będącego budynkiem sąsiednim, którego właścicielką jest skarżąca pozostają w związku ze sporną kanalizacją.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że decyzja organu odwoławczego dotyczy przyłącza kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki z budynku nr [...] a nie nr [...], należy wskazać, iż wprawdzie w sentencji decyzji organu drugiej instancji wskazano, iż umarza się postępowanie wszczęte w sprawie użytkowania przyłącza odprowadzającego ścieki z budynku mieszkalnego położonego w W. przy ul. S. [...] w W., jednakże z uzasadnienia wynika jednoznacznie, że postępowanie umorzono w sprawie przyłącza kanalizacyjnego w budynku przy ul. S. [...]. Należało zatem potraktować ten błąd jako oczywistą omyłkę, który nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Formalne zakończenie postępowania w niniejszej sprawie poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie nie naruszyło dyspozycji art. 105 § 1 kpa. Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji.