II SA/WR 2051/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-10-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyzwiązek międzygminnyuchwała rady gminyinteres prawnylegitymacja procesowawodakanalizacjaochrona zasobów wodnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę mieszkańca na uchwałę rady gminy o utworzeniu międzygminnego związku wodno-kanalizacyjnego, uznając brak jego interesu prawnego do zaskarżenia.

Mieszkaniec zaskarżył uchwałę rady miejskiej o utworzeniu międzygminnego związku wodno-kanalizacyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i swojego interesu prawnego. Twierdził, że uchwała łączy dwie czynności prawne, nie został przyjęty statut, a utworzenie związku narusza jego interes jako mieszkańca poprzez przekazanie mienia i środków oraz nałożenie dodatkowych opłat. Sąd uznał jednak, że skarżący nie posiada legitymacji do złożenia skargi, ponieważ przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie przyznają członkom wspólnoty prawa do decydowania o formie wykonywania zadań publicznych ani nie kształtują ich praw lub obowiązków w sposób uzasadniający interes prawny do zaskarżenia takiej uchwały.

Skarga została wniesiona przez K. K. na uchwałę Rady Miejskiej S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie utworzenia celowego związku gmin pod nazwą "A" i przyjęcia jego statutu. Skarżący zarzucił nieważność uchwały z powodu naruszenia art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Argumentował, że uchwała łączy dwie odrębne czynności prawne (utworzenie związku i przyjęcie statutu), które nie mogą być podjęte jednocześnie, a statut nie został przyjęty przez wszystkie zainteresowane gminy. Ponadto, wskazywał na naruszenie jego interesu prawnego jako mieszkańca, ponieważ utworzenie związku w celu ochrony zasobów wodnych, zaopatrzenia w wodę i kanalizacji jest niecelowe dla gminy, która już realizuje te zadania, a przekazanie mienia i środków oraz obowiązek opłacania składek narusza jego prawa. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego. Organ nadzoru uznał brak podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skargę może złożyć osoba, której interes prawny został naruszony. Jednakże, przepisy ustawy nie przyznają członkom wspólnoty samorządowej prawa do decydowania o formie wykonywania zadań publicznych ani nie kształtują ich praw lub obowiązków w sposób uzasadniający interes prawny do zaskarżenia uchwały o utworzeniu związku międzygminnego. Sąd podkreślił, że zasady udziału w kosztach związku określone w statucie nie nakładają na członków wspólnoty obowiązku ponoszenia kosztów wspólnej działalności w sposób uzasadniający interes prawny do skargi, a kontrola dysponowania środkami finansowymi przez organ gminy nie stanowi podstawy do wyprowadzenia takiego interesu. Naruszenie obiektywnego porządku prawnego jest domeną organów nadzoru. Wobec braku legitymacji skarżącego, skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, mieszkaniec gminy nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy o utworzeniu międzygminnego związku gmin, ponieważ przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie przyznają członkom wspólnoty prawa do decydowania o formie wykonywania zadań publicznych ani nie kształtują ich praw lub obowiązków w sposób uzasadniający taki interes.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie przyznają członkom wspólnoty samorządowej prawa do przesądzania o formie wykonywania zadań publicznych, a zasady udziału w kosztach związku nie kształtują obowiązków członków wspólnoty w sposób uzasadniający interes prawny do skargi. Kontrola dysponowania środkami przez organ gminy nie stanowi podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego członka wspólnoty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

PPSA art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli uzna jej bezzasadność.

Pomocnicze

u.s.g. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Umożliwia gminom tworzenie związków międzygminnych w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych.

u.s.g. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podjęcie uchwały o utworzeniu związku wymaga przyjęcia jego statutu przez rady zainteresowanych gmin.

u.s.g. art. 67 § ust. 2 pkt 6

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Statut związku powinien określać zasady udziału w kosztach wspólnej działalności, zyskach i pokrywaniu strat związku.

k.p.a. art. 221 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy skargi do sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały o utworzeniu związku międzygminnego.

Odrzucone argumenty

Uchwała narusza prawo materialne (art. 64 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1 u.s.g.). Uchwała łączy dwie odrębne czynności prawne. Statut nie został przyjęty przez wszystkie zainteresowane gminy. Utworzenie związku narusza interes prawny mieszkańca (przekazanie mienia, środków, dodatkowe opłaty).

Godne uwagi sformułowania

Przepisy powołanej ustawy o samorządzie gminnym nie przyznają członkom wspólnoty prawa do przesądzania o formie wykonywania zadań publicznych. Z przepisów zatem powołanej ustawy o samorządzie gminnym nie można wywodzić interesu prawnego członka wspólnoty samorządowej do zaskarżenia uchwały o utworzeniu związku międzygminnego. Naruszenie obiektywnego porządku prawnego nie jest podstawą do skutecznego złożenia skargi przez członka wspólnoty samorządowej.

Skład orzekający

Henryka Łysikowska

przewodniczący

Barbara Adamiak

sprawozdawca

Bogumiła Kalinowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających interes prawny do zaskarżania uchwał o tworzeniu związków międzygminnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utworzenia związku międzygminnego i braku interesu prawnego mieszkańca.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w sprawach samorządowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.

Czy każdy mieszkaniec może kwestionować tworzenie związków międzygminnych? Sąd administracyjny odpowiada.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2051/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Adamiak /sprawozdawca/
Bogumiła Kalinowska
Henryka Łysikowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 64  ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędzia NSA Barbara Adamiak (sprawozdawca), Asesor WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Rady Miejskiej S. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie utworzenia celowego związku gmin pod nazwą "A" i przyjęcia jego statutu oddala skargę.
Uzasadnienie
K. K. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miejskiej S. z [...]Nr [...]w sprawie utworzenia celowego związku gmin pod nazwą "A" i przyjęcia jego statutu. W skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego. W uzasadnieniu wywodził, że w dniu [...]Rada Miejska S. przyjęła uchwalę Nr [...]w sprawie utworzenia celowego związku gmin pod nazwą "A" i przyjęcie jego Statutu. Powyższej uchwale zarzucił nieważność z powodu jej sprzeczności z prawem przez naruszanie art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1990r. Nr 142, poz. 1591 ze zmianami). W przedmiotowej uchwale połączono dwie odrębne czynności prawne tj.
utworzenie związku i przyjęcie jego Statutu, które nie mogą być podjęte jednocześnie. Ponadto art. 67 ust. 1 stanowi że podjęcie uchwały o utworzenie związku wymaga przyjęcie jego Statutu przez rady zainteresowanych gmin. Taki statut do chwili obecnej nie został przyjęty przez zainteresowane gminy, a tym samym nie można podjąć uchwały o utworzeniu związku. Zgodnie z § 1 uchwały która została podjęta, związek utworzono w celu wykonania zadań publicznych w zakresie ochrony zasobów wód powierzchniowych i podziemnych zlewni rzek O.i Ś., zaopatrzenie w wodę oraz kanalizację, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, co wskazuje na naruszenie interesu prawnego ponieważ gmina jest w końcowej fazie zawodociągowania, a kanalizację i oczyszczanie ścieków, może wykonać we własnym zakresie nie tworząc Związku, a tym samym nie przekazując mienia komunalnego oraz środków finansowych z budżetu gminy na utrzymanie Związku.
Mając na względzie naruszenie prawa oraz interes prawny w dniu [...]wezwał Radę Miejską S. do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym uchylenie powyższej uchwały Nr [...]z dnia [...]Rady Miejska S. w ustawowym terminie nie ustosunkowała się do jego wezwania. Wobec powyższego na podstawie art. 221 § 1 w związku z art. 227 kpa zaskarżył powyższą uchwalę do Wojewody D. we W..
W dniu [...]otrzymał pisemną odpowiedz z dnia [...]Nr [...]z której to wynika że Organ Nadzoru uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały.
Na wezwanie sądu wywodził, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. Naruszenie interesu prawnego wywodził z rozwiązania prawnego przyjętego w § 6 i 7 Statutu Związku, z którego wynika, że celem utworzenia związku będzie wspólne wykonywanie zadań publicznych w zakresie ochrony zasobów wód powierzchniowych i podziemnych zlewni rzek O. i Ś., zaopatrzenia w wodę oraz kanalizację, usuwania i oczyszczanie ścieków komunalnych. Powołanie związku jest nie celowe. Gmina dokonała zaopatrzenia w wodę i jest w trakcie kanalizacji gminy. Przekonanie zadań własnych gminy i mienia związkowi powoduje, że jako mieszkaniec, wyborca i radny nie będzie miał wpływu na decyzje związku. Interes prawny wywodził też z § 27 i 28 Statutu Związku, z którego wynika obowiązek opłacania składki określonej na jednego mieszkańca. Wywodził, że opłaca podatki na jednostkę samorządu terytorialnego, jaką jest gmina. Po utworzeniu związku będzie ponosić dodatkowe opłaty, w postaci składki na związek.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska S. wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie sądowoadministracyjne jest oparte bezwzględnie na zasadzie skargowości, może zatem zostać podjęte na podstawie skargi złożonej przez legitymowany podmiot. Według art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Takie też rozwiązanie przyjmuje ustawa z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. 2001, nr 142, poz. 1591 ze zm.), stanowiąc w art. 101 ust. 1 "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". Legitymację do złożenia skargi ma zatem każdy, kto ma w tym interes prawny. Oparcie legitymacji do złożenia skargi na kryterium interesu prawnego oznacza, że akt zaskarżony musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego. O tym, czy jednostka ma w danej sprawie interes prawny, przesądza przepis prawa administracyjnego, przy czym mogą to być przepisy prawa zamieszczone w ustawach materialnoprawnych, ustawach ustrojowych i ustawach procesowych. Przepis prawa musi ustanawiać interes prawny jednostki w tym znaczeniu, że na podstawie tego przepisu prawa organ administracji publicznej kształtuje prawa i obowiązki jednostki. Legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego ma jednostka, której prawa lub obowiązki kształtuje zaskarżony akt.
Według art. 64 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym "W celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne". Powołana ustawa o samorządzie gminnym przyjmuje dopuszczalność tworzenia związku międzygminnego jako formy wspólnego wykonywania zadań publicznych przez gminy. Wybór tej formy realizacji zadań publicznych należy do rady zainteresowanych gmin. Przepisy powołanej ustawy o samorządzie gminnym nie przyznają członkom wspólnoty prawa do przesądzania o formie wykonywania zadań publicznych. Z przepisów zatem powołanej ustawy o samorządzie gminnym nie można wywodzić interesu prawnego członka wspólnoty samorządowej do zaskarżenia uchwały o utworzeniu związku międzygminnego.
Według art. 67 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, statut związku powinien określać zasady udziału w kosztach wspólnej działalności, zyskach i pokrywaniu strat związku. Sposób przyjęty co do zasad udziału w kosztach w § 27 i § 28 statutu nie kształtuje obowiązków członków wspólnoty samorządowej. Nie jest podstawą do nałożenia na członka wspólnoty obowiązku ponoszenia kosztów wspólnej działalności związku. Nie ma zatem podstaw do wyprowadzenia § 27 i 28 Statutu interesu prawnego skarżącego. Zasadność dysponowania środkami pieniężnymi przez organ gminy nie stanowi źródła interesu prawnego członka wspólnoty samorządowej. Kontrola prawidłowości dysponowania tymi środkami nie może stanowić podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego członka wspólnoty samorządowej. Może być natomiast podstawą do zastosowania innych środków np. referendum o odwołanie organów gminy.
Naruszenie obiektywnego porządku prawnego nie jest podstawą do skutecznego złożenia skargi przez członka wspólnoty samorządowej. Legitymację w tym zakresie ustawodawca przyznał organom nadzoru (art. 93 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym).
Z tego powodu, że skarżący nie ma legitymacji do złożenia skargi, skarga nie mogła zostać uwzględniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI